Ochrona środowiska
Więźniowie geografii. Nowe wyzwania
Tim Marshall
Nowe wydanie kultowego bestselleru Więźniowie geografii, uzupełnione o treści dotyczące zmian w geopolitycznym krajobrazie, które zaszły w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Jedna z najlepszych książek o geopolityce, jaką możecie przeczytać. Evening Standard Przywódcy wszystkich państw i narodów muszą mieć na względzie geografię. Ich wybory są ograniczane przez góry, rzeki, morza i beton. Dlatego, chcąc nadążać za wydarzeniami na świecie, powinniśmy rozumieć ludzi, idee i ruchy społeczne, a dla uzyskania pełnego obrazu musimy również zrozumieć geografię. Tim Marshall przygląda się przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, by przybliżyć czytelnikowi jeden z najważniejszych czynników wpływających na światową historię. To poprawione i zaktualizowane wydanie zostało uzupełnione między innymi o takie zagadnienia, jak: - wojna w Ukrainie i sojusze Moskwy z autorytarnymi reżymami; - konflikty na Bliskim Wschodzie; - rosnąca potęga militarna i strategiczna Chin oraz ich stanowisko wobec Tajwanu; - globalna potęga Ameryki i jej zwrot w stronę Pacyfiku; - twardsza polityka Europy, wzrost jej wydatków na obronność oraz powstanie nowej żelaznej kurtyny na kontynencie; - remilitaryzacja i rosnąca potęga Japonii; - wielka gra o władzę w Afryce; - wzrost potęgi gospodarczej i militarnej Indii. Więźniowie geografii to książka, której potrzebujesz, żeby zrozumieć, co się dzieje w naszym szybko zmieniającym się świecie!
Wpływ oczyszczonych ścieków komunalnych poddanych dezynfekcji na organizmy wodne
Katarzyna Affek
Przedmiotem prezentowanej pracy jest szeroka analiza wpływu dezynfekcji komunalnych ścieków oczyszczonych powodującej efektywną inaktywację mikroorganizmów na biocenozy wodne, przeprowadzona na podstawie badań mikrobiologicznych i ekotoksykologicznych, konwencjonalnych oraz na poziomie molekularnym. W pracy wytypowano parametry dezynfekcji ścieków oczyszczonych pochodzących z pełnoskalowej oczyszczalni, zapewniające inaktywację mikroorganizmów na poziomie co najmniej 90% w badaniach prowadzonych metodami hodowlanymi i niewymagającymi hodowli. Zastosowano i porównano trzy techniki dezynfekcji: ozonowanie, działanie kwasem nadmrówkowym i nadoctowym. Dokonano oceny ścieków oczyszczonych przed i po procesach dezynfekcji pod względem ich ekotoksyczności, genotoksyczności i wpływu na powstawanie zaburzeń hormonalnych. Przeprowadzono analizę metagenomiczną zbiorowisk mikroorganizmów, genów antybiotykooporności i wirulencji w ściekach oczyszczonych przed i po procesach dezynfekcji. Zaprezentowany w pracy schemat badawczy oceny wpływu oczyszczonych ścieków komunalnych poddanych dezynfekcji na organizmy wodne stanowi odpowiedź na współczesne wyzwania inżynierii środowiska i może zostać wykorzystany do analizy innych technik dezynfekcji.
Wskaźnik niezawodności β (beta) jako miara stateczności budowli piętrzących
Zbigniew Kledyński
PRACE NAUKOWE - INYŻNIERIA ŚRODOWISKA - zeszyt 84 W pracy podjęto próbę analizy bezpieczeństwa budowli piętrzących wykonanych z betonu, z betonu słabo zbrojonego lub żelbetowych pod względem stateczności na przesunięcie i - w mniejszym zakresie - wywrócenie (obrót). Wykorzystano zarówno podejście tradycyjne, jak i metodę probabilistyczną rzędu II (FORM). Celem autora jest zainteresowanie polskich hydrotechników oraz studentów budownictwa wodnego i inżynierii wodnej probabilistycznymi metodami oceny bezpieczeństwa budowli hydrotechnicznych, co wydaje się ważne w perspektywie wdrażania w Polsce Eurokodów, wśród których wciąż, niestety, nie ma poświęconego budowlom hydrotechnicznym.
Wybrane problemy ochrony powierzchni ziemi
Andrzej Kulig
PRACE NAUKOWE - INŻYNIERIA ŚRODOWISKA - zeszyt 85 Celem publikacji jest przedstawienie wybranych współczesnych problemów ochrony powierzchni ziemi z perspektywy kierunków badań rozwijanych w tym zakresie na Wydziale IBHiIŚ (funkcjonującym w latach 1993-2015 pod nazwą Wydział Inżynierii Środowiska) Politechniki Warszawskiej, a także roli tych prac w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych oraz utworzonej w 2018 roku dyscyplinie naukowej Inżynieria Środowiska, Górnictwo i Energetyka (IŚGiE). Prace z zakresu ochrony środowiska przyrodniczego na Wydziale IBHiIŚ mają bardziej techniczny charakter, co wynika z natury uczelni technicznej, a przez to częściej dotyczą środowiska przekształconego w wyniku procesów antropogenicznych lub wręcz zdegradowanego. Prezentowana w monografii problematyka badawcza oraz prace naukowe i wdrożeniowe dotyczą zróżnicowanych zagadnień, począwszy od metod charakteryzowania środowiska gruntowo-wodnego, poprzez procesy przekształcania i degradacji powierzchni ziemi, aż po metody remediacji i rekultywacji gruntów oraz zapobiegania szkodom w środowisku. Przedstawione wybrane zagadnienia i problemy w obszarze współczesnej ochrony powierzchni ziemi mogą zainteresować studentów, doktorantów lub młodych pracowników nauki, poszukujących ścieżek swoich eksploracji lub dociekań w inżynierii i ochronie środowiska.
Wybrane problemy związane z realizacją systemów wykorzystujących zieloną energię
Elżbieta Gołąbeska, Aldona Harasimowicz
Problematyka monografii dotyczy zastosowania odnawialnych źródeł energii w gospodarce nieruchomościami mieszkaniowymi, zgodnie z zasadami polityki zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska naturalnego, z wykorzystaniem funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Przedstawione zostały podstawy prawne regulujące zasady zrównoważonego rozwoju odnoszące się do polityki gospodarczej, społecznej, rozwoju i ochrony środowiska przyrodniczego. Zaprezentowano założenia Europejskiego Zielonego Ładu jako strategii rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej. Ukazanie sytuacji energetycznej Polski na tle krajów Wspólnoty Europejskiej stanowi punkt wyjścia dla określenia założeń długoterminowej polityki energetycznej w świetle obowiązujących przepisów prawnych w odniesieniu do stopniowego zwiększania udziału energii ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii przez gospodarstwa domowe.
Wybrane zagadnienia recyklingu samochodów, wyd. 2 rozszerzone / 2009
Jerzy Osiński, Piotr Żach
Recykling (wtórne wykorzystanie) materiałów stosowanych do budowy samochodów jest obecnie koniecznością wynikającą z wymagań ochrony środowiska – podręcznik uświadamia skalę problemu wynikającą z wycofywania z eksploatacji kilkudziesięciu milionów pojazdów na świecie, w Polsce około 500 tysięcy. Recykling jest problemem interdyscyplinarnym – w podręczniku omówiono zagadnienia prawne: dyrektywa UE, polskie przepisy; techniczne: urządzenia do demontażu pojazdów; zakłady recyklingu: stacje demontażu, strzępiarki, huty, „recyklingową” budowę pojazdów – materiały podatne na przetwarzanie; organizacyjne: sieci zbiórki zużytych samochodów, wspomaganie komputerowe; ekonomiczne: opłacalność działalności przedsiębiorców; społeczne: świadomość ekologiczna – działania społeczne. Odbiorcy książki: studenci kierunków studiów: Mechanika i Budowa Maszyn, Inżynieria Materiałowa, Transport, a także innych uczelni na kierunkach ekologicznych i ekonomicznych.
Марія Тун
Біодинамічний календар заснований на роботі Марії та Матіаса Тун та адаптований французькою асоціацією з розвитку біодинамічного сільського господарства (MABD). Він є незамінним інструментом для людей, які працюють на землі. Врахування ритмів місяця і планет завдяки Біодинамічному календарю дає можливість природним шляхом створити сприятливі умови для вирощування рослин, підвищити їх стійкість до несприятливих умов, хвороб і шкідників, отримати якісний та смачний врожай, наповнене життєвими силами насіння, створити оптимальні умови для життєдіяльності бджіл та свійських тварин. Він вказує на сприятливі терміни для посіву, пересадки, збирання врожаю та для всіх робіт з плодоовочевою продукцією, а також рекомендації для бджільництва, лісництва та виноградарства. Біодинамічний календар також містить багато статей, які дозволяють зрозуміти космічні ритми та їх вплив на рослинний і тваринний світ та метеорологію. Цей календар складається з трьох основних частин. Практичні поради щодо городництва та сільського господарства краще відокремлені від астрономічних елементів та їх звязку з метеорологією, щоб найкраще задовольнити як початківця - городника, так і досвідченого біодинамічного фермера або спостерігача за зоряним небом.
Біодинамічний календар 2022. Місячний і планетарний календар за Марією Тун. З 1963 року
Марія Тун
Біодинамічний календар заснований на роботі Марії та Матіаса Тун та адаптований французькою асоціацією з розвитку біодинамічного сільського господарства (MABD). Він є незамінним інструментом для людей, які працюють на землі. Врахування ритмів місяця і планет завдяки Біодинамічному календарю дає можливість природним шляхом створити сприятливі умови для вирощування рослин, підвищити їх стійкість до несприятливих умов, хвороб і шкідників, отримати якісний та смачний врожай, наповнене життєвими силами насіння, створити оптимальні умови для життєдіяльності бджіл та свійських тварин. Він вказує на сприятливі терміни для посіву, пересадки, збирання врожаю та для всіх робіт з плодоовочевою продукцією, а також рекомендації для бджільництва, лісництва та виноградарства. Біодинамічний календар також містить багато статей, які дозволяють зрозуміти космічні ритми та їх вплив на рослинний і тваринний світ та метеорологію. Цей календар складається з трьох основних частин. Практичні поради щодо городництва та сільського господарства краще відокремлені від астрономічних елементів та їх звязку з метеорологією, щоб найкраще задовольнити як початківця - городника, так і досвідченого біодинамічного фермера або спостерігача за зоряним небом.
Душа с землею вместе дышит. О «Календаре души» Рудольфа Штайнера
Дітер Хорнеман
Автор цієї книги, спираючись на «Антропософський календар душі», складений Рудольфом Штайнером у 1912/13 роках, описує внутрішні переживання, що супроводжують душу людини в колообігу року, і ставить завдання свідомо знайти зв2019язок душевного життя з життям природи. Для всіх, кому це завдання також важливо.
грукова роботае
Тут зібрані оповідання про життя рослин, що написані біологами, вчителями, поетами та священиками. Автори змогли об2019єднати точність наукового опису з образністю художнього сприйняття. Книгу можна використовувати як матеріал для читання у п2019ятому класі вальдорфської школи при вивченні рослин. Також вона буде цікавою всім тим, хто любить природу і прагне до її живого розуміння.
Загублений світ Полісся. Природа та люди великих боліт
Андрій Сагайдак
Болота Полісся вражають. Безкрайні драговини й непролазні хащі, недоступні для людей та сповнені численних таємниць. Тисячолітні торфовища зберігають рештки давніх істот. Тут квітнуть рослини-хижаки й рідкісні орхідеї, рододендрони та верес. Одвічні володіння бобра, лося й сірого журавля. І, звісно ж, неймовірний світ традиційних поліських промислів: збір ягід, вилов в2019юнів, лозоплетіння, архаїчне бджільництво-бортництво 2014 про все це розповість досвідчений гід у дику природу Андрій Сагайдак. Автор поділиться інформацією, що стане в пригоді туристам: від календаря природи і правил безпеки до секретів виживання 2014 як на болоті добути питну воду та знайти їжу, як розкласти багаття серед драговин чи вибратися самотужки із трясовини. Ця книжка 2014 чудова можливість дізнатися більше про дику природу Українського Полісся.
Ніна Усольцева
В основі цієї історії 2013 чуйне феноменологічне спостереження за рослиною в коловороті року, художньо повідане від імені самої рослини: про те, як маленький герой проходить велику подорож не сходячи з місця. Дорослим для задумливого читання, тінейджерам для школи та для себе, молодшим для читання з дорослими.
Короткая длинная история. Для кого-то один год, а для кого-то 2013 целая жизнь
Ніна Усольцева
В основі цієї історії 2013 чуйне феноменологічне спостереження за рослиною в коловороті року, художньо повідане від імені самої рослини: про те, як маленький герой проходить велику подорож не сходячи з місця. Дорослим для задумливого читання, тінейджерам для школи та для себе, молодшим для читання з дорослими.
Луїза Кельдер, Наріне Мальцева
У книжці розглядаються різноманітні камені 2014 породи та мінерали. Вивчання кожного каменю завжди починається зі спостереження. Чим довше та уважніше спостерігати, тим більше зростатиме інтерес до самого феномену і бажання роздивитися його з усіх боків. Таке спостереження веде до подиву, а значить 2014 до початку власного пізнання. Ця книга з мінералогії, хоча й призначена у першу чергу для учнів шостого класувальдорфської школи та їхніх учителів, однак буде не менш корисною і для шестикласників загальноосвітніх шкіл 2014 адже тема її близька цьому віку за своєю внутрішньою якістю, 2014 а також для усіх, кому цікавий і важливий феноменологічний погляд на природу.
грукова роботае
Пожары, ураганы, тайфуны и землетрясения 2014 наша планета постоянно сталкивается с опасными катаклизмами. Ученые объясняют их природу с научной точки зрения. Но всегда ли науке под силу представить полную картину происходящего?.. О чем молчат города, ставшие свидетелями жутких явлений? И целые континенты, навсегда стертые с лица земли или погребенные под толщей воды. Проклятие Помпеи и Геркуланума, необъяснимые происшествия в столицах мира, ядерные катастрофы, тайны Бермудского треугольника и Подкаменной Тунгуски, трагедии и катастрофы Мезоамерики 2014 стечение обстоятельств или настоящая мистика?.. Детали и факты, которые невозможно объяснить, предугадать и предотвратить в будущем.
Практическое пособие по биодинамическому земледелию
Пєр Массон
Ця книга являє собою порадник з базового застосування біодинамічного методу землеробства. Вона присвячена в основному практиці, пов2019язаній з використанням польових біодинамічних препаратів, компостуванням й використанням різноманітних трав2019яних настоянок та рослинних екстрактів у якості засобів захисту або стимуляторів для ґрунту та рослинності. В окремих розділах, що містять деяку базову інформацію, розглядаються питання насіння, сидератів, полікультури, тваринництва, овочівництва, догляду за деревами як у фермерському, так і в присадибному господарстві, а також виноградарства. Автор книги поділився багаторічним практичним досвідом у сфері біодинамічного землеробства, технологіями й рецептами приготування препаратів, термінами й способами внесення, перевіреними часом і власними спостереженнями. Книга призначена для професійних фермерів, які хочуть почати або покращити свою практику біодинаміки.
Василь Тибель
Невимушено і дотепно, проте фахово і детально, автор доступною мовою розповідає, як своїми руками виростити диво-сад. Відтак скуштувати найсмачніше яблуко у своєму житті може кожен охочий. У виданні є ілюстрації та таблиці, які дуже допомагають зрозуміти викладений матеріал.
Луїза Кельдер, Наріне Мальцева
У книжці розглядаються різноманітні камені 2014 породи та мінерали. Вивчання кожного каменю завжди починається зі спостереження. Чим довше та уважніше спостерігати, тим більше зростатиме інтерес до самого феномену і бажання роздивитися його з усіх боків. Таке спостереження веде до подиву, а значить 2014 до початку власного пізнання. Ця книга з мінералогії, хоча й призначена у першу чергу для учнів шостого класувальдорфської школи та їхніх учителів, однак буде не менш корисною і для шестикласників загальноосвітніх шкіл 2014 адже тема її близька цьому віку за своєю внутрішньою якістю, 2014 а також для усіх, кому цікавий і важливий феноменологічний погляд на природу.
Zanieczyszczenie powietrza przez pojazdy samochodowe, wyd. 1 / 2011
Jaromir K. Mysłowski
Monografia poświęcona szkodliwemu oddziaływaniu transportu drogowego na stan zanieczyszczenia powietrza aglomeracji wielkomiejskich na przykładzie Szczecina i Gorzowa Wlkp. Porównano związki toksyczne występujące w powietrzu z podstawowymi wskaźnikami eksploatacyjnymi silników spalinowych, głównie silników wysokoprężnych samochodów ciężarowych dużej ładowności i autobusów. Na podstawie badań drogowych, laboratoryjnych i symulacyjnych określono zależności między najczęściej występującymi związkami szkodliwymi w powietrzu atmosferycznym badanych aglomeracji (tlenkami azotu, dwutlenkiem siarki, tlenkiem węgla i pyłami zawieszonymi w powietrzu) a podstawowymi wskaźnikami eksploatacyjnymi silników wysokoprężnych oraz wskazano możliwości rozwiązania problemów wynikających z oddziaływania transportu drogowego na środowisko w aglomeracjach miejskich. Odbiorcy książki: pracownicy naukowi i studenci wyższych uczelni technicznych oraz pracownicy instytucji związanych z projektowaniem i eksploatacją infrastruktury drogowej i ochrony środowiska, jak również osoby zajmujące się eksploatacją i ekologią transportu drogowego.
Małgorzata Worwąg
Postępujący rozwój przemysłu i styl życia powodują wzrost ilości różnego rodzaju odpadów. Niewłaściwe postępowanie z odpadami generuje pojawianie się i rozprzestrzenianie niebezpiecznych zanieczyszczeń do środowiska. Procesy biologiczne, jako jedne z preferowanych rozwiązań w usuwaniu zanieczyszczeń, są zwykle niewystarczająco skuteczne. W dobie poszukiwania nieinwazyjnych rozwiązań zastosowanie biopreparatów jest obiecującym sposobem wspomagającym konwencjonalne technologie. Coraz częściej fermentacja metanowa jest stosowana jako jedna z metod unieszkodliwiania różnych rodzajów odpadów, odgrywając ważną rolę w ich utylizacji. Technologia fermentacji metanowej odpadów wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rozwoju, ograniczając emisję gazów cieplarnianych powstających podczas niekontrolowanej biodegradacji odpadów. Unieszkodliwianie odpadów za pomocą fermentacji metanowej łączy recykling organiczny z produkcją biogazu, odnawialnego źródła energii. Odpady posiadają ogromny potencjał energetyczny, który można wykorzystać w celu zmniejszenia obciążenia środowiska naturalnego oraz zapewnienia alternatywnych źródeł energii. Zwiększenie efektywności procesów fermentacji jest kluczowe dla skutecznego pozyskiwania biogazu, jak i lepszej utylizacji odpadów. W monografii przedstawiono wyniki badań, których celem było określenie wpływu biopreparatów na intensyfikację procesu kofermentacji metanowej osadów ściekowych i odpadów tłuszczowych. Udział odpadów tłuszczowych w mieszaninie poddanej fermentacji wynosił od 5% do 30%. Zastosowano biopreparaty komercyjne DBC Plus Typ L, DBC Plus Typ R5, szczep Sacharomyces cerevisie, biopreparat własny. Określono wpływ rodzaju i dawki biopreparatu na zmiany parametrów fizykochemicznych podczas 10-dobowej kofermentacji. Skuteczność zastosowanych biopreparatów oceniano na podstawie zmian jednostkowej produkcji i składu biogazu, stopnia przefermentowania substratów oraz ubytku suchej masy po 25. dobach procesu. Proces kofermentacji metanowej przeprowadzono w układzie ciągłym, w trakcie procesu podczas wzrostu obciążenia bioreaktora odpadami tłuszczowymi, ustalono strategię dawkowania biopreparatu w celu ustabilizowania parametrów procesowych. Badania wykazały, że zastosowanie biopreparatów do intensyfikacji kofermentacji metanowej osadów ściekowych i odpadów tłuszczowych wpłynęło na poprawę efektywności procesu. Wzrost stopnia przefermentowania był uzależniony od dawki biopreparatu oraz udziału odpadów tłuszczowych w mieszaninie. Zastosowanie biopreparatów pozwoliło na unieszkodliwienie większej ilości odpadów tłuszczowych w procesie ich kofermentacji metanowej z osadami ściekowymi.
Zbiór zadań z hydrauliki dla inżynierii i ochrony środowiska
Marek Mitosek
W książce poruszony jest szeroki zakres tematów z mechaniki płynów oraz hydrauliki stosowanej, wykorzystywanych na zajęciach z przedmiotów kierunkowych i specjalistycznych inżynierii i ochrony środowiska. Praca zawiera zarówno zadania, których sposób rozwiązania jest szczegółowo omówiony, jak również przykłady do samodzielnego rozwiązania. Na końcu każdego z tych przykładów podany jest wynik rozwiązania. W końcowej części skryptu załączone zostały tablice i wykresy, które mogą być pomocne przy rozwiązywaniu podanych przykładów.
Ziemia nie do życia. Nasza planeta po globalnym ociepleniu
David Wallace-Wells
Przerażająca podróż do naszej najbliższej przyszłości W swojej książce David Wallace-Wells przekonująco przedstawia skutki globalnego ocieplenia w niemal każdej dziedzinie naszego życia. Pokazuje, jak niedobory żywności, klęski żywiołowe, epidemie, kryzysy polityczne i gospodarcze oraz wynikające z nich konflikty zbrojne już w ciągu najbliższych dziesięcioleci zmienią świat nie do poznania, wpływając nawet na kształt przyszłej kultury, stosunek do rozwoju i technologii oraz na sposób, w jaki ludzkość postrzega swoje miejsce na Ziemi. Ziemia nie do życia dobitnie pokazuje, że stawką kryzysu klimatycznego jest już nie ocalenie natury w całej jej różnorodności, lecz przetrwanie naszego gatunku.
Gerald Durrell
Gerald Durrell w charakterystyczny dla siebie niezwykle dowcipny sposób opowiada o początkach Fundacji, mającej na celu wspieranie ochrony dzikich zwierząt. Poczucie humoru autora jak zwykle dalekie jest od typowo brytyjskiej powściągliwości czytelnik narażony będzie niewątpliwie na bóle międzyżebrowe ze śmiechu. Będzie miał okazję przeczytać o przystojnych pracownikach zoo, którzy powodują złamane serca, złośliwych szympansach, pięknych damach zbierających datki, o tym jak placki z dodatkiem anyżu działają na człekokształtne, a także o tym, że tytułowa gereza, czyli rzadki gatunek afrykańskich małp, często ma żołądek tak duży, że wraz z zawartością wynosi ćwierć jej wagi. Jako dyrektor ogrodu zoologicznego na wyspie Jersey, mimo swojego zaangażowania i pasji, Durrell był wciąż nękany przez kłopoty finansowe: ()Zgodnie z moim pierwotnym planem, z chwilą gdy zoo stanie się samowystarczalne, zamierzałem przekształcić je w fundację, ale to jest niemożliwe z tak ogromnym długiem. Jimmy w pełni się z tym zgodził i na chwilę pogrążył w zadumie. - Cóż, da się zrobić tylko jedno - rzekł na koniec - a mianowicie zwrócić się z apelem do społeczeństwa. W zabawny, ale i bardzo rozczulający sposób autor opisuje rezultaty tego apelu i dalsze losy Fundacji, która istnieje do dziś.
Zrównoważony rozwój - naturalny wybór
Małgorzata Burchard-Dziubińska, Agnieszka Rzeńca, Dominik Drzazga
Koncepcja zrównoważonego rozwoju wydaje się najlepszym osiągalnym sposobem urządzenia współczesnego świata, dającym szansę trwałego i sprawiedliwego rozwoju ludzkiej społeczności zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. Jest podejściem holistycznym, integrującym materialne i niematerialne elementy ludzkiego życia i gospodarowania. Choć, jak zaznaczono w tytule książki, zrównoważony rozwój powinien być naturalnym wyborem każdego z nas, autorzy mają świadomość, że złożoność współczesnego świata wymaga podjęcia wysiłku poznawczego, aby lepiej rozumieć aspekty społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne, które determinują rozwój oraz służące mu procesy decyzyjne. Książka adresowana jest do szerokiego kręgu czytelników reprezentujących zwłaszcza środowisko akademickie i różne szczeble władzy. Może być także wykorzystywana jako literatura pomocna w zdobywaniu wiedzy o tym, jak podejmować działania w sferze planowania przestrzennego i rozwoju społeczno-gospodarczego zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Jest to tym istotniejsze, że pojęcie zrównoważonego rozwoju stało się niemal wszechobecne w ustawodawstwie Unii Europejskiej, skąd przenika do prawa krajowego i praktyki gospodarczej. Prawidłowe rozumienie kategorii zrównoważonego rozwoju jest zatem kluczowe także z uwagi na jego pragmatyczne znaczenie. Wątkiem przewodnim pracy są zagadnienia związane z wykorzystywaniem i ochroną środowiska przyrodniczego.