Lingwistyka
Humour and Translation in Children's Literature. A Cognitive Linguistic Approach
Sylwia Klos
Seria: Interdisciplinary Humour Research (1), ISSN 2719-8235 Niniejsza monografia przedstawia propozycję tłumaczenia humoru w literaturze dziecięcej opartą na teorii przestrzeni mentalnych i integracji pojęciowej (Gilles Fauconnier, Mark Turner). Model integracji pojęciowej został wykorzystany jako wzór do tworzenia map mentalnych służących do wizualizacji elementów istotnych w procesie tłumaczenia, które należy brać pod uwagę, aby tekst docelowy był możliwie jak najbardziej wiernym odzwierciedleniem tekstu źródłowego, zarówno pod względem semantycznym jak i fonetycznym, z jednoczesnym uwzględnieniem referencji do wiedzy ogólnej na temat tłumaczonego dzieła. Punktem wyjściowym procedury tłumaczeniowej jest teoria skopos (Hans. J. Vermeer, Katharina Reiss, Christiane Nord) wskazująca na konieczność określenia celu tłumaczenia oraz grupy odbiorców tekstu docelowego przed przystąpieniem do tłumaczenia oraz w trakcie realizacji poszczególnych zadań tłumaczeniowych. W przypadku tłumaczenia literatury dziecięcej, a w szczególności tekstów humorystycznych (gry słowne), tłumacz – ekspert powinien posiadać oraz wykorzystywać wiedzę z zakresu psychologii rozwojowej (Bruno Bettelheim, Jean Piaget, Paul McGhee), aby świadomie podejmować decyzje tłumaczeniowe uwzględniające zdolność rozpoznawania elementów humorystycznych przez dzieci w różnym wieku z nastawieniem na wywołanie odpowiedniego efektu u odbiorcy. Procedura odnosi się również do metody opartej na pojęciu dominanty semantycznej (Stanisław Barańczak) określającej które elementy tekstu i/lub wyrazu – warstwa semantyczna i/lub fonetyczna - należy bezwzględnie zachować w tłumaczeniu, aby zostało ono uznane jako wierne oryginałowi. Mapy mentalne przedstawiają analizę gier słownych w Alicji w Krainie Czarów Lewisa Carroll’a, języka Bardzo Fajnego Olbrzyma stworzonego przez Roalda Dahla w BFO oraz imion bohaterów serii Koszmarny Karolek Francesci Simon wraz z ich tłumaczeniami na język polski oraz język portugalski w wersji europejskiej i brazylijskiej. Publikacja skierowana jest do językoznawców zajmujących się kognitywnymi aspektami tłumaczenia humoru, powinna zainteresować również przekładoznawców, kulturoznawców, psychologów oraz badaczy literatury dziecięcej. Ponadto może służyć pomocą tłumaczom podczas pracy nad przekładem humoru, ze szczególnym uwzględnieniem gier słownych.
Ewa Biłas-Pleszak, Marcin Maciołek, Katarzyna Sujkowska-Sobisz, Jaśmina...
Publikacja Inkluzywny narzędziownik stanowisk, funkcji i zawodów w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (słownik fleksyjno-słowotwórczy) ma pomóc tym, którzy chcą posługiwać się feminatywami i osobatywami (wobec osób niewskazujących na płeć), a nie zawsze wiedzą, które wybrać lub jak je tworzyć, i tym, którzy są takim formom przeciwni, ale może zechcą się z nimi zapoznać. Dlaczego "narzędziownik"? Bo ma stanowić poręczne narzędzie dla użytkowników polszczyzny. Recenzentka, prof. M. Gębka-Wolak z UMK napisała: "publikacja ma charakter doradczy, a nie nakazowy. To w gestii użytkowników języka [...] leży wybór środków językowych nazywających stanowiska, funkcje i zawody". Na pytanie bowiem: "Czy trzeba używać nazw żeńskich, czyli feminatywów?", autorki i autorzy narzędziownika odpowiadają NIE. Na kolejne: "Czy można używać nazw żeńskich, czyli feminatywów?" - już zdecydowanie TAK. Decyzja w tej sprawie zależy od preferencji osoby pełniącej daną funkcję, zajmującej stanowisko, posiadającej tytuł, stopień, wykonującej jakąś czynność czy zawód oraz preferencji kogoś, kto mówi o takiej osobie. Tylko taka postawa pozwala na poszanowanie różnorodności oraz potrzeby swobodnego i wolnego od nacisku jej wyrażania.
Inność/różnorodność w języku i kulturze
red. Ewa Bogdanowska-Jakubowska
Zainteresowania badawcze autorów tomu skoncentrowane są na różnych dziedzinach nauki (od licznych gałęzi językoznawstwa, takich jak pragmatyka językowa, gramatyka historyczna czy fonetyka, po psychologię) i zróżnicowanych ujęciach teoretycznych, a kwestia inności/różnorodności stanowi motyw przewodni we wszystkich pomieszczonych w zbiorze tekstach. Zawsze przyciągała ona uwagę zwykłych ludzi i fascynowała uczonych. Wzbudzała agresję, niechęć lub podziw, zawsze ciekawość, dlatego tak wielu badaczy reprezentujących różne dziedziny poświęcało, i poświęca nadal, czas, by ją badać, zgłębiać jej naturę, a także opisywać, jak postrzegają ją inni. Na różnice w potocznym i akademickim rozumieniu inności zwraca uwagę Ewa Bogdanowska-Jakubowska. Ireneusz Kida analizuje odmienne użycie przedimka określonego w językach gockim i greckim. Zróżnicowanie języka japońskiego ze względu na płeć użytkownika przedstawia Maria Spiechowicz. Analiza stylów autoprezentacyjnych stosowanych przez uczonych prelegentów to temat wspólnie opracowany przez Ewę Bogdanowską-Jakubowska oraz Nikę Bogdanowską. Adam Pluszczyk bada podejście polskich studentów filologii angielskiej do niestandardowych odmian amerykańskiej wymowy języka angielskiego, a Tomasz Jakubowski ukazuje zjawisko transpłciowości, którego odbiór społeczny determinowany jest przez odmienność, jaką charakteryzują się osoby transpłciowe.
Intensyfikacja i dezintensyfikacja w języku polskim i słowackim
Sylwia Sojda
Kategoria intensywności jest interesującą kategorią semantyczną, która odzwierciedla się w języku na wielu poziomach. Przedmiotem opisu w publikacji jest szeroko ujęta kategoria intensywności w aspekcie konfrontatywnym polsko-słowackim (która obejmuje dynamiczne procesy intensyfikacji i dezintensyfikacji), przedstawiona na przykładzie formalnych wykładników morfologicznych przez pryzmat części mowy: przymiotnika i czasownika. Badania nad czasownikami przeprowadzono z perspektywy kategorii rodzaju akcji. Z porównania tych procesów wynika, że polszczyzna dysponuje większym zasobem wykładników morfologicznych wskazujących na proces intensyfikacji, zaś język słowacki ma bogatszy repertuar środków oznaczających dezintensyfikację.
Interdisciplinary encounters: Dimensions of interpreting studies
red. Katarzyna Holewik, red. Andrzej Łyda
Interdisciplinary encounters: Dimensions of interpreting studies brings together researchers, scholars, practitioners, interpreters and interpreter trainers, who share their research results, perspectives and experiences regarding the interdisciplinarity in the field of interpreting studies. This interdisciplinarity is well reflected in the range of topics covered and research questions asked. From the interplay of interpreting and linguistics to the interplay of interpreting and psychology, to mark quite arbitrarily only two distinct epistemologies, and hence distinct methodologies. “This volume is an excellent addition to the Interpreting Studies literature. The cutting-edge research presented by a wide range of international experts demonstrates the strength of an interdisciplinary approach to the study of interpretation. The volume will be of great benefit to educators, students of interpreting as well as experienced practitioners.” – Robert G. Lee, Senior Lecturer in BSL and Deaf Studies, University of Central Lancashire, UK Czym jest przekład ustny? Kim jest podejmujący się tego zadania tłumacz? Jakie warunki musi spełniać, by podołać temu zadaniu? Jakie czynniki wpływają na sukces w tłumaczeniu? W czasach wielokulturowości, wielojęzyczności i wzmożonych ruchów imigracyjnych wzrosła znacznie rola tłumaczy, a zwłaszcza tłumaczy ustnych. Mimo że badania nad istotą przekładu ustnego prowadzone są od wielu lat, zmieniające się uwarunkowania polityczne, społeczne i kulturowe stawiają zarówno przed tłumaczami, jak i badaczami procesu przekładu nowe wyzwania. Wiele z tych wyzwań wymaga zrozumienia wpływu czynników analizowanych zwykle w obrębie poszczególnych dyscyplin naukowych. Dostrzegając złożoność procesu tłumaczenia, redaktorzy książki Interdisciplinary encounters: Dimensions of interpreting studies zaprosili wielu uznanych badaczy i praktyków tłumaczenia do dyskusji nad interdyscyplinarnym charakterem tłumaczenia ustnego. Niniejszy tom – adresowany nie tylko do naukowców, ale i do tłumaczy oraz dydaktyków tłumaczenia – stanowi więc nowatorską próbę odpowiedzi na zadane powyżej pytania.
Colorful Media
Planujesz podróż do Włoch lub interesujesz się kulturą tego kraju? To wydanie specjalne Italia Mi piace! jest idealnym przewodnikiem po najpiękniejszych miejscach Italii i nie tylko! Oferuje praktyczne porady, fascynujące artykuły o ukrytych perełkach turystycznych oraz cenne informacje o kuchni, kulturze i geografii Włoch. Wybrane artykuły zostały nagrane przez native speakerów, a na każdej stronie znajdziesz mnóstwo słówek i zwrotów niezbędnych podczas podróży do jednego z najpiękniejszych krajów świata. Italia Mi piace! to kwartalnik tworzony przez włosko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka włoskiego. Magazyn jest ciekawym urozmaiceniem nauki języka włoskiego na poziomie średnio zaawansowanym i zaawansowanym.
Colorful Media
Planujesz podróż do Włoch lub interesujesz się kulturą tego kraju? To wydanie specjalne Italia Mi piace! jest idealnym przewodnikiem po najpiękniejszych miejscach Italii i nie tylko! Oferuje praktyczne porady, fascynujące artykuły o ukrytych perełkach turystycznych oraz cenne informacje o kuchni, kulturze i geografii Włoch. Wybrane artykuły zostały nagrane przez native speakerów, a na każdej stronie znajdziesz mnóstwo słówek i zwrotów niezbędnych podczas podróży do jednego z najpiękniejszych krajów świata. Italia Mi piace! to kwartalnik tworzony przez włosko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka włoskiego. Magazyn jest ciekawym urozmaiceniem nauki języka włoskiego na poziomie średnio zaawansowanym i zaawansowanym.
Colorful Media
Italia Mi piace! to kwartalnik tworzony przez włosko-polski zespół specjalnie dla wszystkich zainteresowanych nauką języka włoskiego. Magazyn jest ciekawym urozmaiceniem nauki języka włoskiego na poziomie średnio zaawansowanym i zaawansowanym. Co trzy miesiące nowe tematy Dzięki regularności, z jaką ukazuje się Italia Mi piace!, nauka jest ciekawa, ponieważ artykuły dotyczą bieżących wydarzeń i aktualnych tematów, a także poruszają zagadnienia związane z konkretną porą roku. W ten sposób nasi Czytelnicy, szkoląc język włoski, poszerzają jednocześnie swoją wiedzę dotyczącą nie tylko krajów i regionów włoskojęzycznych, ale także wielu innych dziedzin, takich jak technika, psychologia, polityka, muzyka czy sport. Przyjemne uzupełnienie nauki Każdy numer dostarcza wielu interesujących tekstów mogących służyć zarówno do samodzielnej nauki, jak i pracy w grupie, z nauczycielem. Nasi Czytelnicy to osoby uczące się indywidualnie języka włoskiego oraz nauczyciele i lektorzy, którzy wykorzystując Italia Mi piace! w nauczaniu, uatrakcyjniają w ten sposób zajęcia.