Edukacja
Agnieszka Dąbska, Stanisław Pisarczyk, Paweł Popielski
Nasypy budowlane są jednymi z najczęściej wykonywanych i spotykanych obiektów budowlanych w inżynierii lądowej i wodnej. Podręcznik jest kompleksowym opracowaniem zagadnień dotyczących projektowania, budowy i kontroli nasypów wykonanych z gruntów naturalnych i antropogenicznych. Treść podręcznika podzielono na trzynaście rozdziałów. We wstępie omówiono ogólną problematykę budowy nasypów ziemnych. W rozdziale drugim przedstwiono podstawową charakterystykę nasypów budowlanych. Rozdział trzeci omawia grunty budowlane oraz ich klasyfi kację według norm PN-EN ISO 14688-1:2018, PN-EN ISO 14688-2:2018 oraz PN-B-02480:1986. Rozdział czwarty poświęcono zagadnieniu zagęszczalności gruntów, zarówno naturalnych, jak i antropogenicznych. W piątym rozdziale zawarto opis przydatności gruntów do wykonywania nasypów budowli komunikacyjnych, a w rozdziale szóstym – do budowy nasypów hydrotechnicznych. Metody wykonywania nasypów ogólnobudowlanych omówiono w rozdziale siódmym. Ósmy rozdział poświęcono opisowi metod wzmacniania i uszczelniania korpusów nasypów. W rozdziale dziewiątym przedstawiono charakterystykę geotechniczną słabego podłoża i omówiono metody posadawiania nasypów na podłożu słabonośnym, a w rozdziale dziesiątym umocnienia biologiczne i techniczne skarp nasypów stosowane w praktyce. Rozdział jedenasty poświęcony jest kontroli jakości zagęszczenia gruntu w nasypach budowlanych. W rozdziale dwunastym przedstawiono wymagania dotyczące zakresu rozpoznania podłoża na potrzeby realizacji nasypów, a w rozdziale trzynastym metody obliczeniowe oceny stateczności skarp nasypów. Podręcznik „Nasypy budowlane” jest skierowany do studentów i absolwentów wydziałów budownictwa lądowego i wodnego oraz inżynierii środowiska uczelni wyższych oraz do inżynierów praktyków.
Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie. Diagnoza - stan - perspektywy
Aleksandra Achtelik, Romuald Cudak, Danuta Krzyżyk, Jan...
„Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie. Diagnoza – stan – perspektywy” to pozycja obowiązkowa na półkach nauczycieli, wykładowców, lektorów, działaczy polonijnych, animatorów kultury, dziennikarzy, dyplomatów – jednym słowem wszystkich, którym prestiż języka polskiego w świecie leży na sercu i od których los i status języka polskiego na świecie zależy. Publikację stworzył zespół autorski w składzie: Władysław Miodunka, Jolanta Tambor, Aleksandra Achtelik, Romuald Cudak, Danuta Krzyżyk, Jan Mazur, Bernadeta Niesporek-Szamburska, Kazimierz Ożóg, Adam Pawłowski, Dorota Praszałowicz, Anna Seretny, Roman Szul, Agnieszka Tambor, Tadeusz Zgółka (współpraca: Małgorzata Smereczniak, Karolina Graboń). Autorzy to jednocześnie zespół ekspertów powołany przez JM Rektora UŚ na mocy umowy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego w styczniu 2017 roku w celu opracowaniu strategii nauczania i promocji języka polskiego w świecie, która miała uwzględniać: nauczanie języka polskiego jako obcego we wszystkich grupach wiekowych, na wszystkich poziomach, zarówno w systemie oświaty i szkolnictwa wyższego, jak i w innych formach; promocję języka polskiego w świecie, wraz ze wskazaniem priorytetowych kierunków geograficznych i obszarów merytorycznych oraz narzędzi promocji; koordynację działań oraz określenie zadań poszczególnych instytucji; wskazanie zakresu niezbędnych zmian legislacyjnych i sposobów finansowania. Prace nad strategią ukończono w lipcu 2017 roku, książka ukazuje się w lipcu 2018 roku. Odległość czasowa niezbyt wielka, ale brzemienna w wydarzenia. Przede wszystkim w październiku 2017 roku została powołana do życia Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, instytucja, która przejęła zadania Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynrodowej, ale też kilku innych działów, wydziałów i departamentów resortowych. Przed publikacją autorzy starali się wprowadzić konieczne zmiany, uwzględniające nową sytuację, choć nie zawsze było to możliwe. Autorzy diagnozują aktualny stan nauczania i promocji języka polskiego w świecie i sugerują najlepsze sposoby rozwikłania problemów, podpowiadają najlepsze rozwiązania. Zdajemy sobie sprawę, że szybka realizacja niektórych proponowanych zmian nie jest możliwa, gdyż wymagałaby ogromnych zmian systemowych – są to jednak plany maksimum, które pokazują bolączki i rzeczy ważne dla nauczycieli, uczniów, studentów, rodziców dzieci polskiego pochodzenia i cudzoziemców z różnych powodów uczących się języka polskiego (np. migrantów, uchodźców, ale też reemigrantów, którzy wchodzą w polski system edukacyjny), ważne także dla miłośników polskiej literatury, polskiego teatru i polskiego kina, przebywających za granicą, gdzie dostęp do dóbr kultury bywa bardzo ograniczony; dla polskich turystów, podróżników, pasażerów, którzy próżno oczekują polskich zapowiedzi w samolotach, polskojęzycznej obsługi w pociągach czy polskich napisów na takich lotniskach. Fragmenty tej publikacji będą przydatne na specjalnościach glottodydaktycznych, na podyplomowych studiach kształcących przyszłych nauczycieli języka polskiego jako obcego. Powinni po nią sięgnąć nauczyciele i wykładowcy, ale też studenci. Inspirację z tego opracowania winni czerpać ci, od których pewne zmiany, decyzje, możliwości wcielenia w życie proponowanych rozwiązań zależą. Opracowanie pokazuje stan na przełomie lat 2017 i 2018 – stan, który systemowo wciąż jest taki sam. Daje podstawę do przemyślenia, wskazuje, co można naprawić szybko i łatwo, a co wymaga o wiele większego wysiłku. Chcemy zdecydowanie podkreślić – a to bardzo ważne – że opracowanie pokazuje też wszystkie dotychczasowe osiągnięcia, sukcesy i mocne strony polskiej edukacji glottodydaktycznej oraz promocji Polski i języka polskiego.
Nauczyciel akademicki wobec wyzwań edukacyjnych
Piotr Wdowiński
Oddajemy do rąk Czytelników książkę, w której przedstawiono nowoczesne spojrzenie na proces dydaktyczny. Bardzo ważnym jego elementem jest prowadzenie badań naukowych – podstawowych i w zakresie aplikacji. Równie istotne staje się umiejętne reagowanie uczelni wyższych na potrzeby gospodarki w zakresie dopasowania wykształcenia do wymagań rynku pracy i budowania kapitału ludzkiego. Cel ten pozwoli osiągnąć nawiązanie ścisłej współpracy z biznesem dotyczącej wspólnego opracowania programów studiów na kierunkach ekonomicznych. Uczelnie mają przygotowywać do rozwiązywania rzeczywistych problemów, ale nie może się to odbywać kosztem walorów i standardów edukacji akademickiej. Realizacja wymienionych celów powinna doprowadzić do rozwoju nowoczesnych relacji z otoczeniem uczelni wyższych oraz ich wzajemnej współpracy. Książka z pewnością zainteresuje nauczycieli akademickich i menadżerów wyższego szczebla w przedsiębiorstwach, może też stanowić pomoc dydaktyczną dla doktorantów na studiach ekonomicznych.
Nauczyciel wczesnej edukacji kreatorem środowiska edukacyjnego dziecka
Elżbieta Płóciennik, Dorota Radzikowska
Przekazywana do rąk Czytelnika książka to kolejny tom podejmujący tematykę nauczyciela wczesnej edukacji (seria "Wczesna Edukacja") pod redakcją pracowników Katedry Pedagogiki Wieku Dziecięcego Uniwersytetu Łódzkiego. W każdej kolejnej publikacji z tej serii autorzy zajmują się nowym ważnym problemem dotyczącym podmiotu badań - nauczyciela wczesnej edukacji. W prezentowanym tomie koncentrują się na analizie i opisie, organizowanego przez nauczyciela, środowiska edukacyjnego sprzyjającego uczeniu się dzieci. Podejmują próbę nie tylko prezentacji, lecz także wyznaczenia kierunku rozwoju alternatywnych sposobów, które mają prowadzić do pożądanych zmian w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, umożliwiających urzeczywistnianie postulatu stymulowania wszechstronnego rozwoju dziecka. W tej samej serii ukazały się publikacje: Nauczyciel wczesnej edukacji wobec zmian społeczno-kulturowych (red. Wiesława Leżańska, Aleksandra Feliniak) oraz Nauczyciel wczesnej edukacji. Rozwijanie kompetencji zawodowych (red. Wiesława Leżańska, Dorota Radzikowska).
Nauczyciel wczesnej edukacji. Rozwijanie kompetencji zawodowych
Wiesława Leżańska, Aleksandra Feliniak
Przekazywana do rąk Czytelnika książka to kolejny tom podejmujący tematykę nauczyciela wczesnej edukacji (seria "Wczesna Edukacja") pod redakcją pracowników Katedry Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej Uniwersytetu Łódzkiego. W każdej kolejnej publikacji z tej serii autorzy zajmują się nowym ważnym problemem dotyczącym podmiotu badań - nauczyciela wczesnej edukacji. W prezentowanym tomie koncentrują się na kompetencjach tej grupy zawodowej. Autorzy podejmują próbę zainicjowania dyskusji nad tożsamością i profesjonalizacją specjalistów wczesnej edukacji. Nie tylko poddają refleksji różne kompetencje (np. planistyczne, interpretacyjne, informacyjno-medialne, do działań wspólnotowych, do pracy z uczniem zdolnym), ale także stawiają pytania o istotę działań nauczycieli w ponowoczesnym świecie, np. tworzenia przestrzeni wzajemnej edukacji naukowców i praktyków. W tej samej serii ukażą się: Nauczyciel wczesnej edukacji wobec zmian społeczno- kulturowych (red. Wiesława Leżańska, Aleksandra Feliniak) oraz Nauczyciel wczesnej edukacji kreatorem środowiska edukacyjnego dziecka (red. Elżbieta Płóciennik, Dorota Radzikowska).
Nauczyciel wczesnej edukacji wobec zmian społeczno-kulturowych
Wiesława Leżańska, Aleksandra Feliniak
Przekazywana do rąk Czytelnika książka to kolejny tom podejmujący tematykę nauczyciela wczesnej edukacji (seria "Wczesna Edukacja") pod redakcją pracowników Katedry Pedagogiki Wieku Dziecięcego Uniwersytetu Łódzkiego. W każdej kolejnej publikacji z tej serii autorzy zajmują się nowym ważnym problemem dotyczącym podmiotu badań - nauczyciela wczesnej edukacji. W prezentowanym tomie koncentrują się na postawach nauczycieli wobec zmian społecznych i kulturowych, a także na oczekiwaniach społecznych wobec nauczycieli. W zamierzeniu odbiorcą książki jest współczesny kreatywny nauczyciel, którego modelową sylwetkę można odczytać z poszczególnych tekstów: nauczyciel taki jest kreatorem dialogu międzykulturowego, potrafi również kreować własny wizerunek, kształtuje warunki do wolności, wyzwala twórczość uczniów, personalizuje edukację, dostosowuje ją do konkretnej rzeczywistości, traktuje nauczanie jako formę sztuki, która wymaga od niego mądrości. W tej samej serii ukażą się: Nauczyciel wczesnej edukacji. Rozwijanie kompetencji zawodowych (red. Wiesława Leżańska, Dorota Radzikowska) oraz Nauczyciel wczesnej edukacji kreatorem środowiska edukacyjnego dziecka (red. Elżbieta Płóciennik, Dorota Radzikowska).
Nauczyciele - nauczycielom. Przestrzenie edukacji
red. Marta Mamet-Michalkiewicz
Seria: Nowa Edukacja (3), ISSN 2720‑1112 Autorzy tekstów zamieszczonych w monografii Nauczyciele – nauczycielom. Przestrzenie edukacji podejmują różne wątki w ramie pojęciowej wyznaczanej kategorią szeroko pojętej edukacji. Przyglądają się edukacji, szkole i nauczaniu z różnych perspektyw, przyjmując spojrzenie w skali makro lub mikro. Treść książki ukazuje wielowymiarową specyfikę współczesnej szkoły, przywództwa edukacyjnego i różnych aspektów nauczania. Ten przekaz, skierowany do środowiska akademickiego i studentów, ale też dyrektorów szkół, nauczycieli, uczniów i osób związanych z szeroko rozumianą edukacją, obejmuje wskazania dotyczące większej troski o współczesny wymiar edukacji. W zbiorze znajdują się artykuły poświęcone współczesnej szkole i edukacji, a także teksty koncentrujące się na poszczególnych zagadnieniach związanych z nauczaniem przedmiotowym, takich jak neuronauki w edukacji, sztuczna inteligencja, nauczanie matematyczne.
Nauczyciele - nauczycielom. Przestrzenie edukacji
red. Marta Mamet-Michalkiewicz
Seria: Nowa Edukacja (3), ISSN 2720‑1112 Autorzy tekstów zamieszczonych w monografii Nauczyciele – nauczycielom. Przestrzenie edukacji podejmują różne wątki w ramie pojęciowej wyznaczanej kategorią szeroko pojętej edukacji. Przyglądają się edukacji, szkole i nauczaniu z różnych perspektyw, przyjmując spojrzenie w skali makro lub mikro. Treść książki ukazuje wielowymiarową specyfikę współczesnej szkoły, przywództwa edukacyjnego i różnych aspektów nauczania. Ten przekaz, skierowany do środowiska akademickiego i studentów, ale też dyrektorów szkół, nauczycieli, uczniów i osób związanych z szeroko rozumianą edukacją, obejmuje wskazania dotyczące większej troski o współczesny wymiar edukacji. W zbiorze znajdują się artykuły poświęcone współczesnej szkole i edukacji, a także teksty koncentrujące się na poszczególnych zagadnieniach związanych z nauczaniem przedmiotowym, takich jak neuronauki w edukacji, sztuczna inteligencja, nauczanie matematyczne.
Nauczyciele kresów wschodnich II RP i PRL. Wybrane postacie i zdarzenia
Adam Pietrzkiewicz
Lata dwudzieste XX wieku w Polsce charakteryzowały się szybkim rozwojem i profesjonalizacją zawodu nauczyciela. W ówczesnym systemie kształcenia nauczycieli bardzo istotną rolę odegrały prywatne żeńskie seminaria nauczycielskie. Jednym z takich seminariów było Miejskie Prywatne Seminarium Nauczycielskie Żeńskie w Sanoku, które kontynuowało tradycję nauczania kadr nauczycielskich Prywatnego Instytutu Naukowo-Wychowawczego Żeńskiego w Sanoku. Z uwagi na fakt, że właśnie absolwentki z tego lokalnego seminarium nauczycielskiego "niosły kaganek oświaty pod wiejskie strzechy" na wschodnich kresach II Rzeczypospolitej, niniejsze opracowanie monograficzne poświęcone jest przedstawieniu sylwetek niektórych nauczycielek okresu międzywojennego oraz ich dalszych losów w czasach PRL.
Nauka pięknego pisania (kaligrafii). Wskazówki dla nauczycieli i uczniów
Piotr Szretter
Nauka pięknego pisania (kaligrafii): wskazówki dla nauczycieli i uczniów Piotra Szrettera stanowi zbiór praktycznych wskazówek i zasad niezbędnych w procesie nauki kaligrafii, popartych ponad dwudziestoma przykładami (ilustracjami) pisma ręcznego. Książka została opublikowana po raz pierwszy w języku francuskim w 1843 roku, kolejne wydanie, uzupełnione i poprawione przez autora, pojawiło się w języku polskim w 1888 roku. Obecne wydanie w postaci ebooka zostało poprawione na podstawie erraty dołączonej do wydania polskiego. Autor podaje szczegółowe instrukcje dotyczące podstaw sztuki kaligraficznej, m.in. postawy ciała, sposobu trzymania i prowadzenia pióra, a następnie omawia trzy popularne charaktery pisma: okrągły, mieszany i gotycki. Fragment: Kaligrafia, czyli pismo piękne, polega na takiem formowaniu liter, aby te były kształtne i czytelne. Nauka kaligrafii polega głównie na naśladowaniu (kopiowaniu) dobrych wzorów, niemniej przecież można i potrzeba jej uczyć przez wskazanie zasad, kształtu liter i ich części składowych. Litery bowiem powstawały z pierwotnych kształtów przez wyrozumowane zmiany i udoskonalenia, a ci, co je zaprowadzali, czynili to przy głębokim rozmyśle. Należy ich naśladować w badaniu zasad kaligrafii i dochodzić początkowych kształtów, z których powstawały litery.
Nauka pięknego pisania (kaligrafii). Wskazówki dla nauczycieli i uczniów
Piotr Szretter
Nauka pięknego pisania (kaligrafii): wskazówki dla nauczycieli i uczniów Piotra Szrettera stanowi zbiór praktycznych wskazówek i zasad niezbędnych w procesie nauki kaligrafii, popartych ponad dwudziestoma przykładami (ilustracjami) pisma ręcznego. Książka została opublikowana po raz pierwszy w języku francuskim w 1843 roku, kolejne wydanie, uzupełnione i poprawione przez autora, pojawiło się w języku polskim w 1888 roku. Obecne wydanie w postaci ebooka zostało poprawione na podstawie erraty dołączonej do wydania polskiego. Autor podaje szczegółowe instrukcje dotyczące podstaw sztuki kaligraficznej, m.in. postawy ciała, sposobu trzymania i prowadzenia pióra, a następnie omawia trzy popularne charaktery pisma: okrągły, mieszany i gotycki. Fragment: Kaligrafia, czyli pismo piękne, polega na takiem formowaniu liter, aby te były kształtne i czytelne. Nauka kaligrafii polega głównie na naśladowaniu (kopiowaniu) dobrych wzorów, niemniej przecież można i potrzeba jej uczyć przez wskazanie zasad, kształtu liter i ich części składowych. Litery bowiem powstawały z pierwotnych kształtów przez wyrozumowane zmiany i udoskonalenia, a ci, co je zaprowadzali, czynili to przy głębokim rozmyśle. Należy ich naśladować w badaniu zasad kaligrafii i dochodzić początkowych kształtów, z których powstawały litery.
Nauka pięknego pisania (kaligrafii). Wskazówki dla nauczycieli i uczniów
Piotr Szretter
Nauka pięknego pisania (kaligrafii): wskazówki dla nauczycieli i uczniów Piotra Szrettera stanowi zbiór praktycznych wskazówek i zasad niezbędnych w procesie nauki kaligrafii, popartych ponad dwudziestoma przykładami (ilustracjami) pisma ręcznego. Książka została opublikowana po raz pierwszy w języku francuskim w 1843 roku, kolejne wydanie, uzupełnione i poprawione przez autora, pojawiło się w języku polskim w 1888 roku. Obecne wydanie w postaci ebooka zostało poprawione na podstawie erraty dołączonej do wydania polskiego. Autor podaje szczegółowe instrukcje dotyczące podstaw sztuki kaligraficznej, m.in. postawy ciała, sposobu trzymania i prowadzenia pióra, a następnie omawia trzy popularne charaktery pisma: okrągły, mieszany i gotycki. Fragment: Kaligrafia, czyli pismo piękne, polega na takiem formowaniu liter, aby te były kształtne i czytelne. Nauka kaligrafii polega głównie na naśladowaniu (kopiowaniu) dobrych wzorów, niemniej przecież można i potrzeba jej uczyć przez wskazanie zasad, kształtu liter i ich części składowych. Litery bowiem powstawały z pierwotnych kształtów przez wyrozumowane zmiany i udoskonalenia, a ci, co je zaprowadzali, czynili to przy głębokim rozmyśle. Należy ich naśladować w badaniu zasad kaligrafii i dochodzić początkowych kształtów, z których powstawały litery.
Andrzej Jacek Blikle, Tadeusz Gadacz, Marian Gorynia,...
Pomimo stwierdzania licznych problemów, barier i złych praktyk autorzy wciąż dostrzegają możliwości naprawy i rozwoju nauki. Zapewne kluczowe jest kształtowanie odpowiednich postaw naukowców, ich indywidualnego podejścia do spraw naukowych. Dobrze byłoby, gdyby uwarunkowania formalno-instytucjonalne nie stwarzały w tym zakresie barier ani nie narzucały konieczności koncentracji na sprawach z perspektywy prawdziwej nauki marginalnych. Pozostaje wyrazić nadzieję, że również przedmiotowa monografia przyczyni się do przypomnienia naukowych priorytetów. /fragment książki/ Książka wnosi cenny wkład w toczący się dyskurs na temat złożonych problemów funkcjonowania nauki w Polsce: od jej finansowania po zagadnienia formalno-ewaluacyjne, rozwój kadry i kształcenie. Prof. dr hab. inż. Mirosława El Fray Autorzy książki to eksperci o bardzo wysokich kompetencjach w sferze nauki (...) posiadają bogatą wiedzę zarówno teoretyczną, jak i praktyczną (...). Nauka jest sektorem bardzo zróżnicowanym wewnętrznie, dlatego wymaga w odniesieniu do różnych jej części zdywersyfikowanego podejścia. Rozwiązania proponowane dla nauk technicznych czy medycznych wymagają zasadniczej modyfikacji w przypadku nauk społecznych. Trafnie i rzetelnie został uwzględniony w tej pracy także kontekst międzynarodowy i krajowy nauki. Prof. dr hab. Jacek Szlachta Autorzy: Andrzej Jacek Blikle, Tadeusz Gadacz, Marian Gorynia, Iwona Hofman, Hubert Izdebski, Krzysztof Jajuga, Jacek Jemielity, Tomasz Komornicki, Jacek Kuźnicki, Eugeniusz Molga, Maciej J. Nowak, Rafał Rakoczy, Marek Safjan, Bronisław Sitek, Przemysław Śleszyński, Łukasz A. Turski, Grzegorz Węgrzyn, Leszek Zasztowt
Nauka w poszukiwaniu metafizyki
Teresa Obolevitch
Rozprawa wpisuje się we współczesną historię przyswojenia polskiemu czytelnikowi myśli W. Sołowiowa, najwybitniejszego rosyjskiego filozofa XIX w. Autorka analizuje jego wczesne i dotychczas nietłumaczone prace, dzięki czemu Sołowiow został ukazany nie tylko jako spekulatywny filozof, ale także jako filozof zainteresowany naukami przyrodniczymi.
Nazwy roślin jako zwierciadło wiejskiego świata (na materiale gwary kujawskiej)
Agnieszka Wierzbicka
Monografia Agnieszki Wierzbickiej "to praca pionierska w odniesieniu do regionu kujawskiego. Pozwala zachować od zapomnienia ważną część niematerialnego dziedzictwa językowo-kulturowego Kujaw - leksykę roślinną, pokazuje ważny wyznacznik tożsamości regionalnej" (z recenzji dr. hab. prof. UJK Stanisława Cygana). Zaprezentowane analizy koncentrują się nie tylko na etymologicznych i semantycznych rozważaniach dotyczących roślin: dziko rosnących, wodnych, krzewów i krzewinek oraz drzew, lecz także na odtworzeniu językowego obrazu świata. Autorka ukazuje sposoby tworzenia nazw roślin i udowadnia, że są one odzwierciedleniem bliskiego człowiekowi świata - zwracają uwagę na jego odnawialność i czynią go uporządkowanym, często na zasadzie antynomii. Omawiane fitonimy odkrywają przed czytelnikiem swoje znaczenia, lecz także emocje, wierzenia ludu kujawskiego, swoiste, antropocentryczne, utrwalone w tradycji spojrzenie na świat i często naiwne etymologie. Taka wizja znacznie odbiega od naukowego postrzegania rzeczywistości i wprowadza badaczy w sferę nieznaną, często trudną do jednoznacznej klasyfikacji. Publikacja, stanowiąca interdyscyplinarne studium językowo-kulturowe, powinna spotkać się ze szczególnym zainteresowaniem środowiska naukowego językoznawców polskich i słowiańskich, botaników, studentów tych kierunków, a także nauczycieli języka polskiego oraz regionalistów.
Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej. Geographical names in physical space
Artur Gałkowski, Renata Gliwa
Nazwa „Polska” pierwotnie oznaczała ziemię Polan, a dopiero później doznała rozszerzenia znaczenia, odnosząc się np. do terytorium państwa Bolesława Chrobrego. Nazwa „Wiślanie” pojawia się w IX w. w trzech niezależnych od siebie źródłach. Tym i wielu innym przykładom pochodzenia wielu nazw poświęcona jest ta książka. Wcześniej na podobne tematy ukazały się: „Mikrotoponimia i makrotoponimia. Problematyka wstępna” (red. Artur Gałkowski, Renata Gliwa, 2014); „Mikrotoponimy i makrotoponimy w komunikacji i literaturze” (red. Artur Gałkowski, Renata Gliwa, 2015). W monografii „Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej” kontynuowane są rozważania na temat osiągnięć w zakresie toponimii, ze szczególnym uwzględnieniem występowania jednostek mikro- i makrotoponimicznych w szeroko rozumianej przestrzeni fizycznej, na którą składa się pejzaż naturalny, terenowy, hydrograficzny, powiązany z konkretnymi regionami oraz elementami topografii, jak również obiektami składającymi się na układ miast i wsi. Wielojęzyczność tomu, udział przedstawicieli z różnych ośrodków naukowych pozwala na prezentację najnowszych wyników badań w zakresie toponomastyki polskiej i zagranicznej, zwłaszcza wschodnie- i zachodniosłowiańskiej.
Nazwy własne w przekładzie: teoria i praktyka
Marzena Chrobak
Seria (Wy)tłumaczenia pod redakcją Elżbiety Tabakowskiej, Ewy Daty-Bukowskiej i Joanny Dybiec-Gajer, tom 5 Nazwy własne nie tylko wskazują, ale również znaczą i budzą skojarzenia, mówią i działają. W ustach sprawnych retorów, pod piórem wybitnych autorów niosą ważne informacje, pełnią liczne i różnorodne funkcje. Tłumacz powinien rozpoznać je i przekazać. Jak? Odpowiedzi i podpowiedzi podsuwa niniejsza książka złożona z trzech części obejmujących: 1. zarys teorii nazw własnych 2. szczegółową propozycję metody postępowania z nazwami własnymi w przekładzie międzyjęzykowym 3. relacje ze zmagań autorki z nazwami własnymi podczas tłumaczenia współczesnych powieści z języka hiszpańskiego i angielskiego.Skierowana głównie do tłumaczy, studentów i nauczycieli przekładu oraz translatologów, może stanowić interesującą lekturę także dla literaturoznawców, językoznawców, kulturoznawców. "Książka Marzeny Chrobak jest cennym vademecum tłumacza, skupionym na istotnym problemie tłumaczeniowym, [... ] prawdziwą kopalnią informacji, nieocenionych dla początkującego tłumacza bez względu na języki, w których pracujeˮ z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Tabakowskiej
Negacja w języku, tekście, dyskursie
Ewa Szkudlarek-Śmiechowicz, Bartłomiej Cieśla
Oddajemy do rąk Czytelników monografię, w której Autorzy poddają refleksji naukowej zjawisko negacji. W tomie znalazły się artykuły językoznawców, literaturoznawców, kulturoznawców, prawników, filozofów, logików. Publikacja ma więc charakter interdyscyplinarny, prezentujemy w niej bowiem wyniki badań nad negacją w wymiarze składniowym, semantycznym, logicznym, retorycznym, kulturowym, społecznym. Autorzy artykułów zgromadzonych w monografii proponują zarówno ujęcie systemowe negacji: syntaktyczne i semantyczne, jak i komunikacyjne: pragmatyczne, tekstowe, dyskursowe. Negację traktują wąsko - jako składnik semantycznej struktury zdania, mający wpływ na jego budowę formalną, za pomocą którego mówiący odrzuca wydany uprzednio lub domyślny sąd, a także szeroko - jako negowanie, odrzucenie tego, co było lub jest uznane za rzeczywiste, słuszne, właściwe, wartościowe, sprawiedliwe.
Nianiek, ministra i japonki. Eseje o języku i płci
Jolanta Szpyra-Kozłowska
Jak nazwać kobietę, która wykonuje zawód szewca, stolarza czy kierowcy? Czy na członkinię rządu powinniśmy mówić ministra, ministerka czy pani minister? Jak określić mężczyznę, który opiekuje się dziećmi – niania, niań czy nianiek? A prezentera pogody w telewizji – pogodyn czy pogodynek? Dlaczego Finka, Brukselka i Japonki to nazwy mieszkanek Finlandii, Brukseli i Japonii, ale też – pisane małą literą – określenia noża, warzywa i klapek, a Fin, Brukselczyk i Japończyk mają tylko znaczenie męskich mieszkańców wymienionych miejsc? Na te i wiele innych pytań, przyjmując perspektywę lingwistyki płci, próbuje odpowiedzieć Autorka niniejszej książki. Wykorzystuje do tego bieżące materiały prasowe i internetowe, a także wyniki własnych badań empirycznych, i w przystępny sposób ukazuje fascynujące relacje między językiem i płcią. Dobrze i szczęśliwie się stało, że Profesor Jolanta Szpyra-Kozłowska – wybitna lingwistka, znakomita znawczyni językoznawstwa genderowego, i nie tylko, zdecydowała się napisać kolejną książkę poświęconą zagadnieniom fundamentalnym w toczącej się od lat żywo i niekiedy bardzo emocjonalnie dyskusji, obserwowanej zarówno w przestrzeni publicznej, jak i akademickiej. Monografia, którą otrzymaliśmy, jest najdojrzalszym owocem syntez i przemyśleń Autorki nad relacją język a płeć; bardzo celnie, precyzyjnie i odważnie odpowiadającą na wiele pytań językoznawstwa genderowego. Lekkość, rozmach, humor, odwaga badawcza i narracyjna – oto zalety monografii, napisanej stylem rzeczowym, harmonizującym z mocną, wzorcowo naukową argumentacją, budowaną przystępną polszczyzną. Dr hab. Agnieszka Małocha-Krupa Jolanta Szpyra-Kozłowska – prof. dr hab., pracuje w Katedrze Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego UMCS. Jej dorobek naukowy obejmuje osiem książek, redakcję sześciu tomów wieloautorskich oraz ponad stu artykułów z zakresu fonetyki i fonologii języka angielskiego i polskiego, fonodydaktyki i językoznawstwa genderowego. Jej najważniejsze monografie to The Phonology-Morphology Interface; Three Tiers in Polish and English Phonology; Wprowadzenie do współczesnej fonologii; Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim (współautorstwo: M. Karwatowska); Pronunciation in EFL Instruction. Organizatorka prestiżowych międzynarodowych konferencji językoznawczych i redaktorka serii wydawniczej w wydawnictwie Peter Lang.