Edukacja

Odbić się od dna? Rola jakości życia w przebiegu i efektach terapii osób uzależnionych od alkoholu

Jan Chodkiewicz

Na jednej z niemieckich stron internetowch poświęconych pomocy osobom uzależnionym od alkoholu i narkotyków widnieje cytat: „za każdym uzależnieniem stoi tęsknota i pragnienie szczęścia”. W zdaniu tym pokazano trafnie dramat dotyczący osób, w których życiu okazało się, że coś, co miało dawać szczęście, stało się z czasem źródłem cierpień i zniewolenia o rozmiarze tak dużym, że zmuszającym do zwrócenia się o pomoc. Cytat ów, akcentując związek uzależnienia i szczęścia, wydaje się „zwraca uwagę” z jednej strony na naturalne dążenie każdego człowieka do osiągania dobrostanu, a z drugiej na destrukcyjny sposób, w jaki dążenie to jest przez niektóre osoby realizowane. Jest on ważny także dlatego, że zmusza do refleksji nad sposobami osiągania szczęścia oraz nad tym, jak te sposoby realizować w sytuacji, gdy to, co miało być jego źródłem, nie spełniło oczekiwań. 

Oddziaływanie polityki fiskalnej na wahania koniunktury w Polsce

Piotr Krajewski

Na świecie następuje drastyczne przewartościowanie ugruntowanych w przeszłości ocen dotyczących polityki fiskalnej. Część krajów wysoko rozwiniętych zaangażowała się w radykalne programy keynesistowskiego stymulowania gospodarki, o skali jeszcze kilka lat temu zupełnie niewyobrażalnej. W takiej sytuacji szczególnie ciekawe stają się badania dotyczące polityki fiskalnej prowadzonej przez Polskę. Głównym celem badawczym było oszacowanie siły podażowego oraz popytowego oddziaływania polityki fiskalnej na wahania koniunktury w Polsce. Podjęta analiza dotyczy skutków polityki fiskalnej w ramach cyklu koniunkturalnego. Nie uwzględnia efektów długookresowych, w tym możliwego wpływu polityki fiskalnej na kształtowanie się postępu technicznego. W publikacji poddano weryfikacji następujące hipotezy, dotyczące oddziaływania polityki fiskalnej w polskiej gospodarce: 1) wydatki rządowe silniej wpływają na wahania PKB niż zmiany stóp podatkowych; 2) popytowe oddziaływanie wydatków rządowych na fluktuacje PKB jest silniejsze niż ich oddziaływanie podażowe; 3) zmiany stóp podatkowych wpływają na kształtowanie się fluktuacji produkcji w większym stopniu poprzez efekty podażowe niż popytowe; 4) prowadzona w Polsce polityka fiskalna ma charakter antycykliczny.

Odkrywanie CAQDAS. Wybrane bezpłatne programy komputerowe wspomagające analizę danych jakościowych

Jakub Niedbalski

 Książka Jakuba Niedbalskiego to wartościowa publikacja z zakresu metodyki badań jakościowych, napisana przez kompetentnego Autora zarówno w zakresie wiedzy o metodologiach jakościowych, jak i umiejętności korzystania z technologii informacyjnych, poświęcona prezentacji i upowszechnieniu wybranych bezpłatnych programów komputerowych służących wspomaganiu analizy danych jakościowych. Czytelnik tej książki – aktualny bądź potencjalny badacz jakościowy – z pewnością będzie mógł po jej przeczytaniu wzmocnić swoje kompetencje w tym zakresie, a tym samym wdrożyć lub szerzej zastosować nowoczesne technologie w swojej pracy naukowo-badawczej.

Odkształcalność gruntów i osiadanie fundamentów

Agnieszka Dąbska, Stanisław Pisarczyk

Podręcznik jest kompleksowym opracowaniem z zakresu mechaniki gruntów i fundamentowania, zawierającym opisy przyczyn i skutków odkształcalności gruntów. Potrzeba jego wydania wynika z wprowadzenia w Polsce nowych norm dotyczących zasad badania i klasyfikacji gruntów oraz obliczania osiadania fundamentów bezpośrednich i posadowionych na palach, stosowanych w różnych obiektach budowlanych (budynkach, budowlach hydrotechnicznych). Dużo miejsca poświęcono metodom obliczania fundamentów bezpośrednich, fudamentów głębokich oraz budowli hydrotechnicznych. Omówiono też stany graniczne użytkowalności i użytkowania. Szczególną uwagę poswięcono zagadnieniu monitoringu przemieszczeń obiektów budowlanych. Podano też przykłady uszkodzeń istniejących obiektów, wynikające z błędów ich posadowienia, i omówiono zastosowane sposoby ich naprawy.

Odmiany polszczyzny w szkole. Teoria i praktyka

red. Helena Synowiec, współudz. Marta Kubarek

W monograficznym tomie zbiorowym zamieszczono kilkanaście artykułów, w których autorzy językoznawcy i dydaktycy języka podejmują problemy zróżnicowania odmian współczesnej polszczyzny w kontekście edukacji polonistycznej. Uwzględniają odmiany językowe, którymi uczniowie posługują się w szkolnych i pozaszkolnych sytuacjach komunikacyjnych, analizują umiejętności dzieci i młodzieży w zakresie używania polszczyzny ogólnej (standardowej). W kręgu zainteresowań autorów znalazły się odmiany: środowiskowa (socjolekt młodzieżowy), dialektalna i medialna oraz ich wpływ na język wypowiedzi uczniowskich. Większość artykułów ma charakter badawczy – autorzy odwołują się do wyników swoich analiz, dzielą się refleksją teoretyczną i formułują konkluzje ważne dla praktyki dydaktycznej, dotyczące doceniania w szkole wiedzy o odmianach współczesnego języka polskiego oraz kształcenia umiejętności komunikacyjno-językowych uczniów. Publikacja jest adresowana do dialektologów, dydaktyków języka, pedagogów i nauczycieli polonistów. Recenzja książki ukazała się w czasopiśmie „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego”. T. 23, s. 175–184 (Autorka recenzji: Małgorzata Kita).

Odnawialne źródła energii

Michał Wichliński (red.)

Jeszcze w 2009 roku energetyka węglowa odpowiadała w Polsce za ponad 90% produkcji energii elektrycznej. Od tamtej pory w polskiej i światowej energetyce sporo się zmieniło. Unia Europejska zdecydowanie skierowała się ku odnawialnym źródłom energii, co wymusiło zmiany również w naszym sposobie wytwarzania energii elektrycznej. W 2019 roku paliwa węglowe stanowiły już tylko 75% produkcji energii elektrycznej w Polsce. Największy wzrost zanotowała energetyka wiatrowa – i to pomimo wprowadzenia ograniczeń związanych z wymaganą odległością turbin wiatrowych od obiektów mieszkalnych (tzw. ustawa 10H) – oraz energetyka słoneczna, szczególnie dzięki kolejnym edycjom rządowego programu „Mój Prąd”. Tak znaczny wzrost udziału odnawialnych źródeł energii wpłynął również na sposób działania oraz niezawodność sieci elektroenergetycznych, szczególnie w zakresie linii niskiego napięcia, do których podłączana jest większość instalacji prosumenckich. Niniejszy skrypt obejmuje zagadnienia szeroko rozumianych odnawialnych źródeł energii, takich jak energetyka wiatrowa czy słoneczna, z uwzględnieniem aspektów niezawodności i jakości przesyłanej energii, możliwości konwersji energii w elektrowniach szczytowo-pompowych, produkcji energii z odpadów oraz działania wszystkich tych źródeł w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Pozycja zawiera również: schematy i zdjęcia urządzeń oraz ich elementów składowych, wzory równań służących do wyliczania określonych parametrów, przykładowe obliczenia i rysunki opracowane na tej podstawie oraz tabele danych i wykresy. Dzięki temu skrypt ujmuje nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również prezentuje, jak wykorzystać ją w praktyce. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.

Odporność filtracyjna piasków

Agnieszka Dąbska

Praca stanowi kompleksowe opracowanie dotyczące problematyki odporności filtracyjnej gruntów niespoistych - równomiernie uziarnionych piasków i ich deformacji filtracyjnych powstających w wyniku mechanicznego działania wody na szkielet gruntowy. Przedstawiono w niej charakterystykę właściwości pojedynczych ziaren i cząstek ośrodka gruntowego, tworzonej przez nie struktury gruntu oraz opisujących je cech . Omówiono właściwości cieczy, warunki jej przepływu przez ośrodek porowaty oraz właściwości filtracyjne gruntu i kształtujące je czynniki. Szczególną uwagę zwrócono na problem oddziaływania filtrującej cieczy na pojedyncze ziarna i cząstki gruntu, a ponadto dokonano analizy działania siły filtracji w odniesieniu do pozostałych sił działających w ośrodku gruntowym. Omówiono rodzaje deformacji filtracyjnych występujących w gruntach niespoistych, warunki ich powstawania i mechanizmy przebiegu. Zdefiniowano czynniki decydujące o zachowaniu odporności filtracyjnej gruntów i warunki jej utraty, a następnie przedstawiono wyniki badań deformacji filtracyjnych piasków równoziarnistych w przewarstwieniach o niewielkich miąższościach. W opracowaniu przedstawiono także analizę własną czynników kształtujących odporność filtracyjną gruntów oraz kryteriów oceny jej zachowania: kryterium geometrycznego, kryterium hydraulicznego i kryterium naprężenia. W kryterium geometrycznym rozpatrzono cechy pojedynczych ziaren i cząstek oraz struktury gruntu i ich udział w kształtowaniu podatności gruntu na wystąpienie deformacji filtracyjnych. Kryterium hydrauliczne omówiono w ujęciu dwóch warunków hydraulicznych, definiowanych za pomocą gradientu hydraulicznego i prędkości filtracji, dopuszczalnych i krytycznych, z uwzględnieniem kierunku i zwrotu filtracji. Rolę zmiany stanu naprężenia i czynników powodujących te zmiany ujęto w kryterium naprężenia. Na zakończenie zaprezentowano analizę współudziału czynników w procesie kształtowania odporności filtracyjnej gruntów i sformułowano wnioski wynikające z danych studialnych oraz przedstawionych w pracy wyników badań własnych i analizy problemu utraty odporności filtracyjnej gruntów.

Odporność i konkurencyjność gospodarki w czasach nadzwyczajnych zagrożeń

Magdalena Majchrzak

W obliczu nieustannych i dynamicznych przemian w gospodarkach poszczególnych krajów nieuniknione staje się konfrontowanie się z różnorodnymi zagrożeniami. Hipoteza badawcza dyskursu naukowego została sformułowana w sposób następujący: W czasach nadzwyczajnych globalnych zagrożeń utrzymaniu odporności i konkurencyjności gospodarki sprzyjać będzie wykorzystanie rekomendacji wynikających z koncepcji resilience oraz ekonomii klinicznej autorstwa Jeffreya Sachsa. Hipotezie badawczej podporządkowano strukturę książki i treść poszczególnych jej części. Publikacja składa się z sześciu głównych części: wstępu, czterech rozdziałów oraz konkluzji i rekomendacji. Rozdział pierwszy ma charakter wprowadzający. Przedstawiono w nim genezę oraz założenia teorii cykli koniunkturalnych i fluktuacji. Zaprezentowano w nim nie tylko teorie klasyczne (monetarne i niemonetarne), ale także nowsze poglądy lepiej uwzględniające rzeczywistość gospodarczą XXI wieku. Ważną częścią rozdziału są rozważania na temat synchronizacji cykli koniunkturalnych Polski z wybranymi krajami. Bardzo aktualny jest fragment poświęcony recesji jako fazie cyklu koniunkturalnego. Rozdział drugi to prezentacja ujęć teoretycznych konkurencyjności gospodarki narodowej. Istotną część rozdziału stanowi autorskie zdefiniowanie pojęcia konkurencyjności odpornej. W rozdziale tym przedstawiono także kierunki rozwoju badań nad konkurencyjnością i jej determinantami. Przedstawiono zarówno podejścia popytowe, jak i podażowe, podejmując dyskurs naukowy z wieloma z nich. Efektem tych rozważań jest zaproponowanie nowego dziesięcioelementowego modelu konkurencyjności gospodarki w zmiennych warunkach koniunkturalnych, uwzględniającego występowanie nadzwyczajnych zagrożeń. Rozdział trzeci jest próbą oceny konkurencyjności polskiej gospodarki z różnych perspektyw, na podstawie najnowszych globalnych rankingów. Diagnoza sytuacji jest wstępem do dalszych rozważań na temat zagrożeń, jakie mogą potencjalnie wpłynąć na zmianę sytuacji konkurencyjnej polskiej gospodarki. Przeprowadzona według m.in. kryterium rodzaju, przewidywalności klasyfikacja nadzwyczajnych zagrożeń jest tłem do projektowanego modelu odporności gospodarki narodowej. Rozdział czwarty jest próbą weryfikacji hipotezy pracy, stąd też przedstawiono w nim m.in. model resilience gospodarki narodowej. Model ten uwzględnia założenia ekonomii klinicznej, zaprezentowane na początku rozdziału, oraz nadzwyczajne zagrożenia. Istotną częścią rozdziału, a także samego proponowanego modelu jest zdefiniowanie koncepcji resilience i jej elementów składowych, a także wskazanie możliwości jej zastosowania w ekonomii i naukach o zarządzaniu i jakości. Liczne ważne wnioski cząstkowe zaprezentowano w poszczególnych rozdziałach publikacji. Natomiast wnioski o charakterze ogólnym, wynikające z całości rozważań, zawarto w części Konkluzje i rekomendacje. Publikację uzupełnia bibliografia (zawierająca prawie 200 pozycji) oraz spisy rysunków i tabel. Książka stanowi innowację w zakresie zderzenia problematyki odporności i konkurencyjności gospodarki z koncepcjami ekonomii klinicznej i nadzwyczajnych zagrożeń. Zarówno na polskim, jak i na zagranicznym rynku wydawniczym nie ma publikacji łączącej w sobie podjęte zagadnienia.