Edukacja
Przypadki kryminalne. Oblicza Dextera - dyskusja nad sprawstwem, winą, karą
Zbiorowy
Wśród Autorów publikacji są osoby zaangażowane w walkę z przestępczością, ochronę i pomoc pokrzywdzonym i ich rodzinom. Są to funkcjonariusze służb mundurowych i wymiaru sprawiedliwości, kuratorzy sądowi, członkowie grup poszukiwawczych, dziennikarze, biegli z zakresu nauk sądowych, naukowcy i praktycy z zakresu badania przestępczości. Niektóre teksty mają bardzo naukowy charakter, inne opisują problemy pojawiające się w działaniach faktycznych albo sprawy, które czekają na swoje rozwiązanie. Dlatego niektóre teksty napisane są w rygorze tekstu naukowego, inne w postaci popularnonaukowej lub doniesienia z działań faktycznych. Do Autorów należy także zaliczyć Dariusza Piekarskiego, którego grafiki uzupełniają każdy tekst. Chwila refleksji jest potrzebna, kiedy przychodzi nam rozważyć sprawstwo, winę i karę. Przy tym wszystkim pamiętać należy, że serial „Dexter” to dobre kino kryminalne, mające wielu fanów. Intrygujący bohater, nietuzinkowa, wręcz prowokacyjna fabuła osadzona w realiach amerykańskiego wielokulturowego społeczeństwa XXI w., znakomite dialogi i silne osobowościowo postaci to walory tego obrazu. Serial „Dexter” to jednak przede wszystkim film, fikcja fabularna. Zarazem film, który ze względu na swą popularność prowokuje do ważnych społecznie dyskusji. dr Joanna Stojer-Polańska, dr Paulina M. Wiśniewska
Janusz Sondel
Utworzenie uniwersytetów zawdzięczamy Średniowieczu. Były one wówczas traktowane jako ponadpaństwowe instytucje, charakterystyczne dla uniwersalnej europejskiej „republiki narodów chrześcijańskich”, stąd też o ich powstaniu mogła decydować wyłącznie jedna z tych dwu ówczesnych potęg: papież lub cesarz. Szczególną opieką powstające uniwersytety otoczył Kościół, nadając im szereg istotnych przywilejów łącznie z wyłączeniem scholarów i wykładowców spod sądownictwa władz świeckich. Dzięki temu uniwersytety dość szybko przekształciły się w międzynarodowe autonomiczne ośrodki życia naukowego o podobnym zakresie działalności i identycznej strukturze organizacyjnej. Podobnie jak w przypadku innych europejskich uczelni kształtowały się również losy Akademii Krakowskiej, na której założenie w wyniku prośby Kazimierza Wielkiego wyraził zgodę przebywający wówczas w Awinionie papież Urban V (Guillaume de Grimoard). W myśl koncepcji królewskiej miała to być szkoła prawnicza, jak o tym świadczy jej struktura oraz podział wynagrodzenia pomiędzy wykładowców. Zawiesiła ona jednak wkrótce swą działalność i wznowiła ją dopiero w wyniku wydania przez Władysława Jagiełłę dzięki staraniom królowej św. Jadwigi przywileju jej odnowienia w dniu 26 lipca 1400 r. W rzędzie zasłużonych dla Uniwersytetu Jagiellońskiego monarchów, obok Kazimierza Wielkiego, św. Jadwigi i Władysława Jagiełły, należy też umieścić Zygmunta I, który nadał szlachectwo wszystkim profesorom Akademii Krakowskiej pochodzenia plebejskiego oraz ich potomkom z prawego łoża. Jego przywilej nie wszedł jednak w życie wskutek oporu szlachty. Prof. dr hab. Janusz Sondel urodził się 30 kwietnia 1937 r. we Lwowie jako syn dyrektora majątków miejskich. Już podczas studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w czerwcu 1957 r., został zatrudniony w Katedrze Prawa Rzymskiego UJ. W 1964 r. doktoryzował się na podstawie rozprawy pt. Szczególne rodzaje depozytu w prawie rzymskim, która na międzynarodowym konkursie zorganizowanym przez Centro di Studi Romanistici w Neapolu została nagrodzona srebrnym medalem. Prawa rzymskiego dotyczyła też jego praca habilitacyjna pt. Precarium w prawie rzymskim (1972 r.). Pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku prof. Sondel odszedł od problematyki praw antycznych i rozpoczął badania nad rolą prawa rzymskiego w kształtowaniu polskiej kultury prawnej. Wyrazem tego – oprócz kilkudziesięciu artykułów – stały się kolejne monografie oraz obszerny, obejmujący 100 000 haseł Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, który przyniósł autorowi nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Laury Jagiellońskie i Nagrodę ministra edukacji narodowej I stopnia. W ramach tej dziedziny badawczej prof. Sondel zajął się również historią Uniwersytetu Jagiellońskiego, a przy tej okazji jego związkami z Kościołem rzymskokatolickim. Temu właśnie zagadnieniu poświęcił monografię pt. Zawsze wierny. Uniwersytet Jagielloński a Kościół rzymskokatolicki (2006 r.), za którą w listopadzie 2007 r. otrzymał nagrodę Miasta Krakowa w dziedzinie kultury i nauki. W lipcu 2011 r. ukazało się natomiast kolejne opracowanie prof. J. Sondla dotyczące dziejów krakowskiej wszechnicy, a mianowicie monumentalny Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego (o obj. 62 arkuszy). W sumie jego dorobek naukowy liczy 160 pozycji, w tym 13 opracowań monograficznych. W trakcie swojej kilkudziesięcioletniej pracy na Uniwersytecie Janusz Sondel pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji, m.in. prodziekana Wydziału Prawa i Administracji oraz prorektora do spraw ogólnych UJ. Od 2000 r. jest też rektorem Wyższej Szkole Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej. W latach 1977-2011 wykładał również jako profesor zwyczajny na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie prawo w turystyce. Wypromował 11 doktorów i 1 doktora habilitowanego. Wyrazem uznania dla jego osiągnięć naukowych i dydaktycznych stała się poświęcona mu księga pamiątkowa pt. Leges sapere. Studia i prace dedykowane Profesorowi Januszowi Sondlowi w pięćdziesiątą rocznicę pracy naukowej (Kraków 2008).
Psalmista szowinizmu - Rudyard Kipling wobec Indii i Indusów
Antonina Łuszczykiewicz
Chociaż twórczość Kiplinga doskonale wpisywała się w ideologię i nastrój końca XIX wieku, to pisarze i artyści kolejnych dziesięcioleci traktowali ją z dużą ostrożnością lub nawet otwarcie potępiali. Kluczem do niniejszej pracy będzie właśnie jeden ze sztandarowych przykładów krytyki jego pisarstwa, jakim jest esej George’a Orwella. W pierwszym rozdziale, esej ten zostanie przebadany pod względem wysuniętych przez Orwella oskarżeń, a zarzuty o rasizm czy imperializm, jakie znajdziemy w Orwellowskim tekście, staną się wyznacznikami późniejszej analizy dzieł Kiplinga. Główną kwestią – i jednocześnie podstawowym problemem niniejszej pracy – będzie odpowiedź na pytanie, czy Orwell miał słuszność nazywając Kiplinga rasistą i „prefaszystą”, i do jakiego stopnia jego bezprecedensowo brutalna krytyka znajduje swoje uzasadnienie? Posłuży temu wyszczególnienie w dziełach Kiplinga przykładów stereotypów i uprzedzeń wobec Indusów oraz zrekonstruowanie literackiego wizerunku Indii. Dopiero wówczas możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy Kiplingowi można postawić tak poważne zarzuty.
Psychosocjologiczne aspekty działania organizacji
Szymon Kolwas
Niniejsza publikacja jest złożeniem tekstów powiązanych z wybranymi tematami z zajęć z Psychologii i socjologii prowadzonych przez autora na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej. Oprócz zwięzłych wprowadzeń teoretycznych można tu znaleźć zadania i pytania pomocne w aktywizacji studentów i wzbudzeniu refleksji, inspirujące do dalszych poszukiwań - zostały one wyodrębnione w cieniowanych na żółto ramkach. Zebrane tu treści stanowią pomoc dydaktyczną dla wykładowców i studentów i nie aspirują w żadnym razie do wyczerpania poruszanej tematyki. Mogą dawać co najwyżej wstępny zarys zagadnień, do których zgłębienia niezbędne jest zapoznanie się z odnośną literaturą, najlepiej przy wsparciu dydaktyka.
Psychospołeczne aspekty zarządzania zasobami ludzkimi
Anna Bazan-Bulanda, Agnieszka Kwiatek, Maja Skiba (red.)
Podręcznik zawiera treści dotyczące psychospołecznych aspektów zarządzania zasobami ludzkimi i może stanowić źródło cennej wiedzy dla współczesnego czytelnika. Skierowany jest w głównej mierze do studentów kierunków związanych z dyscypliną nauk o zarządzaniu, ale ze względu na syntetyczne ujęcie podejmowanych problemów może być również przydatny dla studentów innych kierunków oraz praktyków. Opracowanie składa się z dwunastu rozdziałów. Na końcu znajduje się spis literatury oraz słownik najważniejszych pojęć. W książce omówiono: podstawowe pojęcia takie jak: „praca”, „jakość pracy”, „jakość życia” oraz „zasoby ludzkie”; zależności pomiędzy jakością pracy a jakością życia w świetle funkcjonowania zasobów ludzkich; aspekty związane ze zróżnicowaniem kulturowym rynku przekładające się na problemy w zarządzaniu przedsiębiorstwem; koncepcje i metody oceniania pracowników; istotę, cele oraz korzyści wynikające z zarządzania różnorodnością pracowników w organizacji; rolę zarządzania talentami w zarządzaniu organizacją; pojęcie „pracoholizmu” oraz konsekwencje tego uzależnienia; problematykę promowania „miękkiego” podejścia do ZZL oraz zagadnienie przywództwa w środowisku wirtualnym; istotne procesy zatrudniania pracowników, które dostosowują się do zmian społeczno-ekonomiczno-technologicznych; efektywne komunikowanie się w organizacji, w tym związane z przestrzenią wirtualną; „Ideę Porozumienia Bez Przemocy”; negocjacje w organizacji; kreowanie własnego wizerunku menadżera.
Psychospołeczne bariery zaspokajania potrzeb pracowników. Diagnozowanie sytuacji pracy
Jolanta Bieńkowska
Między pracownikami a pracodawcami istnieje układ oparty na wymianie. Pracodawca potrzebuje pracy ludzkiej do realizacji swoich przedsięwzięć. Pracownik oczekuje w zamian rekompensaty, nie tylko w postaci zapłaty. Układ ten byłby idealny, gdyby oczekiwania obu stron mogły być w pełni zaspokajane. W rzeczywistości trudno o zrównoważenie aspiracji obu stron. Pracodawcy chcą, aby pracownicy pracowali więcej i chętniej. Ci drudzy wysuwają zastrzeżenia, co do poziomu zaspokojenia ich potrzeb. Każdy chce osiągnąć jak najwięcej, ale przewaga sił leży po stronie dających zatrudnienie. To oni dyktują warunki, od których zależy zadowolenie ludzi świadczących pracę. Podejmując próbę rozwiązania tego problemu, najlepiej zatem dążyć do konsensusu, czyli usuwać powody niedogodności odczuwanych przez pracowników tak, aby mogli oni lepiej wykonywać swoje zadania.
Sławomir Trusz
To książka o losie setek tysięcy dzieci cyrkularnych migrantów. Nazywa się je często ,,eurosierotami". W jaki sposób dzieci te są spostrzegane, oceniane i traktowane przez innych? Autor książki w 12 badaniach (5 korelacyjnych i eksperymentalnych) ocenił zakres, w jakim korzystanie z terminu ,,eurosierota" prowadzi do stereotypizacji, uprzedzeń i dyskryminacji dzieci cyrkularnych migrantów w podstawowych środowiskach życia, tj. rodzinie, szkole i grupie rówieśniczej. Ponadto przeanalizowano w nich odroczone konsekwencje wyjazdów zarobkowych rodziców poza granice kraju dla jakości związków partnerskich/małżeńskich ,,eurosierot" w dorosłym życiu. Badania realizowano w latach 2012-2017, na łącznej próbie 3282 osób (nauczycieli, uczniów, studentów pedagogiki i dorosłych dzieci cyrkularnych migrantów), a uzyskane wyniki podsumowano w dwóch metaanalizach. Warto podkreślić, że badania prowadzone przez Sławomira Trusza z wykorzystaniem eksperymentu w pedagogice należą do rzadkości, podobnie jak liczebność próby badawczej. Już ten fakt świadczy o naukowej odwadze, zaangażowaniu, wysokim kunszcie metodologicznym oraz wysokich umiejętnościach statystycznego opracowania, analiz i dyskusji. z recenzji dr hab. Joanny Małgorzaty Łukasik, prof. UP w Krakowie Mamy do czynienia z rzeczywiście unikalną monografią złożonego, pasjonującego i znaczącego społecznie zjawiska. Przewiduję, że praca wzbudzi zainteresowanie zarówno środowiska naukowego (nie tylko psychologów i pedagogów), jak i nauczycieli oraz opiekunów dzieci migrantów zarobkowych. Ponadto, książka wręcz powinna stać się też źródłem (i wzorcem) wielu inspiracji badawczych. z recenzji dr hab. Doroty Turskiej, prof. nadzw. UMCS w Lublinie
Publiczne zarządzanie kryzysowe. Budowa repozytorium metod i technik
Michał Wiśniewski, Justyna Smagowicz, Anna Uklańska
Podręcznik jest częścią serii wydawniczej podsumowującej projekt badawczo-rozwojowy finansowany ze środków NCBiR pt. „Wysokospecjalistyczna platforma wspomagająca planowanie cywilne i ratownictwo w administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz w jednostkach organizacyjnych Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego”, w skład której wchodzą: „Wprowadzenie do publicznego zarządzania kryzysowego”, „Planowanie cywilne. Budowa planów zarządzania kryzysowego i planów ratowniczych”, „Zarządzanie komunikacją i wiedzą w planowaniu cywilnym oraz zarządzaniu kryzysowym”, „Publiczne zarządzanie kryzysowe. Budowa repozytorium dobrych praktyk”. Seria wydawnicza kierowana jest do praktyków związanych z procesem planowania cywilnego, zarządzania kryzysowego oraz ochrony infrastruktury krytycznej. Może również stanowić podręczniki akademickie dla studentów kierunków: bezpieczeństwo publiczne, bezpieczeństwo narodowe, zarządzanie bezpieczeństwem oraz zarządzanie bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej. Celem niniejszego opracowania jest dostarczenie wiedzy na temat generalnego podejścia do projektowania repozytoriów dobrych praktyk oraz zaprezentowanie metody wykorzystania tego typu narzędzi w pracy operacyjnej. Kontynuowane jest tu omówienie zagadnień poruszanych w wcześniejszych pozycjach wspomnianej serii. W szczególności stanowi swoisty atlas metod i technik możliwych do zastosowania na różnych etapach w publicznym zarządzaniu kryzysowym. Jest również propozycją budowy swoistej skrzynki narzędziowej dla procedur budowy planów ratowniczych i planów zarządzania kryzysowego omówionych w pozycji „Planowanie cywilne. Budowa planów zarządzania kryzysowego i planów ratowniczych”.