Finanse
Kapitał finansowy a wzrost gospodarczy w Polsce
Iwona Maciejczyk-Bujnowicz
Rozwój bankowości inwestycyjnej stanowi jeden z czynników determinujących rozwój współczesnej gospodarki rynkowej. W Polsce rozwój usług bankowości inwestycyjnej wpływa na rozwój gospodarczy, przez co rośnie konkurencyjność polskiej gospodarki na rynku Unii Europejskiej. Pomiędzy rozwojem bankowości inwestycyjnej w Polsce a rozwojem gospodarczym istnieją określone współzależności. W monografii poddano badaniu wzajemne zależności pomiędzy wielkością i stopniem rozwoju systemu finansowego a wzrostem gospodarczym. Przedmiotem rozważań jest analiza znaczenia poszczególnych segmentów sektora finansowego w stymulowaniu wzrostu gospodarczego oraz badanie wpływu tego wzrostu na dalszy rozwój rynku finansowego. Przedstawione w opracowaniu zarówno aspekty teoretyczne, jak i aplikacyjne są kontynuacją prowadzonych badań w tym obszarze. Zbudowany model ekonometryczny jest pionierski dla gospodarki polskiej. Wyniki badań są jedną z pierwszych prób pokazania wzajemnych zależności pomiędzy stopniem rozwoju rynku finansowego w Polsce, w podziale na aktywa sektora bankowego, pozabankowego oraz giełdy papierów wartościowych, a wzrostem gospodarczym.
Kapitał własny spółek kapitałowych jako kategoria prawna i ekonomiczna sprawozdania finansowego
Ewa Walińska, Anna Rzetelska, Anna Jurewicz
W literaturze często stwierdza się, że „kapitał” jest pojęciem wieloznacznym. Spotyka się takie określenia, jak: „kapitał trwały”, „kapitał społeczny”, „kapitał ludzki”, „kapitał intelektualny”. Uzasadnia to podjęcie pogłębionej analizy, czym jest kapitał własny jako kategoria ekonomiczna, z uwzględnieniem tego, jakie czynniki go kształtują, według jakich kryteriów może być odnoszony do kategorii normatywnych kapitału zakładowego, zapasowego i rezerwowego oraz zysku na gruncie prawa spółek. Celem monografii jest wskazanie prawnej i ekonomicznej istoty kapitału własnego, a także zasad jego prezentacji w sprawozdaniu finansowym spółek kapitałowych. Przedstawiono różnice pomiędzy prawnym i ekonomicznym aspektem kapitału własnego oraz zagrożenia będące następstwem tych rozbieżności dla rzetelności i przejrzystości sprawozdań finansowych składanych wspólnikom tych spółek. Rachunkowość - poprzez prawo bilansowe - ustanawia nowe kategorie kapitału własnego, które nie są rozpoznawane przez prawo handlowe. Wspólnicy spółek kapitałowych mogą żądać zatrzymania tego procesu, jeśli sfera ich prawnie chronionych interesów na gruncie prawa spółek nie będzie prawidłowo realizowana.
Klasyczne i nieklasyczne metody analizy nierówności dochodowych
Alina Jędrzejczak
Początki badań rozkładów dochodów i ich nierównomierności sięgają przełomu XIX i XX stulecia, kiedy ukazały się pierwsze prace włoskiego ekonomisty Vilfredo Pareto (1848-1923), współtwórcy teorii równowagi ekonomicznej. Monografia obejmuje szeroko rozumianą metodologię statystyczną dotyczącą rozkładów dochodów i nierówności dochodowych. Obecnie obserwuje się wyraźny wzrost zainteresowania badaniami nierówności, niesprawiedliwości, wykluczenia i ubóstwa, a także wymiarem praktycznym rezultatów tych analiz. W publikacji prezentowana jest szeroka gama mierników nierówności opartych na różnych podejściach: aksjomatycznym, opisowym, normatywnym, w tym współczynniki Giniego, Theila i Zengi, z uwzględnieniem dekompozycji , a także miary różnic między rozkładami pozwalające na ocenę deprywacji wyróżnionych grup. Oddając książkę do rąk Czytelników, wyrażam nadzieję, że spełni oczekiwania statystyków, ekonomistów i polityków oraz ożywi dyskusję nad problemami społecznymi wynikającymi ze zbyt dużych różnic w dochodach, które często prowadzą do ubóstwa i wykluczenia najsłabszych grup ludności.
Krystyna Gąsiorek
Ujednolicona i obowiązująca wersja klasyfikacji budżetowej wraz z komentarzem eksperta i ponad 150 wyjaśnieniami MF to niezbędnik każdego księgowego, który chce mieć pewność, że na co dzień prawidłowo stosuje podziałki klasyfikacji budżetowej. Publikacja "Klasyfikacja budżetowa 2026" obejmuje wszystkie zmiany wprowadzone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, w tym zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. W związku z licznymi zmianami przepisów oraz wprowadzanymi reformami klasyfikacja budżetowa jest cały czas nowelizowana. Niektóre podziałki przestają obowiązywać, pojawiają się nowe, a przy niektórych zmieniają się objaśnienia. Jednostki sektora finansów publicznych powinny na bieżąco uwzględniać te zmiany w planowaniu, rachunkowości i sprawozdawczości. W 2026 r. należy stosować wprowadzone i obowiązujące już w 2025 r. zmiany i nowości w poszczególnych załącznikach do rozporządzenia w sprawie klasyfikacji budżetowej - nr 2 (rozdziały), nr 3 (paragrafy dochodów), nr 4 (paragrafy wydatków) oraz nr 7 (bezpieczeństwo zewnętrzne) i nr 8 (bezpieczeństwo wewnętrzne). Najnowsze zmiany wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 10 września 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1241). Zmiany objęły uchylenie nieużywanych rozdziałów, modyfikację istniejących nazw oraz dodanie nowych rozdziałów i paragrafów, aby obowiązujące podziałki klasyfikacji budżetowej lepiej odzwierciedlały nowe regulacje prawne, m.in. te dotyczące wspierania eksportu, geodezji i kartografii, obrony cywilnej, opodatkowania wyrównawczego czy fundacji rodzinnych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje zmodyfikowana nazwa paragrafu dochodów 067 "Wpływy z opłat za wyżywienie w żłobku, przedszkolu lub szkole". Doprecyzowano również objaśnienia do tego paragrafu, zgodnie z którymi ujmuje się tu opłaty wnoszone za korzystanie z wyżywienia w publicznych szkołach, przedszkolach, żłobkach oraz innych formach opieki nad dziećmi do lat 3. Nowe brzmienie paragrafu ma na celu ujmowanie wszystkich opłat za wyżywienie w jednolity sposób. W związku z potrzebą pozyskiwania danych w ramach Systemu Monitorowania Usług Publicznych (SMUP) nadal trzeba stosować wdrożony w 2022 r. podział rozdziałów klasyfikacji budżetowej na: ● podmiotowe (11 - katalog otwarty) - zawierające wydatki na utrzymanie stanowisk pracy, ● usługowe (26 - katalog zamknięty) - zawierające wydatki bezpośrednie - według usług. SMUP miał zostać rozszerzony o dwa kolejne obszary usług (pomoc społeczną oraz kulturę i rekreację). Ostatecznie zmiany te nie zostały wprowadzone. Niejasności dotyczące stosowania poszczególnych podziałek klasyfikacyjnych wynikają przede wszystkim z przyjętych niejednorodnych kryteriów konstrukcyjnych - zarówno w odniesieniu do działów, jak i - w większym stopniu - rozdziałów. Aby ułatwić księgowym właściwe posługiwanie się podziałkami klasyfikacji budżetowej na co dzień, przygotowaliśmy publikację, która zawiera: ● obowiązującą klasyfikację części budżetowych, ● aktualną, ujednoliconą klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych wraz z objaśnieniami, ● komentarz eksperta ze wskazówkami, jak w praktyce stosować nowe lub zmienione podziałki - co ujmować, a czego nie należy ujmować w danej podziałce, ● oznaczenie terminów - od kiedy obowiązuje lub do kiedy obowiązywała dana podziałka, ● najnowsze pisma i interpretacje w zakresie klasyfikacji budżetowej wydane przez Ministerstwo Finansów oraz przez organy kontrolne, tj. regionalne izby obrachunkowe - dla ułatwienia przyporządkowane do poszczególnych podziałek. W publikacji jest także zestawienie tabelaryczne z 26 grupami paragrafów wydatków w jednostkach samorządu terytorialnego z uwzględnieniem wszystkich zmian. Książka z pewnością będzie pomocna na co dzień pracownikom jednostek sektora finansów publicznych we właściwym stosowaniu podziałek klasyfikacji budżetowej oraz w prawidłowym planowaniu i wykonywaniu planów finansowych tych jednostek. AUTORKA: Krystyna Gąsiorek - ekonomistka, od ponad 20 lat prowadzi szkolenia z tematyki finansów publicznych, w tym sprawozdawczości i klasyfikacji budżetowej. Ma szeroką wiedzę i doświadczenie zdobyte w trakcie długoletniej praktyki zawodowej, m.in. jako główna księgowa w państwowej jednostce budżetowej oraz jako starszy specjalista w Wydziale Informacji, Analiz i Szkoleń w RIO. Autorka licznych publikacji książkowych i prasowych w tym zakresie. ATUTY PUBLIKACJI: Najbardziej aktualna pomoc w codziennym, właściwym stosowaniu podziałek klasyfikacji budżetowej. Uwzględnia wszystkie zmiany, w tym obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Jest to jedyna na rynku publikacja wydana w formule: podziałka klasyfikacji budżetowej - symbol i nazwa, objaśnienia urzędowe, komentarz eksperta, oznaczenie terminów - od kiedy obowiązuje lub do kiedy obowiązywała dana podziałka, a także pisma urzędowe.
Kodeks pracy 2026 z komentarzem do zmian i praktycznymi przykładami
Praca zbiorowa
To kompleksowe opracowanie dla każdego, kto zajmuje się prawem pracy w praktyce - specjalistów HR, kadrowych, prawników, przedsiębiorców i menedżerów. Książka łączy aktualny tekst ustawy z eksperckimi komentarzami do najnowszych nowelizacji przepisów Kodeksu pracy, wzbogacony o praktyczne przykłady dla działów kadr i płac oraz orzecznictwo sądowe. Dzięki temu stanowi nie tylko niezbędne źródło wiedzy, ale też skuteczne narzędzie do rozwiązywania problemów związanych z zatrudnianiem, czasem pracy, urlopami, wynagrodzeniami, rozwiązaniem umowy o pracę czy obowiązkami pracodawcy.
Kodeks pracy 2026 z komentarzem do zmian i praktycznymi przykładami
Praca zbiorowa
To kompleksowe opracowanie dla każdego, kto zajmuje się prawem pracy w praktyce - specjalistów HR, kadrowych, prawników, przedsiębiorców i menedżerów. Książka łączy aktualny tekst ustawy z eksperckimi komentarzami do najnowszych nowelizacji przepisów Kodeksu pracy, wzbogacony o praktyczne przykłady dla działów kadr i płac oraz orzecznictwo sądowe. Dzięki temu stanowi nie tylko niezbędne źródło wiedzy, ale też skuteczne narzędzie do rozwiązywania problemów związanych z zatrudnianiem, czasem pracy, urlopami, wynagrodzeniami, rozwiązaniem umowy o pracę czy obowiązkami pracodawcy.
Komentarz do zmian w ustawie o VAT 2026
Tomasz Krywan
"Komentarz do zmian w ustawie o VAT 2026" to kompleksowy poradnik dla przedsiębiorców, księgowych i doradców podatkowych, którzy chcą szybko i bezbłędnie stosować nowe przepisy VAT. Książka omawia wszystkie zmiany w ustawie, przedstawia obowiązki podatników, procedury dokumentacyjne oraz praktyczne przykłady i interpretacje. Dzięki temu czytelnik może sprawnie zarządzać dokumentacją podatkową, minimalizować ryzyko błędów w rozliczeniach i efektywnie stosować nowe regulacje w codziennej pracy.
Michał Wiatr
W swoim spojrzeniu na bilans i jego miejsce w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa, W. Osbahr co najmniej o sto lat wyprzedził swoją epokę. Zaprezentowana w książce nowa formuła bilansu może być niezwykle użyteczna, może nie tyle jako zastępująca dotychczasową formę prezentacji, ale jako bardzo przydatny element dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania finansowego, a nawet raportu biznesowego przedsiębiorstwa. Po raz pierwszy w polskim piśmiennictwie z zakresu rachunkowości tak szczegółowo opisano założenia teorii Wilhelma Osbahra. Jak wspomniał sam autor: „Niskonakładowa publikacja tej teorii jest dziś praktycznie nieosiągalna w światowych bibliotekach. Wydanie, na którym opierają się rozważania, ukazało się w roku 1923 i jest dostępne obecnie w około 30 bibliotekach na świecie”. Autor wyjątkowo rzetelnie oddał zarówno specyfikę koncepcji W. Osbahra, jak i wizjonerski charakter jego teorii.