Polityka
Platon
W świecie idei Platona jedną z najistotniejszych była idea państwa doskonałego, rządzonego przez mędrców-filozofów, realizującego takie wartości jak: Sprawiedliwość, Prawda, Dobro i Piękno. Warunkiem realizacji tych szczytnych celów było odrzucenie demokracji. Cóż bowiem miała i ma do zaoferowania demokracja, która zabiła tak prawego i uczciwego człowieka jak Sokrates, która podporządkowuje tkwiącej w ciemnej jaskini większości racje wykształconych elit i jednostek, która niweluje różnice wynikające z naturalnych dysproporcji zdolności i charakterów ludzi, która wreszcie zrównuje w prawach głupców i mędrców, oszustów i ludzi honoru?
Platon
Państwo Platona jest traktatem politycznym, który powstawał w kilku okresach. Najpierw, w okresie sokratycznym, została napisana księga I podejmująca zagadnienia sprawiedliwości i niesprawiedliwości. Pozostałych dziewięć ksiąg autor stworzył paręnaście lat później, w okresie konstrukcyjnym. W swoim dziele Platon maluje obraz państwa idealnego: sprawiedliwy podział zadań, równouprawnienie kobiet i mężczyzn, staranna edukacja. Państwo idealne jednak brutalnie wkracza w najintymniejsze sfery życia obywateli. Kiedy ateński sąd ludowy skazał na śmierć za nieobyczajność i psucie młodzieży, Sokratesa, mistrza Platona, autor Państwa zaczął zadawać sobie pytania, na które chyba nikt do dzisiaj nie znalazł odpowiedzi. Czy demokracja jest najlepszym możliwym ustrojem państwa? Czy słuszne jest, aby głos mędrca ważył tyle samo co głos pijaka i obiboka? Jak zapobiec nieszczęściom zrodzonym przez głupotę, chciwość i żądzę władzy elit? Jak uniknąć anarchizujących, destrukcyjnych skutków nadmiaru wolności jednostki? Oddajemy Czytelnikowi do rąk jedno z najznamienitszych dzieł Platona w klasycznym przekładzie Władysława Witwickiego. Przemyślenia dotyczące ustroju państwa są w tym tekście zaskakująco bogate, a problemy wynikające z niedostatków demokracji uderzająco aktualne. Państwo jest lekturą dość wymagającą, jednak powinien ją przeczytać każdy, kto zastanawia się nad problemami społeczeństwa, państwowości czy sprawowania władzy. "Więc doprawdy, że do rządów nie powinni się brać ludzie, którzy się w rządzeniu kochają"
Państwo narodowe w Europie. Zmierzch czy walka o przetrwanie?
Janusz Ostrowski
Naród i państwo w formie tradycyjnej traktuje jako relikt przeszłości. W okresie intensywnego rozwoju globalizacji naród to jedynie element tradycji i historii jednej z wielu społeczności tworzącej zintegrowane społeczeństwo globalne. Państwo narodowe w formie tradycyjnej nie sprosta zadaniom, jakie stawia przed społeczeństwem globalizacja, dlatego powoli, lecz systematycznie, zostaje zastąpione inną, wyższą formą organizacji społeczności. Unia Europejska według Janusza to pierwsza forma, która jest zdolna stawić czoła globalnym problemom społecznym, jak i gospodarczym. Nie jest wprawdzie idealna i wymaga jeszcze wielu reform, ale systematycznie ewoluuje w kierunku zgodnym z rozwojem naszej planety. Stawia odważną tezę, iż Europa podzielona na pojedyncze narody i państwa nie będzie zdolna sprostać zadaniom jakie stawia przed nimi globalizacja.I o tym jest ta książka o państwie i jego historycznym powiązaniu z narodem. W miarę czytania odnosimy wrażenie, iż wielowiekowe powiązania państwa z narodem, a także z kościołem, rozluźniają się. Natomiast społeczeństwa tworzące narody przemieszczają się i w ten sposób mieszając, wychodzą ponad tradycyjną granicę organizacji społeczeństw jakim jest państwo narodowe.Z książki tej należy czerpać wiedzę wybiórczo przeważa tu chęć przekonania czytelnika do procesów globalizacji i otwartości wobec zjawisk społecznych, których tradycyjnie my, jako Naród Polski, lękamy się lub obawiamy.Jak sam autor stwierdza: nie jest to książka z którą należy ślepo się zgodzić, ale warta jest by przeczytać ją do poduszkiJanusz Ostrowski(ur. 1956), geodeta, publicysta, politolog. Absolwent AHE w Łodzi. Współzałożyciel Komentarza Politycznego popularnej w Internecie strony o profilu politycznym:www.komentarzpolityczny.com.plPasjonat społeczeństwa obywatelskiego i wszystkiego co jest z nim związane.
Państwo narodowe w perspektywie wspólnoty europejskiej
Joanna Ewa Ziółkowska
Pojęcie państwa w epoce nowożytnej zajmowało pozycję centralną w dyskursie politycznym i wyznaczało funkcje oraz miejsce innych pojęć, a także zachodzących między nimi relacji. Nowożytna idea państwa nie tylko umożliwiała jednostkom identyfikację ze wspólnotą i aktywne uczestniczenie w polityce, lecz także gwarantowała poczucie bezpieczeństwa. Jednak współcześnie państwo utraciło ten status - wraz ze zmianą formy politycznej wspólnoty i warunków samej działalności politycznej. Na płaszczyźnie praktyki politycznej pojęcie państwa narodowego zaatakowane zostało zarówno przez zwolenników globalizacji, jak i jej przeciwników - propagatorów regionalizacji. Natomiast na gruncie teorii politycznej partykularyzm państwa narodowego okazuje się trudny do pogodzenia z uniwersalizmem praw człowieka. Joanna Ewa Ziółkowska (ur. 1979) - doktor nauk humanistycznych, studiowała filozofię oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim; zajmuje się filozofią polityki i analizą procesów społecznych.
Parlamenty narodowe w systemie politycznym Unii Europejskiej
Karolina Borońska-Hryniewiecka
Książka jest całościową analizą ważnej i skomplikowanej kwestii - roli parlamentów narodowych państw członkowskich w systemie politycznym Unii Europejskiej. (...) Autorka wykorzystuje swoją głęboką wiedzę, łącząc znajomość światowej literatury przedmiotu i systematyczne obserwacje europejskiej polityki. Opinie i diagnozy dotyczące przyszłości procesów politycznych formułuje z zachowaniem akademickiej dyscypliny intelektualnej. prof. dr hab. Zdzisław Mach, Uniwersytet Jagielloński Autorka zajmuje się tematem niezbyt często podejmowanym przez polskich uczonych, w sposób ciekawy pod względem teoretycznym, metodologicznym i empirycznym. Przedstawia wiele nieznanych szerzej informacji, np. na temat tzw. zielonej kartki i horyzontalnej współpracy parlamentów narodowych w UE. Formułuje frapujący problem badawczy: czy parlamenty narodowe powinny zwiększać swoją rolę w polityce europejskiej, a jeśli tak, czy będzie to raczej sprzyjać integracji, czy też przyczyni się do obniżenia skuteczności procesów decyzyjnych w UE, a tym samym utrudni integrację. prof. dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse, Uniwersytet Warszawski Monografia ta stanowi nader udane połączenie spójnej perspektywy teoretycznej oraz pogłębionej analizy porównawczej z wykorzystaniem nowych danych empirycznych. Autorka konfrontuje rosnącą popularność polityczno-normatywnego postulatu zwiększenia roli parlamentów narodowych w systemie politycznym Unii Europejskiej z faktycznym zaangażowaniem parlamentów w sprawy europejskie. Stawia kluczowe pytanie o to, na ile parlamenty pełnią rolę autonomicznych aktorów i agentów demokratyzacji unijnego systemu decyzyjnego, a na ile pozostają agentami egzekutywy, reprodukując i pogłębiając unijny deficyt demokracji. dr hab. Agnieszka Cianciara, prof. ISP PAN
Partie populistyczne w Czechach i na Słowacji
Kinga Wojtas
Niniejsza książka stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy w systemie partyjnym Czech i Słowacji funkcjonują i - co istotne - uzyskują polityczną relewancję ugrupowania populistyczne. W celu zawężenia opisu zjawisk populistycznych charakteryzujących systemy partyjne stworzony został nowy model partii populistyczno-marketingowych. Założeniem tego wywodu jest teza, że Słowacy są bardziej niż Czesi podatni na mobilizację populistyczną, określaną jako nowy populizm, co znajduje swój wyraz w systemach partyjnych tych państw. Autorka weryfikuje tę tezę, analizując uwarunkowania historyczne (okresu I Republiki Czechosłowackiej i okresu komunistycznego), społeczne, instytucjonalne oraz specyfikę rywalizacji. Za przykłady partii populistyczno-marketingowych służą trzy partie słowackie: Partia Obywatelskiego Porozumienia (SOP), Smer i Porozumienie Nowego Obywatela (ANO). Kinga Wojtas - doktor nauk humanistycznych w zakresie politologii. Absolwentka Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Badaczka systemów politycznych i partyjnych Europy Środkowej. Adiunkt na Wydziale Studiów Politycznych w Wyższej Szkole Biznesu - National Louis University z siedzibą w Nowym Sączu.
Partycypacja wyborcza w Polsce
Mikołaj Cześnik
Polska demokracja znalazła się w kryzysie. Wadliwie działają główne instytucje państwa. Nie są w stanie należycie wypełniać swoich podstawowych funkcji, przez co społeczne zaufanie do nich spada do niepokojąco niskiego poziomu. Jednym z elementów kryzysu jest nikłe uczestnictwo obywateli w demokratycznych procedurach, owocujące poważnym deficytem legitymizacyjnym. Warto się zastanowić, dlaczego tak wielu Polaków rezygnuje z prawa głosu, kim oni są, co decyduje o ich zachowaniu etc. Dlaczego Polska różni się tak bardzo pod względem frekwencji nie tylko od demokracji zachodnioeuropejskich, lecz także od innych krajów postkomunistycznych. O tym właśnie pisze Mikołaj Cześnik w swej książce.
Pisarze z NRD wobec przełomowych wydarzeń w Europie Środkowo-Wschodniej
Magdalena Latkowska
Autorka w kompetentny sposób i w szerokim ujęciu relacjonuje najważniejsze aspekty reakcji wschodnioniemieckich twórców na przełomowe w bloku wschodnim wydarzenia społeczno-polityczne. (...) Ciekawe rozważania Magdaleny Latkowskiej dotyczą wydarzeń 1956 roku. Poznański Czerwiec i polski Październik stały się już wcześniej przedmiotem zainteresowania polskich i niemieckich badaczy. Autorka wprowadza do dyskursu nowe informacje i poszerza go o wcześniej nieuwzględnioną (lub wykorzystywaną w ograniczonym stopniu) bazę źródłową. Bardzo ważnym elementem publikacji jest zwrócenie uwagi na XX Zjazd KPZR w Moskwie. W połączeniu z analizą recepcji wydarzeń na Węgrzech otrzymujemy kompleksowy obraz reakcji wschodnioniemieckich pisarzy na niepokoje roku 1956 w obozie socjalistycznym. Jeszcze większe zainteresowanie badaczy wywołały wschodnioniemieckie reakcje na rozwój sytuacji w Polsce w okresie Solidarności. Badając postawy literatów, autorka uwzględniła w tym kontekście dodatkowo pisarzy pochodzących z NRD, którzy wyemigrowali do drugiego państwa niemieckiego, np. Ericha Loesta, Wolfa Biermanna, Jürgena Fuchsa, Ulricha Schachta. Najważniejszymi i najlepiej ukazanymi spośród przedstawionych wydarzeń są niepokoje towarzyszące Praskiej Wiośnie 1968 roku. Pionierskie - w kontekście polskich badań - opracowanie w pełni ukazuje skalę różnorodnych reakcji związanych z publiczną działalnością literatów, sygnalizując przy tym ewolucję postaw skorelowaną z rozwojem sytuacji politycznej. Z recenzji wydawniczej dr. hab. Dariusza Wojtaszyna