Wywiady i wspomnienia
Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle
Kasper Bajon
Uważne studiowanie rodzinnych albumów i przyglądanie się znaczkom mogą niekiedy doprowadzić do wstrząsających odkryć. Dla Kaspra Bajona historia rodzinna okazała się źródłem wiedzy o polskim udziale w kolonizacji Afryki. Gdy pod koniec XIX wieku Cesarstwo Niemieckie, nieco spóźnione, zasiadło do kolonialnego stołu, przypadły mu spore obszary dzisiejszej Tanzanii, Rwandy i Burundi. Nazwano je Niemiecką Afryką Wschodnią. Na przełomie stuleci udawało się tam wielu Polaków, mieszkańców zaboru niemieckiego przede wszystkim wojskowych, lekarzy, ale też budowniczych i przedsiębiorców. Wśród nich byli stryjeczny pradziadek autora Stanisław Bajon, który postawił kilka kamienic i kościół na poznańskich Jeżycach, oraz jego szwagier Paul Fenster. Sto lat później Kasper Bajon wyruszył ich śladami w podróż do Tanzanii, gdzie obserwował skutki europejskiej eksploatacji tych ziem. Jego książka to barwna i osobista historia utkana z rodzinnych dokumentów, skrawków pamięci, domniemań, lektur i własnych przygód, ale także opowieść o nieoczywistych związkach Poznania i tamtejszego mieszczaństwa z niemieckim projektem kolonialnym w Afryce. Moja rodzina od strony taty pochodzi z Poznania. Od wielu pokoleń mieszkała na Jeżycach stąd też kolejni nasi przodkowie ruszali w świat i nie zawsze wracali. Ta książka jest osobistym rozrachunkiem z pewnym pozornie atrakcyjnym fantazmatem spod znaku przygód w buszu, polowań na hipopotamy i korkowych hełmów. Ale przede wszystkim jest opowieścią o jednej, a właściwie o kilku takich poznańskich podróżach, które niestety przedsięwzięto nie do końca bezinteresownie. Autor
Tadeusz Borowski
Dzień z życia inteligenckiej młodzieży w czasie wojny. Narrator Tadek i jego narzeczona Maria rozmawiają o poezji. Byłaby to scena sielanki, gdyby nie to, że zza okien widać palącą się Warszawę. Młodzi - choć wyraźnie przeznaczeni do innych celów - zajmują się produkcją i sprzedażą bimbru czy kradzieżą wapna. Gdy załatwiają sprawy na mieście, rozpoczyna się łapanka... Poruszające opowiadanie inspirowane doświadczeniami autora. Tytułowy utwór całego zbioru Borowskiego o tematyce wojennej.
Andrzej Dziurawiec
Cykl opowiadań o dorastaniu w czasach PRL-u. Nostalgiczne wspomnienia z burzliwych czasów młodości są zarazem pełne celnych pretensji do minionego systemu, obnażają absurdy, które z dzisiejszego punktu widzenia wydają się tyleż zabawne, co niewiarygodne. Kolejki za papierem toaletowym, bitwy o kaszankę w sklepach, barwni punki i hippisi na ulicach - oto krajobraz Polski lat 70.
Katarzyna Obłąkowska
Rozmówcy Katarzyny Obłąkowskiej: ARTUR BARTOSZEWICZ | STANISŁAW BIELEŃ | JERZY BRALCZYK | ANTONI DUDEK | TOMASZ GRZEGORZ GROSSE | GRZEGORZ KUCHARCZYK | ZBIGNIEW LEWICKI | MAREK MARKIEWICZ | ELŻBIETA MĄCZYŃSKA |WITOLD MODZELEWSKI | ANTONI MOSKAL | ANDRZEJ NOWAK | JAN PARYS | RYSZARD PIOTROWSKI | BARBARA PIWNIK | JAN POSPIESZALSKI | WOJCIECH ROSZKOWSKI | JACEK SARYUSZ-WOLSKI | MARIA SZYSZKOWSKA | EWA THOMPSON | JAN TRUSZCZYŃSKI | GERTRUDA UŚCIŃSKA | JAN ŻARYN | JERZY ŻYŻYŃSKI Wyobraź sobie, że masz możliwość zadać nurtujące Cię pytania i zderzyć swoje ustalenia z wielkimi umysłami, uczestnikami historii i badaczami. To stało się moim udziałem. Starałam się uchylić drzwi do świata prawdy, tak dalece, jak mogłam. Polecam czytać książkę w kolejności wywiadów, wtedy przejdziecie tę samą drogę, co ja. Tylko odważni przeczytają całość. KATARZYNA OBŁĄKOWSKA * Żeby istnieć w świecie trzeba wiedzieć, kim jestem * Najważniejsza jest własna diagnoza i własna prognoza * Będziemy Polakami albo śmieciami * To my możemy być źródłem europejskości * Na niezabliźnionej ranie, nigdy się żadnych pozytywnych układów nie zbuduje * Polskość i nowoczesność są do pogodzenia * Każdy totalitaryzm kończy strzelając do ludzi * Czy dzisiejsi rządzący przejdą do historii? * Jesteśmy zachwyceni cywilizacją, która nas całkowicie zniszczy * Instytucje wyzyskujące są przyczyną upadku narodów * Czy jest w Polsce przestrzeń bezkonfliktowa? * Trzeba najpierw zadbać o przyjaciół Polski w samej Polsce * Polityk ma obowiązek mieć na względzie interes własnego państwa * Można w ciszy i na śpiąco stracić niepodległość * Wojna dwóch panów zdominowała polską politykę * Jest moment federalistyczny w Unii Europejskiej * Trzeba nie grać na emocjach, tylko posługiwać się rozumem * Możemy być wzorem dla innych * Jesteśmy tylko dlatego, że jesteśmy Polakami Katarzyna Agnieszka Obłąkowska doktor nauk społecznych, socjolog, politolog, ekonomistka, menedżer, ekspertka badań społecznych, ekonomii behawioralnej, polityk publicznych, sektora publicznego, autorka monografii i artykułów naukowych publikowanych w Polsce i za granicą.
Jakub Izrael Górski
Czasem trzeba zostawić wszystko, by odnaleźć to, co naprawdę ważne. Prawdziwa podróż to poruszająca opowieść o odwadze, rezygnacji z wygodnego życia i wyruszeniu w niezwykłą drogę nie tylko przez Rosję, Mongolię, Chiny, Tybet, Singapur i Australię, ale przede wszystkim w głąb własnego serca. Autor zabiera czytelnika w autobiograficzną podróż pełną spotkań, kulturowych odkryć i zachwytu nad światem, łącząc barwny reportaż z głęboką refleksją duchową. To historia o zmaganiu się z lękiem, przebaczeniu, odkrywaniu sensu i odnajdywaniu Boga tam, gdzie najmniej się tego spodziewamy.
Prezydent. Aleksander Kwaśniewski w rozmowie z Aleksandrem Kaczorowskim
Aleksander Kwaśniewski, Aleksander Kaczorowski
Pierwszy wywiad rzeka z prezydentem, który przeprowadził Polskę przez największe przełomy ostatnich 40 lat. Gdy wybrano go w 1995 roku, Polska przecierała oczy ze zdumienia. Drugą kadencję kończył jako jeden z najbardziej cenionych i lubianych polityków w kraju. W międzyczasie współtworzył Konstytucję oraz wprowadził Polskę do NATO i Unii Europejskiej. Dziś jest bardziej dyplomatą niż politykiem, co pozwala mu spojrzeć z dystansem i głębią nie tylko na własną drogę, ale też na zmiany, przez które przeszły zarówno Polska, jak i cały świat. Aleksander Kwaśniewskiw rozmowie z biografem Aleksandrem Kaczorowskim po raz pierwszy tak otwarcie mówi o prezydenturze, rodzinie i samym sobie. Opowiada o początkach w polityce i o wstrząsającym wydarzeniu, przez które prawie wystąpił z PZPR. Przybliża kulisy przemian po 1989 roku oraz wyjaśnia zawiłości przyjaźni łączącej go z Leszkiem Millerem, Józefem Oleksym i Adamem Michnikiem. Zdradza, jak to jest być jednocześnie prezydentem i ojcem nastolatki, oraz jaki ma przepis na udane małżeństwo. Wspomina swoje rozmowy z Putinem o Ukrainie, a także dzieli się znaną dotąd nielicznym wiedzą, jak kształtował się obecny układ sił na polskiej i globalnej scenie politycznej.
Tadeusz Borowski
Dzień z życia więźniów obozu koncentracyjnego opowiedziany z perspektywy członka tzw. Kanady - uprzywilejowanej grupy więźniów zajmujących się rozładunkiem transportów i selekcją przedmiotów. Wszelkie działania bohatera są skoncentrowane na utrzymaniu się przy życiu i zawłaszczeniu jak największej liczby podstawowych dóbr, głównie odzieży i artykułów spożywczych. W tych dramatycznych okolicznościach przetrwanie jest ważniejsze niż moralność, a zaspokojenie własnego głodu istotniejsze niż życie współwięźnia. Utwór z cyklu "Pożegnanie z Marią", jeden z najważniejszych przykładów polskiej "literatury obozowej", portretuje "człowieka zlagrowanego", który żeby przeżyć, przyjmuje postawę obojętności i cynizmu wobec dramatu rzeczywistości obozowej.
Anna Pietraszewska
Autobiograficzna książka Anny Pietraszewskiej to opowieść o codziennym życiu Polki na emigracji. Autorka miała spędzić w Niemczech kilka tygodni, jednak los sprawił, że do Polski wróciła dopiero po wielu latach. "Próbowałam ich polubić" to historia odważnej kobiety, która musiała odnaleźć się w nowej rzeczywistości. W książce zostały opisane trudne wybory, jakich musiała dokonać autorka, by poukładać swoje życie w obcym kraju. Osiągnęła tam sukces dzięki swojej ciężkiej pracy oraz determinacji.