Filologia
Cora Dietl, Małgorzata Kubisiak, Tomasz Ososiński
Kriege und Seuchen sind nicht erst heute Treiber kultureller UmbrUche. Die erste Halfte des 17. Jahrhunderts, die Zeit des Dreißigjahrigen Kriegs und mehrfacher Pestwellen in Europa, wird in deutschen Literatur--und Kulturgeschichte als Schwellen- und Umbruchszeit wahrgenommen. Neue sprachliche und literarische Formen entstehen, alte radikalisieren sich. Dieser heute wieder besonders aktuell gewordenen Zeit ist der vorliegende Band gewidmet, der sich der Epoche anhand der Bestande der Sondersammlung ,,Alte Drucke" der Universitatsbibliothek Lodz nahert. Er begleitet eine Ausstellung,die im Juni/Juli 2022 in Lodz und im Februar/Marz 2023 In Gießen gezeigt wird, als Abschluss eines Erschließungsprojekts zu den nach dem Zweiten Weltkrieg aus pommerischen und preußischen Sammlungen Ubernommenen Bestanden der 1945 gegrUndeten UB Lodz. Das Projekt wurde vom polnischen Bildungs--und Wissenschaftsministerium gefOrdert und im Rahmen der Universitatspartnerschaft zwischen Lodz und Gießen durchgefUhrt. Wojny i epidemie stymulowały od zarania dziejów przełomy kulturowe. Pierwsza połowa XVII w., czas wojny trzydziestoletniej i epidemii dżumy, wielokrotnie nawiedzającej Europę, uchodzi w historii niemieckiej literatury i kultury za okres przemian i wstrząsów. Wykształcają się wówczas nowe formy języka i literatury, stare zaś podlegają radykalizacji. Niniejszy tom poświęcony jest tej waśnie epoce, która dziś szczególnie zyskuje na aktualności. Publikacja przybliża czytelnikowi ten dawno miniony czas za pośrednictwem kolekcji starych druków z zasobu zbiorów specjalnych Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Niniejszy tom towarzyszy wystawie, której prezentacja odbędzie się w Łodzi w czerwcu/lipcu 2022 r., zaś w Giessen w lutym/marcu 2023 r. Wystawa wieńczy projekt, poświęcony zbadaniu zasobów bibliotecznych, przejętych po II wojnie światowej z pomorskich i pruskich bibliotek przez utworzoną w 1945 r. Bibliotekę Uniwersytetu Łódzkiego. Projekt, sfinansowany przez polskie Ministerstwo Edukacji i Nauki, zrealizowano w ramach partnerstwa uczelni w Łodzi i w Giessen.
Retos contemporáneos de la enseñanza de ELE en Europa: tendencias y perspectivas generales
Red. Cecylia Tatoj, Raúl Fernández Jódar, Rafael...
W niniejszej publikacji, kierowanej zarówno do naukowców, jak i do praktyków, czyli obecnych i przyszłych nauczycieli, znajdziemy omówienie różnych metod i narzędzi wykorzystywanych w nauczaniu języka hiszpańskiego. W ten sposób czytelnik może poszerzyć swoją wiedzę na temat dydaktyki, nabrać nowej perspektywy oraz rozbudować swój warsztat pracy nauczyciela. Warto dodać, że tematy podjęte przez Autorów, nie ograniczają się do specyfiki nauczania Polaków, dlatego niniejsza monografia, może mieć zastosowanie w każdym kraju, w którym naucza się języka hiszpańskiego jako obcego.
Rozmówki dla funkcjonariuszy policji polsko-angielsko-ukraińsko-rosyjskie
Monika Tosik, Szymon Pędziwiatr, Oleksandr Sotula, Tadeusz...
Niniejsze rozmówki polsko-angielskie, polsko-ukraińskie i polsko-rosyjskie zawierają słownictwo i zwroty niezbędne do porozumiewania się podczas wykonywania obowiązków służbowych w sytuacjach z udziałem cudzoziemców. Zastosowano w nich bardzo uproszczony zapis wymowy poszczególnych słów i zwrotów (umieszczony w nawiasach kwadratowych), wykorzystujący symbole dźwięków w języku polskim. Wyjątek w wersji angielskiej stanowią dwa symbole dźwięków niewystępujących w języku polskim, tj. [0] i [], które wymawia się z koniuszkiem języka umieszczonym pod przednimi zębami, a które zależnie od słowa mogą brzmieć podobnie do polskich w, z, lub s. Akcentowane sylaby zaznaczono podkreśleniem, a samogłoski wymawiane dłużej niż w języku polskim oznaczono dwukropkiem, np. police car [polis ka:]. W wymowie w języku ukraińskim apostrof ['] wskazuje, że poprzedzająca spółgłoska pozostaje twarda (nie zmiękcza się), mimo że po niej występuje miękka samogłoska, taka jak я, ю, є, ї. Miękki znak (`) z kolei sugeruje zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski, np. п'ять (pięć) - [p'jat`]. Ze Słowa wstępnego
Rozmówki dla funkcjonariuszy straży miejskiej polsko-angielsko-ukraińsko-rosyjskie
Monika Tosik, Szymon Pędziwiatr, Oleksandr Sotula, Tadeusz...
Niniejsze rozmówki polsko-angielskie, polsko-ukraińskie i polsko-rosyjskie zawierają słownictwo i zwroty niezbędne do porozumiewania się podczas wykonywania obowiązków służbowych w sytuacjach z udziałem cudzoziemców. Zastosowano w nich bardzo uproszczony zapis wymowy poszczególnych słów i zwrotów (umieszczony w nawiasach kwadratowych), wykorzystujący symbole dźwięków w języku polskim. Wyjątek w wersji angielskiej stanowią dwa symbole dźwięków niewystępujących w języku polskim, tj. [O] i [], które wymawia się z koniuszkiem języka umieszczonym pod przednimi zębami, a które zależnie od słowa mogą brzmieć podobnie do polskich w, z, lub s. Akcentowane sylaby zaznaczono podkreśleniem, a samogłoski wymawiane dłużej niż w języku polskim oznaczono dwukropkiem, np. police car [polis ka:]. W wymowie w języku ukraińskim apostrof ['] wskazuje, że poprzedzająca spółgłoska pozostaje twarda (nie zmiękcza się), mimo że po niej występuje miękka samogłoska, taka jak я, ю, є, ї. Miękki znak (`) z kolei sugeruje zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski, np. п'ять (pięć) - [p'jat`]. Ze Słowa wstępnego
Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze. T. 27: Literatura rosyjska a kwestia żydowska
red. Agnieszka Lenart, red. Mirosława Michalska-Suchanek, red....
W ciągu ostatnich dwóch wieków obserwujemy co najmniej kilka fal masowych wyjazdów rosyjskich Żydów z Rosji. Pierwsza fala przypada na przełom XIX i XX stulecia, druga miała miejsce po rewolucji 1917 roku, kiedy żydowska elita intelektualna uciekała przed pogromami i rządami bolszewików i trzecia w latach 1971–1986. Po 1990 roku masowo z Rosji wyjeżdżało pokolenie „szestidiesiatników”, głównie intelektualistów i ludzi kultury. Powody były różne: pragnienie lepszego życia, chęć ocalenia dziedzictwa narodowego, poszukiwanie wolności i demokracji, ucieczka przed cenzurą i antysemickimi prześladowaniami, wreszcie „powrót do korzeni”. Ważny wpływ na kształt ośrodków emigracyjnych miało przywiązanie do tradycji, kultury i języka kraju pochodzenia, czyli Rosji, a także tempo procesów aklimatyzacyjnych oraz chęć czy potrzeba asymilacji. Na emigracji, nawet jeśli w przypadku przedstawicieli rosyjskiej alii w Izraelu jest to powrót do domu, zawsze zachodzi proces (re)konstruowania własnej tożsamości. Los człowieka-obywatela, mającego dwie ojczyzny, to nieustające rozterki, poczucie istnienia na rozdrożu, typowa dla losu każdego emigranta bifurkacja. Twórczość dla wielu literatów stała się formą terapii chroniącej przed utratą tożsamości. Rosyjskojęzyczne życie literackie w Izraelu i w innych ośrodkach na świecie, którego twórcami są literaci żydowskiego pochodzenia, biorąc pod uwagę zarówno liczebność jego przedstawicieli, jak i wartość interpretacyjną pisanych przez nich tekstów, stanowi istotną część kultury rosyjskiej. Wiedza naukowa w tym zakresie niestety jest niepełna i nieusystematyzowana, brakuje zwartych opracowań, opisujących rozmiary i złożoność zjawiska. Niniejsza publikacja ma ambicje zapoczątkować szczegółowe badania.
Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze. T. 28: Praktyki postkolonialne w literaturze rosyjskiej
red. Beata Pawletko, Andrzej Polak
Autorzy artykułów zamieszczonych w tomie podejmują próbę umieszczenia Rosji i literatury rosyjskojęzycznej w perspektywie postkolonialnej, kraj ten ciągle pozostaje bowiem obszarem mało zbadanym z tego punktu widzenia. Ze względu na wiele rozmaitych czynników Rosja opiera się klasycznie rozumianemu stosunkowi pomiędzy kolonizatorem i kolonizowanym. Przeszkody z jakimi mierzą się badacze stosujący perspektywę postkolonialną w odniesieniu do Rosji wynikają ze specyfiki tożsamości rosyjskiej, jej historii, kultury, literatury, ale także z ograniczeń nakładanych przez samą teorię postkolonialną. Autorzy wychodzą z założenia, że teksty literatury rosyjskiej nie mogą być traktowane jako „niewinne” i „przezroczyste”, lecz uznane za środki służące zdobywaniu i utrzymywaniu imperialnych posiadłości. Praca adresowana jest nie tylko do badaczy śledzących praktyki postkolonialne w literaturze rosyjskiej, ale do wszystkich zainteresowanych różnymi aspektami kulturalnego i społeczno-politycznego życia Rosji.
Rzym a Półwysep Iberyjski. Inspiracje i powiązania na przestrzeni dziejów
Adriana Grzelak-Krzymianowska, Maria Judyta Woźniak
Z ogromną radością oddajemy do rąk Czytelników kolejną już monografię ukazującą powiązania między starożytnym Rzymem a Półwyspem Iberyjskim. Relacje te wciąż żywo interesują badaczy reprezentujących różne dyscypliny naukowe zarówno w Polsce, jak i za granicą. Książkę otwiera część poświęcona kwestiom językowym, zogniskowanym wokół dziedzictwa łaciny w języku hiszpańskim. Druga część dotyczy szeroko rozumianej literatury, począwszy od twórczości takich autorów, jak Marcjalis czy Pliniusz, poprzez łacińskie pieśni miłosne z Ripoll, piętnastowieczne dzieło Jana ze Stobnicy, a kończąc na pochodzącej ze starożytności ekfrazie, obecnej w literaturze siedemnastowiecznej Hiszpanii. Reprezentowana jest również literatura Portugalii, która w starożytnej mitologii doszukiwała się początków tego kraju. Kolejne rozdziały książki - na podstawie tekstów literackich oraz pozostałości archeologicznych, inskrypcji czy monet - poruszają tematy związane z historią i archeologią, takie jak: kult cesarski w hiszpańskich prowincjach Rzymu, zagadnienia militarne i prawnicze, polityczne koalicje oraz aktualność starożytnych wzorów osobowych. W monografii pojawiają się też rozdziały o amforach i świątyniach, które pozostały po starożytnej wymianie kulturowej i handlowej. Mamy nadzieję, że tom, w którym krzyżują się spojrzenia naukowców patrzących na tę problematykę z tak różnych perspektyw, okaże się pozycją ciekawą i inspirującą. * Entregamos a los lectores el siguiente tomo monografico dedicado a las relaciones entre la Roma antigua y la Peninsula Iberica. Dichas relaciones siguen interesando a los investigadores de varias disciplinas cientificas, tanto en Polonia como en el extranjero. El libro se abre con una parte dedicada a las cuestiones lingUisticas, centradas en la herencia del latin en el espanol. La segunda parte trata de la literatura en su sentido mas amplio, desde autores como Marcial o Plinio, las canciones latinas amorosas de Ripoll, una obra de Juan de Stobnica del siglo XV, hasta la ecfrasis proveniente de la antigUedad, presente en la literatura espanola del siglo XVII. Aqui tambien se encuentra un capitulo sobre la literatura de Portugal que buscaba los origenes de este pais en la mitologia antigua. Los capitulos siguientes tratan de temas relacionados con la historia y la arqueologia, acercando al lector -a base de los textos literarios y vestigios arqueológicos, inscripciones y monedas- las investigaciones sobre el culto imperial en las privincias espanolas romanas, cuestiones militares, coaliciones politicas, el derecho romano, o las referencias contemporaneas a los personajes antiguos, modelos para caudillos europeos. Esta parte abarca tambien capitulos sobre anforas y templos: huellas del antiguo intercambio cultural y comercial. Esperamos que el tomo, en el que se entrecruzan las miradas de los investigadores desde perspectivas muy diversas, resulte inspirador y de interes para los lectores.
Rzymskie Kameny nad Bałtykiem. O łacińskiej poezji w Gdańsku w drugiej połowie XVI wieku
Izabela Bogumił
Przedmiotem badawczym książki jest łacińska poezja uprawiana w Gdańsku w drugiej połowie XVI wieku. Cztery rozdziały prezentują różne odmiany genologiczne tej poezji: utwory weselne (epitalamia), funeralne (epicedia, elegie żałobne, epitafia), polityczne i religijne: tworzone w różnych okolicznościach (na Boże Narodzenie, Wniebowstąpienie, czy w trudnym dla miasta czasie panującej zarazy). Książka prezentuje teksty dotąd niewydane, istniejące wyłącznie w formie starych druków i zestawia je z poezją tworzoną na terenie Korony czy Śląska. Wiele z tych gdańskich dzieł wprawia w zdumienie poziomem artystycznym, erudycją autorów wykazujących gruntowną znajomość kluczowych dla epoki tradycji: antyku i Biblii oraz twórczą inwencją poetów, która pozwala zaliczyć ich nie tyle do grona naśladowców antycznych wzorów, co raczej do grupy emulatorów rywalizujących z dorobkiem literackim starożytnych.