Finanse i bankowość
Dominik Kubacki
W prezentowanym tomie podjęto szczegółową analizę zjawisk ryzyka i nieprawidłowości, które zarysowały się w sektorze usług finansowych w Polsce w latach 2018-2023. Zebrane studia przypadków - od missellingu po klauzule abuzywne - odsłaniają złożony obraz systemowych problemów, z jakimi muszą mierzyć się konsumenci i regulatorzy rynku. Autor ukazuje, że źródłem największego ryzyka są: asymetria informacji, dynamiczny rozwój innowacji produktowych oraz przewaga instytucji finansowych w relacji kontraktowej. Skuteczna ochrona konsumentów wymaga nie tylko dobrze skonstruowanych przepisów, ale przede wszystkim ich konsekwentnej egzekucji oraz wysokich standardów nadzoru i etyki. Analiza roli prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pozwala dostrzec, w jakim stopniu decyzje administracyjne, środki naprawcze, działania prewencyjne odpowiadają na kompleksowe zagrożenia rynku, a także jak bardzo korzystanie z takich narzędzi, jak kary finansowe i zobowiązania do zmiany praktyk uwzględnia skalę naruszeń oraz potrzebę ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Bogaty materiał empiryczny oraz systemowa analiza przypadków - od nieuczciwych reklam i niejasnych umów przez rynek kredytów konsumenckich i hipotecznych po aferę GetBack - sprawiają, że tom drugi stanowi nie tylko przewodnik po kluczowych mechanizmach ochronnych, lecz także inspirację do dalszych badań i poszukiwania wspólnych płaszczyzn współpracy między nadzorem, legislacją a edukacją rynkową. Publikacja zachęca do refleksji nad przyszłością ochrony konsumenta w obliczu wyzwań cyfrowej transformacji, narastającej złożoności usług i przemian relacji rynkowych.
Marika Ziemba, Andrzej R. Stopczyński
Ochrona konsumentów na rynku usług finansowych to jedno z kluczowych zagadnień współczesnej polityki regulacyjnej, wymagające analizy z perspektywy trzech głównych aktorów: konsumentów, instytucji finansowych oraz organów publicznych. Tom trzeci monografii stanowi kontynuację poprzednich części. Rozwinięto w nim wcześniejsze założenia teoretyczne oraz przeanalizowano dane empiryczne zebrane w badaniu ankietowym. Celem badania była rekonstrukcja oczekiwań konsumentów wobec systemu ochrony, z uwzględnieniem takich zagadnień, jak asymetria informacji, deficyty edukacji finansowej oraz preferencje dotyczące form i zakresu ochrony. Autorzy przedstawiają preferowane formy i zakres ochrony konsumenta w sektorze finansowym, odwołując się do różnych typów usług oraz sytuacji rynkowych. Ponadto przeprowadzają analizę uwarunkowań decyzji konsumenta w świetle teorii planowanego zachowania Icka Ajzena. To właśnie konsument na rynku usług finansowych stanowi bowiem słabszą stronę transakcji ze względu na ograniczony poziom wiedzy oraz asymetrię informacji, co w konsekwencji powoduje wzrost prawdopodobieństwa podejmowania przez niego błędnych decyzji. Książka stanowi ważny głos w debacie nad efektywnością i kierunkami rozwoju ochrony konsumentów w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu rynkowym.
Teoria optymalnego obszaru walutowego z perspektywy gospodarki Polski
Katarzyna Piłat
Publikacja dotyczy teorii optymalnego obszaru walutowego, ze szczególnym uwzględnieniem synchronizacji wahań koniunkturalnych w Polsce i strefie euro. W okresie odnoszenia się ze sceptycyzmem do dalszego funkcjonowania strefy euro po wybuchu Wielkiej Recesji w 2008 roku wyniki przeprowadzonych badań pozwalają określić, czy na gruncie teorii optymalnego obszaru walutowego są spełnione przesłanki zastąpienia złotego wspólną walutą europejską. Zbadanie stopnia synchronizacji cykli koniunkturalnych w Polsce i strefie euro jest istotne, by ocenić siłę oddziaływania wahań koniunktury w Unii Gospodarczej i Walutowej na sytuację makroekonomiczną w Polsce. Książka jest adresowana do studentów, naukowców oraz pracowników administracji publicznej zainteresowanych tematyką integracji europejskiej, a przede wszystkim perspektywami wstąpienia Polski do strefy euro.
Tradycyjny a nowoczesny sposób budowania zaufania klientów do banku na przykładzie mBanku
Marika Świeszczak
Sferą szczególnie wpływającą na decyzje konsumentów są działania marketingowe wykorzystujące takie instrumenty, jak reklamy i grywalizacja, których podstawowym celem jest dotarcie do klienta z określonym komunikatem na temat produktu lub usługi bankowej. Reklamy należą do tradycyjnych narzędzi kształtowania relacji z konsumentami, zaś grywalizacja reprezentuje nowoczesny, a nawet innowacyjny nurt komunikacji marketingowej. Obie te formy - reklamy i grywalizacja - posługują się innymi sposobami oddziaływania na klientów, a w konsekwencji w różnym stopniu wpływają na ich decyzje i poziom zaufania do banku. Grywalizacja jest mniej znanym narzędziem komunikacji, dlatego mniejsza jest, w porównaniu do reklam, świadomość konsumentów dotycząca wpływu mechanizmów grywalizacji na ich decyzje zakupowe. Jeśli jednak konsumenci zdają sobie sprawę, że są poddawani działaniu owych mechanizmów, może to w jakimś stopniu przekładać się na ich zaufanie do banku. Głównym celem monografii są rozważania na temat wpływu reklam i grywalizacji na zaufanie klientów do banków, a w dalszej kolejności na ich decyzje zakupowe. W książce przedstawiono mechanizmy kształtowania relacji z konsumentami na przykładzie działań marketingowych mBanku, jedynego banku w Polsce, który wdrożył w swoim systemie transakcyjnym grywalizację, a oprócz tego jego komunikaty reklamowe wyróżniają się pewnym stopniem niestandardowości w całokształcie działań instytucji finansowych. Publikacja stanowi istotny wkład w rozwój literatury przedmiotu, zaś wnioski z części badawczej mogą przyczynić się do udoskonalania działalności marketingowej banków.
Unia bankowa i jej znaczenie dla funkcjonowania sektora bankowego Unii Europejskiej
Klaudia Zielińska-Lont
Kryzys finansowy z 2008 roku uwidocznił braki w strukturze zintegrowanego rynku Unii Europejskiej. Niedostateczny stopień integracji rynków finansowych stanowił słabość pozbawiającą strefę euro mechanizmów reakcji na szoki zewnętrzne. Niezbędne usprawnienia w tym zakresie miały się dokonać poprzez utworzenie unii bankowej. W książce przedstawiono szczegółowe badania tego rozwiązania - od pierwotnego projektu do pierwszych lat jego funkcjonowania. W monografii przeprowadzono pierwszą kompleksową analizę ex-post wpływu wprowadzenia skoordynowanego nadzoru na instytucje kredytowe strefy euro. W tym celu powstało autorskie narzędzie w postaci miernika syntetycznego, który umożliwia ocenę wypadkowego wpływu reform nadzoru na kondycję banków. Wyniki wskazują na korzystny wpływ reform na stabilność sektora bankowego. Publikacja może stanowić ciekawą lekturę dla naukowców zainteresowanych stabilnością finansową oraz dla pracowników instytucji nadzoru.
Katarzyna Trzpioła
Do ustawy o rachunkowości zmiany nie są wprowadzane tak często jak w przypadku ustaw podatkowych, jednak co roku ustawodawca dokonuje wprowadza do niej nowelizacje. W roku 2023 największe planowane zmiany związane z implementacją przepisów unijnych dyrektyw jeszcze przed nami, jednak warto pamiętać także o zmianach, które choć weszły w życie w 2022 r., mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzanych w tym roku. O nich oraz planowanych zmianach, a także dwóch ważnych stanowiskach KSR przeczytasz w komentarzu eksperta poprzedzającym aktualną treść ustawy.
Uwarunkowania zadłużenia szpitali w Polsce
Katarzyna M. Miszczyńska, Elżbieta Antczak
Utrzymująca się trudna sytuacja finansowa podmiotów leczniczych, która negatywnie wpływa nie tylko na rozwój opieki zdrowotnej, lecz także na jakość świadczonych usług medycznych, stwarza potrzebę wyznaczania czynników wpływających na zadłużanie się szpitali. Ocena sytuacji finansowej placówek medycznych w tym właśnie kontekście przeprowadzana jest w Polsce na coraz większą skalę. Z jednej strony tematyka monografii koncentruje się więc na ocenie sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, a z drugiej - na identyfikacji czynników zadłużenia szpitali publicznych. * W monografii podjęto oryginalny i stosunkowo rzadko analizowany na gruncie badań naukowych problem zadłużenia szpitali. Zazwyczaj w tym zakresie publikowane są raporty o stanie służby zdrowia w Polsce. Oryginalne podejście prezentowane w książce wyraża się głównie w przestrzennym aspekcie badania zadłużenia szpitali oraz determinant tego zadłużenia - to odróżnia tę pozycję od innych o tej tematyce. Opracowanie zawiera przegląd dorobku krajowego i zagranicznego, który wpisuje się w badanie problematyki podmiotów leczniczych. Z recenzji dr hab. Magdaleny Zioło, prof. US
Wpływ zmian demograficznych na wzorce konsumpcji gospodarstw domowych w Polsce
Katarzyna Walerysiak-Grzechowska
W monografii przedstawiono etapy budowy interdyscyplinarnego modelu mikrosymulacyjnego opisującego zjawiska natury demograficznej i ekonomicznej. Wykorzystano go do oszacowania i oceny długookresowych skutków, jakie wywierają zmiany stanu oraz struktury ludności na popyt konsumpcyjny. Na model składają się trzy bloki: demograficzny, gospodarstw domowych i spożycia z dochodów osobistych ludności. Blok demograficzny uwzględnia najważniejsze parametry pozwalające budować scenariusze do określenia liczby i struktury ludności. W bloku gospodarstw domowych zmienne społeczno-demograficzne (i ekonomiczne) przekształcane są we wzorce konsumpcji różnych typów gospodarstw domowych. Blok spożycia z dochodów osobistych wykorzystuje wzorce konsumpcji modelowane za pomocą kompletnego modelu popytu PADS w celu określenia wielkości spożycia dla sześćdziesięciu dwóch kategorii w klasyfikacji COICOP oraz (w wyniku ich agregacji) spożycia z dochodów osobistych ogółem. Wyniki współdziałania tych bloków zostały zaprezentowane w postaci symulacji przyszłych stanów i struktur konsumpcji gospodarstw domowych w Polsce do roku 2075 na podstawie scenariuszy założeń co do kształtowania się liczby i struktury ludności, dynamiki dochodów, a także relacji cen. Badanie wzbogaciło dotychczasowy dorobek w zakresie analizy konsumpcji poprzez skonstruowanie połączenia pomiędzy danymi charakteryzującymi zachowania konsumpcyjne na poziomie gospodarstw domowych a konsumpcją na szczeblu mezo- i makroekonomicznym.