Finanse i bankowość
Katarzyna Trzpioła
Do ustawy o rachunkowości zmiany nie są wprowadzane tak często jak w przypadku ustaw podatkowych, jednak co roku ustawodawca dokonuje wprowadza do niej nowelizacje. W roku 2023 największe planowane zmiany związane z implementacją przepisów unijnych dyrektyw jeszcze przed nami, jednak warto pamiętać także o zmianach, które choć weszły w życie w 2022 r., mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzanych w tym roku. O nich oraz planowanych zmianach, a także dwóch ważnych stanowiskach KSR przeczytasz w komentarzu eksperta poprzedzającym aktualną treść ustawy.
Uwarunkowania zadłużenia szpitali w Polsce
Katarzyna M. Miszczyńska, Elżbieta Antczak
Utrzymująca się trudna sytuacja finansowa podmiotów leczniczych, która negatywnie wpływa nie tylko na rozwój opieki zdrowotnej, lecz także na jakość świadczonych usług medycznych, stwarza potrzebę wyznaczania czynników wpływających na zadłużanie się szpitali. Ocena sytuacji finansowej placówek medycznych w tym właśnie kontekście przeprowadzana jest w Polsce na coraz większą skalę. Z jednej strony tematyka monografii koncentruje się więc na ocenie sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, a z drugiej - na identyfikacji czynników zadłużenia szpitali publicznych. * W monografii podjęto oryginalny i stosunkowo rzadko analizowany na gruncie badań naukowych problem zadłużenia szpitali. Zazwyczaj w tym zakresie publikowane są raporty o stanie służby zdrowia w Polsce. Oryginalne podejście prezentowane w książce wyraża się głównie w przestrzennym aspekcie badania zadłużenia szpitali oraz determinant tego zadłużenia - to odróżnia tę pozycję od innych o tej tematyce. Opracowanie zawiera przegląd dorobku krajowego i zagranicznego, który wpisuje się w badanie problematyki podmiotów leczniczych. Z recenzji dr hab. Magdaleny Zioło, prof. US
Wpływ zmian demograficznych na wzorce konsumpcji gospodarstw domowych w Polsce
Katarzyna Walerysiak-Grzechowska
W monografii przedstawiono etapy budowy interdyscyplinarnego modelu mikrosymulacyjnego opisującego zjawiska natury demograficznej i ekonomicznej. Wykorzystano go do oszacowania i oceny długookresowych skutków, jakie wywierają zmiany stanu oraz struktury ludności na popyt konsumpcyjny. Na model składają się trzy bloki: demograficzny, gospodarstw domowych i spożycia z dochodów osobistych ludności. Blok demograficzny uwzględnia najważniejsze parametry pozwalające budować scenariusze do określenia liczby i struktury ludności. W bloku gospodarstw domowych zmienne społeczno-demograficzne (i ekonomiczne) przekształcane są we wzorce konsumpcji różnych typów gospodarstw domowych. Blok spożycia z dochodów osobistych wykorzystuje wzorce konsumpcji modelowane za pomocą kompletnego modelu popytu PADS w celu określenia wielkości spożycia dla sześćdziesięciu dwóch kategorii w klasyfikacji COICOP oraz (w wyniku ich agregacji) spożycia z dochodów osobistych ogółem. Wyniki współdziałania tych bloków zostały zaprezentowane w postaci symulacji przyszłych stanów i struktur konsumpcji gospodarstw domowych w Polsce do roku 2075 na podstawie scenariuszy założeń co do kształtowania się liczby i struktury ludności, dynamiki dochodów, a także relacji cen. Badanie wzbogaciło dotychczasowy dorobek w zakresie analizy konsumpcji poprzez skonstruowanie połączenia pomiędzy danymi charakteryzującymi zachowania konsumpcyjne na poziomie gospodarstw domowych a konsumpcją na szczeblu mezo- i makroekonomicznym.
Adrian Gawęda
Jednym z podstawowych celów działalności przedsiębiorstw jest maksymalizacja ich wartości rynkowej rozumianej jako wartość dla właścicieli. Funkcjonowanie przedsiębiorstw zgodnie z tym założeniem przyczyniło się jednak do narastania problemów w obszarach: środowiskowym, społecznym i zarządczym (Environmental, Social and Governance - ESG), szczególnie widocznych od początku XXI wieku. Zjawisko to wymusza zmianę paradygmatu w zakresie celu i sposobu działalności przedsiębiorstw, prowadząc do powstania i rozwoju koncepcji zrównoważonych finansów. W tym kontekście kluczowe jest pytanie, czy wyniki ESG przedsiębiorstw przekładają się na wzrost ich wartości rynkowej. Monografia poświęcona jest ocenie wpływu wyników ESG na wartość rynkową spółek publicznych sektorów niefinansowych notowanych na regulowanych rynkach giełdowych państw Unii Europejskiej oraz Wielkiej Brytanii. Analizowane są zarówno wyniki w obszarach ESG razem, jak i w każdym z tych obszarów (tj. E, S i G) osobno. Badania jakościowe są w niej połączone z badaniami empirycznymi opartymi na danych z lat 2010-2022. Autor wprowadza definicję zrównoważonych finansów oraz systematyzuje pojęcie ESG i terminy z nim związane, porządkując w ten sposób niejednolite stanowiska obecne w literaturze przedmiotu. Stosując w badaniach kompleksowe podejście do oceny wpływu wyników ESG na wartość rynkową przedsiębiorstw, można wysnuć wnioski, które dostarczają inwestorom informacji na temat bardziej efektywnego realizowania celów inwestycyjnych. Badania te służą również kadrze zarządczej jako wytyczne w zakresie działań maksymalizujących wartość rynkową, a prawodawcom pozwalają ocenić skutki formułowanych i wdrażanych przez nich regulacji w zakresie zrównoważonych finansów.
Halina Waniak-Michalak
Opracowanie stanowi nowatorskie ujęcie problemu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (CSR). Podjęto w nim próbę kompleksowego spojrzenia na działalność organizacji społecznych, a w szczególności współpracę korporacji i organizacji pozarządowych służącą realizacji działań społecznie odpowiedzialnych w okresie międzywojennym, po II wojnie światowej iw XXI w. Celem książki jest analiza zjawiska społecznej odpowiedzialności organizacji, a w szczególności wskazanie motywów podejmowania przez korporacje działań filantropijnych. Osobną kwestią jest znaczenie i zakres ujawniania informacji dotyczących współpracy przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych. Badano raporty CSR, raporty zintegrowane, a także sprawozdania organizacji pozarządowych. Zastosowano analizę literatury, kwerendy, analizę treści i przypadków oraz analizę statystyczną. W ramach badań historycznych przyjęto metodę indukcyjną, opierając się na danych źródłowych pozyskanych w Archiwum Państwowym w Łodzi. Opracowanie może być wykorzystywane przez badaczy zainteresowanych szeroko rozumianą tematyką społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.
Wybrane metody ilościowe w finansach
Dorota Witkowska
W monografii przedstawiono wiele zagadnień związanych z prowadzeniem analiz finansowych za pomocą metod ilościowych. Walorem opracowania jest omówienie problemów, z jakimi spotykają się analitycy finansowi oraz prezentacja przykładów aplikacji różnych metod zarówno ułatwiających ocenę i opis omawianych sytuacji, jak i wspomagających podejmowanie decyzji w określonych warunkach. Większość ukazanych metod poparto przykładami zawierającymi rzeczywiste dane finansowe i opatrzono bogatymi komentarzami, zawierającymi interpretację uzyskanych wyników analiz. Publikacja jest dedykowana zarówno praktykom działającym na szeroko rozumianym rynku finansowym, jak i studentom. Do jej studiowania nie jest wymagana znajomość zaawansowanych metod ilościowych, wszystkie zagadnienia omawiane są bowiem w przystępny sposób.
Emilia Fraszka-Sobczyk
Monografia poświęcona jest wycenie europejskich opcji kupna na akcje w uogólnionych modelach Coxa-Rossa-Rubinsteina (CRR). Poza wykładem dotyczącym klasycznego modelu CRR oraz modelu Blacka-Scholesa analizie poddane są przede wszystkim autorskie koncepcje wyceny opcji w uogólnionym modelu CRR - zarówno w takim, w którym logarytmy cen akcji mają niezerowy dryf, jak i w którym stopa procentowa rachunku bankowego oraz współczynnik zmienności cen akcji (volatility) zmieniają się skokowo między długimi przedziałami czasu, na jakie został podzielony okres trwania kontraktu opcyjnego. W książce podano wzory na wycenę opcji w zaprezentowanych modelach oraz badano asymptotyki cen opcji, gdy liczba chwil zmiany składu portfela w każdym przedziale czasu dąży do nieskończoności. W konsekwencji wyprowadzono wzory będące uogólnieniami sławnej formuły Blacka-Scholesa. Dokonano również analizy wrażliwości cen opcji. Badania wykazały, że wycena opcji kupna na indeks WIG20, w oparciu o uzyskane graniczne formuły na wycenę opcji w przedstawionych uogólnionych modelach CRR, umożliwia trafniejsze oszacowanie rynkowej ceny opcji niż formuła Blacka-Scholesa. Zaprezentowane dyskretne modele wyceny opcji wraz z ich przejściami granicznymi mogą stanowić użyteczne narzędzia do wyceny opcji na rynku kapitałowym.
Wykluczenie bankowe w Polsce w aspekcie ekonomicznym i społecznym
Iwa Kuchciak
W monografii podjęta została polemika na temat pojęcia wykluczenia bankowego i finansowego prowadząca do konceptualizacji pojęcia wykluczenia bankowego. Zagadnienie wykluczenia bankowego rozpatrywane jest w odniesieniu do gospodarstw domowych w kontekście podmiotowym i przedmiotowym, łącząc wymiar społeczny, ekonomiczny oraz prawny. Biorąc pod uwagę przyjęty punkt widzenia, ubankowienie jest analizowane i oceniane równolegle w aspekcie dostępności, możliwości i wykorzystania systemu bankowego. W świetle przeprowadzonej diagnozy skali wykluczenia bankowego w polskim społeczeństwie, jej przyczyn, konsekwencji oraz narzędzi i metod mogących służyć ograniczeniu zjawiska ekskluzji bankowej, stwierdzić należy, iż na przestrzeni ostatnich lat nastąpił szereg zmian i przeobrażeń w postawach gospodarstw domowych, które sprawiły, iż coraz większe grono osób decyduje się na korzystanie z produktów bankowych, jednak całkowita eliminacja ekskluzji bankowej nie jest obecnie możliwa. Zakres poruszanych w monografii zagadnień sprawia, iż może być wykorzystana zarówno przez świat nauki, jak i studentów oraz zainteresowane instytucje finansowe.