Pedagogika, nauczyciel, szkoła
Kompetencje psychospołeczne studentów - kandydatów na nauczycieli wychowania fizycznego
Anna Romanowska-Tołłoczko
Celem poznawczym pracy jest diagnoza kompetencji psychospołecznych kandydatów na nauczycieli wychowania fizycznego oraz określenie związków między elementami składowymi tych kompetencji. Cel praktyczny to wykorzystanie uzyskanych wyników do wskazania możliwości systemowego rozwijania osobistych oraz interpersonalnych umiejętności studentów przygotowujących się do pracy pedagogicznej. W książce wiele uwagi poświęcono m.in. omówieniu kompetencji, wymagań i trudności związanych z wykonywaniem zawodu nauczyciela. Skupiono się też na psychospołecznych determinantach efektywności zawodowej nauczyciela, przedstawiono strukturę przyjętego modelu kompetencji psychospołecznych oraz dokonano obszernej charakterystyki komponentów wchodzących w skład tychże kompetencji.
Barbara Wlaźlik
Przedstawiona propozycja pracy wychowawczo-dydaktycznej może pomóc nauczycielom w osiągnięciu celów, jakie wyznacza program wychowania w przedszkolu. Planując działania, należy dążyć do tego, by miały one możliwie szeroki wpływ na wychowanka, kształciły jego osobowość w sposób wszechstronny i prowadziły do realizacji zadań określonych przez program. Książka zawiera przykłady planów rocznych, planów miesięcznych, jak również scenariusze zajęć. Zawarte w nich treści uwzględniają najnowsze tendencje humanistycznej pedagogiki przedszkolnej w jej teoretycznym i praktycznym wymiarze, wobec czego ich realizacja gwarantuje przygotowanie dziecka do wymagań współczesności.
Ewa Janicka-Olejnik, Wojciech Strzelecki (red.)
Zainteresowanie zagadnieniami terapii przez sztukę skłania do refleksji nad potrzebą dzielenia się istotnymi informacjami, przemyśleniami, studiami literaturowymi oraz wynikami badań na ten temat. Było to bezpośrednią przyczyną do podjęcia się redakcji niniejszej monografii. Zastosowanie arteterapii w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji, uwalnianiu ekspresji emocjonalnej oraz wyrównywaniu deficytów i wzmacnianiu potencjałów rozwojowych są znaczące, a środki, którymi się posługuje, pozwalają nierzadko przyczynić się do poprawy jakości życia człowieka tam, gdzie metody werbalne mogą okazać się nieskuteczne. Stosuje się ją m.in. w psychiatrii, w terapii uzależnień, w resocjalizacji oraz w trudnościach społecznych i emocjonalnych. Najczęściej stosowana jest w pracy z dziećmi, jednak również i w przypadku osób dorosłych jej możliwości są znaczące, natomiast mniej rozpowszechnione.
Kultura emocjonalna szkoły - czasoprzestrzenie doświadczania emocji
Irena Przybylska
W monografii „Kultura emocjonalna szkoły – czasoprzestrzenie doświadczania emocji” autorzy podejmują wątki w ramie pojęciowej wyznaczanej kategorią kultury emocjonalnej. Mówią różnymi głosami, ale każdy z nich sprzeciwia się ignorowaniu emocji w edukacji (uczeniu, relacjach wychowawczych, rozwoju), każdy z nich odczytuje znaczenie kultury emocjonalnej jako kontekstu wychowania i wskazuje na obszary działań pedagogicznych, w których emocje są warunkiem sine qua non zaistnienia sytuacji i relacji o znaczeniu edukacyjnym. Zachowania i zdarzenia emocjonalne, aprobowane i tłumione formy ekspresji, pozornie mało ważne z punktu widzenia „misji” szkoły i nauczyciela, są soczewką jej kultury emocjonalnej, a codzienność jest jej źródłem i przejawem. Kultura emocjonalna deklarowana w oficjalnej narracji szkoły „wybrzmiewa” jednak w jej codzienności, w rytuałach, regułach i znaczeniach nadawanych sytuacjom edukacyjnym, a nawet zadaniom stawianym przed uczniem i nauczycielem w formalnych i nieformalnych oczekiwaniach. To, do jakich emocji odwołuje się nauczyciel (pedagog, wychowawca), kierując pracą w grupie, a także to, jak pracuje z emocjami własnymi i klasy, determinuje klimat emocjonalny – umowną powierzchnię (warstwę wyczuwaną) kultury emocjonalnej szkoły. W zbiorze tekstów pojawią się głosy, które dysponują „dowodami”, że edukacja otwarta na emocje nie jest tylko dobrym doświadczeniem, ale ma głęboki sens – emancypuje, a nie ogranicza, rozwija, a nie klasyfikuje, ponieważ pozwala przeżywać, a nie tylko zapamiętywać.
Katarzyna Krasoń, Iwona Tomas
Treść książki ukazuje specyfikę semiotyczną współczesnej szkoły, z uwypukleniem warstwy wizualnej (w tym form autoprezentacji wzrokocentrycznej uczniów i nauczycieli, będącej formą ekspresji swej niezależności lub - czasem - ukrycia siebie i ikonosfery, także proksemicznej). Dzięki przedstawionym w monografii eksploracjom możemy przekazać czytelnikom (środowisku akademickiemu i studentom, ale też dyrektorom szkół, nauczycielom, uczniom oraz osobom związanym z szeroko rozumianą edukacją) wskazania dla większej troski o estetyczny wymiar lokalizacji miejsc i otoczenia rzeczowego, w którym przebiega proces edukacji (ze zwróceniem uwagi na niebezpieczeństwo tolerowania kiczu czy przemocy symbolicznej), w tym także zwracamy uwagę na istotność uwzględniania sposobów komunikowania siebie przez podmioty edukacji przez dress code. Informacje te przyniosą niezbędne wytyczne, dane, wskazówki dla osób odpowiedzialnych za wizualny kształt otoczenia szkoły czy projektowanie przestrzeni przyjaznej uczeniu się. Pomogą też w eliminowaniu zakłóceń pojawiających się w komunikowaniu się pomiędzy uczestnikami interakcji szkolnej.
Mądrość dziecka. Predyspozycje, przejawy, perspektywy wspierania
Elżbieta Płóciennik
Kolejna publikacja z serii „Edukacja dla Mądrości”, inspirowanej koncepcją i dokonaniami Roberta J. Sternberga (teaching for wisdom), stanowi syntetyczne i zarazem nowe ujęcie kategorii mądrości dziecka. Oparta została na wynikach badań własnych autorki przeprowadzonych wśród starszych dzieci przedszkolnych. Czytelnik znajdzie tu przegląd zagadnień teoretycznych związanych z pojmowaniem kategorii mądrości - autorka ilustruje wielość znaczeń przypisywanych temu pojęciu, a także liczne uwarunkowania procesu dochodzenia do mądrości. Zagadnieniom teoretycznym towarzyszy część prezentująca wyniki własnych nowatorskich badań autorki opartych na samodzielnie skonstruowanych narzędziach badawczych. „Przedstawione wnioski stanowią bogaty, świetny i poznawczo wartościowy materiał, także dla praktyki pedagogicznej, co odzwierciedlają umieszczone na końcu postulaty, przydatne tym bardziej, że poruszany problem ma kluczowe znaczenie dla edukacji i dużą nośność dla praktyki. Celne powiązanie uzyskanych wyników z postulatami pedagogicznymi daje świadectwo znajomości realiów, problemów i sposobów funkcjonowania współczesnego przedszkola.” Z recenzji prof. dr hab. Iwony Czai-Chudyby W serii ukazały się: Elżbieta Płóciennik, Rozwijanie mądrości dziecka. Koncepcja i wskazówki metodyczne Elżbieta Płóciennik, Rozwijanie mądrości w praktyce edukacyjnej. Scenariusze zajęć w przedszkolu i szkole podstawowej Elżbieta Płóciennik, Rozwijanie mądrości w praktyce edukacyjnej. Scenariusze zajęć dla młodzieży Robert J. Sternberg, Linda Jarvin, Elena L. Grigorenko, Mądrość, inteligencja i twórczość w nauczaniu. Jak zapewnić uczniom sukces
Metoda mini-EduBall. Wychowanie i rozwój dziecka w świetle odkryć neuronauki
Michał Bronikowski, Ireneusz Cichy, Michał Klichowski, Agnieszka...
Autorzy w przystępny sposób omawiają złożone zagadnienia z zakresu rozwoju i wychowania dziecka. Zachęcają też do sięgania po nowe metody, które mogą wspomóc nauczycieli i wychowawców w pracy nad kształtowaniem u najmłodszych uczniów kluczowych umiejętności i kompetencji stanowiących podstawę odnoszenia sukcesów tak edukacyjnych, jak i życiowych. Jedną z propozycji jest oparta na znanej od 20 lat idei EduBall i najnowszych odkryciach neuronauki metoda mini-EduBall, która doskonale wpisuje się w koncepcję lekcji integrującej aktywność fizyczną z dydaktyką. Gry i zabawy z wykorzystaniem piłek mini-EduBall, oddziałując na motorykę małą, wspierają efektywnie procesy poznawcze zachodzące w mózgu. Dzięki wprowadzeniu elementów zabawy dzieci uczą się i rozwijają w sposób holistyczny. Publikację wzbogacają przykłady atrakcyjnych zabaw, ćwiczeń i gier z piłkami eduball, które mogą stać się doskonałą pomocą dydaktyczną w prowadzeniu zajęć z edukacji polonistycznej i matematycznej, a także w nauczaniu języków obcych i doskonaleniu wiedzy ogólnej obejmującej takie dziedziny, jak przyroda, ekologia, geografia czy chemia.
Metody stymulowania rozwoju słownictwa w języku polskim u dzieci dwujęzycznych na emigracji
Kamila Kuros-Kowalska
Publikacja jest adresowana do wszystkich zainteresowanych zagadnieniem dwujęzyczności oraz poszukujących sposobów rozwijania słownictwa w języku polskim u dzieci przebywających poza granicami Polski. Tytuł pracy jasno ukazuje, jaki kontekst dwujęzyczności i teren badań znalazł się w centrum zainteresowań. Wnioski przedstawione w publikacji zostały dogłębnie przemyślane i zweryfikowane w praktyce. Wysiłek badawczy Autorki wpisuje się w indeks ważnych problemów i pytań, jakie stawia dziś lingwistyka stosowana i cała humanistyka. Jednym z celów pracy była próba oceny efektywności różnych sposobów służących rozwojowi słownictwa dzieci na emigracji, ze szczególnym zwróceniem uwagi na nowoczesne metody. W pracy zwięźle opisano dwie, opozycyjne w stosunku do siebie metody stymulacji: tradycyjną, która sprowadza się do rozwijania poziomu słownictwa poprzez kanał słuchowy oraz nowoczesną, w której wykorzystano multimedialne narzędzie umieszczone na platformie internetowej. Opisane w pracy autorskie narzędzia dają możliwość praktycznego zastosowania, co może okazać się cennym walorem dla nauczycieli, terapeutów czy rodziców poszukujących różnych metod rozwijania leksyki dzieci na emigracji.