Literatura piękna

Troas. Tragedyja z Seneki

Łukasz Górnicki

Łukasz Górnicki (1527–1603)  –  humanista,  jeden  z  najwybitniejszych pisarzy renesansowych; sekretarz i bibliotekarz Zygmunta Augusta. W dziejach literatury polskiej znany jako homo unius libri – autor Dworzanina polskiego (1566), błyskotliwej parafrazy traktatu B. Castiglionego Il Cortegiano. Górnicki jest również twórcą doskonałej prozy politycznej (Rozmowa Polaka z Włochem o wolnościch i prawach polskich, Droga do zupełnej wolności) zawierającej program poprawy Rzeczypospolitej  oparty  na  pomysłach  ustrojowych  Contariniego, która jednak za życia autora nie ujrzała światła dziennego. Spośród innych utworów  Górnickiego  na  szczególną  uwagę  zasługuje  neoplatoński dialog Demon Socratis, a także przekłady z L. A. Seneki: tragedia Troas (1589) oraz traktat Rzecz o dobrodziejstwach (1593). Troas jest typowym przykładem poetyki renesansowego dramatu klasycznego – silnie  nasyconego  elementami  retorycznymi,  o  zredukowanej,  bardzo statycznej fabule, pod osłoną mitycznej opowieści poruszającego istotne problemy nurtujące humanistę schyłku XVI wieku, zarówno te polityczne, dotyczące funkcjonowania societas, jak i te ogólnoludzkie weryfikujące  ideę  renesansowej  humanitas  w  dobie  stopniowego  przechodzenia  odrodzeniowych  nurtów  kulturowych  w  nowe  barokowe wątki.

Troilus i Kresyda

William Shakespeare

Sztuka jest osadzona w realiach wojny trojańskiej i ma dwa główne wątki. Pierwszy z nich opowiada historię Kresydy i Troilusa - księcia trojańskiego. Troilus uwiódł Kresydę, po czym wyznał jej miłość. Jednak podczas wymiany jeńców wojennych Kresyda została oddana do Grekom w niewolę. Troilus idzie za nią do obozu Greków, jednak widząc ją z Diomedesem uznaje za niegodną zainteresowania. W drugim wątku Odyseusz i Nestor próbują nakłonić Achillesa do powrotu do walki... (Za Wikipedią).

Tropy

Franciszek Mirandola

Ponadczasową wartość zdradzają nowele fantastyczne Mirandoli zebrane w tomie Tropy (1919). Prozę tę zwykło się zaliczać do początków polskiego ekspresjonizmu, choć Mirandola posłużył się również elementami symbolizmu, groteski, baśni, oniryzmu i horroru. Dzięki temu Tropy są niejako prekursorskie względem powstałego później surrealizmu. Na wykreowanie osobliwego świata prozy Mirandoli wielki wpływ odegrała filozofia Wschodu, pisma Nietzschego i psychoanalityczne teorie Junga. Tropy stawiają zatem Mirandolę w szeregu takich pionierów niesamowitości w literaturze polskiej jak: Bogusław Adamowicz, Antoni Lange, Stanisław Baliński czy Stefan Grabiński. (Za Wikipedią). Tom zawiera nowele: Zatruta studnia, Ulica Dziwna, Wolność, Cel, Czerwona lampa, Pułapka, Świt, Pociąg nadzwyczajny, Gościniec Dusz, Stary dom, Zamknięte, Chleb i woda, Hotel pod Ideałem, Dola, Drogowskaz, Lux Perpetua.

Trup w obłokach

Mark Twain

  “Trup w obłokach” to fascynujące opowiadanie amerykańskiego pisarza Marka Twaina którego William Faulkner nazwał „ojcem amerykańskiej literatury”.   “Obaj siedzieli przy stole, zaplamionym najrozmaitszemi ostremi płynami, kwasami, zawalonym, zarzuconym wieloma akumulatorami, baterjami, izolatorami etc. etc. Pośrodku stołu, wśród przenajrozmaitszych aparatów technicznych, wzniosiła się przedziwna maszyna, obracająca się z jakiemś niezwykłem warczeniem.  Obaj wspólnicy z gorączkową uwagą przyglądali się owej przedziwnej maszynie...  Niezliczona mnogość nici metalowych spajała niedużą, kwadratową skrzynkę metalową z kołem stalowem, z obydwu stron zaopatrzonem w obręcze. Samo koło było nieruchome, lecz obręcze jako też umocowane do nich nieduże drążki wirowały z zawrotną szybkością. Widać było, że siła obracająca maszynerję czerpie rozpęd ze skrzynki metalowej. W powietrzu można było wyczuć słaby zapach ozonu.  — Panie Brown, gdzie są skrzydła? — zapytał wynalazca.”   Fragmenty z książki: Mark Twain. „TRUP W OBŁOKACH”

Trylobity. Opowiadania zebrane

Breece D'J Pancake

Pokryta węglowym pyłem Wirginia Zachodnia w opowiadaniach Pancakea to kraina bogów porażki. Ubodzy górnicy, sfrustrowani farmerzy, prawdziwi i niedoszli mordercy, marzyciele i szaleńcy. Gospodarstwa, kopalnie, sale barowe i podrzędne hotele. A wokół oposy, lisy, węże i łanie uważnie przyglądająca się człowiekowi przyroda. To miejsce, gdzie prowincjonalny krajobraz łączy się z równie prowincjonalnym myśleniem; gdzie łatwiej sobie odgryźć język, niż wyjawić skrywane uczucia. Przy tych bohaterach, ludziach pełnych gniewu i szukających wybawienia, autor trwa bez względu na to, jak nisko upadają. Pierwsza i ostatnia książka jednego z najwybitniejszych amerykańskich prozaików wypełniona jest okruchami strzaskanego życia, którego nic nie jest w stanie posklejać. W brutalnej prozie Pancakea podążamy śladami postaci nieumiejących porzucić strachu, że na końcu i tak wszystkich zmiecie gorący wiatr.   Breece DJ Pancake przemawia wyjątkowym głosem: charakternym, zjadliwym, plastycznie oddającym strukturę dotykanego świata, gwałtownym i niedającym czytelnikowi spokoju. Margaret Atwood Słowo honoru, to najlepszy, najszczerszy pisarz, jakiego czytałem. Przypuszczam, że bycie tak dobrym bolało za bardzo, ani trochę nie było fajne. Ty i ja nigdy się o tym nie przekonamy. Kurt Vonnegut w liście do Johna Caseya

Trylogia napoleońska: Huragan - Rok 1809 - Szwoleżerowie gwardii

Wacław Gąsiorowski

Trylogia napoleońska Wacław Gąsiorowskiego obejmuje powieści: Huragan, której akacja obejmuje lata 1806-1809 od czasu wypowiedzenia przez Napoleona wojny Prusom do utworzenia Księstwa Warszawskiego, Rok 1809 to opowieść o wojnie polsko-austriackiej w obronie Księstwa Warszawskiego i Szwoleżerów gwardii, której akcja toczy się w czasie kampanii moskiewskiej Napoleona 1812. Na tle burzliwych wydarzeń tej wojennej epoki autor w mistrzowski sposób rysuje także wątki miłosne i bohaterów powieści Floriana Gotartowskiego, Zosi Dziewanowskiej, Tadeusza Bielskiego i Janki Głuskiej. Pokazuje też piękne postaci wiernych przyjaciół głównych bohaterów: żołnierza-legionisty i jego żony markietanki Macieja i Joanny Żubrów. A wszystko to przepojone miłością Ojczyzny, patriotyzmem i pokazujące, że nie tylko można, ale wręcz trzeba być dumnym z tego, że jest się Polakiem. Książka dla dorosłych i dla młodzieży.

Trylogia saska. Hrabina Cosel - Brühl - Z siedmioletniej wojny

Józef Ignacy Kraszewski

"Trylogia saska" autorstwa Józefa Ignacego Kraszewskiego to fascynująca podróż przez burzliwe losy Rzeczypospolitej i Saksonii pod rządami dwóch królów z dynastii Wettynów. Ta monumentalna seria składa się z trzech powieści, które ukazują zarówno dramatyczne wydarzenia historyczne, jak i pełne pasji losy fikcyjnych bohaterów. "Hrabina Cosel" przenosi nas w świat wielkich intryg i tragicznych losów Anny Cosel, jednej z najbardziej znanych królewskich metres. Zakochany w niej bez pamięci August II Mocny, nie cofnie się przed niczym, aby uczynić ją swoją. Lata życia w luksusie i na szczycie władzy nagle ustępują miejsca zdradzie, odrzuceniu i długoletniemu uwięzieniu, które zamieniają życie Cosel w samotną walkę z losem. Kraszewski mistrzowsko oddaje blask i upadek jednej z najpotężniejszych kobiet swoich czasów, ukazując, jak kapryśne mogą być losy tych, którzy zbliżają się zbyt blisko do królewskiego tronu. "BrUhl" to opowieść o Henryku von BrUhlu, skromnym paziu, który dzięki swojej ambicji i bezwzględności staje się jednym z najpotężniejszych ludzi na dworze Augusta III. Powieść odsłania kulisy jego drogi do władzy, na której nie brakowało intryg, zdrad i walki o wpływy. Kraszewski przedstawia BrUhla jako człowieka nieustannie balansującego na krawędzi, który umiejętnie manipuluje zarówno królem, jak i całym dworem, wprowadzając swoje rządy w Saksonii. W cieniu słabego monarchy, BrUhl staje się de facto władcą, a jego rządy odciskają trwałe piętno na historii obu krajów. Ostatnia część trylogii, "Z siedmioletniej wojny", zabiera nas na pole bitwy oraz w centrum politycznych zawirowań, które towarzyszyły konfliktowi między Saksonią a Prusami. Maks Henryk de Simonis, młody Szwajcar szukający swojego miejsca na dworze pruskim, wplątuje się w sieć szpiegowskich intryg. Jego losy splatają się z dziejami wielkich postaci historycznych, a Kraszewski z mistrzowską precyzją ukazuje dramatyzm toczonej wojny i upadku Saksonii. Przez pryzmat jego przygód możemy obserwować skomplikowane relacje między dworami, walkę o władzę oraz wielkie rozczarowanie, które towarzyszy klęsce. "Trylogia saska" to epicka opowieść o ludziach, którzy choć stali blisko władzy, nie zawsze potrafili sprostać jej wyzwaniom. Kraszewski, poprzez swoje postacie, pokazuje, jak wielkie namiętności, ambicje i zdrady mogą prowadzić do nieuniknionej tragedii. Cykl ten stanowi doskonałe połączenie faktów historycznych z fikcją literacką, oferując czytelnikom głęboki wgląd w skomplikowane realia polityczne XVIII-wiecznej Europy oraz barwny obraz życia na królewskich dworach.

Trzeba być cicho

Agnieszka Jelonek

Luna i Theo czują, że ich małżeństwo weszło w okres stagnacji. W nadziei na zmianę wprowadzają się do starego wiejskiego domu, nie sami jednak, lecz z przyjaciółką – przeciwieństwem Luny, kimś pomiędzy dzieckiem a szeptuchą. Pod jej wpływem w Lunie zaczynają odzywać się sekrety z dzieciństwa; domagają się ujawnienia. A przecież chciała tylko poudawać, że jest kimś innym, córką innego ojca, żoną innego męża. Pragnienie, żeby coś się w życiu zmieniło ziszcza się, ale nie tak, jak sobie wyobrażała. Należało marzyć ostrożnie. Życie dla siebie czy życie w relacji? Siostrzeństwo. Koniec męskości takiej, jaką znamy. Jak iść dalej, kiedy tak bardzo się boisz? Jak kochać, żeby to była miłość? Liryczność jak u Valerii Luiselli, zwroty akcji jak u Tarantino. Każda z postaci przeżywa tu swoje katharsis z wielkim wdziękiem. I uwielbiam, jak autorka puszcza do nas oko: bo Czechowowska strzelba nie jest tu żadną metaforą, naprawdę stoi oparta o ścianę. I zgadnijcie, czy wystrzela. Katarzyna Michalczak