Psychologia
Indygeniczna psychologia Słowian. Wprowadzenie do realnej nauki o duszy
Andrzej Bronisław Pankalla, Konrad Kazimierz Kośnik
Czym jest psychologia INDYGENICZNA? W jaki sposób psychologowie poznają przedmiot (podmiot!) własnych badań i co nim REALNIE może, a co być powinno? Jakie znaczenie dla ustaleń psychologicznych ma KONTEKST historyczno-kulturowy badanego/badacza? I co na to wszystko… słowiańska dusza? Niniejsza książka stanowi próbę uwrażliwienia Czytelnika na refleksję nad powyższymi pytaniami wychodząc naprzeciw ponowoczesnym wyzwaniom psychologii badającej realność OSOBY, w tym jej MITYCZNĄ TOŻSAMOŚĆ. Przekonanie, iż psychologia winna wypowiadać się o istniejącym, a nie statystycznym człowieku, zaś teorie psychologiczne muszą ulec personalnemu i kulturowemu zrelatywizowaniu, wiedzie Autorów do podjęcia próby (re)konstrukcji słowiańskiego ROZUMIENIA zjawisk psychicznych. Jak zatem wyglądała(by) PSYCHOLOGIA, CZYLI NAUKA O DUSZY Słowian i jak bardzo należałoby skorygować współczesną, zuniwersalizowaną psychologię, by choć w części oddawała jej specyfikę? Próbę odpowiedzi m.in. na te pytanie znajdzie Czytelnik na kartach niniejszego tomu. Napisany ze znaczną erudycją tekst jest zaproszeniem do refleksji nad miejscem kształtowanej przez wieki duchowości i życia psychicznego Słowianina w jego współczesnym obrazie. (…) Stosunek Autorów do przedmiotu badań i zaangażowanie w „sprawę” czyni lekturę tekstu żywą i wciągającą. (…). Książka jest oryginalnym autorskim pomysłem wzbogacenia współczesnej myśli psychologicznej o idee zaczerpnięte z dawnej obyczajowości i szeroko rozumianej duchowości słowiańskiej. (…) ma niewątpliwie wartość poznawczą; otwiera przed czytelnikiem pradawny świat Słowian z ich językiem, obrzędowością, psychiką/duszą. (…) Postuluje „sięganie do korzeni” (…) w rozumieniu współczesnego człowieka. Co więcej, zakłada możliwość budowania „nowej psychologii” na podstawie dawnych wierzeń i mitów. (…) Żywa narracja i chwilami prowokacyjna argumentacja budzi emocje i zmusza do refleksji. dr hab. Anna Suchańska, prof. UAM
Inicjacje filozoficzne. 39 postulatów
Maciej Karpiński
Inicjacje filozoficzne są zbiorem konstatacji dotyczących źródła, struktury i przedmiotu filozofii. Autor kieruje się przekonaniem, iż doniosłość uprawiania filozofii polega na autentyzmie i intymności indywidualnej myśli, na dawaniu wyrazu owym trudnym do uchwycenia, głęboko wewnętrznym poruszeniom - momentom intensywności, koncentracji i wtajemniczenia - nierzadko zaskakującym nawet tych, którzy ich doświadczają. Tak rozumiana filozofia może być "służebnicą życia" (ancilla vitae) - rodzi się z egzystencji, na powrót ku niej prowadzi i przemienia ją. Nicią przewodnią prezentowanych w Inicjacjach rozważań jest stopniowe odkrywanie dynamiki refleksji filozoficznej, której nerwem okazuje się być wola transcendensu. Filozofia jest swoistą emanacją początku, stanu jedności-niezróżnicowania. Sama przybiera postać podmiotowo-przedmiotowego dualizmu, rządzonego zasadą racji. Równocześnie jednak nie może utracić więzi ze wspomnianym przedracjonalnym początkiem, gdyż tylko on dostatecznie ją uzasadnia. Filozofia przebywa więc naraz niejako w dwóch przestrzeniach. Życie, mądrość, osoba, świat, transcendens - na gruncie racjonalnym różne od siebie, a nawet (jak w przypadku transcendensu) niepojmowalne - w sferze przed-, czy też ponadracjonalnej, pozostają jednością. Czy ta wędrówka - od jedności, przez dualizm, ku tejże samej jedności - jest w ogóle potrzebna? Czy przykładanie racjonalnej miary, właściwej rzeczywistości podmiotowo-przedmiotowej, do czegoś spoza niej, ma sens? Czy słuszność jest po stronie Mikołaja z Kuzy, gdy twierdzi, że "jest rzeczą pożyteczną często mówić to, czego nie da się nigdy dostatecznie powiedzieć", czy też po stronie Ludwiga Wittgensteina, kończącego swój Traktat słowami: "o czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć"? Odpowiedź przychodzi poniekąd sama: jeśli chcesz mówić - mów, jeśli nie chcesz - zamilknij.
Kajetan Kiping
Głównym tematem tej pracy jest kwestia seksualności ukazywana w polskiej prozie po 1989 roku. W składających się na tę pracę trzech rozdziałach zostały zanalizowane wybrane dzieła literatury współczesnej pod względem sposobów ukazywania seksualności. Najistotniejszym tematem książki stała się inna miłość, przez którą należy rozumieć obecne w najnowszej prozie obrazy odmienności seksualnych homoseksualizm i biseksualizm.Pierwszy rozdział został poświęcony tematyce homoerotycznej w polskiej literaturze XX wieku, począwszy od pierwszych utworów o tej tematyce 622 upadki Bunga (Stanisława Ignacego Witkiewicza 1919), a skończywszy na tekstach najnowszych, m.in. takich twórców, jak Michał Witkowski, Bartosz Żurawiecki, Ewa Schilling czy Marcin Szczygielski. Istotnym uzupełnieniem przedstawionych rozważań stała się prezentacja funkcjonujących w badaniach teorii poświęconych kwestiom homoseksualizmu i feminizmu gender i queer theroy. Kolejny rozdział przedstawia typologię postaci przedstawianych w powieściach i opowiadaniach o tematyce traktującej o odmiennościach seksualnych. Istotnym nośnikiem treści aksjologicznych, pozwalających na ocenę i postaci, i całego świata przedstawionego, są wyszczególnione przeze mnie kategorie zauważalne w utworach o tejże problematyce, tj. zdrada, grzech i upadek oraz kara za odmienność. Ostatni problem, jaki został poruszony w tej rozprawie w rozdziale trzecim, dotyczy próby określenia przyczyn i celów działań bohaterów oddających się "innej miłości". W tym kontekście istotna dla rozważań okazała się kwestia stereotypu homoseksualności, jaki odnajdujemy i w kulturze, i w literaturze homoerotycznej.Książka, mimo iż o charakterze naukowym, zawiera ciekawe spojrzenie na współczesną literaturę popularną. Napisana z odwagą, wbrew obowiązującym konwenansom. Geje, lesbijki, "transy" czy to faktycznie "inna miłość"?Wstęp 5Rozdział I 8Kwestia seksualności w literaturze polskiej po 1989 roku 81. Tematyka homoerotyczna w literaturze polskiej XX wieku 82. Od gender po queer theory 123. Seksualność tradycyjna i homoseksualna w literaturze polskiej po 1989 roku 154. Literacki obraz postaci a problem seksualności 205. Obraz świata heteroseksualistów w prozie o tematyce homoseksualnej 23Rozdział II 27Różne modele życia seksualnego w literaturze polskiej po 1989 roku 271. Podział literatury traktującej o odmiennej seksualności 272. Typy postaw bohaterów w prozie o tematyce homoerotycznej 322.1 "Romantycy" 322.2 "Cwele i cioty" 382.3 "Wyzwoleni seksualnie" 412.3.1 "Wyzwoleni realnie" 412.3.2 "Wyzwoleni rzekomo" 432.4 Utrzymankowie 432.5 Bohaterowie patologiczni 442.6 Postaci maskujące swoją odmienną seksualność 453. Kategoria zdrady literaturze o tematyce seksualnej 474. Kategoria kary za odmienność 495. Kwestia grzechu i upadku 516. Kategoria przestrzeni 547. Sposoby pisania o odmienności 56Rozdział III 57Inna miłość? O ambiwalentnym traktowaniu seksualności w literaturze polskiej po 1989 roku 571. W poszukiwaniu normalności 572. W poszukiwaniu zaspokojenia seksualnego 623. Dwoistość pragnień 664. Różne drogi, jeden cel 675. Stereotyp a ukazywanie homoseksualizmu w literaturze 68Zakończenie 73Bibliografia 75
Instynkt świadomości. Jak z mózgu wyłania się umysł?
Michael S. Gazzaniga
Ożywcza i poszerzająca horyzonty opowieść o naukowych i filozoficznych aspektach świadomości. Michael S. Gazzaniga objaśnia niektóre z najtrudniejszych pytań, jakie potrafi sformułować ludzki umysł. STEVEN PINKER W jaki sposób neurony stają się umysłem? W jaki sposób obiekty fizyczne atomy, cząsteczki, związki chemiczne i komórki tworzą żywe, różnorodne światy w naszych głowach? Problem świadomości nurtuje nas od tysięcy lat. W ostatnim stuleciu wielkie przełomy naukowe zmieniły naszą wiedzę o mózgu, a jednak zagadki, z jakimi borykali się starożytni Grecy, pozostają nierozwiązane. W Instynkcie świadomości pionier neuronauki, Michael S. Gazzaniga, splata w całość najnowsze badania naukowe i historię ludzkich rozważań o umyśle, aby ukazać czytelnikom pełny obraz tego, czego dowiedzieliśmy się o świadomości. Idea mózgu jako maszyny, zaproponowana przed setkami lat, dała początek założeniom dotyczącym związku między umysłem a mózgiem, którym naukowcy i filozofowie pozostają wierni po dziś dzień. Według Gazzanigi ten model odwraca rzeczywistość: mózgi tworzą maszyny, ale nie można ich do nich zredukować. Z najnowszych badań wynika, że mózg jest konfederacją niezależnych modułów działających wspólnie. Zrozumienie, w jaki sposób z takiej organizacji może się wyłaniać świadomość, nada kierunek przyszłym badaniom mózgu i pracom nad sztuczną inteligencją i pomoże wypełnić lukę między mózgiem a umysłem. Zajmująca i przystępna, pełna spostrzeżeń poczynionych przez długie lata prowadzenia nowatorskich badań w tej dziedzinie, książka Instynkt świadomości wytycza kierunek, w jakim podąży neuronauka przyszłości. MICHAEL S. GAZZANIGA jest dyrektorem Centrum Badania Umysłu SAGE na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara, prezesem Instytutu Neuronaki Poznawczej, pomysłodawcą i dyrektorem projektu Prawo a neuronauka, realizowanego przez Fundację MacArthura, a także członkiem Amerykańskiej Akademii Nauki i Sztuki, Krajowego Instytutu Medycyny oraz Narodowej Akademii Nauk. Jest autorem wielu książek popularnonaukowych, między innymi Kto tu rządzi? Instynkt świadomości to zajmująca i pouczająca lektura poświęcona zagadnieniom, o których inni często piszą w sposób nudny lub niezrozumiały. Michael S. Gazzaniga był jednym z pierwszych naukowców naszych czasów, którzy ośmielili się poruszyć temat świadomości. Zajmuje się nim od pięćdziesięciu lat i nieustannie dzieli się z nami nowymi, interesującymi pomysłami. Twoja świadomość będzie zachwycona. JOSEPH E. LEDOUX, Profesor Uniwersytetu Nowojorskiego, dyrektor Emotional Brain Institute Podążając śladem pionierskich idei Herberta A. Simona, autora artykułu The Architecture of Complexity (Architektura złożoności), oraz Marvina Minskyego, autora książki The Society of Mind (Społeczeństwo umysłu), Michael S. Gazzaniga ukazuje nam demokrację świadomości. Opisuje, w jaki sposób poszczególne neurony i sieci neuronalne konkurują ze sobą, aby sygnalizować własne rozumienie poznawczych mikroświatów, w których funkcjonują. Wyjaśnia, że każdy moduł [ludzkiego mózgu] jest głosem, który w połączeniu z innymi glosami tworzy zagadkowy chór nazywany świadomością. DAVID KRAKAUER, Prezes Santa Fe Institute, specjalista w dziedzinie systemów złożonych Wszyscy powinniśmy być wdzięczni Michaelowi S. Gazzanidze za to, że nie ustaje w wysiłkach, aby skłonić nas do myślenia o trudnych problemach. Dla wszystkich, którym zależy na psychologii, ta podróż będzie miała wielką wartość. MICHAEL POSNER, Profesor psychologii, Uniwersytet Stanu Oregon
Daniel Goleman
Dlaczego niektórzy łatwo osiągają sukcesy, a innym przychodzi to z trudnością, choć są równie zdolni? Daniel Goleman wskazuje na dużą rolę inteligencji emocjonalnej w dążeniu do życiowych celów. Inteligencja emocjonalna żywo dyskutowana na całym świecie książka Daniela Golemana przynosi odpowiedź na wiele nurtujących nas pytań, m.in.: Jak to się dzieje, że zdolni uczniowie stają się zaledwie przeciętnymi pracownikami? Dlaczego osoby o wysokim ilorazie inteligencji nieraz z trudem radzą sobie w życiu? Jeśli nawet pytania te wydają się banalne, to odpowiedź którą dokumentują najnowsze badania naukowe obala dotychczasowe poglądy na rolę intelektu w odnoszeniu życiowego sukcesu. Zależy on bowiem głównie od samoświadomości, tj. od kontrolowania własnych emocji, zapału i wytrwałości w dążeniu do celu, a także od zdolności do empatii i umiejętności odnalezienia się w grupie. Czyli jak to określa autor od współczynnika inteligencji emocjonalnej. Książka Daniela Golemana podpowiada, kiedy i jakimi metodami można kształtować inteligencję emocjonalną w dzieciach, aby nauczyć je jak najwłaściwszego wykorzystania wrodzonych zdolności w osiąganiu życiowych celów.
Inteligencja emocjonalna dla bystrzaków
Steven J. Stein
Zrozum język emocji Naukowe podstawy inteligencji emocjonalnej Sposoby rozładowywania napiętych sytuacji Metody poprawiania własnej wydajności w pracy Cztery kluczowe zasady trwałego związku Wskazówki dotyczące tego, kiedy warto walczyć, a kiedy lepiej milczeć Informacje pomagające rozwijać inteligencję emocjonalną Twojego dziecka Strategie podwyższania inteligencji emocjonalnej u siebie i innych Znaczenie inteligencji emocjonalnej w domu, pracy, szkole, wśród przyjaciół i w kontaktach z nieznajomymi Człowiek inteligentny emocjonalnie: skutecznie radzi sobie w trudnych sytuacjach; wyraża się jasno; zyskuje szacunek otoczenia; wpływa na rozmówców; zachowuje zimną krew w stresujących momentach; rozumie swoje reakcje na innych ludzi i różne sytuacje; umie kontrolować innych podczas negocjacji; posiada dużą automotywację; zachowuje pozytywne nastawienie. Czuj, myśl i zachowuj się tak, jak na osobę inteligentną emocjonalnie przystało! Czy pojęcie inteligencja emocjonalna brzmi dla Ciebie niczym oksymoron? Coś takiego, jak olbrzymia szpilka albo ciepły lód? Myślisz, że ludzie mogą być albo inteligentni (w tradycyjnym rozumieniu tego słowa), albo emocjonalni? Nie wierzysz, że można posłać swoje uczucia na uniwersytet? Jednak musisz zgodzić się z tym, że emocje są użyteczne i stanowią ważne źródło informacji. Inteligencja emocjonalna ma wiele wspólnego z inteligentnym kierowaniem własnymi uczuciami oraz emocjami osób w Twoim otoczeniu. A dzięki wiedzy i ćwiczeniom zawartym w tej książce wreszcie ją zrozumiesz i rozwiniesz swoje zdolności rozpoznawania emocji, wykorzystywania ich oraz zarządzania nimi. Ujarzmij emocje — trafnie określaj swoje uczucia, odkrywaj przekonania leżące u ich podstaw i nie pozwalaj sobie na autodestruktywne zachowania. Odkryj moc empatii — odczytuj emocje ludzi w Twoim otoczeniu za pośrednictwem ich mimiki oraz mowy ciała i pokazuj innym, że rozumiesz ich uczucia. Odnoś sukcesy w pracy — znajdź właściwą dla siebie pracę, pokonaj trudności i lęki oraz rozwiń swoje zdolności przywódcze. Nawiązuj i podtrzymuj osobiste relacje — odkrywaj nowe możliwości reagowania na emocje swoich bliskich i naucz się kontrolować swoje emocje tak, aby kształtować intymność w Waszym związku. Wychowuj swoje dzieci na osoby inteligentne emocjonalnie — zachowuj spokój w trudnych chwilach, pomagaj nieśmiałym pociechom zyskać pewność siebie, a także naucz je opanowywać agresję i nieracjonalny upór. Inteligencja emocjonalna dla bystrzaków zachęci Cię do spojrzenia z szerszej perspektywy na to, co znaczy być inteligentnym, i pomoże Ci rozwinąć umiejętności emocjonalne, które pozwolą na prowadzenie lepszego, szczęśliwszego życia. dr Peter Salovey, wykładowca psychologii na Uniwersytecie Yale
Inteligencja emocjonalna dla bystrzaków
Steven J. Stein
Zrozum język emocji Naukowe podstawy inteligencji emocjonalnej Sposoby rozładowywania napiętych sytuacji Metody poprawiania własnej wydajności w pracy Cztery kluczowe zasady trwałego związku Wskazówki dotyczące tego, kiedy warto walczyć, a kiedy lepiej milczeć Informacje pomagające rozwijać inteligencję emocjonalną Twojego dziecka Strategie podwyższania inteligencji emocjonalnej u siebie i innych Znaczenie inteligencji emocjonalnej w domu, pracy, szkole, wśród przyjaciół i w kontaktach z nieznajomymi Człowiek inteligentny emocjonalnie: skutecznie radzi sobie w trudnych sytuacjach; wyraża się jasno; zyskuje szacunek otoczenia; wpływa na rozmówców; zachowuje zimną krew w stresujących momentach; rozumie swoje reakcje na innych ludzi i różne sytuacje; umie kontrolować innych podczas negocjacji; posiada dużą automotywację; zachowuje pozytywne nastawienie. Czuj, myśl i zachowuj się tak, jak na osobę inteligentną emocjonalnie przystało! Czy pojęcie inteligencja emocjonalna brzmi dla Ciebie niczym oksymoron? Coś takiego, jak olbrzymia szpilka albo ciepły lód? Myślisz, że ludzie mogą być albo inteligentni (w tradycyjnym rozumieniu tego słowa), albo emocjonalni? Nie wierzysz, że można posłać swoje uczucia na uniwersytet? Jednak musisz zgodzić się z tym, że emocje są użyteczne i stanowią ważne źródło informacji. Inteligencja emocjonalna ma wiele wspólnego z inteligentnym kierowaniem własnymi uczuciami oraz emocjami osób w Twoim otoczeniu. A dzięki wiedzy i ćwiczeniom zawartym w tej książce wreszcie ją zrozumiesz i rozwiniesz swoje zdolności rozpoznawania emocji, wykorzystywania ich oraz zarządzania nimi. Ujarzmij emocje — trafnie określaj swoje uczucia, odkrywaj przekonania leżące u ich podstaw i nie pozwalaj sobie na autodestruktywne zachowania. Odkryj moc empatii — odczytuj emocje ludzi w Twoim otoczeniu za pośrednictwem ich mimiki oraz mowy ciała i pokazuj innym, że rozumiesz ich uczucia. Odnoś sukcesy w pracy — znajdź właściwą dla siebie pracę, pokonaj trudności i lęki oraz rozwiń swoje zdolności przywódcze. Nawiązuj i podtrzymuj osobiste relacje — odkrywaj nowe możliwości reagowania na emocje swoich bliskich i naucz się kontrolować swoje emocje tak, aby kształtować intymność w Waszym związku. Wychowuj swoje dzieci na osoby inteligentne emocjonalnie — zachowuj spokój w trudnych chwilach, pomagaj nieśmiałym pociechom zyskać pewność siebie, a także naucz je opanowywać agresję i nieracjonalny upór. Inteligencja emocjonalna dla bystrzaków zachęci Cię do spojrzenia z szerszej perspektywy na to, co znaczy być inteligentnym, i pomoże Ci rozwinąć umiejętności emocjonalne, które pozwolą na prowadzenie lepszego, szczęśliwszego życia. dr Peter Salovey, wykładowca psychologii na Uniwersytecie Yale
Inteligencja praktyczna. Sztuka i nauka zdrowego rozsądku
Karl Albrecht
Ulepszanie oprogramowania umysłowego Nauka myślenia afirmatywnego Syndrom myślenia grupowego Umysł zen -- uskrzydlenie i uważna obecność Pięć lęków pierwotnych -- psychologia zagrożenia Proces szybkiego rozwiązywania problemów Programowanie sukcesu Zawiera glosariusz inteligencji praktycznej Ta błyskotliwa, tryskająca energią i zarazem mądra książka daje nam do ręki sposób na szare komórki. Łącząc w sobie zarówno szlachetność, jak i poczucie humoru, Inteligencja praktyczna pozostanie przez wiele lat źródłem wiedzy na temat najlepszego myślenia o dobrym myśleniu Jean Houston, autorka książki The Possible Human Książka dla Twoich szarych komórek Jakie czynniki składają się na Twoją inteligencję? Czy rzeczywiście da się ją zmierzyć? Czy wysoki wynik IQ wystarczy, byś w sposób efektywny wykorzystał swoje naturalne predyspozycje? A może nawet najlepiej rokujące umysły potrzebują właściwego treningu? W bestsellerze Inteligencja społeczna (Sensus, 2007) Karl Albrecht odkrywał, w jaki sposób umiejętność radzenia sobie z ludźmi i różnymi sytuacjami społecznymi przekłada się na sukces osobisty i zawodowy. W swojej kolejnej przełomowej książce autor stawia następny krok i wyjaśnia, czym jest inteligencja praktyczna, jak należy się z nią obchodzić i dlaczego uznawana jest ona za jedną z kluczowych umiejętności życiowych. To właśnie właściwe korzystanie z inteligencji praktycznej pomoże Ci poprawić Twoje predyspozycje do nauki języków obcych oraz myśleć w kategoriach opcji i możliwości. Dzięki niej możesz nauczyć się radzić sobie z dwuznacznością i złożonością, jasno artykułować problemy i doprowadzać do ich skutecznego rozwiązania, a także tworzyć oryginalne pomysły i wywierać wpływ na myślenie innych. Jeśli ciekawi Cię, czym naprawdę charakteryzuje się zdrowy, silny i krzepki rozsądek, zajrzyj do środka. Potęga ludzkiego umysłu -- inteligencja społeczna, emocjonalna i praktyczna -- zastosowanie w życiu codziennym. Rozwój elastyczności umysłowej, myślenie afirmatywne, stosowanie zdrowych nawyków i przywiązywanie wagi do myśli. Mechanizmy myślowe -- myślenie logiczne i intuicyjne, ćwiczenia w zakresie obserwacji i dedukcji. Testy, ćwiczenia, zagadki i zadania.
Inteligencja. Sposoby oddziaływania na IQ. Dlaczego tak ważne są szkoła i kultura
Richard E. Nisbett
Kto jest bardziej inteligentny, Azjaci czy mieszkańcy Zachodu? Czy rzeczywiście Ludzie Księgi uzyskują lepsze rezultaty w nauce? Czy grupowe różnice w wynikach testów można uzasadniać czynnikami genetycznymi? Co mogą zrobić rodzice, by podnieść poziom inteligencji swoich dzieci? Co sprawia, że niektóre narodowości wyróżniają się w inżynierii, a inne w nauce? Czy szkoły mogą zlikwidować różnice w osiągnięciach edukacyjnych pomiędzy przedstawicielami różnych klas społecznych i ras? Od pesymistycznych tez książki "The Bell Curve" po bardziej współczesne kontrowersje wokół poglądów genetyka Jamesa Watsona na temat rasy i inteligencji konsekwentnie nie brano pod uwagę jednego czynnika kultury. Podobnie jak kiedyś Stephen Jay Gould w książce "The Mismeasure of Man", wybitny psycholog społeczny Richard E. Nisbett mierzy się z poglądem, iż o inteligencji przesądza biologia, twierdząc, że to głównie kultura odpowiada za kształtowanie naszego potencjału. Intelekt nie zależy jego zdaniem przede wszystkim od genów, lecz determinuje go zwłaszcza oddziaływanie społeczne. Niezliczone dane wyjaśniające, dlaczego dzięki szkołom rozwijamy się intelektualnie, jak przynależność do danej klasy społecznej wpływa na iloraz inteligencji oraz jak czynniki kulturowe decydują o tym, że różne grupy mają odmienne predyspozycje, sprawiają, że książka Inteligencja. Sposoby oddziaływania na IQ z pewnością zajmie należne jej miejsce wśród literatury przedmiotu. Nisbett zdecydowanie podkreśla potrzebę gruntownej zmiany naszego podejścia do edukacji, twierdząc, że to czynniki podatne na zmiany i możliwe do kontrolowania, jak szkoły i otoczenie społeczne, a nie wrodzony kod genetyczny, odpowiadają za nasz rozwój intelektualny. Jako pierwsza istotna publikacja tak jednoznacznie i zdecydowanie opowiadająca się za centralną rolą kultury w kształtowaniu możliwości poznawczych, książka ta z pewnością na nowo rozpali burzliwą debatę na temat roli i odpowiedzialnego udziału społeczeństwa w formowaniu ilorazu inteligencji, a w rezultacie przyniesie daleko idące konsekwencje dla systemu oświaty, gospodarki i całego społeczeństwa. Fragmenty recenzji: "Książka Nisbetta to niezwykle ważna analiza czynników determinujących iloraz inteligencji, zasługująca na to, by wywrzeć istotny wpływ na politykę edukacyjną. Rozmach i klarowność argumentacji sprawia, że jest lektura obowiązkowa nie tylko dla osób zajmujących się naukami społecznymi, ale także dla szerokiego grona czytelników". Daniel Osheron "Ta książka to wspaniałe antidotum na dominujący pogląd, iż nasze geny uniemożliwiają nam zwiększenie inteligencji i poprawę wyników w nauce. Jej szczególnym atutem jest niezłomność w przekonywaniu, że przypadki faktycznego podwyższenia możliwości poznawczych przeważają nad matematycznymi dowodami, że jest to niemożliwe". James R. Flynn