Ebooki
Psychologia-Etologia-Genetyka nr 33/2016
Włodzimierz Oniszczenko
W numerze [Contents] Agata Złotogórska: Geneza religii - perspektywa ewolucyjna w podejściu kognitywnym [Origin of religion - evolutionary perspective in cognitive approach], s. 7-16; Urszula Barańczuk: Stabilność cech Wielkiej Piątki i regulacji emocji w zaburzeniach psychotycznych i afektywnych [Stability of Big Five personality traits and emotion regulation in psychotic and affective disorders], s. 18-32; Dominik Bernatowicz, Paweł Izdebski, Kamila Litwic-Kaminska: Geneza i ewolucja założeń neuropsychologicznej teorii temperamentu według Jeffreya A. Graya i jego kontynuatorów [The genesis and the evolution of the neuropsychological theory of temperament by Jeffrey A. Gray and his continuers], s. 33-50; Filip J. Wojciechowski: Dzieciobójstwo wśród naczelnych: przegląd hipotez [Infanticide among primates: Review of hypotheses], s. 51-74.
Psychologia-Etologia-Genetyka nr 36/2017
Ewa Skimina, Jan Cieciuch, Włodzimierz Strus, Tomasz...
W numerze [Contents] Ewa Skimina, Jan Cieciuch, Włodzimierz Strus, Tomasz Rowiński, Artur Świtalski: Zachowania celowe mierzone samoopisowo - pomiar i struktura [Self-reported purposive behaviors - measurement and structure], s. 7- 32; Olga Cholewa, Kamilla Bargiel-Matusiewicz, Bogdan Zawadzki: Pomiar stylu przywiązania w relacji człowiek-pies. Struktura i własności psychometryczne polskiej wersji Pet Attachment Questionnaire (PAQ) [The assessment of the attachement style in a human - canine relationship. The structure and psychometric properties of the Polish version of the Pet Attachment Questionnaire (PAQ)], s. 33-50; Marta Dziedzic, Ewelina Włodarczyk, Judyta Gulatowska, Maciej Trojan: Wpływ treningu na poziom pobudliwości u psa domowego (Canis familiaris) [The influence of training on the level of excitability in domestic dogs (Canis familiaris)], s. 51-64; Kinga Szymaniak, Oliwia Maciantowicz, Marcin Zajenkowski: Narcyzm a satysfakcja z życia: pośrednicząca rola neurotyczności i ekstrawersji [Narcissism and satisfaction with life: Mediating role of neuroticism and extraversion], s. 65-82.
red. Michał Brol, Agnieszka Skorupa
Książka Psychologiczna praca z filmem zawiera pogłębione analizy psychologiczne wybranych filmów oraz gotowe scenariusze zajęć i ćwiczeń. Dzięki przystępnemu językowi może być inspiracją zarówno dla specjalistów różnych dziedzin, jak i laików. To podręcznik, ale przede wszystkim materiał zachęcający do refleksji nad problemami ukazanymi na ekranie. Tytułową psychologiczną pracę z filmem mogą podejmować uczestnicy szkoleń, studenci, uczniowie, ale też wszyscy zainteresowani poszerzeniem swojej wiedzy. „Potrzeba takiego kompendium dydaktycznego jest oczywista, a jej dostrzeżenie i inicjatywa, aby ją zaspokoić, jest ze wszech miar godna uznania. Podręcznik pomoże jednocześnie kształcić studentów w zakresie wiedzy psychologicznej oraz pobudzać ich wrażliwość na sztukę.” Prof. dr hab. Zofia Ratajczak, fragment recenzji „Wśród dostępnych podręczników brakuje pozycji, które wskazywałyby możliwości, jakie daje film w poszerzeniu warsztatu pracy psychologa i w zawodach pokrewnych. Publikacja będzie służyła prezentowaniu trudnych i ważnych tematów psychologicznych, które wiążą się z lepszym rozumieniem siebie i swego otoczenia.” Dr hab. prof. UG Anna Maria Zawadzka, fragment recenzji
Psychologiczne aspekty opieki medycznej sprawowanej nad człowiekiem chorym
Robert Jan Łuczyk, Dorota Weber, Marta Łuczyk,...
Opieka medyczna nad człowiekiem chorym to nie tylko proces diagnostyczny i terapeutyczny, ale także wyjątkowy obszar, w którym zderzają się różnorodne aspekty ludzkiego doświadczenia, w tym o wymiarze psychologicznym. Choroba, niezależnie od jej rodzaju, jest zawsze sytuacją, która wstrząsa równowagą psychiczną pacjenta, zmienia jego postrzeganie rzeczywistości oraz wpływa na jego emocje, myśli i zachowanie. W kontekście opieki medycznej, uznanie tych psychologicznych uwarunkowań staje się kluczowe, zarówno w pracy lekarzy, pielęgniarek, jak i innych specjalistów, którzy na co dzień spotykają się z pacjentami w sytuacjach wymagających nie tylko wiedzy medycznej, ale i umiejętności empatycznego, holistycznego podejścia. Wielowymiarowość psychologicznych aspektów opieki medycznej dotyczy nie tylko reakcji pacjenta na chorobę, ale także na sam proces leczenia - od diagnozy, przez terapię, aż po rekonwalescencję. Strach, lęk przed nieznanym, poczucie bezradności, zmiana tożsamości wynikająca z przewlekłej choroby czy proces akceptacji nieuleczalnej patologii - to wszystko wchodzi w zakres psychologicznych trudności, które należy rozumieć i uwzględnić przy planowaniu skutecznej opieki zdrowotnej. Celem niniejszej monografii jest zgłębienie roli psychologii w kontekście opieki medycznej nad chorym człowiekiem. Skupiono się na analizie interakcji psychologicznych między pacjentem a personelem medycznym, omówiono mechanizmy radzenia sobie z chorobą, a także przedstawiono praktyczne podejścia do wsparcia psychologicznego w procesie leczenia. W szczególności skoncentrowano się na roli komunikacji, empatii oraz aktywnego słuchania, które stanowią fundament skutecznej opieki w obszarze fizycznym, jak i emocjonalnym. Opieka nad pacjentem nie powinna ograniczać się jedynie do troski o jego ciało, ale także obejmować wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego, które może mieć kluczowe znaczenie dla procesu leczenia i jakości życia chorych. Monografia ma na celu przybliżenie teoretycznych podstaw psychologicznych aspektów opieki medycznej, jak i ukazanie praktycznych rozwiązań, które mogą zostać wdrożone w codziennej pracy placówek medycznych, z poszanowaniem godności, emocji i indywidualnych potrzeb pacjentów. Badania nad psychologicznymi wymiarami opieki nad chorymi stanowią wyzwanie naukowe, ale jednocześnie istotny krok w kierunku humanizacji opieki zdrowotnej, w której każdy pacjent traktowany jest w sposób kompleksowy, z uwzględnieniem jego potrzeb fizycznych i psychicznych. Przewodniczący zespołu redaktorów naukowych dr n. med. Robert Jan Łuczyk, prof. UM
Psychologiczne czynniki ochronne wśród młodych dorosłych w dobie kryzysu zdrowotnego i humanitarnego
Paweł Dębski (red. nauk.)
Podmiotem niniejszej publikacji uczyniono osoby młode, w wieku wczesnej dorosłości, a jej przedmiotem wybrane psychologiczne czynniki prozdrowotne, które mogą potencjalnie stanowić czynniki ochronne wobec rozwoju niekorzystnych zjawisk psychopatologicznych w czasach naznaczonych silnymi stresorami. Ważnym przymiotem niniejszej publikacji jest jej badawczy, oryginalny charakter. Wszystkie ujęte w niej czynniki psychologiczne zaprezentowane są w oparciu o przeprowadzone wśród młodych Polaków badania naukowe, których realizacja przypadała na okres kryzysu zdrowotnego i humanitarnego. Praca składa się z dwunastu rozdziałów - raportów z badań psychologicznych dotyczących takich czynników psychologii zdrowia u młodych dorosłych jak poczucie koherencji, prężność psychiczna, optymizm dyspozycyjny, procesy tożsamościowe, empatia, inteligencja emocjonalna, style radzenia sobie ze stresem, zachowania zdrowotne, style przywiązania oraz wsparcie społeczne.
Psychologiczne i antropologiczne uwarunkowania samobójstw
Maciej Paluch
"Trudności, jakie obecnie napotykamy w materii opisu funkcjonowania człowieka, to nie tylko złożoność samej natury ludzkiej, jej poszczególnych cech - psychicznych, emotywnych czy też wolicjonalnych. Poziom rozwoju intelektualnego człowieka również pociąga za sobą znaczne implikacje w kwestii rozpoznania własnego bytu i refleksji nad nim. Nie jest on już sprowadzany do zaspokajania poszczególnych potrzeb i bezpiecznego czuwania nad przebiegiem istnienia. Sądy poznawcze, wnioskujące, oznajmiające, złożoność abstrakcyjności poznawania samego siebie jako istoty wielowymiarowej, droga odkrywania logicznego, rozumienia siebie jako człowieka wraz doznawaniem określonych emocji wiążą się tu również z pojęciem doświadczania, przeżywania siebie jako istoty żywej, ale także posiadającej niezwykle rozbudowany aparat poznania środowiska i innych ludzi. Do tego należy dodać postrzeganie nie tylko "tu i teraz" - sposób spoglądania na siebie i innych, ale również ogrom zamierzeń, jakie człowiek ma wobec siebie i całej ludzkości. Mowa tu o planach rozwoju dotyczących zarówno siebie samego, człowieka, jak i całej zbiorowości ludzkiej. Nie byłoby to wszystko możliwe bez jednego, bardzo istotnego zjawiska, jakim jest tożsamość." (Fragment wstępu)
Psychologiczne i interdyscyplinarne problemy w opiniodawstwie sądowym w sprawach cywilnych
red. Jan M. Stanik
Praca poświęcona jest rozległej i złożonej naukowo problematyce z dziedziny psychologii sądowej dotyczącej teoretycznych, metodologicznych i warsztatowych zagadnień mieszczących się w szeroko pojętym obszarze stosowania prawa cywilnego. W ramach wypracowywanej w Polsce ogólnej koncepcji (teorii) psychologii sądowej opracowanie to ujmuje zawarte w nim problemy z różnych perspektyw – „oglądu” rzeczywistości prawnej, w obrębie której występują zarówno zagadnienia ogólne (z zakresu psychologii prawa, społecznej psychologii prawa), jak i problemy konkretne: ekspertalne (wymagające korzystania z wiadomości i umiejętności specjalnych), dotyczące poszczególnych stanów faktycznych w procesie stosowania prawa cywilnego, a więc psychologii sądowej sensu stricto. Opracowanie zostało podzielone na trzy części: Społeczne i etyczne aspekty opiniodawstwa sądowego; Psychologiczna i pograniczna problematyka w opiniodawstwie sądowym w wybranych obszarach cywilno-procesowych; Varia.
Psychologiczne uwarunkowania osiągnięć szkolnych uczniów
Katarzyna Walęcka-Matyja, Elżbieta Napora
Celem badań było ustalenie znaczenia rodzinnych i osobowych uwarunkowań osiągnięć szkolnych za wskaźnik których, przyjęto oceny szkolne uczniów. Oczekiwano odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki objaśniają osiągnięcia szkolne dorastających uczniów. Oczekiwano, że prężność uczniów, spostrzegane i otrzymywane wsparcie, komunikowanie się otwarte i komunikowanie się z trudnościami z rówieśnikami będą w odmienny sposób, w grupach wyróżnionych ze względu na płeć, współdecydować o osiągnięciach szkolnych młodzieży. Podjęcie problemu wydaje się ważne dla rozwoju teorii psychologii społecznej edukacji, jak i pedagogiki. W pracy starano się pokazać, że zmiany związane ze wsparciem od dziadków i z odpornością psychiczną mogą pozytywnie oddziaływać na wyniki młodzieży w nauce. Badania przeprowadzone za pomocą Skali Pomiaru Prężności (SPP-18) (Ogińska-Bulik, Juczyński, 2011), Berlińskich Skal Wsparcia Społecznego (BSSS) (Łuszczyńska, Kowalska, Mazurkiewicz, Schwarzer, 2002) oraz Skali Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR) (Napora, 2019) na próbie 190 uczniów pokazały, że dziewczęta uzyskały istotnie statystycznie wyższą średnią ocen szkolnych, niż chłopcy. Ponadto, uchwycono znaczące związki pomiędzy średnią ocen, a prężnością oraz spostrzeganym wsparciem i z otrzymywanym wsparciem od dziadków. W rezultacie można stwierdzić, że wiek, płeć i prężność pozwalają w znaczący sposób wyjaśnić zmienność w zakresie osiągnięć szkolnych dorastających uczniów. Uzyskane wyniki mogą stanowić bazę naukową do wypracowywania optymalnych metod pomocy uczniowi zapobiegających jego marginalizacji społecznej. Rezultaty mogą stanowić ważne zalecenie dla specjalistów zajmujących się zarówno rodzinami, jak i środowiskiem szkolnym, a współpraca pomiędzy tymi środowiskami, może być kluczem do sukcesu ucznia.