Ebook details

Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej

Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej

Rafał Smoczyński, Tomasz Zarycki

Loading...
EBOOK
Loading...
Dla zrozumienia społecznej pozycji środowisk arystokratycznych i postziemiańskich zasadnicze znaczenie ma relacja łącząca je z inteligencją. W przeszłości była to w dużej mierze relacja antagonistyczna, jednak po 1918 roku, który można uznać za symboliczny moment ustanowienia II Rzeczypospolitej jako swoistej ,,republiki inteligenckiej", osłabiona arystokracja i ziemianie zaczęli odgrywać rolę wewnętrznej inteligenckiej subelity. Potomkowie znanych rodzin arystokratycznych i ziemiańskich stali się istotną częścią elity inteligenckiej republiki, a związki z nimi można uznać za symboliczny probierz inteligenckich roszczeń do przywództwa obywatelskiego i moralnego oraz własnej elitarności. Tak nakreślony kontekst analityczny pozwolił postawić tezę o arystokracji i - szerzej - o potomkach elit szlacheckich jako o inteligenckim totemie. Wokół tego podstawowego symbolu ciągłości historycznej polskich elit kształtowana jest współczesna polska tożsamość obywatelska. Zaproponowana w książce interpretacja relacji łączących arystokrację, ziemiaństwo i elity szlacheckie z inteligencją, służąc zrozumieniu genezy nowoczesnego polskiego modelu obywatelstwa, stanowi propozycję nowego ujęcia historycznej ewolucji polskich hierarchii społecznych w kategoriach socjologicznych. Podejście to jest też próbą rozwoju krytycznej, zorientowanej historycznie i porównawczo analizy obywatelstwa polskiego. Rafał Smoczyński, socjolog, profesor w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Jego zainteresowania badawcze obejmują m.in. socjologię ekonomiczną, kontrolę społeczną, filozofię polityczną, teorię społeczną. Publikował m.in. w: ,,Ethnic and Racial Studies", ,,Czech Sociological Review", ,,East European Politics and Societies", ,,Studiach Socjologicznych". Ostatnio wydał książkę The Impact of the Entrepreneurs' Catholic Religiosity upon Shadow Economy Activities in Poland after 1989: Approaching the Moral Community Perspective (2015). Tomasz Zarycki - socjolog, geograf społeczny, profesor i dyrektor w Instytucie Studiów Społecznych im. Profesora Roberta Zajonca Uniwersytetu Warszawskiego. Do jego głównych obszarów zainteresowań należą socjologia polityki, kultury i wiedzy oraz geografia społeczno-polityczna i badania nad elitami krajów Europy Środkowej i Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem Polski i Rosji. Publikował m.in. w: ,,Current Sociology", ,,Geoforum", ,,East European Politics and Societies", ,,Europe-Asia Studies" czy ,,Theory and Society". W ostatnim okresie wydał m.in. książki: Ideologies of Eastness in Central and Eastern Europe (Routledge, 2014) oraz (wspólnie z Tomaszem Warczokiem) Gra peryferyjna: polska politologia w globalnym polu nauk społecznych (2016).
Spis treści Wstęp 7 Rozdział 1 Historyczna spuścizna szlachty w Polsce 10 Historia szlachty polskiej - zarys problematyki 10 Spór o rolę spuścizny szlacheckiej w polskiej historiografii 14 Wiek XIX - transformacja pola szlacheckiego, narodziny ziemiaństwa 18 Konfrontacja ziemiańsko-inteligencka przełomu XIX i XX wieku 23 Spory o definicję i status ziemiaństwa w polskiej przestrzeni społecznej 27 Powojenna historia środowisk arystokratycznych i ziemiańskich 34 Pole szlacheckie i badania nad nim po upadku komunizmu 36 Rozdział 2 Zachodnioeuropejskie pola szlacheckie 40 Holenderska szkoła badań nad środowiskami arystokratycznymi 41 ,,Rewizjonistyczna" szkoła historyczna 49 Francuska szkoła badań 54 Rozdział 3 Współczesne polskie pole szlacheckie 65 Wprowadzenie 65 Gromadzenie danych i analiza 75 ,,Rozszerzona rodzina" jako główny aktor pola szlacheckiego 78 Konwersje kapitałów w ,,rodzinie" 88 Zasada koligacyjna 92 Sieć społeczna 98 Grupy rekonstrukcyjne 106 Konkluzja 112 Rozdział 4 Medialne obrazy pola szlacheckiego 118 Rola mediów w utrzymaniu społecznego uznania dla arystokracji i szlachty 118 Medialna sylwetka arystokraty idealnego i jego przymioty 122 Arystokracja jako część polskiej kultury i historii 128 Gry genealogiczne 136 Bal Debiutantów i jego symbolika 145 Konkluzja: odejście ze sceny czy też walka o ,,właściwy" wizerunek... arystokracji i szlachty? 154 Rozdział 5 Spuścizna szlachecka w percepcji polskiej młodzieży 157 Wprowadzenie 157 ,,Rozszerzona rodzina" i generowany przez nią kapitał społeczny... a tożsamość inteligencka 161 Świadome podtrzymywanie tradycji i tożsamości szlacheckich 168 Ideologia rodzinna i realna gęstość rodzinnych sieci 172 Percepcja roli tradycji szlacheckich 187 Tło kulturowe badań 193 Konkluzje 196 Rozdział 6 Rewolucja inteligencka i narodziny polskiego modelu obywatelskiego 199 Ziemiańsko-inteligencki spór o naturalizację spuścizny szlacheckiej 204 Inteligencka walka ze ,,szlachetczyzną"... jako paradoksalny efekt znaturalizowania spuścizny szlacheckiej w etosie inteligenckim 207 Nowoczesny model obywatelski w Polsce a modele zachodnie 219 Różnorodność modeli obywatelstwa 221 Kontekst międzynarodowy 222 Model polski między francuskim a niemieckim 225 Porównania z Rosją i innymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej 232 Rozdział 7 Szlachta, inteligencja, praktyki totemiczne 238 Totemizm dzisiaj 245 Pozycjonowanie totemiczne 248 Totem i fantazmaty 250 ,,Krew szlachecka" 253 Polskość i fantazmatyczność 258 Totem i afektywność 260 Relatywna stabilność znaczących nawiązujących do szlachectwa 263 Literatura 270 Ankieta 285 Indeks osobowy 297 Autorzy
  • Title:Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej
  • Author:Rafał Smoczyński, Tomasz Zarycki
  • ISBN:9788373838314, 9788373838314
  • Date of issue:2019-11-05
  • Format:Ebook
  • Item ID: e_1dd6
  • Publisher: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Loading...
Loading...