Деталі електронної книги
Skazani na przestępczość? Wykluczenie społeczne i reintegracja społeczna w doświadczeniu biograficznym byłych więźniów
Andrzej Kacprzak
Książka jest efektem wieloletnich badań. Analiza została sporządzona na podstawie wywiadów biograficznych przeprowadzonych z byłymi i aktualnymi więźniami, którzy na różnych etapach życia doświadczyli wykluczenia ze społeczeństwa. Ekskluzja społeczna to proces rozciągający się u wielu osób na całą biografię - począwszy od dzieciństwa przez okres dorastania aż po późną dorosłość. Ścieżki prowadzące do wejścia w konflikt z prawem i pozbawienia wolności są bardzo różne. Zróżnicowane są też doświadczenia badanych związane z pobytem w więzieniu i funkcjonowaniem na wolności po jego opuszczeniu. Autor identyfikuje czynniki wspierające i utrudniające reintegrację społeczną byłych więźniów, odwołując się do biografii swoich rozmówców.
*
Praca powinna być lekturą obowiązkową dla badaczy zagadnienia oraz studentów nauk społecznych i prawnych, w szczególności takich kierunków, jak: socjologia, kryminologia, polityka społeczna i pedagogika, resocjalizacja, praca socjalna. Dobrze, by publikacja trafiła do szeroko rozumianej instytucjonalnej sieci wsparcia dla byłych więźniów, a także do ich rodzin i społeczności lokalnych, do których wracają po odbyciu kary.
Z recenzji dr. hab. Krzysztofa Czekaja, prof. UP
Książka jest świetnie napisana, z wykorzystaniem właściwej metodologii. Autor płynnie porusza się w tej tematyce. Całość jest spójna, logicznie prowadząca czytelników i czytelniczki przez kolejne etapy biografii badanych, a także okresy początkowo wykluczenia, a potem możliwej reintegracji społecznej byłych więźniów. Wnioski wyciągane przez Autora są cenne i potrzebne.
Z recenzji dr. hab. Witolda Klausa, prof. INP PAN
Wprowadzenie 9
Podziękowania 13
Rozdział I. Perspektywa wykluczenia społecznego w kontekście socjologicznych teorii i badań zachowań przestępczych 15
- Etiologia przestępstwa jako przedmiot refleksji naukowej 15
- Obszary wykluczenia społecznego sprawców przestępstw w badaniach i analizach socjologicznych 17
2.1. Paradygmat etiologiczny 18
2.2. Paradygmat reakcji społecznej 26
2.3. Wykluczenie społeczne jako teoretyczna rama analizy przestępczości 30
2.3.1. Koncepcja wykluczenia społecznego – podstawowe założenia 31
2.3.2. Wykluczenie społeczne a przestępczość 34
- Reintegracja społeczna sprawców przestępstw – aspekty teoretyczne 41
Rozdział II. Przestępczość jako problem społeczny 51
- Definiowanie przestępczości i określanie skali zjawiska 51
- Skala i dynamika przestępczości rejestrowanej 54
- Społeczno-ekonomiczne koszty przestępczości 59
- Reakcja społeczna na przestępczość 60
4.1. Problemy społeczne jako przedmiot reakcji społecznej 60
4.2. Stosowanie środków karnych i ich skuteczność 63
4.2.1. Polityka karna Polski 65
4.2.2. Struktura, skala i dynamika kar orzekanych w Polsce 68
4.3. System penitencjarny i resocjalizacyjny w Polsce 77
4.4. Systemy resocjalizacyjne w Unii Europejskiej 83
4.5. Więzienie jako instytucja wykluczająca 85
4.6. Zjawisko recydywy 89
4.7. Dyskusja na temat kary pozbawienia wolności 93
Rozdział III. Sytuacja osób opuszczających zakłady karne (badania i praktyka) 97
- Kategorie analizy powrotu osób skazanych do społeczeństwa 97
- Bariery powrotu byłych skazanych do społeczeństwa w świetle wyników badań 103
2.1. Wykluczenie relacyjne 105
2.2. Wykluczenie w sferze edukacji 109
2.3. Wykluczenie z rynku pracy 111
2.4. Bezdomność 116
2.5. Uzależnienia 118
2.6. Stygmatyzacja i autostygmatyzacja 119
- Czynniki wspierające reintegrację społeczną byłych więźniów 122
3.1. Nieformalne źródła wsparcia 122
3.2. Formalne źródła wsparcia 127
3.2.1. Programy reintegracji społecznej skazanych 130
3.2.2. Pomoc postpenitencjarna 135
3.3. Oczekiwane źródła i formy pomocy 141
Rozdział IV. Nota metodologiczna 143
- Konceptualizacja badania 143
- Metoda i techniki zastosowane w badaniu 147
2.1. Dobór próby i przebieg badań 147
2.2. Metoda biograficzna w badaniach przestępczości 152
- Bariery epistemologiczne i dylematy etyczne badań z więźniami 157
3.1. Byli skazani jako „trudna” grupa badawcza 157
3.2. Bariery epistemologiczne 159
3.3. Dylematy etyczne badań 163
- Przebieg kariery przestępczej badanych 166
Rozdział V. Etap przedwięzienny w doświadczeniach biograficznych byłych skazanych 171
- Dzieciństwo i młodość 171
1.1. Deprywacja pierwotna w rodzinach pochodzenia 171
1.1.1. Rozbicie rodziny 172
1.1.2. Problem alkoholowy w rodzinie 174
1.1.3. Przemoc w rodzinie 175
1.1.4. Rodzinne tradycje przestępcze 176
1.1.5. Ubóstwo rodziny pochodzenia 177
1.1.6. Brak kontroli rodzicielskiej 179
1.2. Funkcjonowanie w grupach rówieśniczych 181
1.3. Kariera edukacyjna 183
1.4. Pobyt w instytucjach wychowawczych i resocjalizacyjnych 186
- Funkcjonowanie w rolach dorosłych na etapie przedwięziennym 189
2.1. Funkcjonowanie w związkach partnerskich i w roli ojca 190
2.2. Doświadczenia zawodowe 194
2.3. Dezorganizująca rola używek w życiorysach badanych 197
2.4. Sytuacja materialna 199
- Motywy aktywności przestępczej 201
- Podsumowanie 206
Rozdział VI. Pobyt w więzieniu w biografi doświadczeniu byłych skazanych 209
- Formy funkcjonowania w więzieniu 209
1.1. Pierwszy kontakt z więzieniem 209
1.1.1. Formalne zasady funkcjonowania placówki 210
1.1.2. Stosunki ze współosadzonymi i „drugie życie więzienne” 213
1.2. Stosunek do działań resocjalizacyjnych 217
1.2.1. Bierny stosunek do resocjalizacji 217
1.2.2. Zaangażowanie w działania resocjalizacyjne 220
1.2.3. Resocjalizacja pozorna 223
- Czynniki ograniczające i wspierające reintegrację społeczną podczas pobytu w więzieniu 226
2.1. Relacje z bliskimi 226
2.2. Sytuacja zawodowa 233
2.3. Sytuacja materialna 237
2.4. Dostęp do edukacji 239
2.5. Wsparcie instytucji, organizacji pozarządowych i grup samopomocowych w czasie pobytu w więzieniu 242
2.6. Plany funkcjonowania po zakończeniu kary 244
2.6.1. Plany powrotu do przestępczości 244
2.6.2. Plany zerwania z przestępczością 246
- Podsumowanie 248
Rozdział VII. Losy życiowe badanych po opuszczeniu więzienia 251
- Pierwsze dni na wolności 251
- Ścieżki życiowe byłych więźniów po wyjściu na wolność 252
2.1. Kontynuacja kariery przestępczej i powroty do więzienia 253
2.2. Odejście od przestępczości i rozpoczęcie nowego życia 255
- Relacje w kręgach nieformalnych po wyjściu na wolność 258
3.1. Kontakty z rodziną pochodzenia 258
3.2. Relacje z rodziną prokreacji 261
3.3. Kontakty ze znajomymi po wyjściu na wolność 269
- Sytuacja zawodowa po wyjściu na wolność 272
4.1. Poszukiwanie pracy 272
4.2. Bariery w dostępie do pracy 276
4.3. Trudności z utrzymaniem pracy 282
- Sytuacja materialna po wyjściu na wolność 284
- Uzależnienia jako bariera funkcjonowania na wolności 288
- Wsparcie instytucjonalne i samopomoc 292
Zakończenie 299
Bibliografia 309
- Назва:Skazani na przestępczość? Wykluczenie społeczne i reintegracja społeczna w doświadczeniu biograficznym byłych więźniów
- Автор:Andrzej Kacprzak
- ISBN:978-83-8331-117-3, 9788383311173
- Дата видання:2023-05-29
- Формат:Eлектронна книга
- Ідентифікатор видання: e_3ahv
- Видавець: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego