Ebook details
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu . Obowiązki biur rachunkowych
Adam Sroga
Jeśli jesteś pracownikiem lub właścicielem biura rachunkowego, to ta książka może stać się Twoim narzędziem pracy.
W publikacji szczegółowo omówiono obowiązki, jakie ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML) nakłada na instytucje obowiązane, którymi są m.in. firmy świadczące usługi w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz doradcy podatkowi i biegli rewidenci.
Uwzględniono przy tym zmiany wprowadzone do tej ustawy w 2023 r., znacznie rozszerzające zakres jej stosowania.
Zmiany te dotyczą m.in.:
● zakresu obowiązkowego stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,
● obowiązkowego stosowania przez instytucje obowiązane wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego,
● ochrony pracowników lub współpracowników instytucji obowiązanej anonimowo zgłaszających naruszenia przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
● zakresu krajowej oceny ryzyka,
● czynów, za które biuru rachunkowemu mogą być wymierzone kary administracyjne,
● rozszerzenia katalogu instytucji obowiązanych do stosowania ustawy,
● prowadzenia Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych,
● udostępniania innym podmiotom informacji posiadanych przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej,
● współpracy właściwych polskich organów z właściwymi organami innych państw UE,
● działalności regulowanej na rzecz spółek lub trustów oraz działalności w zakresie walut wirtualnych,
● niektórych definicji (m.in. państwa członkowskiego, beneficjenta rzeczywistego oraz osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne).
Opracowanie zawiera dodatkowo praktyczne wzory dokumentów, które mogą być przez biuro rachunkowe wprost wykorzystane w celu prawidłowego wykonywania obowiązków nałożonych przez ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML). Są to:
● wzór oceny ryzyka prania pieniędzy w biurze rachunkowym,
● wzór oświadczenia klienta dotyczącego zajmowania eksponowanego stanowiska politycznego,
● wzór wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
● wzór wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
● wzór zawiadomienia Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o planowanej transakcji,
● wzór zawiadomienia Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o okolicznościach mogących wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
Uzupełnieniem poradnika jest ujednolicony tekst ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML), uwzględniający najnowsze zmiany, które obowiązują od 7 stycznia 2024 r.
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1. Instytucje obowiązane do stosowania zasad przeciwdziałania
praniu pieniędzy oraz organy informacji finansowej egzekwujące
stosowanie tych obowiązków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.1. Biuro rachunkowe jako instytucja obowiązana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
1.2. Struktura i zadania organów informacji finansowej . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2. Identyfikacja i ocena ryzyka przez biura rachunkowe . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3. Obowiązki biura rachunkowego w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy i finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
3.1. Stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
3.2. Zakres środków bezpieczeństwa finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
3.2.1. Identyfikacja klienta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
3.2.2. Identyfikacja beneficjenta rzeczywistego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
3.2.3. Weryfikacja klienta, osoby upoważnionej i beneficjenta
rzeczywistego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
3.2.4. Ocena, cel i charakter stosunków gospodarczych . . . . . . . . . . . . . 27
3.2.5. Monitorowanie stosunków gospodarczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
3.2.6. Moment wykonania obowiązku weryfikacji tożsamości
klienta i beneficjenta rzeczywistego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
3.3. Przesłanki stosowania środków bezpieczeństwa finansowego . . . . . . 30
3.4. Stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego w przypadku
umów ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
3.5. Stosunki gospodarcze z osobą zajmującą eksponowane stanowisko
polityczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
3.6. Odstąpienie od stosowania środków bezpieczeństwa finansowego . . . 35
3.7. Niemożność zastosowania środków bezpieczeństwa finansowego . . . . 37
3.8. Stosowanie uproszczonych środków bezpieczeństwa finansowego . . . 38
3.9. Wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
4
Spis treści
3.10. Wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego stosowane
ze względu na siedzibę w państwie trzecim wysokiego ryzyka . . . . . . 42
3.11. Korzystanie z usług podmiotu trzeciego przy stosowaniu środków
bezpieczeństwa finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
3.12. Obowiązek przechowywania dokumentacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
3.13. Wewnętrzna procedura w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
3.14. Grupowa procedura w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
3.15. Obowiązek szkoleniowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
3.16. Wewnętrzna procedura anonimowego zgłaszania naruszeń
przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
3.17. Obowiązek zachowania tajemnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
4. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
4.1. Przeznaczenie Rejestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
4.2. Podmioty obowiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
4.3. Zakres informacji podlegających zgłoszeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
4.4. Terminy zgłaszania informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
4.5. Dokonywanie zgłoszeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
4.6. Zasady funkcjonowania Rejestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
5. Przekazywanie i gromadzenie informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
5.1. Obowiązek i zakres informacji przekazywanych Generalnemu
Inspektorowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
5.2. Zawiadomienie o okolicznościach mogących wskazywać
na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy
lub finansowania terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
5.3. Obowiązek przekazania lub udostępnienia dokumentów
lub informacji na żądanie Generalnego Inspektora . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
5.4. Formularz identyfikujący biuro rachunkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
5.5. Przekazywanie informacji, zawiadomień, formularzy
i dokumentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
6. Wstrzymywanie transakcji i blokowanie rachunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
6.1. Wskazanie podejrzanej transakcji przez biuro rachunkowe . . . . . . . . . 79
6.2. Obowiązek zawiadomienia prokuratora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
7. Szczególne środki ograniczające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
7.1. Zakres szczególnych środków ograniczających . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
5
7.2. Podmioty, wobec których stosowane są szczególne środki
ograniczające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
8. Kontrolowanie biur rachunkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
8.1. Podmioty uprawnione do kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
8.2. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
8.3. Uprawnienia i obowiązki kontrolera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
8.4. Obowiązki kontrolowanego biura rachunkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
8.5. Protokół kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
8.6. Wystąpienie pokontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
9. Kary administracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
9.1. Podstawowe przesłanki nałożenia kary administracyjnej . . . . . . . . . . . 93
9.2. Niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów unijnych . . . 94
9.3. Niedopełnienie obowiązków w zakresie stosowania szczególnych
środków ograniczających . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
9.4. Rodzaje kar administracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
9.5. Procedura nakładania kar administracyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
9.5.1. Uprawnione podmioty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
9.5.2. Publikowanie informacji w BIP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98
9.6. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia informacji do Rejestru
oraz przedstawienia zaświadczenia o niekaralności . . . . . . . . . . . . . . . . 99
9.7. Nałożenie kary na członka organu zarządzającego . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
10. Przepisy karne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
USTAWA z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1124;
ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1843) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
Rozdział 2. Organy informacji finansowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
Rozdział 3. Komitet Bezpieczeństwa Finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
Rozdział 4. Krajowa ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania
terroryzmu oraz ocena ryzyka instytucji obowiązanych . . . . . . . . 123
Rozdział 5. Środki bezpieczeństwa finansowego oraz inne obowiązki
instytucji obowiązanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
Rozdział 6. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych . . . . . . . . . . . . . . . . 146
Rozdział 7. Przekazywanie i gromadzenie informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
Rozdział 8. Wstrzymywanie transakcji i blokowanie rachunków . . . . . . . . . . . 160
Rozdział 9. Ochrona i udostępnianie informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164
Rozdział 10. Szczególne środki ograniczające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Spis treści
6
Rozdział 11. (uchylony) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
Rozdział 11a. Działalność na rzecz spółek lub trustów oraz działalność
w zakresie walut wirtualnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
Rozdział 12. Kontrolowanie instytucji obowiązanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
Rozdział 13. Kary administracyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Rozdział 14. Przepisy karne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202
Rozdział 15. Zmiany w przepisach obowiązujących . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Rozdział 15a. Przepisy epizodyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Rozdział 16. Przepisy przejściowe i dostosowujące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
Rozdział 17. Przepisy końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
Wykaz wzorów
Wzór 1. Ocena ryzyka prania pieniędzy w biurze rachunkowym . . . . . . . . . . . . 21
Wzór 2. Oświadczenie klienta dotyczące zajmowania eksponowanego
stanowiska politycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
Wzór 3. Wewnętrzna procedura w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Wzór 4. Wewnętrzna procedura anonimowego zgłaszania naruszeń
przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
Wzór 5. Zawiadomienie Generalnego Inspektora o planowanej transakcji . . . 73
Wzór 6. Zawiadomienie Generalnego Inspektora o okolicznościach
mogących wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa
prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
Spis treści
- Title:Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu . Obowiązki biur rachunkowych
- Author:Adam Sroga
- ISBN:978-83-8268-518-3, 9788382685183
- Date of issue:2024-02-22
- Format:Ebook
- Item ID: e_3tby
- Publisher: Infor PL