Ebook details

Ideały życia codziennego chrześcijan na Wschodzie w świetle kościelnych źródeł normatywnych (IV-V wiek)

Ideały życia codziennego chrześcijan na Wschodzie w świetle kościelnych źródeł normatywnych (IV-V wiek)

Andrzej R. Hołasek

EBOOK
Buy a title on ebookpoint.pl

Życie codzienne chrześcijan na Wschodzie w późnym antyku wciąż pozostaje przedmiotem wnikliwego zainteresowania nie tylko badaczy zajmujących się dziejami tego okresu czy historyków Kościoła i archeologów, lecz jest także przedmiotem zwykłej ciekawości wielu pasjonatów oraz tych, dla których wiara chrześcijańska jest żywą rzeczywistością. W niniejszej książce autor podejmuje próbę ukazania wyobrażeń twórców kościelnych źródeł normatywnych, redagowanych w IV i V w., na temat ideałów życia codziennego ówczesnych chrześcijan. Stawali oni przed problemem, jak łączyć wyznawaną religię z codzienną egzystencją. Z pomocą przychodzili im kościelni pisarze i moraliści, którzy tworzyli normy określające, jakie postępowanie było właściwe, a czego czynić nie należało.

Prezentowana książka stanowi znacznie rozszerzoną i uzupełnioną o wyniki najnowszych badań wersję rozprawy doktorskiej, przygotowanej w Katedrze Historii Bizancjum Uniwersytetu Łódzkiego pod kierunkiem dr hab. Teresy Wolińskiej, prof. UŁ.

Wstęp              3

 

Rozdział I. Kościelne źródła normatywne – puzzle ideałów życia codziennego chrześcijan na Wschodzie w IV i V wieku 11

  1. Zbiory praw regulujących życie Kościoła           12
    1. Pseudoepigraficzne zbiory normatywne     13
    2. Kolekcja Kanonów Ojców Greckich              16
    3. Uchwały zgromadzeń biskupów – kanony synodalne i dokumenty soborowe          20
    4. Kryteria doboru źródeł    22
  2. Pseudoepigraficzne kościelne zbiory normatywne wykorzystywane w Egipcie    24
    1. Kanony Pseudo-Hipolita  24
    2. Kanony Pseudo-Atanazego            34
    3. Kanony Pseudo-Bazylego 40
  3. Egipskie normy kościelne zawarte w kolekcji Kanonów Ojców Greckich    45
    1. Listy Dionizego z Aleksandrii         45
    2. Kanony Piotra, biskupa Aleksandrii             47
    3. Kanony Atanazego Wielkiego        50
    4. Kanoniczne odpowiedzi Tymoteusza z Aleksandrii   53
    5. Kanony Teofila Aleksandryjskiego 55
    6. Kanony Cyryla Aleksandryjskiego  60
  4. Małoazjatyckie normy kościelne z kolekcji Kanonów Ojców Greckich        63
    1. Kanony Grzegorza, biskupa Neocezarei Pontyjskiej  63
    2. Kanony Bazylego Wielkiego          65
    3. Kanony Grzegorza z Nyssy             68
    4. Wykaz ksiąg biblijnych Grzegorza z Nazjanzu           70
    5. Kanon ksiąg Pisma Świętego Amfilocha z Ikonium    74
  5. Kościelne zbiory normatywne syryjskiego pochodzenia 80
    1. Kanony apostolskie          80
    2. Konstytucje apostolskie   83
  6. Inne normy kościelne w kolekcji Kanonów Ojców Greckich          96
    1. Kanon Gennadiusza, patriarchy Konstantynopola    96
    2. Kanon Cypriana, biskupa Kartaginy             99

 

Rozdział II. Egipt – życie codzienne chrześcijan w świetle ideałów norm  kościelnych     105

 

Część I. Duchowieństwo – wyobrażenia na temat codziennej posługi           105

  1. Poglądy Pseudo-Hipolita na rolę kleru w Kościele          105
    1. Biskup  106
    2. Prezbiterzy        122
    3. Diakoni 136
    4. Duchowni niższych święceń          141
    5. Ekonom – kościelny zarządca        145

2. Wymagania stawiane duchownym przez Pseudo-Atanazego         148

2.1. Biskup        148

2.2. Prezbiterzy               165

2.3. Diakoni      198

2.4. Duchowni niższych święceń  203

2.5. Ekonom     214

3. Duchowieństwo w świetle kanonicznych pism metropolitów Aleksandrii    224

3.1. Autorytet listu Dionizego      225

3.2. Wytyczne Piotra I    226

3.3. Atanazy Wielki        233

3.4. Odpowiedzi Tymoteusza      236

3.5. Teofil Aleksandryjski             244

3.6. Dwa listy patriarchy Cyryla   256

 

Część II. Egipscy świeccy – ideały codziennego przestrzegania zasad wiary  269

  1. Katechumeni           270
  2. Prawy chrześcijanin w wyobrażeniu Pseudo-Hipolita     284
  3. Wzór chrześcijanina na podstawie obserwacji Pseudo-Atanazego            289
  4. Mnisi         297
  5. Rola kobiety w egipskiej wspólnocie chrześcijańskiej     306

 

Rozdział III. Ideały chrześcijańskiego życia w świetle małoazjatyckich norm kościelnych     327

 

Część I. Duchowieństwo według wytycznych Bazylego Wielkiego   327

  1. Moralność seksualna duchownych     329
  2. Nadużycia związane z ustanawianiem 338
  3. Odpowiedzialność dyscyplinarna kleru             344

 

Część II. Zalecenia i wymagania stawiane świeckim           349

  1. Katechumeni           349
  2. Penalizacja wykroczeń przeciw dyscyplinie w ujęciu kapadockich Ojców Kościoła     351
  3. Poglądy Bazylego Wielkiego na problemy kobiet           363

 

Rozdział IV. Wymagania stawiane chrześcijanom w syryjskich normach  kościelnych     373

 

Część I. Duchowieństwo – propagowane wzorce wypełniania obowiązków 373

  1. W świetle Kanonów apostolskich        373
    1. Biskup  373
    2. Prezbiterzy        403
    3. Diakoni 413
    4. Duchowni niższych święceń          416
  2. W świetle Konstytucji apostolskich     418
    1. Rola biskupów   419
    2. Prezbiterzy        432
    3. Diakoni 434
    4. Duchowni niższych święceń          437

 

Część II. Syryjski ideał pobożnego chrześcijanina  445

  1. Katechumeni w północno-zachodniej Syrii       445
  2. Program chrześcijańskiego życia zawarty w Konstytucjach apostolskich    462
    1. Mężczyzna jeszcze lepszym chrześcijaninem            464
    2. Wzorzec syryjskiej chrześcijanki    471
    3. Ogólne zalecenia dla całej wspólnoty         481

 

Zakończenie   511

Summary        519

Wykaz skrótów             529

Wykaz skrótów ksiąg biblijnych 535

Bibliografia     537

Źródła        537

Opracowania          560

Indeksy           601

Indeks osób             601

Indeks nazw geograficznych i etnicznych          610

Abstrakt          615

Abstract          616

  • Title:Ideały życia codziennego chrześcijan na Wschodzie w świetle kościelnych źródeł normatywnych (IV-V wiek)
  • Author:Andrzej R. Hołasek
  • ISBN:978-83-8331-966-7, 9788383319667
  • Date of issue:2025-12-11
  • Format:Ebook
  • Item ID: e_4p72
  • Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego