Details zum E-Book
Podstawy metodologii badań pedagogicznych
Jacek Łukasiewicz, Wiesław Kowalski
Nie ulega żadnej wątpliwości, że wszelkiego rodzaju badania - w tym również pedagogiczne - przyczyniają się do rozwoju nauki. Osoby podejmujące badania pedagogiczne nie zawsze zdają sobie sprawę, z jakimi problemami będą się mierzyć w pracy naukowo-badawczej. Chodzi tu szczególnie o studentów pedagogiki przygotowujących prace dyplomowe i magisterskie oraz młodych pracowników nauki różnych dyscyplin pedagogicznych. Szczególnie na początku procesu badawczego nie uświadamiają sobie wymogów stawianych badaniom pedagogicznym wraz z opracowaniem ich wyników. Potrzebę badań pedagogicznych uzasadnia aktualność problemów, jakie chce się rozwiązać z ich pomocą. Rozwiązanie tych problemów może skutkować unowocześnieniem pracy wychowawczo-dydaktycznej z dziećmi i młodzieżą, a także dorosłymi. Pomimo występujących trudności, nie zawsze uwieńczonych sukcesami w formie wyników badań, warto i trzeba podejmować je w tym celu, aby rzeczywiście mogły one służyć szeroko pojętej praktyce pedagogicznej.
Czasami badania pedagogiczne nie potwierdzają oczekiwań praktyki. Bywają one wtedy pewną odpowiedzią nie tyle na potrzeby praktyki pedagogicznej, ale głównie sprawdzeniem niektórych założeń teoretycznych.
Zatem istnieje pilne zapotrzebowanie na badania pedagogiczne, które nie tylko przyczyniają się do naukowego rozwoju pedagogiki, ale także do unowocześnienia działań pedagogicznych w szkołach oraz innych instytucjach opiekuńczo-wychowawczych i w rodzinach.
Podstawowym elementem w badaniach pedagogicznych jest znajomość zasad metodologicznych, czyli tego, co ma do zaproponowania współczesna metodologia badań pedagogicznych. Jest to nauka o zasadach i sposobach postępowania badawczego stosowanych w pedagogice. Dotyczy to szczególnie poprawnego ich zastosowania w czasie poszczególnych etapów procesu badawczego, czyli określenia strategii badań pedagogicznych.
Prezentowana publikacja obejmuje pięć rozdziałów i przeznaczona jest głównie dla studentów pedagogiki realizujących programy studiów licencjackich, jak i magisterskich.
Z każdego rozdziału zamieszczonego w niniejszym opracowaniu można korzystać wybiórczo, jednak w przypadku tych osób, dla których metodologia jest czymś nowym lub tematem mało znanym, wskazane jest zainteresowanie od pierwszego rozdziału. Celowe wydaje się także sięganie, przynajmniej do niektórych, cytowanych pozycji z literatury, dotyczących metodologicznych aspektów badań pedagogicznych.
Wstęp ... 7
Rozdział I. O wiedzy i poznaniu naukowym ... 9
1.1. Pojęcie nauki w perspektywie pedagogicznej – refleksja epistemologiczno-metodologiczna ... 9
1.2. Wyzwania młodych badaczy pedagogicznych – perspektywa metodologiczno-etyczna i społeczna ... 11
1.3. Ramy normatywne badań edukacyjnych ... 12
1.4. Etyczne aspekty badań naukowych w dziedzinie pedagogiki ... 15
Rozdział II. Klasyfikacja i wybór metod w naukowych badaniach pedagogicznych ... 23
2.1. Badania ilościowe w pedagogice ... 23
2.2. Badania jakościowe w pedagogice ... 30
2.3. Kwestie etyczne i metodologiczne w badaniach ilościowych i jakościowych w pedagogice ... 34
2.4. Metody mieszane i integracja paradygmatyczna w badaniach pedagogicznych ... 37
Rozdział III. Podstawowe pojęcia dotyczące badań naukowych w pedagogice ... 39
3.1. Problemy badawcze i ich formułowanie ... 39
3.2. Rola i charakterystyka hipotez badawczych w procesie poznania naukowego ... 41
3.3. Zmienne i wskaźniki w badaniach pedagogicznych ... 44
3.4. Wielkość i dobór próby badawczej w kontekście badań pedagogicznych ... 45
3.5. Porządek pojęciowy w metodologii badań pedagogicznych: relacje między metodą, techniką a narzędziem badawczym ... 47
Rozdział IV. Metody, techniki i narzędzia badawcze ... 51
4.1. Charakterystyka wybranych metod badawczych ... 51
4.2. Techniki badawcze jako podstawowy komponent struktury metodologicznej w badaniach pedagogicznych ... 63
4.3. Narzędzia badawcze w badaniach pedagogicznych i ich konstruowanie ... 83
Rozdział V. Opracowanie struktury koncepcji badań w pedagogice – uwagi praktyczne .... 99
5.1. Problem badawczy jako rdzeń koncepcji naukowej ... 99
5.2. Dobór strategii metodologicznej i metod badawczych ... 106
5.3. Planowanie procedur badawczych i narzędzi ... 107
5.4. Wymogi etyczne i kontekstowe ... 109
5.5. Analiza wyników badań, weryfikacja hipotez, dyskusja wyników i wnioski końcowe w pracy naukowej z pedagogiki – uwagi praktyczne ... 111
5.6. Trudności w tworzeniu koncepcji badań pedagogicznych ... 119
Bibliografia ... 123
- Titel:Podstawy metodologii badań pedagogicznych
- Autor:Jacek Łukasiewicz, Wiesław Kowalski
- ISBN:978-83-67550-37-6, 9788367550376
- Veröffentlichungsdatum:2026-01-07
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4q6v
- Verleger: Lubelska Akademia WSEI