Szczegóły ebooka
Nieśmiertelność. Technokulturowe strategie współczesności
Katarzyna Nowaczyk-Basińska
Znaleźliśmy się w centrum wielkiego technokulturowego eksperymentu, w którym testuje się granice śmierci w wymiarach zarówno biologicznym, jak i społecznym. Jakie są źródła tego kulturowo-technologicznego dążenia? Co dokładnie oznacza ludzka nieśmiertelność w nowym stuleciu? I czy na pewno walczymy w dobrej sprawie? Od wieków ludzkość marzy o nieśmiertelności, ale nigdy wcześniej śmierć nie była celem tak zmasowanej naukowo-technologicznej ofensywy. Jeśli udało się nam uwierzyć, że śmierć to "techniczny problem możliwy do rozwiązania", stało się tak za sprawą dynamicznego rozwoju nauki i technologii w ostatnich dekadach, czemu towarzyszą ogromne nadzieje pokładane w rozwoju sztucznej inteligencji. (...) Najwięksi profeci nieśmiertelności dawno już nie żyją - poczynając od wielkich starożytnych możnowładców, z opętanym pragnieniem wypicia eliksiru nieśmiertelności cesarzem Chin Shi Huangdim na czele, przez myślicieli i filozofów, a zwłaszcza Nikołaja Fiodorowa, nawołującego do zbiorowego wystąpienia przeciw śmierci, na współczesnych transhumanistach, jak choćby Ferejdun M. Esfandijari (zmieniając imię na FM-2030, wierzył on, że dożyje swoich setnych urodzin) kończąc. Można zatem powiedzieć, że pojęcie nieśmiertelności niejednokrotnie już się skompromitowało, a mimo to wkroczyło w XXI wiek z wielkim impetem. Jak to możliwe?
Fragment książki
Książka stanowi pierwszą w Polsce próbę opisania i zinterpretowania rodzącego się "zwrotu ku nieśmiertelności", rozumianego jako wzrost zainteresowania Zachodu technologicznymi strategiami przedłużania życia oraz projektami cyfrowego trwania po śmierci. Analizując obecne na rynku przedsięwzięcia "unieśmiertelniania", m.in. Eterni.me, LifeNaut, Alcor. Life Extension Foundation, Autorka odsłania złożone konsekwencje - społeczne, kulturowe, etyczne, a nawet ekologiczne - rozwoju przemysłu nieśmiertelności w ostatnich dwóch dekadach. W publikacji zaprasza jednocześnie do praktykowania "ćwiczeń z (nie)śmiertelności" - zarówno indywidualnie, stawiając pytania o nasze własne postawy wobec technologicznego przedłużania życia, jak i systemowo, wskazując m.in. konieczność nowych regulacji czy kształtowania zawodów i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczny rozwój takich technologii. To również odważna propozycja naukowa, postulująca powołanie nowej, autonomicznej i transdyscyplinarnej dziedziny - studiów nad (nie)śmiertelnością - integrującej rozproszone dotąd badania nad życiem po śmierci w dobie sztucznej inteligencji.
Katarzyna Nowaczyk-Basińska - doktor nauk humanistycznych, Assistant Research Professor w Leverhulme Centre for the Future of Intelligence na Uniwersytecie Cambridge. Od 2024 kieruje międzynarodowym grantem badawczym "Wyobrażenia nieśmiertelności w dobie sztucznej inteligencji", realizowanym w Polsce, Indiach i Chinach. Wybrana jako jedna z 19 badaczy(-ek) z całego świata w drugiej edycji prestiżowego programu AI2050 amerykańskiej fundacji Schmidt Sciences, by rozwiązać złożone problemy na styku sztucznej inteligencji i etyki. Współautorka artykułu dotyczącego odpowiedzialnego designu technologii (nie)śmiertelności, który okazał się najczęściej pobieraną pracą naukową w "Philosophy and Technlogy" w 2024 roku. Regularnie komentuje rozwój technologii (nie)śmiertelności w mediach polskich i zagranicznych, m.in. w BBC World News, "The Guardian", "The New York Times", "Scientific American", Reuters, Science News.
Słowo wstępu i podziękowania
PRZEDMOWA
Zwrot ku nieśmiertelności
Między reprezentacją a spekulacją
Nieśmiertelność jako przedmiot badań
Nieśmiertelność późnego kapitalizmu
CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE DO STUDIÓW NAD (NIE)ŚMIERTELNOŚCIĄ
1. Kontekstualizacja nieśmiertelności
Głęboki czas historyczny
Płytki czas historyczny
Dominujące narracje
Pojęcia alternatywne
Pojęcie nieśmiertelności
2. Społeczna translacja śmierci i życia
Miejsce zmarłych w przestrzeni publicznej
Zwrot technologiczny
Od przodków do awatarów
Kontynuowanie więzi
Istota społeczna
Dolina niesamowitości
CZĘŚĆ II. PERFORMANS RE-ANIMACJI
1. Pamięć. Nieśmiertelność jako performans kulturowo‑technologiczny
Eterni.me i Dadbot
Performans kulturowo‑technologiczny
Budowanie cyfrowej osobowości
Gra z materiałem wyjściowym
Performans pamięci
Efekt nieśmiertelności
2. Mindclone. Nieśmiertelność jako sieć relacji
Sztuczna pamięć i prywatna nieśmiertelność
Dwie hipotezy
Osobowość jako obiekt
Zadanie 1: Rozmawiać
Zadanie 2: Stać się dla siebie kimś innym
Zadanie 3: „Ja” i sto tysięcy pytań
Śmierć biologiczna, czyli me bez I
Interakcjonizm symboliczny
ONTOPERFORMANS NIEŚMIERTELNOŚCI
3. Krionika. Nieśmiertelność jako operacja na ciele i języku
Symbol A‑2789
Śmierć biologiczna
Śmierć informacji
Transfiguracje martwego ciała
Martwe ciało jako znak i obiekt
„Puste znaczące” i krioniczna kapsuła
Próba odzyskania integralności
Anty‑materializm?
Krionicznie zawieszony trup
CZĘŚĆ III. STUDIA NAD (NIE)ŚMIERTELNOŚCIĄ
1. Początki rozwoju
2. Pozycjonowanie studiów nad (nie)śmiertelnością: założenia i postulaty
(1) Pytanie, a nie zadanie
(2) Praca w obszarze nowych wyzwań i słabości
(3) „Pozostawanie w kłopocie”
(4) Integracja wymiaru cyfrowego i materialnego
(5) Praca w interdyscyplinarnych zespołach badawczych
(6) Rozwijanie badań w perspektywie międzykulturowej
(7) Łączenie wiedzy eksperckiej i nie‑eksperckiej
(8) Współpraca z sektorem prywatnym
(9) Edukacja
(10) Innowacje społeczne i aktywizm
3. Od teorii do praktyki: przykłady badań i wdrożeń
Międzykulturowa perspektywa
Kolektywna ekspertyza
Praktyki partycypacyjne i edukacja
Współpraca akademii i biznesu
Profesjonalizacja jako innowacja społeczna
Zakończenie
Ćwiczenia z (nie)śmiertelności
Słownik nieśmiertelności
Bibliografia
Nota redakcyjna
Spis ilustracji
Indeks nazwisk
- Tytuł:Nieśmiertelność. Technokulturowe strategie współczesności
- Autor:Katarzyna Nowaczyk-Basińska
- ISBN:978-83-242-6901-3, 9788324269013
- Data wydania:2026-02-18
- Format:Ebook
- Identyfikator pozycji: e_4sva
- Wydawca: Wydawnictwo UNIVERSITAS