Details zum E-Book
Dyplomacja Wietnamu w konfrontacji z regionalną dwubiegunowością w Azji Południowo-Wschodniej
Małgorzata Pietrasiak, Michał Zaręba, Robert Czulda
Rywalizacja między Chinami a Stanami Zjednoczonymi w coraz większym stopniu wpływa na sytuację w Azji Południowo-Wschodniej oraz jej krajobraz polityczny, militarny i gospodarczy. Państwa regionu muszą adaptować się do nowych uwarunkowań, stawiając czoła wyzwaniom, które są wynikiem zmieniającego się układu sił. Wietnam, dzięki strategicznemu położeniu geograficznemu, coraz szybciej rozwijającej się gospodarce, a także rosnącemu zaangażowaniu w procesy integracyjne na poziomie regionalnym i globalnym, znalazł się w centrum tego geopolitycznego starcia.
Przeprowadzone badania potwierdzają, że zarówno Chiny, jak i Stany Zjednoczone odgrywają znaczącą rolę w polityce Wietnamu. Warto jednak zauważyć, że pomimo polepszenia stosunków z USA władze w Hanoi nadal priorytetowo traktują relacje z Chińską Republiką Ludową. Chiny są istotniejszym partnerem na płaszczyźnie politycznej pod względem rangi partnerstwa, politycznego wpływu czy zacieśniania relacji na forach multilateralnych. Przodują również w zakresie dyplomacji, co potwierdzają większą intensywnością spotkań na wielu szczeblach, liczbą placówek dyplomatycznych czy siłą wpływu. Także w warstwie gospodarczej ChRL pozostaje dla Wietnamu ważniejszym graczem, choć Stany Zjednoczone też zajmują istotne miejsce w tym obszarze. Mimo że w ostatnich latach w sferze militarnej Amerykanie zyskują w oczach Wietnamczyków jako wiarygodny partner, należy pamiętać, że współpraca ta ma swoje ograniczenia, a jednym z nich jest obawa o reakcję Pekinu na wietnamsko-amerykańskie zacieśnianie relacji. Sytuacja jest odmienna, jeśli chodzi o wpływy na płaszczyźnie społeczno-kulturowej Pekin zdecydowanie więcej traci w opinii społeczeństwa wietnamskiego, zaś Stany Zjednoczone są postrzegane jako bardziej atrakcyjny partner.
Analiza zebranego materiału badawczego potwierdza, że Wietnam to potęga średniego rzędu, która ma doświadczenie w funkcjonowaniu w układzie dwubiegunowym. Dzięki temu umiejętnie wykorzystuje zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne środki dyplomatyczne, kładąc nacisk na współpracę międzynarodową i integrację, by w takim układzie przetrwać, a zarazem odnieść korzyści.
Wykaz najczęściej występujących skrótów 7
Wstęp (Małgorzata Pietrasiak) 9
Rozdział I. Wietnamska dyplomacja okresu đổi mới (Małgorzata Pietrasiak) 21
1.1. Ho Chi Minh, hochiminhizm i wietnamska szkoła dyplomacji 21
1.2. Zadania dyplomacji đổi mới i jej uwarunkowania 34
1.3. Polityka zagraniczna i dyplomacja na XIII Zjeździe Komunistycznej Partii Wietnamu 47
1.4. Wewnętrzne podziały w KPW a procesy decyzyjne w kształtowaniu polityki zagranicznej 51
Rozdział II. Rywalizacja mocarstw w Azji Południowo-Wschodniej (Małgorzata Pietrasiak) 59
2.1. Strategia mocarstw i sytuacja geopolityczna w regionie Azji Południowo‑Wschodniej 59
2.2. Główne wskaźniki makroekonomiczne w ujęciu porównawczym i wnioski instytutów eksperckich dotyczących pozycji Chin i USA w Azji Południowo-Wschodniej 71
2.3. Wietnam w ASEAN. Regionalne wsparcie dla „bambusowej dyplomacji” 83
Rozdział III. Bliscy towarzysze czy nieufni partnerzy? Charakterystyka relacji wietnamsko-chińskich (Michał Zaręba) 89
3.1. Zarys historyczny relacji wietnamsko-chińskich 89
3.2. Relacje Wietnamu z Chinami w latach 2011–2024 106
3.3. Ilościowa analiza spotkań wietnamsko‑chińskich w latach 2011–2024 114
3.4. Rola wspólnoty ideologicznej w relacjach Wietnamu z Chinami 119
3.5. Kwestie regionalne w relacjach wietnamsko‑chińskich 123
3.6. Znaczenie relacji gospodarczych w stosunkach wietnamsko-chińskich 128
3.7. Wietnamskie spojrzenie na Chiny i Chińczyków 132
Rozdział IV. Od nieufności do współpracy. Oblicza stosunków wietnamsko-amerykańskich (Michał Zaręba) 135
4.1. Zarys historyczny relacji wietnamsko-amerykańskich 135
4.2. Relacje wietnamsko-amerykańskie w latach 2011–2024 158
4.3. Ilościowa analiza spotkań wietnamsko-amerykańskich w latach 2011–2024 166
4.4. Wpływ różnic ideologicznych i postrzegania praw człowieka na relacje dwustronne 171
4.5. Kwestie regionalne w relacjach wietnamsko-amerykańskich 173
4.6. Znaczenie relacji gospodarczych w stosunkach wietnamsko‑amerykańskich 175
4.7. Wietnamskie spojrzenie na Stany Zjednoczone i Amerykanów 177
Rozdział V. Dyplomacja obronna Wietnamu (Robert Czulda) 181
5.1. Dyplomacja obronna – teoria i praktyka 181
5.2. Założenia strategiczne polityki bezpieczeństwa Wietnamu 188
5.3. Instrumenty militarne – potencjał i wykorzystanie 197
5.4. Wielostronne aktywności dyplomacji wojskowej Wietnamu 211
Zakończenie (Michał Zaręba, Małgorzata Pietrasiak, Robert Czulda) 223
Bibliografia (wybrana) 235
Spis diagramów 247
Spis tabel 249
Spis wykresów 251
- Titel:Dyplomacja Wietnamu w konfrontacji z regionalną dwubiegunowością w Azji Południowo-Wschodniej
- Autor:Małgorzata Pietrasiak, Michał Zaręba, Robert Czulda
- ISBN:978-83-8331-973-5, 9788383319735
- Veröffentlichungsdatum:2026-02-20
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4szg
- Verleger: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego