Ebook details
Dzieło i rękopis. O brulionach Zbigniewa Herberta
Francesca Fornari
Książka, inspirowana metodologią krytyki genetycznej, przedstawia historię genezy szesnastu wierszy Zbigniewa Herberta. Autorka prowadzi przez świat rękopisów, które są intymną przestrzenią wolności, odsłaniają stratyfikację dzieła i scenę retoryki, wskazują alternatywne drogi procesu twórczego. Wnikamy w tajemniczą materię laboratorium poety, która odsłania ścieżki prowadzące do biografii i do świata lektur Herberta, otwiera kalejdoskopowe bogactwo wątków żyjących nadal w teczkach Archiwum Herberta przechowanych w Bibliotece Narodowej. Rękopisy Herberta zadają pytania dziełu, świadczą o tym, co zostało usunięte, a kształtowało tekst na równi z tym, co weszło do wersji ostatecznej. Poszczególne rozdziały książki badają znaczące case studies, ukazują proces powstawania pojedynczych dzieł, ale i kształtowanie się ważnych herbertowskich tematów w dynamicznym żywiole tekstów komponujących mozaikę genezy. Monografia zawiera również ilustracje i kompleksowy aneks z transliteracjami rękopisów.
Francesca Fornari wykłada literaturę polską na Uniwersytecie Ca' Foscari Venezia, jest m.in. autorką monografii o poezji Józefa Czechowicza Architettura dell'immaginazione, rozdziału o Dwudziestoleciu międzywojennym w historii literatury polskiej Storia della letteratura polacca (Historia literatury polskiej, Ossolineum), artykułów o literaturze polskiej XX wieku, publikowanych m.in. w "Tekstach Drugich". Tłumaczyła wiersze Czechowicza, Ryszarda Krynickiego (Il punto magnetico) i Herberta (L'epilogo della tempesta). Zajmuje się krytyką genetyczną.
Wstęp
O transliteracjach i terminologii
Podziękowania
I. Substancja, Spinoza i pisanie przeciwko sobie – archeologia jednego skreślenia
Archeologia jednego skreślenia
II. aby nie poznał niczego co ja poznać musiałem – Fotografia
Strzała i punctum
„by nie doświadczył najazdu niewoli potopu”
III. Pożegnanie i polinezyjska pieśń
IV. Tautologie i tat tvam asi – Pan Cogito i wyobraźnia
Dedal czy Ikar?
Hybrydy, metamorfozy
tożsamość / idem per idem
tat tvam asi / to jesteś ty
V. Pan Cogito a psychic numbing
Geneza wierszy wokół „arytmetyki współczucia”
Pan Cogito czyta gazetę
Pan Cogito o potrzebie ścisłości
Antygona szuka
opłakać wszystkich razem / [.] i każdego z osobna
VI. Podmiot i rękopis
Uwagi wstępne
Zaimki, emocje – efemeryczne znaki ja
VII. „Przecięty” przez geografię
I. Miejsce wspominane, miejsce nieistniejące
„ręka rozpozna kamień” – Moje miasto
„stoję tam w środku” – Pan Cogito myśli o powrocie do rodzinnego miasta
„w nietrwałym księstwie Lodomerii” – Fotografia
„cudowne miejsce” – Wysoki Zamek
„W moim mieście kochanym” – W mieście
II. Nie upieraj się przy swoim
„i ty utracisz nazwisko” – Podróż
„wybrałem miejsce” – Obłoki nad Ferrarą
„po prostu pokochałem rozdarty” – Rovigo
III. Toponimy i miejsca postojów
VIII. Co mam powiedzieć o swoim życiu – pisanie Życiorysu
Przez całe życie nie zrobiłem właściwie niczego
Po prostu nie lubię autobiografii
IX. Pana Cogito – wspomnienie z azylu
I.
P. C. w azylu
Pan Cogito – zapiski z martwego domu
II.
zostaliśmy sami
tylko my wiedzieliśmy / o czem mówi Adam
przywódca stada wydziedziczony
III. cały był w głosie
Marsjasz ma w sobie / wszystkie głosy świata
Krzywda… jest jakimś wołaniem
Od wspomnienia do zapisków
Bez zakończenia
Spis ilustracji
Bibliografia
Indeks nazwisk
Aneks
- Title:Dzieło i rękopis. O brulionach Zbigniewa Herberta
- Author:Francesca Fornari
- ISBN:978-83-242-6921-1, 9788324269211
- Date of issue:2026-03-13
- Format:Ebook
- Item ID: e_4u7g
- Publisher: Wydawnictwo UNIVERSITAS