Ebook details
Koszty 2026 po zmianach
Tomasz Krywan
Koszty uzyskania przychodów to jeden z podstawowych elementów wpływających na wysokość podatku. Obowiązujące zasady ich ustalania są jednym z bardziej skomplikowanych zagadnień - zarówno ze względu na konieczność wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, jak i z powodu licznych wyłączeń niektórych wydatków z kosztów podatkowych.
W 2026 r. podatników czekają również zmiany w tym zakresie. Najważniejsze z nich polegają na:
● ograniczeniu wysokości kosztów uzyskania przychodów z tytułu amortyzacji oraz z tytułu opłat wynikających z umów leasingu, najmu i dzierżawy spalinowych samochodów osobowych,
● rozszerzeniu możliwości indywidualnego ustalania stawek amortyzacyjnych,
● wydaniu nowego rozporządzenia w sprawie PKPiR.
W poradniku kompleksowo i na licznych przykładach wyjaśniono zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w 2026 r.
Z publikacji Czytelnik dowie się również:
● jakie koszty należy ustalać w sposób ryczałtowy,
● jak rozpoznawać KUP w działalności gospodarczej.
1. ZMIANY 2026 Zmiany w przepisach o kosztach uzyskania przychodów
na 2026 r........................................................................................................................................... 9
1.1. Ograniczenie wysokości KUP z tytułu amortyzacji spalinowych
samochodów osobowych.............................................................................................. 9
1.2. Ograniczenie wysokości KUP z tytułu opłat wynikających z umów
leasingu, najmu i dzierżawy spalinowych samochodów osobowych........ 10
1.3. Rozszerzenie możliwości indywidualnego ustalania stawek
amortyzacyjnych dla wytworzonych we własnym zakresie budynków
i lokali niemieszkalnych oraz budowli.................................................................... 11
1.4. Nowe rozporządzenie w sprawie PKPiR................................................................ 12
1.5. Umożliwienie zaliczania do KUP nakładów inwestycyjnych......................... 14
1.6. Umożliwienie uznawania za KUP wydatków na objęcie albo nabycie
akcji lub innych papierów wartościowych umorzonych na podstawie
decyzji BFG.......................................................................................................................... 15
2. Charakterystyka kosztów uzyskania przychodów.......................................................... 15
2.1. Rodzaje kosztów uzyskania przychodów............................................................... 16
2.2. Definicja kosztów uzyskania przychodów............................................................. 16
2.3. Źródło finansowania kosztów uzyskania przychodów.................................... 18
2.4. Udokumentowanie poniesienia kosztu................................................................... 18
2.5. Faktyczne poniesienie kosztu..................................................................................... 19
3. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodów................................................................. 20
3.1. Pracownicze koszty uzyskania przychodów......................................................... 20
3.1.1. Miesięczne i roczne limity pracowniczych kosztów uzyskania
przychodów....................................................................................................... 21
3.1.2. Podwyższone koszty uzyskania przychodów...................................... 21
3.1.3. Pracownicze koszty uzyskania przychodów a brak przychodu
pracownika w danym miesiącu................................................................. 22
3.1.4. Pracownicze koszty uzyskania przychodów w wysokości
kosztów faktycznie poniesionych............................................................. 23
3.2. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodów posiadaczy praw
własności przemysłowej............................................................................................... 24
3.3. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodów twórców i artystów........... 24
3.4. Autorskie koszty uzyskania przychodów u pracowników.............................. 27
3.5. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodów z tytułu działalności
wykonywanej osobiście................................................................................................. 28
4
Spis treści
3.6. Koszty uzyskania przychodów osiągniętych na podstawie umów,
do których stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia lub umów
o dzieło.................................................................................................................................. 29
3.7. Możliwość zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania
przychodów........................................................................................................................ 29
4. Koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej....................................... 30
4.1. Dokumentowanie kosztów uzyskania przychodów.......................................... 30
4.1.1. Dokumentowanie kosztów uzyskania przychodów
w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.............................. 31
4.1.2. Dokumentowanie kosztów uzyskania przychodów w księgach
rachunkowych................................................................................................... 33
4.1.3. Wadliwość dokumentów dotyczących wydatków............................. 34
4.2. Potrącalność kosztów w czasie................................................................................... 34
4.2.1. Kasowa metoda rozpoznawania kosztów uzyskania
przychodów....................................................................................................... 34
4.2.2. Memoriałowa metoda rozpoznawania kosztów uzyskania
przychodów....................................................................................................... 35
4.2.2.1. Dwa rodzaje kosztów................................................................... 35
4.2.2.2. Dzień poniesienia kosztu........................................................... 37
4.2.3. Stosowanie metody memoriałowej do kosztów dotyczących
dwóch i więcej niż dwóch lat podatkowych......................................... 38
4.2.4. Metoda memoriałowa a opłaty ponoszone w związku
z zawieraniem umów leasingu................................................................... 39
4.2.5. Rozliczanie kosztów metodą kasową...................................................... 39
4.2.6. Koszty wynagrodzeń i składek „pracowniczych”............................... 40
4.3. Korygowanie kosztów uzyskania przychodów.................................................... 43
4.3.1. Wyłączenia możliwości zaliczania do kosztów uzyskania
przychodów płatności ze względu na sposób dokonania
zapłaty.................................................................................................................. 45
4.3.1.1. Płatności dokonane bez pośrednictwa rachunku
płatniczego....................................................................................... 49
4.3.1.2. Płatności dokonane na rachunek spoza białej listy........ 49
4.3.1.3. Płatności dokonane z pominięciem MPP............................ 53
4.3.1.4. Zakres wyłączeń............................................................................ 54
4.3.1.5. Powtórne dokonywanie płatności......................................... 56
4.4. Amortyzacja........................................................................................................................ 58
4.4.1. Składniki majątku zaliczane do środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych..................................................... 59
4.4.1.1. Środki trwałe podlegające amortyzacji............................... 59
Spis treści
5
4.4.1.2. Wartości niematerialne i prawne podlegające
amortyzacji...................................................................................... 60
4.4.1.3. Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne
niepodlegające amortyzacji...................................................... 61
4.4.2. Składniki majątku o niskiej wartości początkowej........................... 62
4.4.3. Wartość początkowa...................................................................................... 62
4.4.4. Metody amortyzacji........................................................................................ 66
4.4.4.1. Metoda liniowa............................................................................... 67
4.4.4.2. Metoda degresywna..................................................................... 69
4.4.4.3. Amortyzacja według stawek indywidualnych.................. 71
4.4.4.4. ZMIANY 2026 Indywidualne ustalanie stawek
amortyzacyjnych dla wytworzonych we własnym
zakresie budynków i lokali niemieszkalnych oraz
budowli.............................................................................................. 73
4.4.5. Amortyzacja inwestycji w obcych środkach trwałych
a amortyzacja budynków i budowli wybudowanych na
cudzym gruncie................................................................................................ 74
4.4.6. Amortyzacja po nabyciu środka trwałego będącego
przedmiotem inwestycji w obcym środku trwałym......................... 75
4.4.7. Amortyzacja jednorazowa........................................................................... 75
4.4.7.1. Jednorazowa amortyzacja środków trwałych
o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł....... 76
4.4.7.2. Jednorazowa amortyzacja środków trwałych przez
podatników rozpoczynających w roku podatkowym
działalność gospodarczą i małych podatników................ 76
4.4.7.3. Jednorazowa amortyzacja fabrycznie nowych
środków trwałych......................................................................... 82
4.4.7.4. Wpłaty na poczet nabycia fabrycznie nowych
środków trwałych jako koszty uzyskania
przychodów..................................................................................... 86
4.4.8. Ulepszenie środków trwałych.................................................................... 89
4.4.9. Odpisy amortyzacyjne niestanowiące kosztów uzyskania
przychodów....................................................................................................... 90
4.4.9.1. ZMIANY 2026 Odpisy amortyzacyjne dokonywane
od niektórych samochodów osobowych ............................ 90
4.4.9.2. Odpisy amortyzacyjne dotyczące części wartości
początkowej zwróconej w jakiejkolwiek formie.............. 93
4.4.9.3. Pozostałe odpisy amortyzacyjne niestanowiące
kosztów uzyskania przychodów............................................. 96
4.5. Koszty używania samochodów i innych pojazdów............................................ 98
6
Spis treści
4.5.1. Wydatki na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich
samochodów na potrzeby działalności pracodawcy........................ 98
4.5.2. Wydatki z tytułu używania samochodów osobowych..................... 101
4.5.3. ZMIANY 2026 Opłaty wynikające z umów leasingu, umów
najmu, umów dzierżawy oraz umów o podobnym charakterze,
których przedmiotem są samochody osobowe.................................. 107
4.5.4. Koszty składek na ubezpieczenie samochodu osobowego........... 111
4.5.5. Straty oraz koszty remontów powypadkowych samochodów
nieobjętych ubezpieczeniem dobrowolnym........................................ 112
4.5.6. Koszty używania samochodów służbowych udostępnianych
pracownikom na cele prywatne................................................................ 113
4.6. Koszty ponoszone w związku z zatrudnieniem pracowników..................... 114
4.6.1. Koszty kształcenia pracowników............................................................. 114
4.6.2. Koszty podróży służbowych pracowników przekraczające
limity określone przepisami prawa pracy............................................ 115
4.6.3. Koszty zakupu napojów oraz produktów spożywczych................. 116
4.6.4. Koszty zakupu różnego rodzaju biletów wstępu
oraz karnetów................................................................................................... 116
4.6.5. Koszty imprez integracyjnych.................................................................... 117
4.6.6. Koszty zakupu odzieży.................................................................................. 118
4.6.7. Koszty opłacanych za pracowników obowiązkowych składek
członkowskich.................................................................................................. 119
4.6.8. Koszty związane z obejmowaniem dzieci pracowników
opieką................................................................................................................... 119
4.6.9. Koszty zapomóg............................................................................................... 120
4.6.10. Koszty pakietów medycznych dla pracowników............................... 120
4.6.11. Koszty badań lekarskich osób zatrudnianych na umowę
zlecenia................................................................................................................ 121
4.6.12. Koszty upominków dla pracowników.................................................... 122
4.7. Koszty reklamy i reprezentacji................................................................................... 122
4.7.1. Pojęcia reklamy i reprezentacji................................................................. 123
4.7.2. Koszty upominków......................................................................................... 124
4.7.3. Koszty przekazywanych próbek............................................................... 124
4.7.4. Koszty organizacji szkoleń, konferencji, kongresów, spotkań
promocyjnych, targów................................................................................... 125
4.7.5. Koszty spotkań biznesowych..................................................................... 125
4.7.6. Koszty drobnych poczęstunków dla klientów..................................... 126
4.7.7. Koszty przejazdów i noclegów kontrahentów.................................... 127
4.7.8. Koszty sprzedaży premiowej...................................................................... 128
4.7.9. Koszty sponsoringu........................................................................................ 129
Spis treści
7
4.8. Odszkodowania i kary umowne jako koszty uzyskania przychodów........ 131
4.8.1. Kary umowne i odszkodowania z tytułu zwłoki
w dostarczeniu towarów lub wykonaniu robót i usług................... 132
4.8.2. Odsetki za zwłokę w regulowaniu płatności....................................... 133
4.8.3. Kary umowne i odszkodowania będące skutkiem zaniedbań
lub braku staranności podatników oraz ich pracowników........... 134
4.8.4. Koszty napraw reklamacyjnych................................................................. 135
4.8.5. Kary umowne, odszkodowania i opłaty związane
z przedterminowym rozwiązywaniem umów.................................... 135
4.9. Wierzytelności nieściągalne w kosztach uzyskania przychodów................ 136
4.9.1. Wierzytelności odpisane jako nieściągalne.......................................... 136
4.9.2. Przedawnione wierzytelności nieściągalne......................................... 139
4.9.3. Zwrot wierzytelności nieściągalnych zaliczonych do kosztów
uzyskania przychodów.................................................................................. 140
4.9.4. Odpisy aktualizujące jako koszty uzyskania przychodów............. 140
4.10. Koszty kształcenia............................................................................................................ 142
4.10.1. Koszty kształcenia własnego osób fizycznych prowadzących
działalność gospodarczą............................................................................... 142
4.10.2. Koszty kształcenia osób współpracujących......................................... 144
4.10.3. Koszty kształcenia wspólników spółek cywilnych
i osobowych....................................................................................................... 144
4.11. Inne koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej................ 145
4.11.1. Koszty przejazdów między miejscem zamieszkania
a miejscem prowadzenia działalności gospodarczej........................ 145
4.11.2. Wynagrodzenia żon i małoletnich dzieci podatników
oraz wspólników.............................................................................................. 146
4.11.3. Koszty towarów przekazywanych pomiędzy firmami
małżonków pozostających we wspólności majątkowej.................. 147
4.11.4. Koszty pożyczek i kredytów........................................................................ 148
4.11.5. Wydatki ponoszone przez inwestorów na zapłatę określonych
kwot na rzecz podwykonawców w ramach solidarnej
odpowiedzialności z generalnym wykonawcą.................................... 151
4.11.6. Zagraniczny VAT jako koszt uzyskania przychodów........................ 152
4.11.7. Kwota zmniejszonego VAT jako koszt uzyskania przychodów.... 153
4.11.8. Wydatki o charakterze osobistym............................................................ 154
4.11.9. Koszty wynajmu mieszkań w podróży służbowej
przedsiębiorców.............................................................................................. 156
4.11.10. Diety z tytułu podróży służbowych osób fizycznych
prowadzących działalność gospodarczą................................................ 156
4.11.11. Koszty podróży służbowych członków zarządu spółek.................. 157
8
Spis treści
4.11.12. Koszty upomnień związanych z niewykonywaniem
zobowiązań publicznoprawnych.............................................................. 157
4.11.13. Straty powstające na skutek kradzieży pieniędzy............................. 157
4.11.14. Koszty związane z podwyższaniem kapitału zakładowego.......... 158
4.11.15. Koszty przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą
fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową..................................... 159
4.11.16. Niepodlegający odliczeniu zryczałtowany zwrot podatku
wypłacany rolnikom....................................................................................... 160
4.11.17. Przedpłaty, zaliczki oraz zadatki............................................................... 160
4.11.18. Zaliczki wpłacane przez wierzycieli komornikom............................ 161
4.11.19. Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów ze
względu na źródło finansowania.............................................................. 161
4.11.20. Koszty pozyskiwania dotacji unijnych.................................................... 163
4.11.21. Koszty darowizn............................................................................................... 163
4.11.22. Koszty rozliczeń ze wspólnikami występującymi ze spółek
niebędących podatnikami podatku dochodowego........................... 165
4.11.23. Koszty składek na ubezpieczenie zdrowotne u podatników
korzystających z opodatkowania w formie podatku
liniowego............................................................................................................. 165
4.11.24. Straty z tytułu niezamortyzowanych inwestycji w obcych
środkach trwałych jako konsekwencja rozwiązania umowy
najmu.................................................................................................................... 166
4.11.25. Koszty sporów z organami podatkowymi............................................. 166
5. Podsumowanie............................................................................................................................... 167
- Title:Koszty 2026 po zmianach
- Author:Tomasz Krywan
- ISBN:978-83-8268-884-9, 9788382688849
- Date of issue:2026-03-13
- Format:Ebook
- Item ID: e_4u82
- Publisher: Infor PL