Szczegóły ebooka

Wstęp 7
Część pierwsza: Zagadnienia wstępno-metodologiczne 13
I. Co to jest antropologia filozoficzna? 15
1. Co to jest filozofia? 15
2. Dlaczego pytamy o człowieka? 18
3. Zagrożenia człowieczeństwa 22
4. Filozoficzna refleksja nad człowiekiem – rys historyczny 26
5. Filozofia człowieka a inne nauki antropologiczne 29
1) Szczegółowe nauki antropologiczne 29
2) Antropologia teologiczna 31
3) Antropologia filozoficzna 31
4) Relacja między filozofią człowieka a antropologiami regionalnymi 33
6. Problematyka antropologii filozoficznej 34
7. O pożytkach płynących z filozofii człowieka 36
Streszczenie 37
Literatura 38
II. Metody i style uprawiania filozofii człowieka 39
1. Podejście historyczne i problemowo­‑systematyczne 40
2. Obiektywizujący, samorozumiejący i dialogiczny paradygmat myślenia antropologicznego 41
3. Metody filozofii człowieka 44
4. Poziomy refleksji: przednaukowy – „eseistyczny” – „naukowy” 46
5. Antropodramatyka 47
Streszczenie 49
Literatura 49
Część druga: Oryginalność i pochodzenie człowieka 51
III. Czy tylko osobliwe zwierzę? 53
1. Pytanie o istotę człowieka 53
2. „Mały Bóg” 55
3. Nieudane zwierzę 56
4. Zwierzę jedyne w swoim rodzaju 58
1) Osobliwe biologiczne cechy człowieka 58
2) Osobliwe nie-biologiczne cechy człowieka 60
5. Jak sam człowiek rozumie siebie? 62
Streszczenie 67
Literatura 67
IV. W poszukiwaniu istoty człowieka 69
1. Definicje człowieka 70
2. Wobec Arystotelesowskiej definicji człowieka i Boecjuszowej definicji osoby 72
1) Arystotelesowska definicja człowieka 72
2) Boecjuszowa definicja osoby 74
3. Osoba: zespół cech czy coś więcej? 75
1) Asubstancjaliści 75
2) Substancjaliści 77
Streszczenie 78
Literatura 78
V. Oryginalność człowieka: jedność – pęknięcie – dramat 80
1. Doświadczenie jedności i pęknięcia 80
2. Pęknięcie i napięcie 81
3. Struktura człowieka 87
4. Spór o relację: ciało – dusza 88
1) Monizm antropologiczny 88
2) Dualizm antropologiczny 90
Streszczenie 93
Literatura 94
VI. Spór o pochodzenie człowieka 95
1. Płaszczyzny sporu 95
2. Główne stanowiska w sporze 97
a) Kreacjonizm klasyczny 97
b) Ewolucjonizm Karola Darwina 98
c) Neokreacjonizm 99
d) Ewolucjonizm chrześcijański Teilharda de Chardin 101
Streszczenie 103
Literatura 103
Część trzecia: Zakorzenienie człowieka w przyrodzie 105
VII. Ciało 107
1. Terminologia 108
2. Greckie i chrześcijańskie korzenie filozofii ciała 109
3. Ciało zapomniane – kult ciała – deprecjonowanie ciała 110
4. Dwudziestowieczna filozofia ciała 112
5. Doświadczenie ciała 113
1) Doświadczenie zewnętrzne – obiektywna wiedza naukowa 113
2) „Doświadczenie wewnętrzne” – wiedza subiektywna 114
3) Metoda fenomenologiczna 115
6. Zarys fenomenologii ciała 115
7. Właściwy stosunek do ciała 119
1) Nieadekwatny stosunek do ciała 120
2) Adekwatny stosunek do ciała 122
Streszczenie 122
Literatura 123
VIII. Seks 125
1. Istota popędu seksualnego 126
2. Interpretacje popędu seksualnego 127
3. Adekwatne ustosunkowanie się do seksu 131
Streszczenie 132
Literatura 132
IX. Choroba 133
1. Sytuacja człowieka chorego 134
2. Zdrowie – choroba 137
3. Czy chorowanie ma sens? 141
4. Choroba jako wyzwanie i próba 145
Streszczenie 148
Literatura 149
X. Starość 150
1. Ludzie starzy w czasach kultu młodości 150
2. Okresy życia 153
3. Fenomenologia starości 156
1) Negatywne aspekty starości 157
2) Jasne strony starości 164
4. Zagrożenia i szanse starości 166
Streszczenie 168
Literatura 169
Część czwarta: Podmiot – centrum osobowe 171
XI. Świadomość – przeżycie 173
1. Wstęp 173
2. Kłopot z najbardziej oczywistym fenomenem 175
3. Fenomenologia świadomości 176
4. Rodzaje świadomości 179
5. Koncepcje świadomości 181
6. Zaburzenia świadomości 183
Streszczenie 184
Literatura 184
XII. „Ja” trwałym rdzeniem osoby 186
1. Podstawowe znaczenia słówka „ja” 187
2. Spór o egologiczny charakter świadomości 190
3. Potrzeba poczucia tożsamości – potrzeba bycia sobą 191
4. Odkrywanie prawdy o „ja” 192
1) Czy doświadczamy istnienia „ja”? 193
2) Czy doświadczamy tego, jaki charakter ma „ja”? 194
3) Proces odkrywania prawdy o sobie 195
5. Być sobą 196
6. Egzystencjalne i patologiczne problemy z „ja” 198
Streszczenie 200
Literatura 201
XIII. Serce – uczucia 202
1. Serce – rozum – wola 203
2. Co to jest serce? 204
3. Odkrycie rangi uczuć 206
4. Fenomenologia emocjonalnej sfery człowieka 207
1) Nastroje 208
2) Uczucia 209
3) Uczucia wyższe (duchowe) 212
5. Znaczenie serca – kłopoty z sercem 213
Streszczenie 215
Literatura 216
XIV. Rozum i myślenie 218
1. Spór o rozumność człowieka 219
2. Rozum i myślenie 220
3. Blask prawdy 225
4. Mądrość 227
5. Zagrożenia rozumu 228
Streszczenie 230
Literatura 230
XV. Wolność i czyn 232
1. Wstęp 232
2. Błędne koncepcje wolności – iluzje wolności 234
1) Wyzwolić się z wszelkich więzi 235
2) Wolność jako spontaniczność 236
3) Moc demiurgiczna 237
4) Wybór między czystymi możliwościami 238
5) „Monadyzowanie” i „dialogizowanie” wolności 239
3. Rdzeń wolności: autodeterminacja 239
6. Wolność nie ma charakteru samotniczego 243
7. Zniewalanie człowieka – wychowywanie do wolności 245
1) Zniewalanie człowieka 245
2) Wychowywanie do wolności 246
Streszczenie 247
Literatura 248
Część piąta: Relacyjny wymiar osoby 251
XVI. Człowiek wobec bycia 253
1. Transcendencja osoby 253
2. Doniosłość pytania o bycie 255
3. Drogi do prawdy bycia 258
4. Kilka uwag o relacji: człowiek wobec bycia 259
Streszczenie 261
Literatura 261
XVII. „Ja” wobec drugiego i wobec wspólnoty 263
1. Dialogika 264
2. Prymat intersubiektywności i zasada dialogiczna 265
3. Spór o relację: „ja” – „ty” 266
4. Wydarzenie spotkania 268
5. Zasady relacji interpersonalnych 270
6. „Ja” – wspólnota: uczestnictwo i jego patologia 271
7. Rozstanie 272
Streszczenie 274
Literatura 274
XVIII. Samotność – odosobnienie – osamotnienie 276
1. Każdy człowiek jest samotny 277
2. Samotność jako sposób życia 277
3. Pochwała odosobnienia 278
4. Ból osamotnienia 279
Streszczenie 281
Literatura 281
XIX. Rodzina i dom 283
1. O potrzebie filozofii rodziny i filozofii domu 284
2. Rodzina jako arcycenna wspólnota osób 286
1) Uwagi wstępne 286
2) Fenomenologia rodziny: relacje i wartości 287
3) Funkcje i zadania rodziny 291
3. Dom jako oryginalna przestrzeń duchowa 294
1) Doświadczenie domu 294
2) Fenomenologia i aksjologia domu 295
4. Zagrożenia rodziny – troska o rodzinę 298
1) Zagrożenia rodziny 298
2) Troska o rodzinę 300
5. Pytanie o eschatologiczne znaczenie domu 300
Streszczenie 302
Literatura 302
XX. Naród – ojczyzna – państwo 305
1. Naród 305
2. Ojczyzna 310
3. Patriotyzm 314
4. Państwo 316
Streszczenie 321
Literatura 322
Część szósta: Agatologiczno-etyczny wymiar osoby 325
XXI. Człowiek jako arcycenne dobro 327
1. Doświadczając „ja” aksjologicznego 328
2. Godność – norma personalistyczna 330
1) Wartości ontyczne i wartości jakościowe 330
2) Ontyczna wartość bycia osobą – godność 330
3) Norma personalistyczna 332
3. Godność a niepowtarzalna wartość osoby 333
4. Aksjologiczna struktura człowieka 333
5. Poczucie własnej wartości 335
Streszczenie 336
Literatura 337
XXII. Człowiek wobec wartości 338
1. Człowiek żyje pośród wartości 338
2. Zagubienie w świecie wartości 339
3. Antropologia wartości 340
4. Pluralizm wartości – różne wezwania 342
5. Relacje: człowiek wobec wartości 343
6. Człowiek wobec wartości czy wobec drugiego? 344
7. Wartości współkonstytuują dramat ludzkiego życia 345
8. Autokreacja aksjologiczna 347
Streszczenie 348
Literatura 349
XXIII. Człowiek istotą etyczną 351
1. Podmiot w wezwaniu 352
2. Spór o źródło wezwania 353
1) Wezwanie płynące z głębi człowieka 353
2) Wezwanie przez bycie 353
3) Wezwanie przez wartość 354
4) Wezwanie przez drugą osobę 354
5) Wezwanie przez Boga 355
6) Próba syntezy 355
3. O istocie myślenia etycznego 356
4. Prymat powołania 357
5. Odpowiadając adekwatnie na powołanie 359
6. Autokreacja moralna 360
Streszczenie 361
Literatura 362
XXIV. Człowiek istotą kochającą 364
1. Drogi do prawdy o miłości 365
2. Czym miłość nie jest 367
3. Istota miłości 368
1) Odkrywając i przeżywając niepowtarzalną wartość osoby 369
2) Pragnienie bliskości 370
3) Adekwatna odpowiedź na wartość osoby 370
4. Egoizm a miłość siebie i miłość bliźniego 373
5. Specyfika miłości erotycznej 373
6. Zagrożenia miłości 375
Streszczenie 376
Literatura 377
Część siódma: W kierunku eschatologii 381
XXV. Strach i lęk 383
1. W kierunku eschatologii 383
2. To przede wszystkim lęk zatruwa nam życie 384
3. Mała fenomenologia strachu i lęku 385
1) Istota strachu i lęku 385
2) Oblicza strachu i lęku 387
4. Lęk a człowieczeństwo 389
1) Lęk niepotrzebny i destrukcyjny 389
2) Pozytywne funkcje lęku 390
5. Lęk a eschatologia 391
Streszczenie 392
Literatura 393
XXVI. Homo patiens 395
1. O potrzebie i sensie filozofii cierpienia 396
1) Milczenie filozofów 396
2) Racje uprawiania filozofii cierpienia 397
3) Zalążki filozofii cierpienia 398
2. Przeżycie cierpienia – sytuacja człowieka cierpiącego 398
1) Przeżycie cierpienia 399
2) Sytuacja człowieka cierpiącego 399
3) Rodzaje cierpienia 401
3. Czy cierpienie ma sens? 402
1) Spór o sens cierpienia 402
2) Mrok i światło 403
4. Wobec cierpienia 405
5. Cierpienie a eschatologia 407
Streszczenie 408
Literatura 408
XXVII. Śmierć 410
1. Filozofia śmierci 410
2. Uwagi terminologiczne 412
3. Świadomość śmierci 413
1) Śmierć dalekiego lub nieznanego 413
2) Śmierć bliskiej osoby 414
3) Moja własna śmierć 416
4. Metafizyka i eschatologia śmierci 419
1) Czym jest śmierć? 419
2) Dlaczego umieramy? 421
5. Przeżywanie umierania 424
6. Wobec śmierci 424
7. Śmierć we współczesnej kulturze 426
Streszczenie 427
Literatura 428
XXVIII. Nadzieja 430
1. Człowieczeństwo a nadzieja 431
2. O istocie nadziei 432
1) Przeciwieństwa nadziei 432
2) Fenomeny, z którymi nadzieja jest mylona 433
3) Istota nadziei 434
4) Rodzaje nadziei 437
3. Zagrożenia nadziei – umacnianie nadziei 438
Streszczenie 440
Literatura 440
XXIX. Człowiek w poszukiwaniu sensu życia 442
1. Między absurdem a sensem 442
2. Dominujące cierpienie duchowe naszych czasów 444
3. Doświadczenie pustki egzystencjalnej 445
4. Gubienie sensu 447
5. Zagłuszanie pustki egzystencjalnej 447
6. Sens życia 448
7. Odnajdywanie sensu 450
8. Pytanie o absolutny sens życia 451
Streszczenie 452
Literatura 453
XXX. Człowiek w poszukiwaniu szczęścia 455
1. Pragnienie szczęścia 456
2. Istota szczęścia 458
3. Cztery podstawowe pojęcia szczęścia 461
1) Szczęście w znaczeniu psychologicznym 461
2) Zadowolenie z życia 462
3) Powodzenie lub pomyślność 462
4) Uczestniczenie w najcenniejszym dobru 463
4. Drogi i bezdroża szczęścia 463
5. Pytanie o szczęście absolutne 466
Streszczenie 467
Literatura 468
Zakończenie 470
Literatura 472
Indeks osób 479

• Tytuł:Wprowadzenie do antropologii filozoficznej. Ujęcie fenomenologiczno-personalistyczne
• Autor:Jan Galarowicz
• ISBN:9788365031433, 9788365031433
• Data wydania:2026-04-25
• Format:Ebook
• Identyfikator pozycji: e_4wvz
• Wydawca: Wydawnictwo Marek Derewiecki