Ebook details

Pan Ku­rek pan­nę Ma­glow­ni­cę Szlach­cian­ka jed­na, pan­ny nie miaw­szy słu­żeb­nej,  Kmiot­kę w lnia­ną ko­szul­kę ubraw­szy ze zgrzeb­nej,  Bie­rze z so­bą w go­ści­nę, ale wprzód na­po­mni,  Że­by jak naj­przy­stoj­niej wszyt­ko, jak naj­skrom­niej  Czy­ni­ła, co jej ka­żą, wasz­mo­ścia­ła wszyt­kim,  I od­wy­ka­ła wiej­skim oby­cza­jom brzyd­kim;  Mia­no­wi­cie u sto­łu pa­trzy­ła, je­śli ją  Po­sa­dzą, ja­ko pan­ny je­dzą, ja­ko pi­ją.  Mil­czeć; spy­ta kto, ci­cho od­po­wie­dzieć; słu­chać;  Na łyż­kę ca­łą gę­bą po wiej­sku nie dmu­chać;  Nie rzą­dzić, nie prze­sta­wiać, że­by nie znać na niej;  Rę­ce za­ło­żyć, sko­ro na nię poj­źry pa­ni;  Po­kra­jaw­szy, na no­żu w gę­bę kłaść z ta­le­rza.  Uczy tań­ca wiel­błą­da i wil­ka pa­cie­rza.  Sie­dzą pa­nie; w nie­zwy­kłej stoi czu­ba sza­cie  Przed nie­mi, aż się ha­łas ja­kiś stał w kom­na­cie;  Pro­si jej go­spo­dy­ni, nie ża­łu­jąc pra­ce,  Że­by zaj­źra­ła, kto tam tak ba­rzo ko­ła­ce.  A ta z niz­kim ukło­nem: Je­go­mość pan Ku­rek  Stłukł pan­nę Ma­glow­ni­cę, wle­ciaw­szy na mu­rek. [...]

Ur. 1621 w Woli Łużańskiej Zm. 1696 w Łużnej Najważniejsze dzieła: Wojna Chocimska, Ogród Fraszek Poeta o wyjątkowo obfitej spuściźnie, najważniejszy przedstawiciel tzw. baroku sarmackiego. Autor fraszek (zebranych w książce, której tytuł rozpoczynał się od słów Ogród, ale nie plewiony, bróg, ale co snop, to inszego zboża; kram rozlicznego gatunku...), pieśni, wierszowanych romansów, dzieł heraldycznych, trenów na śmierć dzieci (przeżył je wszystkie) i poematów. Pochodził z ariańskiej rodziny herbu Szreniawa, w 1658 przeszedł jednak na katolicyzm, by uniknąć przymusowej emigracji po wygnaniu arian z Polski. Pomijając to wydarzenie, wiódł typowe życie szlachcica: gospodarzył, sprawował urzędy (m.in. podczaszego krakowskiego w latach 1678-1685), uczestniczył w walkach z Kozakami i ze Szwedami, procesował się o majątek. Przez historyków literatury oskarżany niekiedy o prymitywizm i ograniczone horyzonty, w istocie Potocki często przywdziewał retoryczną maskę prostaczka i programowo odcinał się od stylu uprawiania poezji dworskiej. Twórczość jego charakteryzuje plastyczność opisu i konkretny charakter metafor - przy jednoczesnym zamiłowaniu do konceptów i odległych porównań (Żywot ludzki do golenia, Nagrobek grobowi). Spora część jego utworów miała charakter moralizatorski. Widać to także w dygresjach z Transakcji wojny chocimskiej - poematu opowiadającego przebieg kampanii wojennej z 1621 roku a opartego m. in. na diariuszu naocznego świadka, Jakuba Sobieskiego. Potocki świadomie zrezygnował z wydania poematu drukiem za życia, zyskując w ten sposób wolną rękę w pisaniu fragmentów krytycznych i polemicznych.

Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.