Ebook details
AI w edukacji Część 1 Praktyczny poradnik od kuchni. Dla edukatorów i edukatorek
Dariusz Gołębiowski
AI W EDUKACJI. CZĘŚĆ 1. PRAKTYCZNY PORADNIK OD KUCHNI
Sztuczna inteligencja weszła do świata edukacji szybciej, niż wielu z nas zdążyło przeczytać jej instrukcję obsługi.
Jedni widzą w niej genialnego pomocnika. Inni - zagrożenie dla samodzielnego myślenia, zawodu nauczyciela i dotychczasowych sposobów przekazywania wiedzy. Prawda, jak zwykle, nie mieści się w prostych hasłach.
AI przypomina niezwykle zdolnego kucharza. Potrafi przygotować tekst, obraz, prezentację, ćwiczenie, test, nagranie, film albo kompletny plan zajęć. Jeśli jednak nie otrzyma jasnego przepisu, odpowiedniego kontekstu i dobrze określonego celu, może podać danie, które wprawdzie wygląda efektownie, ale niekoniecznie nadaje się do wykorzystania.
Dlatego ten poradnik pokazuje sztuczną inteligencję naprawdę od kuchni.
Nie jest to książka przeznaczona wyłącznie dla nauczycieli i nauczycielek. Powstała dla każdego, kto pomaga innym zdobywać wiedzę, rozwijać umiejętności albo lepiej rozumieć otaczający świat.
To poradnik dla:
- nauczycieli, wykładowców i pracowników szkół oraz uczelni,
- trenerów, szkoleniowców, instruktorów i edukatorów,
- twórców kursów internetowych, materiałów dydaktycznych i webinarów,
- korepetytorów, mentorów i osób prowadzących warsztaty,
- pracowników organizacji, firm i instytucji odpowiedzialnych za rozwój kompetencji,
- studentów i uczniów, którzy chcą korzystać z AI świadomie,
- wszystkich osób, które dzielą się wiedzą - formalnie lub nieformalnie.
Nie musisz być programistą. Nie musisz znać skomplikowanych pojęć technicznych. Zaczynamy od podstaw i krok po kroku przechodzimy do praktycznego wykorzystania AI.
Poznasz najważniejsze narzędzia ogólnego zastosowania, między innymi ChatGPT, Copilot, Gemini, Claude, DeepSeek, Grok, Bielik, Perplexity, Kimi, Llama i Mistral. Zajrzymy także do świata generowania filmów i muzyki, odwiedzając kuchnie takich narzędzi jak Kling AI, Runway czy Suno.
Nie chodzi jednak o stworzenie kolejnego katalogu modnych aplikacji. Narzędzia się zmieniają. Pojawiają się nowe modele, funkcje i usługi. Najważniejsza pozostaje umiejętność świadomego projektowania współpracy z AI.
Dowiesz się między innymi:
- jak formułować polecenia, aby otrzymywać odpowiedzi zgodne z rzeczywistą potrzebą,
- dlaczego dobry rezultat wymaga nie tylko promptu, lecz również instrukcji i kontekstu,
- jak pokazywać AI przykłady oczekiwanego stylu oraz rezultatu,
- jak poprawiać odpowiedzi krok po kroku zamiast oczekiwać ideału za pierwszym razem,
- jak wykorzystywać obrazy, dźwięk, wideo i analizę zdjęć,
- jak przygotowywać ćwiczenia, quizy, testy oraz materiały dopasowane do różnych odbiorców,
- jak używać AI jako osobistego tutora, partnera podczas burzy mózgów i trenera językowego,
- jak budować przepływy pracy i własne zespoły cyfrowych specjalistów,
- jak rozpoznawać halucynacje, deepfake'i oraz treści wymagające szczególnie dokładnej weryfikacji,
- jak korzystać ze sztucznej inteligencji odpowiedzialnie, bez oddawania jej własnego osądu.
W książce nie zabrakło również trudniejszych pytań.
Czy AI zastąpi nauczycieli, trenerów i edukatorów? Jak zmieni rynek pracy? Gdzie przebiega granica między zwykłym programem a inteligencją? Czy możemy ufać odpowiedziom generowanym przez modele językowe? Co stanie się z rolą człowieka, gdy coraz więcej rutynowych czynności przejmą narzędzia?
Odpowiedzi prowadzą do ważnego wniosku: przyszłość edukacji nie polega na bezmyślnym przekazaniu pracy maszynom. Polega na nauczeniu się ich świadomego dobierania, instruowania, kontrolowania i łączenia.
Rola człowieka nie znika. Zmienia się.
Z osoby wykonującej każdą czynność samodzielnie stajemy się projektantami procesu, mentorami, krytycznymi recenzentami i orkiestratorami współpracy pomiędzy ludźmi a technologią.
"AI w edukacji. Część 1. Praktyczny poradnik od kuchni" to zaproszenie do świata sztucznej inteligencji bez technicznego zadęcia, bez bezkrytycznego zachwytu i bez straszenia przyszłością.
Praktycznie. Zrozumiale. Poswojsku.
Wejdź do cyfrowej kuchni i przekonaj się, co możesz przygotować wspólnie z AI. Pamiętaj jednak: nawet najlepszy cyfrowy kucharz nadal potrzebuje człowieka, który wybierze składniki, zaprojektuje przepis, sprawdzi rezultat i zdecyduje, co naprawdę warto podać innym.
Spis treści
AI W EDUKACJI CZĘŚĆ 1 PRAKTYCZNY PORADNIK OD KUCHNI 2
NOTA WYDAWCY 3
SPIS TREŚCI 7
OD AUTORA 10
WPROWADZENIE 13
ROZDZIAŁ 1 Sztuczna Inteligencja – Wielki Kucharz Cyfrowej Epoki 17
Jak działa AI w Twojej codziennej kuchni? 19
POZNAJMY AI OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA – WIELKA UCZTA 22
ChatGPT (chatgpt.com) – Szef Kuchni od wszystkiego (The Executive Chef) 24
Copilot (copilot.microsoft.com) – Kucharz-Asystent (The Sous-Chef) 25
Gemini (gemini.google.com)– Kuchnia Fusion i Globalny Składnik (The Fusion Master) 26
Claude (claude.ai) – Mistrz Haute Cuisine (The Sommelier of Intelligence) 27
DeepSeek (deepseek.com) – Wydajny Kucharz z Nowym Smakiem (The Efficiency Expert) 28
Grok (grok.com) – Buntowniczy Street Food (The Edgy Maverick) 29
Bielik (bielik.ai) – Nasz Lokalny Mistrz (The Local Artisan) 🦅 30
Perplexity (perplexity.ai) – Kucharz-Detektyw (The RAG Specialist) 31
Kimi AI (kimi.com) – Wielki Maratończyk (The Endurance Chef) 32
Llama (ollama.com) / Mistral (mistral.ai)– Kuchnia Społeczna (The Open Kitchens) 33
Specjaliści od Wielkich Widowisk i Otwartych Kuchni 41
Kategoria: Mistrzowie Kinowej Iluzji (Generatory Wideo) 41
Kling AI (kling.ai) – Reżyser Kinowy (The Cinematic Master) 42
Runway (app.runwayml.com) – Magik Iluzji (The Visual Illusionists) 43
Suno (suno.com) – Magik Muzyki 45
ROZDZIAŁ 2: Sztuka Projektowania Smaku (Instruction & Context Design) 46
Technika „Przepisu”: Jak nie przypalić odpowiedzi 50
Pokazywanie próbek smaku 53
Iteracja: Czyli doprawianie, czyli „nie wszystko od razu smakuje!” 54
ROZDZIAŁ 3: Multimodalna Uczta – Więcej niż Tekst 57
Wizualne Składniki: Kiedy danie musi zachwycać oko 58
Dźwięk i Wideo: Muzyka i atmosfera przy stole 62
Analiza obrazem: Cyfrowy krytyk kulinarny 63
Podsumowanie: Pełna uczta dla zmysłów! 65
ROZDZIAŁ 4: Bezpieczeństwo w Kuchni (AI Literacy & Ethics) 67
Cyfrowe Halucynacje: Kiedy kucharz podaje plastikowe jedzenie 69
Deepfake i Prawda: Czy to, co widzisz, jest prawdziwe? 72
Etyka i Autorskie „Smaki”: Skąd pochodzą składniki? 73
Podsumowanie: Twoja rola to rola Inspektora Sanitarnego! 75
ROZDZIAŁ 5: Scenariusze Uczty (Praktyczne Zastosowania) 77
MENU I: Dla Edukatora i Edukatorki – Twój Osobisty Zespół Kulinarny 79
Catering na każdą dietę (Personalizacja w 30 sekund) 80
Automatyczne parowanie smaków (Szybkie ocenianie z nadzorem!) 81
Projektowanie Menu Testowego (Szybkie quizy i testy) 82
MENU II: Dla Studenta i Ucznia – Jak Jeść (Uczyć Się) z Klasą 83
Twój Prywatny Tutor (Tłumacz trudnych składników) 84
Partner w Burzy Mózgów (Mieszanie składników) 84
Trener Językowy (Interaktywna degustacja) 85
ROZDZIAŁ 6: Automatyzacja, czyli Wielka Restauracja (Agentic Workflows) 88
Łańcuch Produkcji: Jak połączyć składniki w pełne menu (Workflow) 90
Twoja Własna Ekipa Specjalistów: Tworzenie Agentów (Custom Agents) 92
Podsumowanie: Od Kucharza do Dyrektora Operacyjnego 94
ROZDZIAŁ 7 CZYM JEST W PRAKTYCE SZTUCZNA INTELIGENCJA? 95
Granica między programem a inteligencją 96
Metafora Wielkiego Kuchmistrza: Jak to działa? 97
Rodzaje inteligencji: Od wyspecjalizowanych asystentów po AGI 99
Krytyczne oko: Czy możemy ufać „cyfrowemu kucharzowi”? 101
ROZDZIAŁ 8: Paradoks Zmiany – Od Lęku do Orkiestracji 105
Technologia w służbie ludzkości: Cykl ewolucji 105
Transformacja rynku pracy: Koniec rutyny, początek projektowania 107
Nauczyciel w erze AI: Od źródła wiedzy do Mentora-Orkistratora 108
Mistrzostwo interakcji: Od Promptingu do Instruction & Context Design 109
Pułapki i bezpieczeństwo: Halucynacje i Krytyczna Weryfikacja 110
Podsumowanie: Nowy paradygmat współpracy 110
PODSUMOWANIE CZĘŚCI PIERWSZEJ 112
Czym się zajęliśmy? (Nasza „Mise en Place”) 113
Czy nauczyciel zostanie zastąpiony? 113
Ale to dopiero przystawka! Czas na danie główne... 114
PODZIĘKOWANIA 117
Prawa autorskie i znaki towarowe 123
Tekst promocyjny
**AI potrafi tworzyć teksty, obrazy, prezentacje, testy, nagrania i filmy. Ale nawet najlepszy cyfrowy kucharz potrzebuje dobrego przepisu.**
„AI w edukacji. Część 1. Praktyczny poradnik od kuchni” pokazuje, jak świadomie i odpowiedzialnie wykorzystywać sztuczną inteligencję do uczenia siebie oraz innych.
To książka nie tylko dla nauczycieli i nauczycielek. Jest przeznaczona również dla trenerów, wykładowców, edukatorów, instruktorów, mentorów, twórców kursów, studentów oraz wszystkich osób, które w jakikolwiek sposób dzielą się wiedzą.
Poznasz najważniejsze narzędzia AI, nauczysz się projektować skuteczne instrukcje, korzystać z tekstu, obrazu, dźwięku i wideo, automatyzować pracę oraz krytycznie sprawdzać otrzymywane odpowiedzi.
Bez technicznego zadęcia. Bez bezkrytycznego zachwytu. Bez straszenia przyszłością.
**Praktycznie. Zrozumiale. Poswojsku.**
- Title:AI w edukacji Część 1 Praktyczny poradnik od kuchni. Dla edukatorów i edukatorek
- Author:Dariusz Gołębiowski
- ISBN:978-83-68360-37-0, 9788368360370
- Date of issue:2026-08-10
- Format:Ebook - PDF
- Item ID: s_02yc
- Publisher: poswojsku.pl