Wydawca: 16

Metodologiczne i teoretyczne podstawy kognitywistyki

Jan Woleński, Andrzej Dąbrowski (red.)

Prezentowany tom koncentruje się na historycznych, metodologicznych i teoretycznych problemach kognitywistyki. Można w nim znaleźć rozważania na temat jedności kognitywistyki i pluralizmu metodologicznego, w tym zasadności stosowania metod mieszanych oraz analizy dotyczace różnych aspektów poznania, percepcji, świadomości i inteligencji stadnej. Autorzy podejmują zagadnienia związane z naturą umysłu, kwestie językowe oraz kwestie z pogranicza filozofii i kognitywistyki religii. Czytelnik będzie mógł też zapoznać się z metateoretycznymi zagadnieniami, przede wszystkim związku różnych dyscyplin naukowych, np. filozofii i logiki, z kognitywistyką.   Autorzy artykułów: Andrzej Biłat (Politechnika Warszawska), Józef Bremer (Akademia Ignacjanum, Uniwersytet Jagielloński), Andrzej Dąbrowski (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), Mateusz Hohol (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II), Bolesław Jaskuła (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), Paweł Kawalec, (Katolicki Uniwersytet Lubelski), Sebastian Tomasz Kołodziejczyk (Uniwersytet Jagielloński), Arkadiusz Lewicki (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), Roman Murawski (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Andrzej Schumann (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), Konrad Szocik (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie), Marcin Tkaczyk (Katolicki Uniwersytet Lubelski), Jan Woleński (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Uniwersytet Jagielloński).

Metodologiczne podstawy naukowego rozwoju studentów

Kazimierz M. Czarnecki

(…) Praca: Metodologiczne podstawy naukowego rozwoju studentów przeznaczona jest głównie dla tych dyplomantów (myślę, że doktorantów również), którzy pragną rozwijać się “w nauce”, “przez naukę” i “dla nauki”. Obejmuje ona wybrane zagadnienia z ogólnej metodologii pracy naukowej, tj. takie, które sprawdziłem na seminariach dyplomowych, że są ważne, potrzebne i pomocne w rozwoju naukowym młodych czcicieli nauki.

Metodologie językoznawstwa 4. Od dialektologii do dialektyki

Piotr Stalmaszczyk

W maju 2004 r. Zakład Teorii Języka i Metodologii Językoznawstwa (obecnie Zakład Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego w Instytucie Anglistyki UŁ) zorganizował seminarium naukowe poświęcone metodologii szeroko pojętych badań nad językiem. Intencją organizatorów było przedstawienie najważniejszych podejść we współczesnych badaniach językoznawczych, a do wygłoszenia wykładów zaproszeni zostali wybitni przedstawiciele reprezentujący językoznawstwo generatywne i kognitywne, teorię relewancji i gramatykę konstrukcji, badacze różnych odmian semantyki i pragmatyki, a także logicy i filozofowie, których badania koncentrują się wokół analiz języka. Spotkanie zaowocowało m.in. publikacją poświęconą podstawom teoretycznym metodologii językoznawstwa. To pierwsze seminarium miało być pierwotnie spotkaniem jednorazowym, ale dyskusje po kolejnych wykładach dobitnie pokazały, że istnieje środowiskowa potrzeba szerokiej wymiany myśli, zarówno pomiędzy samymi językoznawcami (reprezentującymi różne podejścia teoretyczne i różne filologie), jak i przedstawicielami innych dyscyplin. Tak powstała inicjatywa organizowania co dwa lata seminariów podejmujących tematykę metodologiczną i wydawania kolejnych publikacji z tego zakresu. Najnowszy tom nosi podtytuł Od dialektologii do dialektyki. Ta umowna klamra tematyczna obejmuje badania dotyczące słowotwórstwa w gwarach, rozważania dotyczące rodowodu współczesnej pragmatyki, schematów argumentacyjnych w racjonalnej dyskusji, socjolingwistycznych refleksji nad narracją osobistą oraz metodologii badań w przekładzie audiowizualnym. Dwa rozdziały dotyczą problematyki języka migowego: stanu badań nad językami migowymi w kontekście metodologicznym językoznawstwa kognitywnego drugiej generacji oraz analizy suprasegmentalnych wykładników negacji w polskim języku migowym.  

Metodologie językoznawstwa. Podstawy teoretyczne. Podręcznik akademicki

Piotr Stalmaszczyk

 Jest to zaawansowany podręcznik akademicki poświęcony współczesnym metodologiom językoznawczym w ujęciu interdyscyplinarnym. Kolejne rozdziały są autorskimi spojrzeniami na filozoficzne i logiczne podstawy językoznawstwa oraz historyczne ujęcie związków filozofii, filozofii nauki i językoznawstwa. Znajdują się też rozważania na temat celów i zadań metalingwistyki, gramatyki generatywnej, gramatyki uniwersalnej w modelu gramatyki generatywnej oraz języka w semantyce pojęciowej, najnowszych tendencji rozwojowych w generatywizmie. Omówiono też problemy generatywnego opisu języka polskiego oraz określenia granic semantyki i pragmatyki, dwóch stosunkowo nowych teorii językoznawczych z pogranicza składni, semantyki i pragmatyki, czyli teorii relewancji oraz teorii łączącej do pewnego stopnia gramatykę generatywną i semantykę pojęciową i kognitywną, czyli gramatykę konstrukcji. Przedstawiono również zagadnienia pragmatyki językowej z perspektywy językoznawstwa kognitywnego, metody korpusowe w językoznawstwie kognitywnym oraz wybrane problemy psychologicznej reprezentacji znaczenia.

Metody analityczne w obliczeniach procesów łączeniowych w systemie elektroenergetycznym

Marcin Szewczyk

W rozdziale 1 przedstawiono treść książki na tle dokumentów normalizacyjnych funkcjonujących w tematyce łączników elektroenergetycznych. Rozdział 2 zawiera wprowadzenie do prezentowanej tematyki, formułowane od strony elektrodynamiki klasycznej, gdzie za punkt wyjścia przyjęto monumentalne równania Maxwella w próżni w postaci różniczkowej, a następnie omówiono tzw. równania elementów RCLM i równania Kirchhoffa. Rozdział 3 stanowi fundament matematyczny prezentowanych w opracowaniu obliczeń i zawiera potrzebne w omawianej tematyce elementy rachunku różniczkowego i całkowego. W rozdziałach 4-6 opisano komplet zagadnień potrzebnych do analitycznego rozwiązywania rozpatrywanych tu liniowych równań różniczkowych zwyczajnych i cząstkowych. Rozdział 4 zawiera informacje na temat obliczeń stanów ustalonych zapisu funkcji harmonicznych z użyciem amplitud zespolonych. Kulminacją rozdziału 5 jest podanie wyprowadzenia ważnego (narzędziowo) twierdzenia o rozwiązaniu ogólnym równań różniczkowych niejednorodnych (liniowych i o stałych współczynnikach), a rozdział 6 dostarcza informacje potrzebne do samodzielnego korzystania z transformat Laplace'a. W kolejnych rozdziałach omówiono istotne aspekty procesów łączeniowych w systemie elektroenergetycznym. W rozdziale 7 wprowadzono opis stanu układu z użyciem równań różniczkowych zwyczajnych oraz ważne dla analizy procesów łączeniowych pojęcia składowych wymuszonej (ustalonej) i swobodnych (przejściowych), a także podaje rozwiązania kilku istotnych przypadków. Kolejne rozdziały zawierają zastosowanie transformaty Laplace'a do algebraizacji równań różniczkowych opisujących układy liniowe (rozdział 8) i dwa rozdziały bazujące na sformułowanych dla funkcji operatorowych Laplace'a twierdzeń Thevenina (rozdział 9) i Nortona (rozdział 10). W rozdziale 11 opisano zagadnienia, które są rozwiązywane z użyciem metod numerycznych i symulatorowych, których rozwiązanie analityczne wymaga wprowadzenia istotnych, a przy tym typowych uproszczeń.

Metody analityczne w ocenie jakości wody

Anna Gacek

Jednym z najistotniejszym czynników degradujących środowisko naturalne są zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego. Substancje ropopochodne, czyli węglowodory ropopochodne (TPH) oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), stanowią jedno z głównych źródeł skażenia wody i gleby. Aktualnie nie ma jednej całościowej metody usuwania substancji ropopochodnych z wody. Poszukiwanie racjonalnego i ekonomicznie zasadnego sposobu ich usuwania jest wyzwaniem naukowym i technologicznym, ponieważ na skutek rozwoju cywilizacji i zwiększania się powierzchni terenów uprzemysłowionych rośnie ilość zanieczyszczeń w wodach. Zaproponowanie w publikacji metody hybrydowej utylizacji substancji ropopochodnych stwarzają nowe możliwości skutecznego oczyszczania wody z substancji ropopochodnych. Problematyka poruszana w publikacji jest bardzo istotna z punktu widzenia gospodarki wodnej, ochrony środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzi, dlatego też praca ma istotne walory aplikacyjne. Wyniki prac badawczych zaprezentowane w monografii Wykorzystanie metod analitycznych do redukcji związków wpływających destrukcyjnie na jakość wody, stanowią cenny wkład w badania nad poszukiwaniem nowych i innowacyjnych metod walki z zanieczyszczeniami. Dr hab. Marzenna Popek Wydział Zarządzania i Nauk o Jakości Uniwersytet Morski w Gdyni Uważam, że jest to opracowanie bardzo cenne i przydatne dla czytelników (zwłaszcza studentów, technologów, pracowników kontroli jakości i osób chcących zgłębiać tematykę związaną z jakością wody). [...] Prezentowana w monografii tematyka jest bardzo aktualna. Autorka w bardzo szczegółowy sposób omawia aspekty związane z jednej strony ze związkami ropopochodnymi, a drugiej - z technikami analitycznymi służącymi do oceny ilościowej i jakościowej tych związków w zasobach wodnych. Bez wątpienia, materiał zawarty w monografii jest niezwykle cenny dla osób zajmujących się zawodowo projektowaniem i konstruowaniem nowych rozwiązań. [...] Moim zdaniem monografia posiada bardzo wysoką wartość naukowo-dydaktyczną. Całe opracowanie zostało zaplanowane w interesujący sposób. Zawarto w nim szereg podstawowych pojęć z zakresu chemii, technik analitycznych czy też aspektów prawnych związanych tematycznie z analizowanymi zagadnieniami. Wiadomości te są wręcz niezbędne do prawidłowego zrozumienia bardziej skomplikowanych kwestii podejmowanych w dalszej części opracowania, związanych z projektowaniem układów hybrydowych. W tym zakresie Autorka bazowała na wartościowych publikacjach naukowych, przedstawiających źródłowe dane. Na uwagę zasługuje wiele niezwykle interesujących zestawień, pozwalających czytelnikowi na wypracowanie własnej opinii na dany temat. [...] Spodziewam się także, że spotka się ona z dużym zainteresowaniem ze strony osób reprezentujących przemysł, jak również ośrodki naukowe (pracownicy naukowi, studenci). dr hab. inż. Tomasz Wasilewski, prof. UTH Rad. Anna Ewa Gacek - absolwentka Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej, tytuł zawodowy magistra inżyniera na kierunku inżynieria materiałowa uzyskała w 2009 roku. Stopień doktora w dyscyplinie nauk o zarządzaniu i jakości uzyskała na Wydziale Towaroznawstwa (obecnie Instytut Nauk o Jakości i Zarządzania Produktem) Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie na podstawie dysertacji Skuteczność fizyko-chemicznych i hybrydowych metod usuwania związków ropopochodnych ze środowiska wodnego. Od 2019 roku pracuje jako adiunkt w Katedrze Metrologii i Analizy Instrumentalnej. W pracy naukowej skupia się na zagadnieniach związanych z inżynierią jakości wód, monitoringiem, ochroną i kontrolą środowiska wodnego oraz chemicznymi źródłami energii.

Metody badania komunikacji i mediów. Perspektywa teoretyczna i analityczna

Anna Barańska-Szmitko

Metody badania komunikacji i mediów to pierwsza w Polsce publikacja naukowa, w której nie tylko wyczerpująco scharakteryzowano wybrane metody nauk o komunikacji i mediach, lecz także precyzyjnie i przystępnie pokazano ich zastosowanie w praktyce badawczej. W opisie każdej metody w rozdziale teoretycznym przedstawiono założenia i postulaty metodologiczne, a w rozdziale praktycznym zilustrowano je poprzez analizy materiałów z prasy, radia, telewizji, Internetu lub szeroko rozumianego dyskursu publicznego. Na polskim rynku wydawniczym brakuje monografii metodologicznych, poświęconych analizie mediów i zapośredniczonej technologicznie komunikacji, które miałyby charakter praktyczny oraz ukazywałyby sposoby badania na materiale empirycznym. Prezentowana książka tę lukę satysfakcjonująco wypełnia. Istotne i wartościowe jest również podjęcie przez Autorki i Autorów próby używania metod wypracowanych w innych naukach społecznych i humanistyce oraz dopasowania ich do celów poznawczych nauk o komunikowaniu, czym z sukcesem wpisują się w tendencje metodologicznego rozwoju tych nauk. Publikacja może zainteresować medioznawców i komunikologów, a także badaczy analizujących media z wnętrza innych paradygmatów badawczych (takich jak językoznawstwo, kognitywistyka, antropologia, socjologia). Atrakcyjna będzie również dla studentów i doktorantów kierunków medioznawczych i okołomedialnych, stanowi bowiem przewodnik użyteczny, napisany zrozumiale i przystępnie. Z recenzji prof. dr hab. Małgorzaty Lisowskiej-Magdziarz

Metody badania wybranych właściwości mechanicznych materiałów metalowych i ich złączy spawanych

Grzegorz Golański, Agata Merda, Paweł Wieczorek, Klaudia...

Materiały metaliczne są najpowszechniej stosowanymi w technice tworzywami konstrukcyjnymi. Podobnie proces spawania jest równie popularnym sposobem łączenia metalowych elementów konstrukcyjnych. Zarówno od materiałów metalicznych, jak i ich złączy spawanych wymaga się m.in. spełnienia określonych właściwości mechanicznych. Określenie właściwości mechanicznych materiałów metalicznych i ich złączy spawanych jest niezbędne przy doborze tworzyw konstrukcyjnych na wszelkiego rodzaju elementy konstrukcyjne oraz części maszyn i urządzeń. Badanie właściwości mechanicznych materiałów i ich złączy prowadzi się w sposób znormalizowany, tj. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przedmiotowych normach, co umożliwia porównywanie wyników i odnoszenie ich do wymagań normatywnych. Tekst poszczególnych rozdziałów uzupełniony został o rysunki, schematy i tabele, jak również wzory do wyliczenia określonych wartości związanych z omawianymi zagadnieniami. Publikacja posiada także bogaty zestaw załączników w postaci tabel oraz wykaz norm. Książka przeznaczona jest dla kadry inżynierskiej, studentów kierunków technicznych wyższych uczelni, słuchaczy studiów podyplomowych oraz studentów studiów III stopnia (doktorantów). Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.