Publisher: 16

Wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa międzynarodowego i narodowego pod koniec drugiej dekady XXI wieku

red. Katarzyna Czornik, red. Monika Szynol

Głównym celem badawczym pracy było zdiagnozowanie najważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego i narodowego pod koniec drugiej dekady XXI wieku. Istotne było nie tylko zidentyfikowanie obecnych zagrożeń, ale też potencjalnych, którym już dzisiaj można przeciwdziałać. W publikacji znalazła się również pogłębiona analiza problemów związanych z dwoma głównymi zagrożeniami okresu pozimnowojennego: z terroryzmem i nielegalną migracją. W ramach pracy podjęto także próbę sformułowania rekomendacji dla decydentów polityki bezpieczeństwa Polski w zakresie analizowanych spraw.

Wyzwania implementacji controllingu w praktyce gospodarczej 2024 [DEBIUTY STUDENCKIE]

Tomasz Dyczkowski red.

W prezentowanym zeszycie znaleźć można efekty badań przeprowadzonych przez dziesięcioro studentów, którzy przygotowali prace dyplomowe, szukając odpowiedzi na współczesne wyzwania implementacji controllingu w praktyce gospodarczej takie, jak: controlling w banku, controlling sprzedaży w sieci aptek, controlling projektów w jednostce samorządu terytorialnego oraz kompetencje i zadania controllerów w przedsiębiorstwach. Poruszane zagadnienia ukazują spektrum uwarunkowań projektowania, wprowadzania, realizacji i doskonalenia controllingu w organizacjach dużych, średnich i małych, komercyjnych i tych działających non-profit, w sektorze finansowym, produkcyjnym, usługowym oraz publicznym.

Wyzwania innowacyjnej medycyny Aspekty historyczne, prawne i kliniczne

Błażej Kmieciak, Renata Paliga, Jadwiga Korzeniowska

 Zagadnienia dotyczące ochrony zdrowia psychicznego spotykają się ze szczególnym, społecznym zainteresowaniem. Choroba psychiczna, zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność intelektualna, to terminy, które z jednej strony coraz lepiej rozumiemy,  z drugiej natomiast pojęcia te odnoszą się do w istocie nadal tajemniczej rzeczywistości. Omawiana problematyka wprost kieruje nas w stronę zagadnień odnoszących się do praw osób poddawanych hospitalizacji psychiatrycznej. W wielu bowiem wypadkach, z racji na objawy doświadczane przez damą osobę podobne leczenie może odbywać się w sposób przymusowy (Walewski, Heitzman 2015, s. 53-55). Choć zdarzenia te stanowią jedynie część sytuacji związanych z leczeniem zaburzeń psychicznych, to nie ulega jednak wątpliwości, iż poddanie danej osoby przymusowej terapii to zdarzenie, które wymaga szczególnej wnikliwości oraz kontroli. W polskim porządku prawnym nieuchronnie podejmowana jest debata dotycząca praw osób leczonych na terenie szpitala psychiatrycznego. M.in. polski Sąd Najwyższy oraz Trybunał Konstytucyjny, w ramach swoich kompetencji analizują formy przyjętej kontroli oraz zakres osób do jakiego odnosi się możliwość zgodnego  z prawem leczenia bez zgody (Janicszewska, Wnukiewicz-Kozłowska 2016, s. 33-34). Zapoznając się z rzeczywistością jaka istnieje na terenie omawianych placówek dostrzec można, iż z perspektywy prawnej, społecznej oraz etycznej posiadają one szczególny charakter. Na ich terenie podejmowane są bowiem działania w stosunku do osób, które nadal postrzegane są w społeczeństwie w sposób znacznie odmienny niż inne grupy pacjentów. Warto także dostrzec, że tylko w szpitalach psychiatrycznych stałą analizę dotyczącą przestrzegania praw człowieka podejmuje sędzia sądu opiekuńczego oraz rzecznik praw  pacjenta szpitala psychiatrycznego (Ciechorski 2015, s. 133-134). Podejmując refleksję nad problemem poszanowania praw pacjenta szpitala wato zastanowić się nad kilkoma kluczowymi obecnie problemami. W jaki bowiem sposób odbierane są obecnie osoby  doświadczające szeroko rozumianych zaburzeń psychicznych? Jak skonstruowane są przepisy dotyczące takich zagadnień, jak leczenie bez zgody czy też ubezwłasnowolnienie? Czy aktualnie dostrzec można instytucje prawne, które wzbudzają szczególne emocje? Być może podobne emocje wzbudza, już sam oddział psychiatryczny, jako swoisty „fakt społeczny"? Jaką rolę w tym kontekście pełnią w podobnych placówkach ww. obrońcy praw człowieka.

Wyzwania polityki rozwoju regionalnego w Chinach

Marek Świstak

Chiny inspirują do miana państwa o największej gospodarce i potencjale rozwojowym, co wymaga wykształcenia i ciągłego podtrzymywania zdolności modernizacyjnych w wymiarze gospodarczym, społecznym, politycznym czy technologicznym. Zamiar ten może okazać się próżny, jeżeli nadal w Chinach obecne będą tak znaczące dysproporcje rozwojowe jak dotychczas, także w układzie regionalnym. Polityka rozwoju regionalnego stanowi specyficzny przykład koegzystencji interwencji publicznej i wykorzystania mechanizmów rynkowych. Powyższemu towarzyszą polityczna centralizacja i gospodarcza decentralizacja. We wdrażaniu polityki rozwoju regionalnego Chiny podążają drogą inwestycji, które w założeniu mają budować konkurencyjność słabiej rozwiniętych regionów. Strategia ta przyczyniła się do niebywałej rozbudowy infrastruktury, wciąż jednak bez przełożenia na sukces w zakresie spójności. Dysproporcje nadal stanowią wyzwanie nie tyle dla autorytarnego systemu sprawowania władzy, ile dla rozwoju społeczno-gospodarczego kraju jako całości. Marek Świstak, dr hab. w zakresie nauk o polityce, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Specjalizuje się w badaniach nad politykami publicznymi w Europie i Azji. Autor bądź współautor ośmiu książek, ostatnio opublikował: Azjatycki model polityki rozwoju społeczno-gospodarczego (2019), Polityka regionalna Unii Europejskiej jako polityka publiczna (2018), Wybrane polityki publiczne Unii Europejskiej stan i perspektywy (2015)

Wyzwania realizmu. Strukturalne i konceptualne zagadnienia teorii kwantów w świetle badań nad kwantową grawitacją Chrisa Ishama

Łukasz Mścisławski

Czy trudności interpretacyjne nierelatywistycznej mechaniki kwantowej są zagadnieniami, które już dawno przestały być aktualne, czy zawierają jednak pewien twórczy potencjał? Czy istnieje związek między nimi a stanowiskami filozoficznymi, przyjmowanymi przez naukowców? A może konfrontacja trudności z tradycyjnymi pytaniami filozoficznymi da szansę na wypracowanie zupełnie nowych teoretycznych narzędzi badawczych, tak potrzebnych współczesnej fizyce? Książka prezentuje genezę zupełnie nowego spojrzenia na teorie fizyczne, zaproponowane przez brytyjskiego fizyka, Chrisa J. Ishama. Czytelnik zapozna się zarówno z najbardziej znanymi problemami interpretacyjnymi mechaniki kwantowej, jak również z nieco mniej popularnymi, które jednak okazują się mieć doniosłe konsekwencje. Całość prezentacji wskazuje na niezwykłe sprzężenie, które zachodzi między poszukiwaniem coraz ogólniejszych teorii fizycznych, ich formalizmem matematycznym a pewnymi wątkami filozoficznymi. Efektem zaś jest propozycja radykalnie odmiennego rozumienia teorii fizycznych, a w konsekwencji także związanych z nimi stwierdzeniami filozoficznymi, które dotąd uchodziły za oczywiste. Wprowadzenie tak abstrakcyjnego aparatu matematycznego, niejednokrotnie określanego przez Ishama jako formalizm neorealistyczny oraz zupełna zmiana rozumienia istoty teorii fizycznej i samego pojeciarealizmu, została zainicjowana przez – jak by sie wydawało – bardzo drobny krok. Wydaje sie, że jest nim sprecyzowanie, w jaki sposób można formalnie wyrazić wymagania realistyczne wobec teorii fizycznej. Isham czyni to, żądajac istnienia bardzo okreslonych struktur matematycznych. /Fragment książki/

Wyzwania rozwojowe firm rodzinnych vs nierodzinnych w czasach nowej rzeczywistości gospodarczej

Agnieszka Puto (red.)

Współczesne przedsiębiorstwa zarówno rodzinne, jak i nierodzinne zostały postawione przed koniecznością dostosowania się do zupełnie nowej rzeczywistości gospodarczej. Zmiany warunków funkcjonowania organizacji, które nastąpiły w wyniku światowego kryzysu związanego z pandemią COVID-19, zmusiły przedsiębiorstwa do wdrożenia nowych, dotychczas nieznanych sposobów radzenia sobie z kryzysem i wykreowania zupełnie nowych wzorców działania. Sukces w biznesie, zwłaszcza w dłuższej perspektywie, staje się dziś udziałem jedynie tych przedsiębiorstw, które są w stanie skutecznie implementować zmiany. Dla wielu współczesnych przedsiębiorstw zmiany związane z kryzysem pandemicznym stały się poważnym zagrożeniem dla ich istnienia i funkcjonowania. Przemianowanie modeli biznesowych, elastyczność organizacji, szybka reakcja na nieoczekiwane zmiany rynkowe i kalkulacja ryzyka pozwoliły przetrwać tylko wybranym jednostkom. Można postawić tezę, że polscy przedsiębiorcy – w ujęciu globalnym – poradzili sobie ze współczesnymi wyzwaniami rynkowymi. Wyniki badań i wnioski z analizy studiów przypadków przedstawionych w monografii ukazują, że lockdown był niespodziewaną zmianą rynkową wpływającą na współczesne firmy. Większość z firm wykorzystało go jako szansę, dokonując w pierwszym etapie weryfikacji efektywności procesów zachodzących w funkcjonujących firmach. Ukazały one pewne braki, niespójności i nieścisłości, których rozwiązanie okazało się fundamentalne dla wprowadzenia zmian obejmujących całe przedsiębiorstwo i dotyczących konieczności dostosowywania się do nowych warunków rynkowych.  Monografia adresowana jest do wszystkich zainteresowanych problematyką warunków rozwoju współczesnych przedsiębiorstw. Przedstawione w niej zagadnienia nie ukazują pełnego spectrum współczesnych problemów zarządzania, jednak stanowią przesłankę do zgłębiania wiedzy i kontynuowania badań w tym zakresie.

Wyzwania rozwojowe obszarów wiejskich

Krzysztof Firlej, Jarosław Olejniczak, Hanna Pondel

Celem książki jest prezentacja, analiza i ocena ważniejszych procesów oraz zjawisk towarzyszących rozwojowi polskich obszarów wiejskich, zarówno obecnie, jak i w dłuższej perspektywie. Zamierzeniem autorów jest ukazanie specyfiki tych terenów, a także tendencji rozwojowych wynikających z cech charakterystycznych obszarów wiejskich oraz zmiennych warunków otoczenia. Zaprezentowane treści mogą z jednej strony stanowić uzupełnienie luki badawczej dotyczącej współczesnych wyzwań rozwojowych obszarów wiejskich, prezentując wieloaspektowe oraz interdyscyplinarne ujęcie problemu, z drugiej stanowią podstawę zagadnień omawianych podczas wykładów i ćwiczeń w ramach przedmiotów, obejmujących m.in. politykę rozwojową obszarów wiejskich, finansowanie rozwoju wsi, zrównoważony rozwój terenów wiejskich. ze wstępu Monografia stanowi spójne opracowanie dotyczące wybranych elementów rozwoju obszarów wiejskich. [...] Przeprowadzone rozważania teoretyczne i analityczne oraz sformułowane na ich podstawie oceny diagnozują w sposób kompleksowy omawiany problem badawczy. z recenzji dr hab. Małgorzaty Juchniewicz

Wyzwania w zarządzaniu kosztami i dokonaniami

Marcin Kowalewski

Głównym celem monografii jest wskazanie na aktualne wyzwania i trendy w zarządzaniu kosztami i dokonaniami. W publikacji zaprezentowano m.in. analizę podstaw determinujących dojrzałość przedsiębiorstw w domenie zarządzania kosztami, wyniki badań dojrzałości w zarządzaniu kosztami jako rezultat realizacji wybranych mikrofundamentów strategii przywództwa kosztowego, zagadnienia hipotetycznych kosztów finansowania w ocenie korzyści podatkowych, kwestię rachunku kosztów w świetle zasobowej teorii przedsiębiorstwa, rozważania poświęcone kosztom utraty wartości niefinansowych aktywów jako determinanty wyniku finansowego w przedsiębiorstwach energetycznych, a także problematykę wpływu budżetowania kosztów na prowadzenie ksiąg rachunkowych. Zagadnienia omówione w opracowaniu stanowią istotny punkt w dyskusji dotyczącej aktualnych wyzwań stawianych systemom zarządzania kosztami i dokonaniami na gruncie nauki i praktyki gospodarczej.