Verleger: 16
Henryk Markiewicz
W ostatnich latach życia polemiczny odruch pojawiał się u profesora Henryka Markiewicza ze zwiększoną częstotliwością. Działo się tak zapewne zarówno dlatego, że mniej niż dotąd pochłonięty poważną pracą własną, uważniej śledził bieżące życie naukowe, jak i z tego głównie względu, że spora część tendencji i postaw badawczych, wyłaniających się z postmodernistycznego paradygmatu, napotykała na opór jego racjonalności, wychodziła poza aksjologiczną ramę, w obrębie której pracował jego intelekt; rozmijała się też wyraźnie z wyobrażeniami o naukowości i profesjonalizmie, jakie go ukształtowały. (…) Wciąż spierał się o literaturoznawcze imponderabilia i korygował tezy aktualnie krążące w jego naukowej biosferze, ale też z pasją prowadził walkę podjazdową, pokazując na konkretnych przykładach, jakie są skutki interpretacyjnego leseferyzmu i badawczej dezynwoltury – brak wiedzy, lekceważenie profesjonalnego warsztatu, językowe niechlujstwo. Trwał przy przeświadczeniu, że istnieją granice interpretacyjnej dowolności, zwalczał „wirusa nadinterpretacji i programowego subiektywizmu”, pisał kąśliwie, że nawet jeśli historię literatury charakteryzować (za jedną z badaczek) jako „fikcję, dyskurs, który nie odtwarza rzeczywistości, lecz nadaje jej znaczenie”, to jednak „nawet nie odtwarzając rzeczywistości, należy się choć trochę z nią liczyć. W przeciwnym wypadku mamy do czynienia z zabawą, która nie ma swych reguł. A zabawa bez reguł to licha zabawa”. Teresa Walas, ze Wstępu
Pisma poradnikowe dla kobiet na polskim rynku prasowym. Perspektywa retoryczna
Monika Worsowicz
Autorka tej interdyscyplinarnej monografii przybliża zastosowanie narzędzi retorycznych i prasoznawczych w badaniu polskiej prasy poradnikowej dla kobiet. Opierając się na egzemplifikacjach z dziesięciu tygodników i miesięczników, m.in. "Tiny", "Przyjaciółki", "Kobiety i Życia" oraz "Olivii", ukazuje mechanizmy konstruowania wizerunku nadawcy, strukturowania przekazu oraz modelowania odbiorcy. Omówienie związków między przekazem dziennikarskim i reklamowym (promocyjnym) w odniesieniu do treści poradnikowych oraz szczegółowe dane na temat zawartości pozwoliły na rekonstrukcję typowych dla pism schematów redagowania. Istotną część publikacji stanowią analizy i konkluzje odnoszące się do roli, jaką czasopisma poradnikowe mogą odgrywać w procesie kształtowania obrazu świata, a także zbioru wartości istotnych dla czytelniczek. Autorka diagnozuje przyczyny oraz wskazuje możliwe skutki bardzo spójnej i konsekwentnie propagowanej na łamach periodyków koncepcji "bycia kobietą".
Ludwig Jekels
Wydane w 1952 r. w Stanach Zjednoczonych Eseje wybrane Ludwika Jekelsa to zbiór jego najbardziej znaczących artykułów. Prezentuje w nich własne podejście do kluczowych psychoanalitycznych pojęć, jak wina czy litość, dokonuje interpretacji wybranych zjawisk kulturowych i społecznych oraz tekstów literackich. Szczególną uwagę zwraca obszerny esej poświęcony intrygującej historyków kwestii zmiany narodowej tożsamości Napoleona. Jekels posługuje się klasycznie psychoanalitycznym modelem interpretacji, opartym na założeniu, że sens danego wytworu kulturowego należy objaśnić, dokonując rekonstrukcji ukształtowanej przez edypalne relacje wewnątrzrodzinne struktury psychicznej jego twórcy. Książka świadczy o umiejętności łączenia przez Jekelsa perspektywy teoretycznych rozważań z doświadczeniami uzyskanymi w trakcie terapii psychoanalitycznej. Daje też wyobrażenie o jego interpretacyjnym kunszcie. W pracach poświęconych dramatom Szekspira zdobywa się na ciekawe odczytania psychologii ich głównych bohaterów. Uwagę w zbiorze zwracają też napisane wspólnie z Edmundem Berglerem eseje na temat popędowego dualizmu w marzeniach sennych oraz pojęć przeniesienia i miłości. Czego nie wiemy jeszcze o Napoleonie, Makbecie czy psychologii Świąt Bożego Narodzenia? Możemy się tego dowiedzieć z fascynującej lektury esejów Ludwiga Jekelsa (1867‒1954), ucznia Freuda, następnie lwowskiego psychiatry, właściciela sanatorium w Bystrej, a w końcu skazanego na emigrację – nowojorskiego psychoanalityka. Eseje zawierają oryginalną interpretację takich pojęć, jak wina, miłość, litość i przeniesienie. Jekels tłumaczy motywy kierujące ludzką psychiką, obnażając tajemnice id, ego i superego. Umiejętnie łączy przy tym perspektywę teoretycznych rozważań z doświadczeniami uzyskanymi w trakcie psychoanalitycznej terapii. Spójna i sugestywna argumentacja autora pozwala zrozumieć na nowo sens wybranych zjawisk kultury i tekstów literackich przez pryzmat tkwiących u ich podłoża narcystycznych pragnień, edypalnych struktur i zmagających się popędów – Erosa i Tanatosa. Z recenzji prof. Marzenny Jakubczak Ludwik Jekels był pionierem psychoanalizy Freuda w polskich środowiskach lekarskich i artystyczno-inteligenckich. Urodzony w 1867 roku we Lwowie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej uczęszczał tu do polskich gimnazjów. Pierwsze próby stosowania terapii psychoanalitycznej podejmował w prowadzonym przez siebie sanatorium w Bystrej koło Bielska na Górnym Śląsku. Równocześnie prowadził ożywioną działalność publikacyjną w polskich czasopismach lekarskich i wygłaszał wykłady. Jest autorem książki Szkic psychoanalizy Freuda (Lwów 1912). W 1910 r., po śmierci żony, sprzedał sanatorium i przeniósł się do Wiednia, gdzie z czasem stał się bliskim współpracownikiem Freuda. W 1938 r., po dojściu nazistów do władzy w Austrii, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie został honorowym członkiem Nowojorskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego. Zmarł w 1953 r. W Polsce działalność Jekelsa na polu psychoanalizy została szybko zapomniana, dopiero w ostatnich latach powstało szereg prac naukowych omawiających jego dorobek z polskiego okresu.
Pisma wybrane (Studia o Kasjodorze)
Kasjodor
Niniejsze wydanie zawiera m.in. przekłady następujących dzieł Kasjodora: Krótkie wyjaśnienia do Apokalipsy (Complexiones Actuum Apostolorum et Apocalipsis S. Joannis), O duszy (De anima), O muzyce (Institutiones musicae), Sentencje (Variarum libri XII). Niektóre z dzieł Kasjodora cieszyły się wielkim powodzeniem w średniowieczu. Znają je Grzegorz Wielki, czerpie w nich Izydor z Sewilli, Paweł Diakon, Raban Maur, później Aurelian z Reome, Reginon z PrUmm, a wielka ilość rękopisów niektórych jego dzieł jak Institutiones świadczy o ich popularności. Została także idea przewodnia jego działalności, że kultura świecka służy do lepszego zrozumienia największego dzieła, Pisma Świętego. I ta jego nauka pozostaje żywa do dziś. Chociaż Vivarium nie przetrwało pierwszego pokolenia i klasztor zniknął po śmierci założyciela, to jednak ideał jego wskrzeszono w wielkich klasztorach epoki karolińskiej i średniowiecza, a ideał klasztoru-instytutu naukowego, biblioteki i skryptorium przejęli później mnisi benedyktyńscy (fragment Wprowadzenia ks. prof. Marka Starowieyskiego). Kasjodor (Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus Senator) (ok. 485-580), pisarz, historyk, filozof i teolog chrześcijański. Urodził się w zamożnej rodzinie patrycjuszowskiej, otrzymał wszechstronne klasyczne wykształcenie, prawdopodobnie w Rzymie. Na dworze władców ostrogockich (głównie Teodoryka Wielkiego) w Rawennie pełnił wysokie stanowiska urzędnicze, z funkcją dowódcy gwardii królewskiej włącznie. Zwalczał wpływy bizantyjskie i próby restauracji Cesarstwa Rzymskiego. Po zdobyciu Rawenny przez cesarza Belizariusza, został wywieziony do Konstantynopola. Po powrocie z niewoli, przeniósł się do rodzinnej Kalabrii i zajął działalnością naukową i pisarską. W roku 538 założył klasztor Vivarium wg reguły benedyktyńskiej. Mnisi zbierali tam i kultywowali intelektualne pozostałości po rzymskiej cywilizacji, m.in. przepisując starożytne rękopisy. Najważniejsze dzieła: De Origine actibusque Gothorum, ok. 550 (wyd. polskie: Kasjodor i Jordanes. Historia gocka, czyli scytyjska Europa, tłum. E. Zwolski, 1984), Historia Ecclesiastica Tripartita, Variarum libri XII, ok. 538 (wyd. polskie, Variae, tłum. A. Kołtunowska, R. Sawa, 2015), De anima, ok. 540 (wyd. polskie: O duszy, tłum. J. Januszewski, 2022), Institutiones, ok. 580 (wyd. polskie, fragment: O muzyce, tłum. L. Dyka, 2015), Expositio Psalmorum, Complexiones actuum Apostolorum et Apocalipsis s. Joannis, ok. 580 (wyd. polskie: Krótkie wyjaśnienia do Apokalipsy św. Jana, tłum. D. Budzanowska-Weglenda, 2022), De orthographia, ok. 580. Jego twórczość wpłynęła znacząco na życie intelektualne i szkolnictwo w średniowieczu.
Pisma wybrane, tom 1-3 (Jerzy Turowicz)
Jerzy Turowicz
TOM I: Jerzy Turowicz miał marzenia... Na przykład o tym, jak miałby wyglądać Kościół trzeciego milenium: "Otwarty na świat, wyzbyty roszczeń wobec niego i triumfalizmu, ubogi, pokazujący to, co powinno wynikać z wierności Dobrej Nowinie. Trzeba tu wrócić do słowa kenosis, którego się używa mówiąc o Chrystusie i Jego ogołoceniu. Kościół, który nie żąda niczego dla siebie, tylko mówi do świata i to, co mówi, okazuje się potrzebne". Pierwszy tom "Pism wybranych" Jerzego Turowicza zbiera teksty o "soborowej rewolucji" w Kościele powszechnym, znaczeniu stosunków chrześcijańskożydowskich dla katolickiej tożsamości, o polskim Kościele, który przez ponad cztery dekady zmagał się z opresją PRL-u, a następnie próbował się odnaleźć - w niełatwych latach budowy demokracji po '89 roku - w państwie i społeczeństwie. Tom zamyka rozdział poświęcony Janowi Pawłowi II, którego przyjaźnią Jerzy Turowicz cieszył się przez całe życie. TOM II: Jak pisać o wolności w stuleciu naznaczonym totalitarną przemocą? Może tak, jak zrobił to Jerzy Turowicz, pisząc o "niepokoju i nadziei", które muszą towarzyszyć człowiekowi drugiej połowy XX wieku: "nawet gdyby dzisiejsze groźby i niepokoje oblekły się w ciało, gdyby cywilizacja jutrzejsza nie była ludzką, gdyby dobro człowieka zastępowała jego błyszczącym i hałaśliwym pozorem, (...) to i wtedy zawsze pozostanie w głębi serca i umysłu człowieka, w głębi jego najistotniejszej natury, nienaruszony obszar wolności, miejsce, do którego nie mają dostępu prawa i policje ani zabłocony but drugiego człowieka". Artykuły zebrane w drugim tomie "Pism wybranych" Jerzego Turowicza przedstawiają znakomitego dziennikarza i redaktora, którego teksty towarzyszą najważniejszym wydarzeniom i procesom minionego wieku. Plejada ludzkich portretów, otwierająca tom, pokazuje, kto był dla niego ważny albo interesujący. Całość pism przeniknięta jest perspektywą wiary i jednoznacznego wyboru światopoglądowego - odczuwalnego także w tych tekstach, które spraw wiary nie dotyczą. TOM III: Nie jest ważny tekst, tylko człowiek - "człowiek, który tworzy kulturę i którego ta kultura kształtuje", miał powiedzieć Jerzy Turowicz na Kongresie Kultury Polskiej w grudniu 1981 roku, przerwanym wprowadzeniem stanu wojennego. Dzięki artykułom tworzącym trzeci tom "Pism wybranych" poznajemy Jerzego Turowicza jako podróżnika, który z reporterską dociekliwością opisuje Wiedeń, Segestę czy Nowy Jork. I jako analityka, przekonanego, że "trudne, powikłane problemy dzisiejszego świata nie znajdą rozwiązań poprzez ogień i miecz, znaleźć je można tylko na drodze żmudnego rozdzielania dobra od zła, prawa od bezprawia, prawdy od fałszu". W tomie - poza publicystyką dotyczącą spraw kultury i "sztuki życia" - znalazły się też artykuły polemiczne (m.in. z Adolfem Nowaczyńskim, Mieczysławem F. Rakowskim, Jerzym Urbanem), teksty o "Tygodniku Powszechnym" jako katolickim piśmie społeczno-kulturalnym oraz najciekawsze wywiady przeprowadzone z wieloletnim naczelnym pisma z Wiślnej. "To nie ta książka, którą chciałem oddać do ręki Czytelnika" - pisał Jerzy Turowicz, znakomity publicysta, znawca Kościoła i wieloletni redaktor naczelny "Tygodnika Powszechnego", w 1963 roku w przedmowie do swojego pierwszego wyboru tekstów "Chrześcijanin w dzisiejszym świecie". Bieżąca praca redakcyjna, podróże oraz rozliczne zaangażowania społeczne nie pozwoliły Turowiczowi na napisanie książki "bardziej uporządkowanej, bardziej własnej", jak pisał we wspomnianej przedmowie. Czytelnicy publicystyki Turowicza musieli więc się zadowolić dwoma wyborami tekstów Szefa "Tygodnika Powszechnego": w 1990 roku wydano "Kościół nie jest łodzią podwodną", a dziewięć lat później, już po śmierci Turowicza, "Bilet do raju". W stulecie urodzin Jerzego Turowicza, Wydawnictwo Universitas wydaje najobszerniejszy wybór pism Jerzego Turowicza, obejmujący także nieprzedrukowywane dotąd artykuły z lat międzywojennych (m.in. z "Kultury", "Odrodzenia", "Prosto z Mostu", "Życia Technickiego") oraz z okupacyjnych czasopism podziemnych ("Kultury Jutra" i "Miesięcznika Literackiego"). Teksty powojenne pochodzą przede wszystkim z "Tygodnika Powszechnego", w którym Turowicz ogłosił blisko tysiąc artykułów. W wyborze pism zostaną one przedstawione w obszernym wyborze, jeżeli to możliwe - w wersji sprzed cenzury, jakiej do 1989 roku podlegały wszystkie teksty publikowane w oficjalnej prasie. Wybór pism będzie zawierał także referaty i teksty oficjalnych wystąpień Jerzego Turowicza (np. na Kongresie Kultury Polskiej w 1981 roku); teksty wcześniej nie publikowane, bo uznane za niecenzuralne; wywiady z Naczelnym "Tygodnika Powszechnego" oraz artykuły z czasopism innych niż jego własne. W wyborze pism Turowicza - podzielonym na dwanaście rozdziałów tematycznych, które będą poprzedzone esejami wprowadzającymi w problematykę, autorstwa znanych publicystów - znajdą się teksty dotykające tematów najważniejszych dla Naczelnego "Tygodnika": istota i sens katolicyzmu, misja chrześcijanina w świecie współczesnym, sprawa odnowy Kościoła, powiązania religii z kulturą, stosunki między katolicyzmem a kulturą drugiej połowy dwudziestego wieku. Zebrane teksty dają wyobrażenie nie tylko o skali wiedzy i zainteresowań Autora, o jego ciekawości świata, ale przede wszystkim o sile osobowości Jerzego Turowicza. Sile, która pozwoliła mu stworzyć i ocalić pismo stanowiące oazę niezależnego myślenia i miejsce spotkania różnych, często odległych od siebie środowisk, ale też uprawiać politykę rozumianą jako działanie na rzecz dobra wspólnego. Wybór pism Jerzego Turowicza przygotowuje Anna Mateja (ur. 1973); studiowała nauki polityczne i prawo; dziennikarka, publicystka "Tygodnika Powszechnego" w latach 1996-2008; laureatka nagrody dziennikarskiej Grand Press w 2007 roku w kategorii wywiad; członkini rady Fundacji Jerzego Turowicza).
Pisma wybrane, tom 1-3 (Stanisław Stomma)
Stanisław Stomma
„Stanisław Stomma to nie tylko polityk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli środowiska polskich intelektualistów katolickich, ale także bardzo aktywny publicysta, który zadebiutował już w 1931 r. na łamach wileńskiego „Słowa” i tworzył do początku XXI w. Jego publicystyka ma charakter ponadczasowy; bazując na historii Polski i uniwersalnych wartościach, jest użyteczna zarówno dla teoretyków polityki, jak i dla jej praktyków, również dla wszystkich zainteresowanych wyborami ideowymi katolików świeckich nie tylko ubiegłego stulecia. To też własne drogi myśli politycznej, oryginalne poglądy i idee, a przede wszystkim realizm polityczny. Kierując się swoją wiedzą i wyznawanymi wartościami, poszukiwał zawsze „mądrości etapu”. Z dzisiejszej perspektywy przywołanie ideałów Stommy wydaje się istotne. Polska refleksja i praktyka polityczna nadal cierpią na niezwykle głęboki deficyt racjonalizmu, szerszej analizy i poważnej debaty. Z tej perspektywy przywołanie jego bogatej publicystyki, sięgnięcie choćby do wzorców refleksji historycznej i geopolitycznej jest bardzo wartościowe. Całość 3-tomowego wydania tworzy zbiór wybitnej publicystyki, pasjonującą, obejmującą trzy okresy polskiej historii opowieść o polityce, historii i kulturze. Stanowi to oczywiście świadectwo czasu, ale ze względu na poruszanie się w świecie wartości uniwersalnych, myśli katolickiej i humanizmu posiada ogromną wartość ponadczasową – buduje polską tożsamość kulturową i myśl polityczną w wielu aspektach, zarówno konserwatywnych, chrześcijańsko-demokratycznych, jak i liberalnych”. Radosław Ptaszyński „Edycja, opatrzona cennymi przypisami, spełnia wszelkie wymogi profesjonalnego warsztatu historyka. Jest owocem prawdziwie benedyktyńskiego trudu, wielkiej staranności i pieczołowitości. Zasługuje na podziw oraz na udostępnienie w możliwie najszerszym obiegu. Zwłaszcza dla młodych pokoleń stanowi wartość bezcenną, świadczącą o ciągłości polskiej tradycji”. prof. dr. hab Andrzej Romanowski „Radosław Ptaszyński złożył obszerny wybór zawierający najważniejsze wystąpienia publicystyczne Stanisława Stommy, poprzedzony bardzo kompetentnym i wnikliwym wstępem. […] Ukazuje on rozwój myśli, koncepcji, zmianę sposobu argumentowania, pozwala rozpatrywać teksty na tle zmieniających się epok”. dr. hab. Andrzej Friszke Radosław Ptaszyński – politolog, socjolog, historyk; adiunkt w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego; pracownik Ośrodka Badań Biograficznych US, sekretarz redakcji Polish Biographical Studies; członek zarządu Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Szczecinie; członek Polskiego Towarzystwa Studiów Żydowskich i Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Francuskiej. Opublikował m.in.: Wojskowy Sąd Rejonowy i Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Szczecinie w latach 1946-1955, Szczecin 2010; Jacky Jean Etienne Challot przyjaciel Solidarności, Warszawa 2013. Sensus catholicus. Katolicy świeccy w Polsce Ludowej. Postawy - aktywność - myśl. Studia i szkice (współred.), Toruń 2014. Pierwszy tom „Pism wybranych” Stanisława Stommy obejmuje okres, którego ramy wyznacza debiut publicystyczny w 1931 r. i druga wojna światowa. To czas, w którym młody działacz Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie”, publicysta wileńskiego pisma „PAX” „Głosu Narodu”, „Polityki” i „Kuriera Wileńskiego” kształtuje swoje poglądy i osobowość, poszukuje ideowych źródeł. Jest publicystą katolickim, o tyle interesującym, że znajdujemy w jego tekstach i społeczną wrażliwość, i „zezowanie na prawo”. Nie brakuje w nich również charakterystycznego dla Stommy myślenia geopolitycznego. Drugi tom „Pism wybranych” Stanisława Stommy prezentuje publicystykę z lat 1946–1975. To okres, w którym rodziła się koncepcja minimalizmu, jako odpowiedzi na budowany nad Wisłą system totalitarny typu stalinowskiego, ale zakończony procesem „odwilży” i przełomu Października 1956 r. W tym też czasie powstawać będzie neopozytywizm jako praktyka funkcjonowania politycznego niezależnych katolików świeckich w zmienionych warunkach politycznych. To także czas obejmujący 20 lat bezpośredniej działalności politycznej w sejmie PRL. Trzeci tom „Pism wybranych” Stanisława Stommy to teksty powstałe w latach 1976–2003. Cezurę początkową wyznacza kryzys związany z wprowadzeniem poprawek do Konstytucji PRL i zakończenie okresu posłowania Stommy. Kolejne lata to wzmożenie działalności publicystycznej katolickiego intelektualisty, który pozostał aktywny pisarsko i politycznie również po 1989 r., aż do późnej starości zabierając głos w najistotniejszych sprawach polskiej polityki wewnętrznej i zagranicznej.
Jerzy Łojek
Z poświęconych dobie porozbiorowej pism Jerzego Łojka największy rezonans przyniosły mu Szanse powstania listopadowego, opublikowane po raz pierwszy w roku 1966, a wznawiane jeszcze dwukrotnie w dobie PRL (1980 i 1986). Nie tylko powstanie listopadowe wszakże zajmowało jego uwagę jako historyka. Będąc osiemnastowiecznikiem, wkroczył on w problematykę dziejów porozbiorowych Polski, skupiając się zasadniczo na rozmaitych zagadnieniach obejmujących 36 lat od zagłady państwa do klęski w roku 1831. Sprawy z okresu po 1831 roku podejmował jedynie incydentalnie i wyłącznie piórem publicysty. Obejmował spojrzeniem przede wszystkim piętnastoletnie dzieje autonomicznego Królestwa Polskiego. Stworzone uchwałami kongresu wiedeńskiego, połączone wieczystą unią dynastyczną z Rosją, wyposażone w konstytucję - stało się niezmiernie interesującym doświadczeniem z punktu widzenia dziejów polskiego parlamentaryzmu i procesów kształtowania opinii publicznej. W roku 1966 opublikował Łojek, nakładem PWN, rozprawę Studia nad prasą i opinią publiczną w Królestwie Polskim 1815-1830, którą zapoczątkował swe trwające 20 lat poszukiwania badawcze nad epoką porozbiorową. Tom, który otrzymuje czytelnik, gromadzi główne pisma historyka z problematyki XIX wieku, wprowadzając zarazem szeroką reprezentację jego publicystyki, w dużej mierze dzisiaj już zapomnianej. Jerzy Łojek był historykiem trzech stuleci, autorem niestroniącym od kontrowersyjnych poglądów, piszącym znakomitą literacką polszczyzną, poruszającym najbardziej sporne zagadnienia historii Polski, między innymi problemy polityki zagranicznej Sejmu Wielkiego (1788-1792), genezy i szans Powstania Listopadowego (1830-1831), czy też dylematy polityki zagranicznej II RP. Przygotowany przez prof. Marka Kornata "Wybór pism" uwzględnia najistotniejsze i reprezentatywne pozycje w jego dorobku naukowym. Kompozycja edycji zakłada przewagę prac ściśle naukowych, ale nie wykluczając istotnego udziału publicystyki historycznej. Marek Kornat (ur. 1971), historyk, profesor i kierownik Zakładu Systemów Totalitarnych i Dziejów II Wojny Światowej w Instytucie Historii PAN w Warszawie oraz profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie. Zajmuje się dziejami polskiej dyplomacji, ustrojami totalitarnymi, polityką międzynarodową XX wieku oraz polską myślą polityczną XIX i XX wieku.
Pisma wybrane. Wiek XVIII. Część I. Polityka zagraniczna Sejmu Wielkiego
Jerzy Łojek
Głównym polem zainteresowań Jerzego Łojka jako historyka był polski wiek XVIII. "Stulecie świateł" przyniosło wielką tragedię Rzeczypospolitej - unicestwionej w myśl zasad rozbioru "całkowitego, ostatecznego i nieodwołalnego", jak głosiła preambuła do antypolskiej tajnej konwencji prusko-rosyjskiej z 9 stycznia 1797 roku. Dlaczego tak się stało? Czy bieg wypadków był nieunikniony? Co o tym wszystkim może powiedzieć historyk? Interpretacja Łojka wciąż wywołuje spór wśród historyków. Wznowienie jego prac Geneza i upadek Konstytucji 3 Maja oraz Misja Debolego w Petersburgu w latach 1787-1792 następuje po wielu latach od ich pierwszego ukazania się.
Jerzy Łojek
Jerzy Łojek był historykiem trzech stuleci, autorem niestroniącym od kontrowersyjnych poglądów, piszącym znakomitą literacką polszczyzną, poruszającym najbardziej sporne zagadnienia historii Polski, między innymi problemy polityki zagranicznej Sejmu Wielkiego (1788—1792), genezy i szans Powstania Listopadowego (1830—1831), czy też dylematy polityki zagranicznej II RP. Przygotowany przez prof. Marka Kornata „Wybór pism” uwzględnia najistotniejsze i reprezentatywne pozycje w jego dorobku naukowym. Kompozycja edycji zakłada przewagę prac ściśle naukowych, ale nie wykluczając istotnego udziału publicystyki historycznej. Marek Kornat (ur. 1971), historyk, profesor i kierownik Zakładu Systemów Totalitarnych i Dziejów II Wojny Światowej w Instytucie Historii PAN w Warszawie oraz profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie. Zajmuje się dziejami polskiej dyplomacji, ustrojami totalitarnymi, polityką międzynarodową XX wieku oraz polską myślą polityczną XIX i XX wieku.
Marek Harny
Musiała zginąć, a on za wszelką cenę musi dowiedzieć się dlaczego. Dziennikarz Adam Bukowski po latach nijakich zaczyna robić prawdziwą karierę, ale kiedy dowiaduje się o zamordowaniu Doroty, swej dawnej kochanki, porzuca wygodne życie paryskiego korespondenta i wraca do kraju. Próbuje rozwikłać tajemnicę jej śmierci. Poszukiwania doprowadzają go do przerażających odkryć - i nie tylko na temat świata, w którym żyjemy, ale także byłej kochanki i... samego siebie. Rozwikłanie tajemnicy to jednak dla Bukowskiego dopiero początek długiej drogi. Marek Harny (ur. 1946) - pisarz i dziennikarz. Autor rewelacyjnej powieści "Pismak", za którą uhonorowano go najważniejszym wyróżnieniem dla polskiego kryminału - Nagrodą Wielkiego Kalibru. Debiutował opowiadaniami "Unieś mnie, wielki ptaku". Jest autorem powieści: "Urodzony z wiatru", "Lekcja miłości", "Samotność wilków", "Zdrajca" oraz "Wszyscy grzeszą". Audiobook zrealizowano przy wsparciu oprogramowania AI.
Oktawia Kromer, Magdalena Bigaj, Karolina Lewestam
W filmie Substancja bohaterka (grana przez Demi Moore), pragnąc odzyskać młode ciało, decyduje się na niebezpieczny zabieg, którego konsekwencje okażą się drastyczne w skutkach. Brzmi to jak typowy body horror, ale po wyjściu z kina zastanawiałam się, jak wiele osób byłoby gotowych na takie ryzyko. Zwłaszcza że coraz chętniej decydujemy się na zabiegi medycyny estetycznej, czy nawet chirurgii plastycznej, a biznes beauty związany z ingerencją w wygląd naszych ciał i inwazyjnymi zabiegami z roku na rok znacząco rośnie. Chodzącymi żywymi reklamami medycyny estetycznej są celebrytki, gwiazdy telewizji i patrostreamerki, które jej efekty chętnie publikują na swoich profilach w serwisach społecznościowych. Ile jesteśmy w stanie wydać - i wycierpieć - by stać się lepszą wersją siebie? Na to pytanie odpowiada, razem z ekspertami, nasza autorka Oktawia Kromer. To tylko przedsmak wielu artykułów, które czekają na Was w styczniowym numerze. W styczniowym numerze polecamy również: studium Agaty Skrzypczyk o mieście dobrym do życia, reportaż Sylwii Gutowskiej o znikających kioskach, portret burmistrza Nowego Jorku - Zohana Mamdaniego, debiutancki felieton Agaty Romaniuk o małej trosce.
ADAM ROBIŃSKI, GRZEGORZ BOGDAŁ, KAROLINA LEWESTAM, JĘDRZEJ...
Maszynowo wygenerowane przeboje, które pojawiają się bez ostrzeżenia na naszych playlistach, to jeden z bardziej irytujących przejawów rozwoju sztucznej inteligencji. Co to zjawisko oznacza dla słuchaczy i słuchaczek, dla ludzkich artystów i artystek, a wreszcie dla całej branży? Odpowiedzi na to pytanie w naszym okładkowym tekście szuka dziennikarz muzyczny Jakub Knera. W lutowym numerze sprawdzamy też, jak australijskie nastolatki radzą sobie bez mediów społecznościowych, weryfikujemy wiarygodność biorezonansu i badania żywej kropli krwi, a także rozmawiamy z Doktorem z TikToka o tym, po co nam znajomość cyklu rozwojowego ślimaka. W lutowym numerze polecamy również: - reportaż Doroty Bidzińskiej o młodych w kryzysie bezdomności, - felieton Karoliny Lewestam Portfel za pośladki, - poruszający fotoreportaż z Ukrainy Mam nadzieję, że..., - opowiadanie Grzegorza Bogdała Lepsze dni.
Elizabeth O'Connor, Sabina Sadecka, Agata Romaniuk, Katarzyna...
W najnowszym numerze "Pisma" Julia Lachowicz-Nowińska zgłębia temat menopauzy i społecznego postrzegania dojrzałych kobiet. I stawia pytanie: czy menopauza stała się modna? W marcowym wydaniu publikujemy także poruszający reportaż o trudnej sytuacji Na Paluchu, warszawskim schronisku dla zwierząt - konflikt między dyrekcją placówki a wolontariuszami odbija się negatywnie na życiu psów i kotów. Polecamy także esej Zofii Płoskiej-Czartoryskiej, którą znacie z cyklu "W ramach Pisma". Zosia co miesiąc opowiada nam o sztuce i jej kontekstach, a w tym numerze tłumaczy, w jaki sposób powiązania ze światem finansów i polityki wpływają na instytucje kultury. Osoby szukające prozatorskich inspiracji znajdą fragment wspaniałej, debiutanckiej powieści Elizabeth O'Connor, która ukaże się niedługo pod polskim tytułem Jeśli nie wolno nam śpiewać. W marcowym numerze polecamy również: rozmowę Katarzyny Kazmierowskiej z Sabiną Sadecką, esej naukowy o tym, jak matematyka opisuje kształty, felieton Agaty Romaniuk - Przebłyski, komiks Beaty Sosnowskiej - Moja mama ma demencję.
Katarzyna Kazimierowska, Zuzanna Kowalczyk, David Sedaris, Adam...
W kwietniowym wydaniu "Pisma" przyglądamy się polskiemu smogowi, a konkretnie temu, jak bardzo zanieczyszczone powietrze wpływa na nasze zdrowie. Wydawałoby się, że smog w Polsce zaczyna się na jesieni, a kończy wczesną wiosną. Nie. W Polsce oddychamy zanieczyszczonym powietrzem cały rok. W wydaniu kwietniowym pytamy także o to, dlaczego od kilku miesięcy Słowacy wychodzą na ulice; rozmawiamy z Bartkiem "Fiszem" Waglewskim z okazji 25-lecia jego kariery artystycznej. Zaglądamy do Kątów Rybackich, gdzie wybrzmiewa młoda jazzowa Polska. Zapraszamy także do lektury prozy Katarzyny Szaulińskiej, Weroniki Murek, a o swojej apteczce opowiada nam David Sedaris. W najnowszym wydaniu polecamy również: reportaż Aleksandry Wareckiej o życiu po getcie warszawskim, felieton Magdaleny Bigaj o ucieczce od technofatalizmu, wiersze Julii Szychowiak, Moniki Zięby i Mohemmeda El-Kurda, fotoreportaż poświęcony historii Konkursu Chopinowskiego. Spis treści. Pismo. Magazyn Opinii. 04/2025 Bartosz Trojanowski - Tyle smogu w całym mieście [okładka] Karolina Lewestam - Rozmowy z K. Jak spadać, to z wysokiego konia Julia Szychowiak - [...] Adrian Wykrota - cykl Jaka piękna katastrofa Katarzyna Szaulińska - Jeżyca Katarzyna Kazimierowska - Bez tchu [z cyklu Soczewka Pisma] Adam Robiński rozmawia z Bartkiem "Fiszem" Waglewskim - Oaza dla dziadersa Narodowy Instytut Fryderyka Chopina - Sto lat, Fryderyku [Fotoarchiwum] Mohemmed El-Kurd - Środa Aleksandra Warecka - Oddam dziecko w dobre ręce Monika Zięba - Nie płacz Łukasz Grzesiczak - Nad Tatrami gromy dziko biją Zofia Płoska-Czartoryska o Zbigniewie Liberze - Wyjście ludzi z miasta Zuzanna Kowalczyk - Fisherman Angles [Z Pismem u...] Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma David Sedaris? Weronika Murek - Kobieta, która wraca do domu Magdalena Bigaj - Listy z cyfrowego roju. O nowym tabu i ucieczce od technofatalizmu Zuzanna Kowalczyk - A propos smogu
Tomasz Stawiszyński, Katarzyna Kasia, Sylwia Czubkowska
W 100. numerze "Pisma" przygotowaliśmy prawdziwą ucztę: od wyjątkowej okładki stworzonej przez Joannę Karpowicz, przez eseje i reportaże Tomasza Stawiszyńskiego, Sylwii Czubkowskiej, Katarzyny Kasi i Mirosława Wlekłego, po najnowsze opowiadania Małgorzaty Rejmer i Ignacego Karpowicza. Mamy też dla Was niespodzianki - Ewa Wołkanowska-Kołodziej wraca z aparatem fotograficznym do bohaterów i bohaterek swojego głośnego tekstu Więźniowie czwartego piętra z pierwszego numeru "Pisma". A Wasi ulubieni twórcy (i jedna twórczyni) żartów rysunkowych przygotowali z okazji 100. numeru całostronicowe szkice.. I to wciąż nie wszystko! Zapraszamy do lektury.
Adam Robiński, Marcin Świetlicki, Joanna Flis, Maciej...
Kiedy Rosja będzie gotowa na zbrojne starcie z Zachodem, czyli również z nami? W 2029 roku? A może już w 2027? Pełnoskalowa inwazja na Ukrainę otworzyła giełdę, na której padają kolejne, coraz wcześniejsze daty. Na łamach "Pisma. Magazynu Opinii" Maciej Miłosz uspokaja: choć od dawna w całej Europie trwa wojna hybrydowa, to w najbliższym czasie żadna kolumna czołgów nie ruszy na Warszawę. Wiele zależy od tego, jak się zakończy konflikt zbrojny za naszą wschodnią granicą i jakie działania podejmą nasi sojusznicy z NATO. Przede wszystkim jednak sama Polska może zmniejszyć ryzyko rosyjskiej napaści, odpowiednio się do niej szykując. W tym numerze polecamy Ci również teksty, w których: ✎ KATARZYNA KAZIMIEROWSKA rozmawia z Joanną Flis o współczesnej obsesji unikania lęku oraz o tym, że przestraszeni rodzice wychowują przestraszone dzieci, ✎ ŁUKASZ KRUKOWSKI opisuje, co nam zabiera sztuczna inteligencja, ✎ PAWEŁ KICMAN sprawdza, co daje dzieciom chodzenie na zajęcia z integracji sensorycznej.
Katarzyna Kazimierowska, Zuzanna Kowalczyk, Magdalena Bigaj
W tym miesiącu zaglądamy w miejsca, którymi lubią straszyć nas politycy, nazywając je strefami "no-go". Jak naprawdę się tam żyje, sprawdzała Anna Mikulska w kolejnej przekrojowej Soczewce Pisma. To nie jedyny obalany przez nas w czerwcowym numerze mit - rozprawiamy się też z przekonaniem, że powodzie to problem pojawiający się raz na sto lat, bakterie są naszymi wrogami, a David Hockney jest malarzem, który nie opowiada już swoimi obrazami nowych historii. W najnowszym wydaniu polecamy również: opowiadanie Joanny Rudniańskiej - Śmierć pławikonika, reportaż Rafała Grzenia i Macieja Moskwy o Syrii po ucieczce al-Asada, apteczkę islandzkiego kompozytora Ólafura Arnaldsa, felieton Magdaleny Bigaj o prawie naleśnika i kontakcie z naturą. Spis treści. Pismo. Magazyn Opinii. 06/2025 Karolina Lewestam. Rozmowy z K. Miłość i obowiązek Aglaja Janczak - Spokój Adrian Wykrota - W Kadrze z cyklu Jaka piękna katastrofa Joanna Rudniańska - Śmierć pławikonika Anna Mikulska - Skąd naprawdę jesteś? Ewa Dunal, Marcelina Burzec - Nie ma już powodzi tysiąclecia Cezary Hurysz - jedna wiosna druga wiosna dziesiąta wiosna Niccolo Rastrelli - Nie wyglądają jak ja [fotoreportaż] Katarzyna Kazimierowska - Wyleczą nas wirusy Rafał Grzenia, Maciej Moskwa - Trzej spotkani Syryjczycy Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Ólafur Arnalds? Zosia Dzierzawska - Rozproszenie [komiks] Zofia Płoska-Czartoryska - Czerwiec z cyklu Przeczarowując świat Sylwia Zientek - Lekcja Hockneya Magdalena Bigaj - O prawie naleśnika i kontakcie z naturą Zuzanna Kowalczyk - A propos multikulturalizmu
Mirosław Wlekły, Agata Turkot, Magdalena Bigaj, Kamil...
Coraz więcej miast wprowadza nocne ograniczenia sprzedaży alkoholu. Postanowiliśmy sprawdzić, czy to rozwiązanie działa. Chcieliśmy też zastanowić się, czy państwo - biorąc pod uwagę problemy zdrowotne i systemowe, które wynikają ze spożywania napojów alkoholowych - nie powinno w bardziej zdecydowany sposób wpływać na to, ile Polki i Polacy piją. Bo wciąż pijemy dużo. W tym numerze polecamy Ci również teksty, w których: ✎ Katarzyna Kazimierowska odpytuje założyciela magazynu "Wired", ✎ Agnieszka Sowińska pisze o tym, jak książki mogą budować w dzieciach odporność, ✎ Kamil Fejfer tłumaczy, czym jest dług publiczny, ✎ Mirosław Wlekły opowiada o Chile, kraju wstrząsów i erupcji.
SYLWIA CZUBKOWSKA, TADEUSZ MICHROW, ILONA WIŚNIEWSKASKI, KATARZYNA...
W lipcowym wydaniu "Pisma" bierzemy pod lupę nowy wymiar władzy big techów w światowej polityce. Pytamy o znikający z plaż piasek. Rozmawiamy o podwalinach seksizmu. Ruszamy tropem europejskich żubrów i norweskich mew. Analizujemy problem niesłusznych skazań sądowych. I jak zawsze umilamy lato. W najnowszym wydaniu polecamy również: opowiadanie Marii Halber pt. Kieł, fotoreportaż Ilony Wiśniewskiej - Azyl, apteczkę performerki i wokalistki Alaska Thunderfuck, felieton Magdaleny Bigaj o wspólnej wiosce i groźbie szkolnej toalety. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Lipiec 2025 Bartosz Glaza - Ave, Big Tech [okładka] Karolina Lewestam - Rozmowy z K. Populistyczna aranżacja księgozbioru Stanisław Kalina Jaglarz - [...] Adrian Wykrota - W Kadrze z cyklu Jaka piękna katastrofa Maria Halber - Kieł Sylwia Czubkowska - Parapaństwa z krzemu i danych Tadeusz Michrowski - Dzikość pod nadzorem Katarzyna Grabowska - [...] Ilona Wiśniewska - Azyl Maria Hawranek - Skazani za błędy na górze Z Cat Bohannon rozmawia Katarzyna Kazimierowska - Wszyscy jesteśmy seksistami Judyta Sosna - Cicha bohaterka Anna Maria Filimowska - Ziarenko piasku na wagę złota Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Alaska Thunderfuck? Anna Ehrenstein - Zen dla hoejabi Raluca Nagy - Teo od 16 do 18 [przeł. Olga Bartosiewicz-Nikolaev] Linda Vilhjalmsdóttir - [...] Magdalena Bigaj - O wspólnej wiosce i groźbie szkolnej toalety Zuzanna Kowalczyk - A propos big techu
Zuzanna Kowalczyk, Mirosław Wlekły, Karolina Lewestam
W sierpniowym numerze "Pisma" zgłębiamy, co się kryje za śledzeniem sportowych rozgrywek, analizując źródła hejtu kierowanego do największych współczesnych sportowców. Przyglądamy się również problemowi przemocy wobec osób starszych, zastanawiamy nad możliwością ochrony Amazonii pod przywództwem Luli, odwiedzamy Mozambik, pytamy o dzieci w Korei i historię naszych babć włókniarek. A więc, mamy nadzieję, inspirujemy do myślenia - na plaży, balkonie, w hamaku. W najnowszym wydaniu polecamy również: opowiadanie Marty Kot Chochlik porósł mchem, fotoreportaż Życie odrodzi się po burzy, apteczkę belgijsko-kanadyjskiego kompozytora Apashe, komiks Romana Gajewskiego Eskapizm. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Lipiec 2025 Karolina Lewestam - ROZMOWY Z K. - Pies Paulina Janssen - Okiść Adrian Wykrota - W Kadrze - Jaka piękna katastrofa Marta Kot - Chochlik porósł mchem Birutė Jonuskaitė - Akalkulatka Zuzanna Kowalczyk - Nie mój kogut, nie moja porażka Michał Szczęch - Serce matki pęka długo Andrea Agostini - Życie odrodzi się po burzy Gideon Lewis-Kraus - Koniec dzieci [przeł. Anna Dzierzgowska] Sinead Morrissey - [...] Mirosław Wlekły - Wycinka Roman Gajewski - Eskapizm Magdalena Idem - Woda tam płynie czerwona Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Apashe? Zdzisław Sosnowski - Goalkeeper Małgorzata Bargielska - Szlachetne naczynie Magdalena Bigaj - O homo ludens i konwersacjach z szarą Barbie Zuzanna Kowalczyk - A propos kibicowania
JULIA FIEDORCZUK, PAWEŁ MARCZEWSKI, ALEKSANDRA WARECKA, MAGDALENA...
W tym numerze zaglądamy do smartfonów i próbujemy odpowiedzieć na pytanie, co o nas wiedzą - jak wiele tajemnic im powierzamy - oraz czego sami szukamy, patrząc w ekran. Ruszamy też do bibliotek, w których pracują prawdziwe, lokalne bohaterki. I do Kotliny Kłodzkiej, przez którą rok temu przeszła powódź. Tam sprawdzamy, co od tego czasu wydarzyło się w życiu powodzian i czy wszyscy wrócili do domów. We wrześniowym numerze polecamy również: felieton Magdaleny Bigaj o katordze umysłowej, esej Pawła Marczewskiego o kondycji Unii Europejskiej, reportaż Seana Columba o handlu narządami, opowiadanie Macieja Wnuka Dzień przebudzenia. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Wrzesień 2025 Karolina Lewestam - ROZMOWY Z K. - Zapasowa nostalgia Ewelina Kuśka - Dzikie drzewa Maciej Wnuk - Dzień przebudzenia Paweł Starzec, Mirosław Filiciak - Przygody ośmiu smartfonów Julia Fiedorczuk - znalezione po latach w starym notatniku: Paweł Marczewski - Czy Unia Europejska przetrwa? Amadeusz Świerk, Magdalena Kicińska - Czego woda nie zabierze Sean Columb - Nie istniało dla mnie inne wyjście [przeł. Katarzyna Mojkowska] STRATEGIE PRZETRWANIA. Czy wpatrzeni w ekran tracimy przeżycia? Z Alkiem Tarkowskim rozmawia Katarzyna Kazimierowska Tomasz Kontny, Błażej Kurowski - Lekcja jazdy Aleksandra Warecka - Tylko na rurze nie tańczymy Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Alva Noto? Marcin Maciejowski - Popiersie kobiety, 1944 (Tate Modern) Tim O'Brien - Żywot zmarłych [przeł. Tomasz S. Gałązka] Dumitru Crudu - [...] Magdalena Bigaj - O katordze umysłowej i krytycznym myśleniu Zuzanna Kowalczyk - A propos smartfonów
MIROSŁAW WLEKŁY, ZUZANNA KOWALCZYK, JUSTYNA BARGIELSKA
W październikowym wydaniu "Pisma" patrzymy... pod nogi, aby dowiedzieć się, skąd (czyli z jakiej ziemi) pochodzą nasze warzywa i owoce. A właściwie robi to za nas Joanna Ruszczyk, zaglądając do gospodarstw ekologicznych, w których o ziemi myśli się regeneratywnie, i pisząc o tym w reportażu Z gruntu dobre. Spoglądamy też w ekrany komputerów, aby sprawdzić, jak działa rosyjska dezinformacja oraz jakie kręgi stopniowo i konsekwentnie zatacza w Polsce. A jeśli po tej lekturze będziecie szukać czegoś lżejszego, zapraszamy do przeczytania nowego opowiadania Cała prawda o mnie Łukasza Barysa. Według nas to literacka wersja serialu Rozdzielenie (Severance). W październikowym numerze polecamy również: historię Anety Turczyk o tym, co się dzieje, gdy nie można sprostać opiece nad seniorem, studium Kai Puto o budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego, Z Pismem u... Roberta Macfarlane'a, opowiadacza gór i rzek, felieton Magdaleny Bigaj o marce osobistej i produkowaniu siebie. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Październik 2025 Karolina Lewestam - ROZMOWY Z K. - Złodzieje rowerów Justyna Bargielska - Się zobaczy Łukasz Barys - Cała prawda o mnie Joanna Ruszczyk - Z gruntu dobre Michał Adamski - Kiedy woda pokrywa ziemię Mirosław Wlekły - Mateczka dezinformacji Alicja Turczyk - ZOL, czyli zapiski o ludziach Karolina Gruca, Michał Romański - Wierzby Kaja Puto - Lotnisko, które podzieliło Polskę Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Vincenzo Latronico? Adam Robiński - Z Pismem u... Roberta Macfarlane'a, opowiadacza gór i rzek Luljeta Lleshanaku - Dach domu obłąkanej Andrzej Tobis - Rola, gleba z cyklu A-Z (Gabloty edukacyjne) Will Storr - To jest pokój Annie [przeł. Anna Gralak] Magdalena Bigaj - O marce osobistej i produkowaniu siebie Zuzanna Kowalczyk - A propos zdrowej żywności
Piotr Sommer, Paweł Kicman, Zuzanna Kowalczyk, Magdalena...
W tym miesiącu szukamy polskiej lewicy. A przede wszystkim pytamy tych, którzy wciąż w nią wierzą i oddają na nią głos, dlaczego to robią. Poza tym z Arlie Russell Hochschild przyglądamy się wstydowi i temu, jak bardzo wpływa on na życie społeczne. Ale to nie wszystko, bo w listopadzie także ratujemy wieloryby, jedziemy pociągiem z Jakubem Kornhauserem, odwiedzamy Arktykę i odkrywamy technologiczną rewolucję w wymiarze sprawiedliwości. W listopadowym numerze polecamy również: felieton Magdaleny Bigaj o konsumowaniu odtwórczości, Z Pismem u... Paula Watsona, samozwańczego pirata, opowiadanie Łukasza Krukowskiego - Hulajnoga, wiersz Piotra Sommera - Biurko. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Listopad 2025 Karolina Lewestam - ROZMOWY Z K. - Parametry symulacji Michał Kłobukowski - Baba z Wielkiej Niedźwiedzicy Adrian Wykrota - cykl Jaka piękna katastrofa Łukasz Krukowski - Hulajnoga Mariusz Sepioło - Archipelag lewica Jędrzej Malko rozmawia z Arlie Russell Hochschild - Biedni, biali, zawstydzeni Inga Gaile - Dom Gregor Sailer - Polarny Jedwabny Szlak Bartek Sabela - Z Pismem u... ... Paula Watsona, samozwańczego pirata, Dominika Tyrakowska - Charlie i Chaplin Paweł Kicman - Algorytm sprawiedliwości Mateusz Roesler - Apteczka. Co w niej trzyma Ocean Vuong? Zofia Płoska-Czartoryska - Daleko od Polski Jakub Kornhauser - Abecadło Piotr Sommer - Biurko Magdalena Bigaj - O konsumowaniu odtwórczości i kulturze w proszku Zuzanna Kowalczyk - A propos lewicy
Sylwia Góra, Robert Rutkowski, Zuzanna Kowalczyk, Mateusz...
Grudzień to miesiąc, który kojarzy nam się z czasem spędzanym w rodzinnym gronie. Właśnie dlatego w najnowszym numerze zaglądamy do telefonów naszych dzieci i sprawdzamy, co czyha na nie w internetowych komunikatorach. Bo, jak pisze w naszym reportażu Maria Hawranek, zostawia to w najmłodszych bardzo realne ślady. To też świetny moment na rozmowę o pracy emocjonalnej kobiet, o której Katarzynie Kazimierowskiej opowiada Rose Hackman. Poza tym odkrywamy, jak Dania poradziła sobie ze skrajną prawicą, a także zapraszamy do lektury książek opowiadających o żałobie po nieludzkich przyjaciołach. W grudniowym numerze polecamy również: reportaż Emilii Sułek o kirgiskich trolejbusach, esej o muzeach i galeriach przyjaznych osobom neuroatypowym, opowiadanie Jagi Słowińskiej - Gęsi za wodą, felieton Magdaleny Bigaj o śmierci internetu. Spis treści | Pismo. Magazyn Opinii | Grudzień 2025 Karolina Lewestam - Rozmowy z K. - Kryzys narracyjnego zaufania Antoine Cassar - Dzień 3 W kadrze - Adriann Wykrota - Jak piękna katastrofa Jaga Słowińska - Gęsi za wodą Maria Hawranek - Nic, co przeżywa twoje dziecko w sieci, nie jest wirtualne Robert Rutkowski - Rewizyta Strategie przetrwania - Praca, która nie nagradza - z Rose Hackman rozmawia Katarzyna Kazimierowska Emilia Sułek - Ostatni trolejbus Urszula Zajączkowska - haczyki William Ferreira - Meduza z Alfeny David Leonhardt - Duński paradoks [przeł. Katarzyna Mojkowska] Dariusz Vasina - Nowe przygody Sindbada Sylwia Góra - Sztuka jeszcze bardziej włączająca Mateusz Roesler - Apteczka - Co w niej trzyma Susan Seidelman? Isa Genzken - Aktor (Schauspieler) Paulina Małochleb - Żałoba po innych istotach Magdalena Bigaj - O śmierci internetu i technologicznych symetrystach Zuzanna Kowalczyk - A propos relacji rodzinnych