Wydawca: 16
Marcin Kamiński, Adam Szafrański
Przedmiotem opracowania jest pogłębiona analiza ustrojowego statusu i mechanizmów odpowiedzialności spółek z udziałem Skarbu Państwa (SSP), ujęta na przykładzie dyskusyjnych działań Orlen SA w zakresie polityki cenowej paliw w latach 2022-2023. Autorzy przyjmują perspektywę z pogranicza prawa konstytucyjnego, publicznego, handlowego i teorii państwa, pokazując, że klasyczne podejście do SSP - jako zwykłych podmiotów prywatnoprawnych, gdzie istnieją mechanizmy typowe dla sektora prywatnego - nie odpowiada już rzeczywistości gospodarczo-polityczno-społecznej państwa. dr hab. Bartłomiej Nowak profesor Akademii Leona Koźmińskiego Wartość monografii upatruję w pierwszej naukowej analizie polityki cenowej dominanta rynkowego na polskim rynku paliwowym. Przeprowadzone badania identyfikują granice prawne pomiędzy dozwolonym i naruszającym prawo sposobem kształtowania cen przez dominanta rynkowego (...). Jednocześnie Autorzy nie ograniczają się do analizy tego przypadku, ale pokazują szersze tło teoretyczne, konstytucyjne i dogmatyczne funkcjonowania spółek strategicznych kontrolowanych przez Skarb Państwa. (...) Praca wejdzie z pewnością do zestawu podstawowych opracowań dotyczących prawa energetycznego i antymonopolowego oraz będzie stanowiła ważny odnośnik dla dalszych badań prowadzonych w tych obszarach. Wnioski Autorów mogą być bardzo użyteczne dla studiów nad ustrojem gospodarczym Polski oraz rolą, jaką w nim odgrywają lub powinny odgrywać spółki strategiczne kontrolowane przez Skarb Państwa. dr hab. Mateusz Błachucki profesor Instytutu Nauk Prawnych PAN
Prawne aspekty organizacji i funkcjonowania samorządowych centrów usług wspólnych
Krystian M. Ziemski, Iwona M. Wieczorek
Przekazujemy Czytelnikom książkę dedykowaną samorządowcom podejmującym nowe wyzwania w obszarze szeroko pojętej racjonalizacji kosztów działania. Opracowanie dotyczy prawnych aspektów organizacji i funkcjonowania samorządowych centrów usług wspólnych. Potrzeba powoływania tego typu jednostek w odniesieniu do samorządów terytorialnych i ich jednostek organizacyjnych była dostrzegana już dużo wcześniej. Działania podejmowane przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego skłoniły do przyjęcia ustawowych rozwiązań umożliwiających tworzenie centrów usług wspólnych z wykorzystaniem różnych form współdziałania. Autorami opracowania są praktycy, prawnicy i nauczyciele akademicy mający duże doświadczenie zawodowe. Taki skład osobowy pozwolił połączyć wiedzę teoretyczną z doświadczeniem praktycznym, co stanowi o innowacyjnym charakterze publikacji. W książce zaprezentowano w przystępnej formie przegląd zagadnień z zakresu tworzenia centrów usług wspólnych, akcentując zarówno korzyści, jak i zagrożenia z tym związane. Można ją traktować jako kompendium wiedzy na temat wdrażania rozwiązań z zakresu centrów usług wspólnych w jednostkach samorządu terytorialnego.
Prawne aspekty podejmowaniadecyzji menedżerskich
Ewa Bojar, Matylda Bojar, Wiktor Bojar
Jednym z kluczowych założeń Autorów było opracowanie podręcznika zawierającego wiedzę na temat wybranych, istotnych aspektów podejmowania decyzji w oparciu o obowiązujące regulacje prawne i wiedzę biznesową, którą trzeba posiadać wchodząc na ścieżkę własnego biznesu. W poszczególnych rozdziałach, przedstawiono ważne problemy pojawiające się najczęściej na pierwszym etapie tworzenia przedsiębiorstw. Układ treści podporządkowany jest najczęściej występującą kolejnością podejmowanych decyzji menedżerskich.
Prawne, ekonomiczne i społeczne aspekty przedsiębiorczości
Sylwia Skrzypek-Ahmed; Monika Kępa
Monografia "Prawne, ekonomiczne i społeczne aspekty przedsiębiorczości" podejmuje zróżnicowaną tematykę szeroko pojętej przedsiębiorczości, która stanowi interesujący, aktualny i ważny materiał badawczy. Monografia składa się z dziewięciu rozdziałów, z których każdy porusza inne aspekty przedsiębiorczości. Prace mają charakter przeglądowy, teoretyczno-empiryczny czy badawczo-koncepcyjny. W prezentowanej publikacji przedstawiono m.in. wieloraki status radcy prawnego powiązany ze specyfiką wykonywanych czynności zawodowych, przepisy regulujące dostęp do posiadania broni palnej w Polsce, pojęcie szpiegostwa oraz analizę aktualnej sytuacji w zakresie zagrożenia działalnością szpiegowską, w szczególności ze strony Federacji Rosyjskiej, zwalczanie szpiegostwa, transformację cyfrową, aspekty prawne i praktyczne wynagrodzenia minimalnego i najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników podmiotów leczniczych, zarządzanie inwestycjami, zarządzanie klubem sportowym, SumCityNet jako próbę rozwiązania problemów komunikacyjnych we współczesnych miastach. Przedsiębiorczość jest wieloaspektowa i dotyczy zarówno formalnych wymagań prawnych, ekonomicznych decyzji i wyzwań, jak i szerokiego wpływu na społeczeństwo. Współczesne firmy muszą brać pod uwagę wszystkie te czynniki, aby działać skutecznie i odpowiedzialnie, muszą być elastyczne i otwarte na ciągłe zmiany, aby sprostać wyzwaniom dynamicznego rynku. Niniejsza monografia stanowi cenną pozycję dla teoretyków (w tym studentów), jak i praktyków życia gospodarczego oraz doskonale wpisuje się w intensywnie rozwijający się obszar przedsiębiorczości.
Prawne i aksjologiczne aspekty obsady sądu w polskim porządku normatywnym
Jan Kil, Aleksander Kwaśniak
Bez wątpienia prawo do sądu stanowi w swej istocie konglomerat praw o rozmaitym charakterze. Trafnie podniesiono w piśmiennictwie, że prawo to opiera się na konstrukcji prawnej, która złożona jest z wielu wartości. Mając na względzie złożoność problematyki związanej z prawem do sądu, autorzy zogniskują przeprowadzone rozważania na jednym jego aspekcie, a mianowicie na prawie do rozpoznania sprawy przez sąd właściwie obsadzony. (...) Autorzy niniejszego opracowania podjęli problem, z jednej strony, jak się wydaje, stosunkowo rzadko podejmowany w literaturze naukowej, z drugiej zaś strony, przez wzgląd na toczący się dyskurs prawniczy i polityczny, problem aktualny i niełatwy. Publikacje poruszające zagadnienie należytej obsady sądu opierają się, co do zasady, na odwołaniu do obowiązujących regulacji procesowych, przewidujących ściśle określone ilościowo komplety orzekające w poszczególnych rodzajach spraw, z jednoczesnym przyjęciem tychże składów w postaci ukonstytuowanej przez ustawodawcę. Autorzy niniejszego opracowania pokuszą się natomiast o krytyczną analizę zastanych norm prawa procesowego i ustrojowego, regulujących kwestię obsady sądu. Jednym z celów niniejszego opracowania jest bowiem próba odpowiedzi na pytanie o to, jaki model obsady sądów należy uznać za pożądany zarówno z aksjologicznego, jak i prakseologicznego punktu widzenia.
Prawne i badawcze wyzwania archeologii żydowskiej
Dariusz Rozmus
"Na początku tej książki przedstawiam pewne ogólne informacje, które umożliwiają zarysowanie tematu archeologii żydowskiej jako nowej autonomicznej dyscypliny, która czerpiąc z archeologii biblijnej, musi stać się dyscypliną autonomiczną. W pracy chciałbym się ustosunkować także do specyfiki badań pozostałości kultury materialnej, a zwłaszcza śladów osadnictwa żydowskiego na ziemiach polskich. Mam na myśli przede wszystkim badania cmentarzy i synagog. Osobny rozdział został poświęcony Olkuszowi, ponieważ na jego przykładzie skupiają się jak w soczewce interesy gospodarcze ludności żydowskiej i chrześcijańskiej (nie tylko polskiej). Można te aspekty rozpatrywać zarówno na płaszczyźnie legendarnej, hipotetycznej, jak i całkowicie opartej na dostępnym materiale archeologicznym."
Prawne instrumenty zachowania równowagi finansowej państwa i ich skuteczność
Witold Grygorowicz
Skuteczność instrumentów prawnych służących zachowaniu równowagi finansów publicznych utożsamiana jest z przeciwdziałaniem realnemu zagrożeniu przekroczenia określonego progu. Równie istotne jest stworzenie instrumentarium prawnego, które pozwoli na długofalowe ograniczenie deficytu budżetu państwa, deficytu sektora finansów publicznych, a co za tym idzie – długu publicznego. Tym samym musi nastąpić przywrócenie właściwej funkcji tych restrykcji, tj. ich uprzedniości i prewencyjności. Główną kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest więc to, czy i w jakim zakresie restrykcje fiskalne zawarte w Konstytucji RP wymagają dopełnienia ustawowego w aktach prawnych przesądzających o kształcie ustroju finansów publicznych, tj. przede wszystkim w ustawie o finansach publicznych. Te i inne tematy kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania finansów publicznych zostały poruszone w niniejszej publikacji. Ogólnie rzecz ujmując, przedstawiono w niej proces normatywizacji instrumentów zarządzania państwem, mających na celu zachowanie równowagi finansowej. Autor pokazał, że za pomocą reguł fiskalnych zawartych w ustawach zwykłych nie jest możliwe stworzenie gwarancji prawnych przestrzegania norm konstytucyjnych dla zapewnienie równowagi finansów publicznych. Określił jednocześnie, jakie warunki muszą zajść, aby wspomnianą równowagę osiągnąć.
"Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska" 2018, nr 1-2
red. Grzegorz Dobrowolski, Małgorzata Piekarska
Tematyka tego numeru obejmuje dość zróżnicowaną problematykę, która przynajmniej po części dotyczy geologii i górnictwa. Jeden z artykułów dotyczy wydobywania kopalin z wód powierzchniowych. Autor wskazuje tu na niekorzystne rozwiązania w tym zakresie, związane z tym, że wydobywający kopaliny z wód powierzchniowych powinien uzyskać zarówno pozwolenie wodnoprawne, jak i koncesję. Kolejny „górniczy” tekst dotyczy ocen oddziaływania przedsięwzięć geologicznych i górniczych na obszary Natura 2000. Warto polecić również tekst o odpowiedzialności za szkody wyrządzone robotami geologicznym niewymagającymi koncesji. Tu Autor ukazuje problemy związane z jej poniesieniem na podstawie Prawa geologicznego i górniczego, występujące wskutek tego, że w przypadku takich robót nie zawsze zespół urządzeń posiada status zakładu górniczego, a podejmowane działania nie są rozumiane jako jego ruch prowadzony przez przedsiębiorcę. Z zakresu szeroko rozumianej ochrony przyrody warto wskazać na trzy artykuły. Pierwszy z nich dotyczy ochrony rezerwatowej w lasach. Ciekawie przedstawia się również tekst poświęcony ewolucji powszechnej ochrony drzew i krzewów spowodowanej radosną twórczością ustawodawcy określaną mianem „Lex Szyszko”. Wreszcie trzeci z artykułów przybliża kwestie związane z kontrolą przestrzegania przepisów na terenie dwóch obszarowych form ochronnych, tj. parku narodowego i rezerwatu przyrody. Przygotowano również sprawozdanie z konferencji pt. „Prawne instrumenty ochrony powietrza”, która odbyła się 20 kwietnia 2018 r., na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Z opracowań ogólnych warto zwrócić uwagę na recenzję monografii zatytułowanej Rozważania o... (Katowice 2018). Tradycyjnie Czytelnik znajdzie w czasopiśmie kolejną część komentarza do ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Tym razem do art. 13–17 tego aktu.