Publisher: 16
Studenski Ryszard
Roztargnienie i nieuważność ujmowano na początku XX wieku jako przeciwieństwo uważnego postępowania. Pod koniec lat 20 XX w. uwaga i wola stały się peryferyjnym przedmiotem zainteresowania psychologów i pedagogów. Termin roztargnienie coraz rzadziej pojawiał się w publikacjach naukowych i słownikach psychologicznych, natomiast coraz częściej był stosowany w wyjaśnianiu przyczyn wypadków i katastrof. Obecnie obserwuje się ponowne zainteresowanie psychologów problematyką uważnego postępowania. W książce przyjęto, że roztargnienie jest syndromem spójnego zbioru objawów, których obecność stwarza poczucie dyskomfortu, zakłóca relacje społeczne i obniża poziom osiągnięć. Nieuważność jest ceną jaką niektórzy płacą za nadmierne skupianie uwagi na własnych myślach i przeżyciach, a inni za nadmierną podatność na działanie bodźców zakłócających. Głównym celem książki był zamiar pokazania problematyki roztargnienia, sposobów jej diagnozowania oraz ilościowego ujmowania jej wielkości, prezentacja wyników badań oraz możliwych do zastosowania procedur terapeutycznych. Za istotę podjętego problemu przyjęto nie tylko następstwa błędów popełnionych wskutek roztargnienia, ale bezradność wobec ich przyczyn. Książka składa się z dziesięciu rozdziałów. W pierwszym przedstawiono pojęcie roztargnienia, jego symptomy oraz przyczyny. W drugim skoncentrowano się na procedurach diagnostycznych. W rozdziale trzecim zawarto dokumentację z opracowania narzędzia do pomiaru wielkości roztargnienia. W następnych pięciu rozdziałach pokazano wyniki badań z zastosowaniem tego narzędzia. Przedstawiono między innymi powiązanie roztargnienia z płcią, wiekiem, cechami osobowości i temperamentu, a także z uwagą, pamięcią i cechami inteligencji i kreatywności oraz wypadkowymi skutkami popełnianych błędów. W przedostatnim, dziewiątym, rozdziale zawarto praktyczne procedury redukujące negatywne skutki roztargnienia. Ostatni rozdział jest podsumowaniem całości i przedstawieniem najważniejszych wniosków. Nowe związki między roztargnieniem a cechami osobowości, inteligencją, i wieloma innymi zmiennymi są wynikiem badań, w których wykorzystano autorski Kwestionariusz. Wszystkie przedstawiane zależności między zmiennymi są udokumentowane statystycznie, natomiast sposobom dokumentowania nadano formę dyskretną, nie zniechęcającą czytelnika do lektury danych liczbowych. W zrealizowanych badaniach stwierdzono, że roztargnienie jest zaburzeniem zachowania utrudniającym wykorzystanie posiadanego potencjału uzdolnień. Większość cech dodatnio skorelowanych z roztargnieniem pozostaje w ujemnej zależności z transgresją, kreatywnością i przedsiębiorczością. Nie stwierdzono sygnalizowanej w literaturze dodatniej istotnej korelacji inteligencji z roztargnieniem. Zaobserwowano, że roztargnienie wspólnie z lękiem hamują motywację do działań autokreacyjnych. Dla potrzeb terapeutycznych opracowano program redukcji skutków roztargnienia. Zakłada on usprawnienie kondycji psychicznej, wzrost umiejętności organizacyjnych i wykonawczych oraz stosowanie specjalnych procedur realizacji i autoraportowania przebiegu czynności zarówno rutynowych jak i podejmowanych po raz pierwszy.
Anna Brzezińska, Karolina Appelt, Beata Ziółkowska
Podręcznik ten stanowi kompendium wiedzy na temat rozwoju człowieka na przestrzeni całego jego życia: w okresie prenatalnym i niemowlęcym, dzieciństwa, dorastania i dorosłości. Dzięki książce czytelnicy dowiedzą się, co jest przedmiotem badawczym psychologii rozwoju, jakie badania prowadzone były i są nad procesem i efektami rozwoju, poznają również sylwetki najważniejszych przedstawicieli tej dziedziny wraz z ich osiągnięciami. Podręcznik napisany pod opieką prof. Anny Brzezińskiej niekwestionowanego polskiego autorytetu w dziedzinie psychologii rozwojowej.
Psychologia różnic indywidualnych cech człowieka
Kazimierz M. Czarnecki
Dokładna znajomość różnic indywidualnych człowieka wymaga poważnych studiów literaturowych. Odsyłam czytelników (głównie studentów i nauczycieli) do zamieszczonej literatury źródłowej, by mogli pogłębić swoją wiedzę o samym sobie, tj. „mocnych i słabych” cechach swojej osobowości oraz „mocnych i słabych” stronach indywidualnych właściwości kształconych uczniów i studentów. Różnice indywidualne występujące u ludzi dorosłych są widoczne i znaczące w naszym życiu, a szczególnie takie, które są już rozwinięte i utrwalone w ukształtowanym organizmie. Od najdawniejszych lat próbowano poznawać indywidualne różnice cech przy pomocy obserwacji zachowania, eksperymentów, analizy dzieł twórczych osób znaczących w życiu społecznych oraz osób defektywnych i przestępczych. Badania cech systemu nerwowego, temperamentu, ogólnej sprawności umysłowej, zdolności specjalnych, zdolności do skutecznego uczenia się w szkole i na studiach są wciąż aktualne i potrzebne ze względu na rosnące zapotrzebowanie na ludzi zdolnych, mądrych i twórczych. Przykładowo można tu wymienić bardzo wnikliwe badania temperamentu, prowadzone od wielu lat przez prof. Jana Strelaua.
Stanisław Załęski
Opis: REPRINT. Uderzające to zjawisko, że podczas gdy każde zwierzę instynktownie dąży do zachowania życia, od śmierci ucieka, broni się przed nią w sposób często prawdziwie bohaterski to sam człowiek tylko dopuszcza się tego okrucieństwa nad samym sobą i bardzo często z całym rozmysłem i rozwagą, owszem ze starannym, zapobiegliwym i dobrze obrachowanym usunięciem wszelkich możliwych przeszkód odbiera sobie to, czego sobie nie dał, czego dać nie mógł, a co jest największym z doczesnych darów, odbiera sobie życie. Jest to w każdym razie symptom chorobliwy, ale i zagadkowy zarazem, a badając jego przyczyn, pierwszy, który sam z siebie bije w oczy i który koniecznie uczynić potrzeba, wniosek jest ten, że człowiek nie jest tylko zwierzęciem, jak to głosi i wmawia w siebie i w drugich szkoła pozytywnych filozofów, ale że obok pierwiastka fizycznego wspólnego mu ze światem zwierzęcym, tkwić w nim musi jakiś inny pierwiastek odmiennego zupełnie rodzaju, który właśnie w pewnych danych i okolicznościach każe mu odstąpić od zachowawczego instynktu i przeciąć nić życia. Niezwykle interesujące studium, naprawdę warte przestudiowania go.
Psychologia Społeczna nr 1(24)/2013
Maria Lewicka
W numerze [Contents] Daniel Bar-Tal: Podstawy kulturowe i dynamika nierozwiązywalnych konfliktów: podejście socjopsychologiczne [Cultural foundations and dynamics of intractable conflicts: A socio-psychological approach], s. 7-22; Jan Cieciuch: Pomiar wartości w zmodyfikowanym modelu Shaloma Schwartza [The measurement of values in the refined Schwartz's theory], s. 22-41; Aleksandra Cisłak, Aleksandra Szymków: Lepsi martwi niż żywi: spostrzeganie heroizmu uczestników wydarzeń historycznych [Better dead than alive: Heroism perception of participants in historical events], s. 42-52; Monika Wróbel: Praca emocjonalna a wypalenie zawodowe u nauczycieli: moderująca rola inteligencji emocjonalnej [Emotional labor and burnout in teachers: The moderating role of emotional intelligence]; s. 53-66; Aleksandra Jerzmanowska: Empatia oraz decentracja interpersonalna a radykalność postaw społecznych [Empathy and interpersonal decentration and the radicalism of social attitudes], s. 67-79; Oleg Gorbaniuk: Korelaty dyspozycyjnych wizerunków krajów: analiza danych zagregowanych [he macro-correlates of dispositional country image: Aggregated data analysis], s. 80-95; Antoni Wontorczyk, Maria Brudnik: Cechy temperamentu jako predyktory wypalenia zawodowego u nauczycieli wychowania fizycznego [Temparamental traits as predictors of professional burnout among physical training teachers], s. 96-110.
Psychologia Społeczna nr 1(28)/2014
Maria Lewicka
Spis treści [Contents] Anna Kwiatkowska: Problemy metodologiczne w badaniach międzykulturowych i kulturowych [Methodological issues in cultural and cross-cultural research], doi 10.7366/189618002014280101, s. 8-27; Piotr Szarota: Przyjaźń pod mikroskopem. Problemy metodologiczne w badaniach nad funkcjonowaniem relacji przyjacielskich [Scrutinizing friendship. Methodological problems in investigation of friendship relationships], doi 10.7366/189618002014280102,s. 28-37; Karolina Mazurowska, Paweł Boski: Czynniki istotne w procesie rozwiązywania konfliktu w międzykulturowym środowisku pracy. Triangulacja w interpretacji danych [Significant factors in the processs of conflict solution in the multicultural work setting.Triangulation in data interpretation], doi 10.7366/189618002014280103, s. 38-53; Natasza Kosakowska-Berezecka, Karol Karasiewicz: Jestem unikalny, więc cenię Twoją unikalność? Wpływ aktywizacji tożsamości osobistej i społecznej na postrzeganie innych - porównanie międzykulturowe Polska-Indie [I am unique therefore I appreciate your uniqueness? Effects of personal and social identity priming on judgments of others: A cross-cultural comparison of Poland and India], doi 10.7366/189618002014280104, s. 54-67; Anna Kwiatkowska, Joanna Roszak, Renata Sikora, Ben C. H. Kuo, Konstantin Karpinskij, Tatiana Gushchina, Greta Gober: Kultura a strategie radzenia sobie ze stresem. Badania międzykulturowe [Culture, stress and coping strategies. Cross-cultural study], doi 10.7366/189618002014280105, s. 68-91; Joanna Różycka-Tran, Paweł Boski, Bogdan Wojciszke: Wiara w grę o sumie zerowej jako aksjomat społeczny: badanie w 37 krajach [Zero-sum game belief as a social axiom: A 37-nation study], doi 10.7366/189618002014280106, s. 92-109.
Psychologia Społeczna nr 1(32)/2015
Maria Lewicka
W numerze [Contents] Katarzyna Szczucka: Nieco danych świadczących o tym, że Dutton i Aron 40 lat temu wykazali niekoniecznie to, co zamierzali [Some evidence that Dutton and Aron 40 years ago had shown not necessarily what they intended to show], doi 10.7366/1896180020153201, s. 8-24; Magdalena Poraj-Weder, Dominika Maison: Poszukiwania uniwersalnego modelu motywacji konsumenckich [In search of a universal model of consumer motivation], 10.7366/1896180020153202, s. 24-35; Marcin Moroń: Poznawczo-emocjonalne predyktory agresywności relacyjnej. Rola zdolności rozumienia emocji, afektywnych reakcji empatycznych i wrogości. Doniesienie wstępne [Cognitive and emotional predictors of relational aggression: The role of the ability to understand emotions, emotional empathy and hostility. Preliminary report], 10.7366/1896180020153203, s. 36-54; Dorota Kanafa-Chmielewska: Wybrane ujęcia zaangażowania społecznego o charakterze politycznym [Selected approaches to political social involvement], 10.7366/1896180020153204, s. 55-67; Ryszard Klamut: Kwestionariusz aktywności obywatelskiej (KAO) - narzędzie do badania różnych rodzajów aktywności obywatelskiej [Civic Activity Questionnaire - Instrument diagnostic of four types of active citizenship], 10.7366/1896180020153205, s. 68-83; Wacław Bąk, Mariola Łaguna, Ewelina Bondyra-Łuczka: Kwestionariuszowe metody pomiaru ukierunkowań regulacyjnych. Polskie adaptacje kwestionariuszy RFQ i RFS [Questionnaires for measuring dispositional regulatory focus. Polish adaptations of RFQ and RFS], 10.7366/1896180020153206, s. 84-99; Anna Maria Zawadzka, Joanna Duda, Rafał Rymkiewicz, Blanka Kondratowicz-Nowak: Siedmiowymiarowy model aspiracji życiowych Kassera i Ryana. Analiza trafności i rzetelności narzędzia [Seven-dimensional model of life aspirations by Kasser and Ryan: Analysis of validity and reliability of the instrument], 10.7366/1896180020153207, s. 100-111.
Psychologia Społeczna nr 1(40)/2017
Maria Lewicka, Michał Parzuchowski, Marcin Bukowski
Numer specjalny: Współczesne trendy w badaniach nad wpływem społecznym: perspektywa empiryczna [Special issue: Current trends in social influence research:Empirical perspective] Redaktorzy numeru [Issue editors]: Sławomir Śpiewak, Tomasz Grzyb, Dariusz Doliński Dr Monika Grzesiak-Feldman - wspomnienie [Monika Grzesiak-Feldman - in memoriam], s. 8. W numerze [Contents] Artykuły [Articles] Sławomir Śpiewak, Tomasz Grzyb, Dariusz Doliński: Współczesne trendy w badaniach nad wpływem społecznym: perspektywa empiryczna [Current trends in social influence research: Empirical perspective], doi 10.7366/1896180020174001, s. 9-13; Małgorzata Gamian-Wilk: Autopercepcja warunkiem efektywności techniki ,,stopa w drzwiach" [Self-perception as a precondition of effectiveness of the foot-in-the-door technique], doi 10.7366/1896180020174002, s. 14-20; Ada Maksim, Sławomir Śpiewak: Związek pomiędzy wiekiem, preferencją spójności i skutecznością techniki wpływu społecznego ,,stopa w drzwiach" [The relationship between the age, preference for consistency and the effectiveness of the foot-in-the-door compliance technique], doi 10.7366/1896180020174003, s. 21-29; Malwina Szpitalak, Romuald Polczyk: Efekt dezinformacji z perspektywy psychologii społecznej: natura i uodparnianie [Misinformation effect from the perspective of social psychology: Its nature and inducing resistance to it, doi 10.7366/1896180020174004, s. 30-41; Józef Maciuszek, Joanna Garlicka: Refleksyjność jako czynnik odporności na zawarte w pytaniu presupozycje [Mindfulness as a factor of resistance to presuppositions included in questions], doi 10.7366/1896180020174005, s. 42-55; Wojciech Kulesza: Wpływowy kameleon: przegląd badań z zakresu mimikry w kontekście technik wpływu społecznego [The powerful chameleon: The review of the chameleon effect studies in the scope of social influence techniques], doi 10.7366/1896180020174006, s. 56-73; Michał Parzuchowski, Olga Białobrzeska, Małgorzata Osowiecka, Natalia Frankowska, Aleksandra Szymków: Szczerość na wyciągnięcie ręki: niewerbalny przejaw szczerości intencji proszącego wzbudza uległość [One can handle the truth: Nonverbal sign of honesty influence the level of obedience], doi 10.7366/1896180020174007, s. 74-88; Wiesław Łukaszewski: Tak, ale: etyczne problemy w badaniach nad wpływem społecznym [Ethical dilemmas in research on social influence], doi 10.7366/1896180020174008, s. 89-96; Zmiana na stanowisku Redaktora Naczelnego Psychologii Społecznej oraz składu Redakcji [Change of Editors], s. 97.