Видавець: 24
Edukacja przez słowo - obraz - dźwięk
red. Justyna Hanna Budzik, Ilona Copik
Tytuł tomu, Edukacja przez słowo ‒ obraz ‒ dźwięk, wyznacza szerokie spektrum zainteresowań z zakresu teorii i praktyki dydaktycznej w odniesieniu do przeróżnych tekstów audiowizualnych. Autorzy opisują edukacyjny potencjał: filmu (fabularnego, dokumentalnego, animowanego), literatury w relacji z ekranizacjami, dzieł sztuki mediów, telewizji i przekazów popkulturowych. Słowa, obrazy i dźwięki są bowiem źródłem refleksji, pobudzają odbiorców – zwłaszcza młodych – do nadawania im znaczeń, są nośnikiem wartości społecznych. Dlatego też badacze akademiccy, nauczyciele i animatorzy kultury tak chętnie sięgają w swoich działaniach edukacyjnych po szeroko rozumiane media, które stają się nie tylko obiektem studiów (analizy, interpretacji, opisu), ale też inspiracją dla aktywności twórczych – przetwarzania i zmiany wyjściowych tekstów. Co bardzo interesujące, zebrane w tomie artykuły odsłaniają podejścia przedstawicieli różnych dyscyplin. Są tu zarówno głosy polonistów, filmo- i medioznawców, jak i pedagogów i psychologów – a zatem zagadnienie edukacji medialnej, zaprezentowane z różnych perspektyw, zyskuje wiele wymiarów.
Agnieszka Weiner, Anna Koper
Publikacja w swoisty sposób włącza się w dyskusję na temat edukacji sześciolatka, nie narzucając określonej wizji rzeczywistości szkolnej, ale zachęcając do krytycznej refleksji, poprzez szerokie spectrum odniesień do najnowszych teorii pedagogicznych, psychologicznych i socjologicznych, ukazanie przykładów zastosowania wyników badań i dyskusji naukowych w praktyce, a także dylematów i wyzwań stojących przed nauczycielami, którzy chcą sprostać wyzwaniom nowoczesnego kształcenia dzieci. Spektrum poruszanych wątków jest szerokie, w tomie pomieszczono między innymi analizy dotyczące: regulacji prawnych w kwestii obowiązku szkolnego w polskim systemie oświatowym; europejskiego kontekstu edukacji małych dzieci; potencjału współczesnych uczniów w wieku wczesnoszkolnym i ich partycypacji we własnym uczeniu się; czynników warunkujących dobrą edukację dzieci sześcioletnich; włączania niepełnosprawnych sześciolatków do edukacji w szkołach powszechnych i inne
Katarzyna Sadowska, Dominika Babiarz
Choć balet obecny jest w polskiej kulturze od XVI wieku, dostrzec można, że na polskim rynku wydawniczym opracowań dotyczących kształcenia artystycznego w zakresie tańca nadal jest niewiele, a sam taniec, a w szczególności taniec klasyczny, nie zajmuje należnego mu miejsca w pedagogicznej teorii wychowania estetycznego. Książka Edukacja tancerzy klasycznych w polskich szkołach baletowych - sytuacja, dylematy, wyzwania i innowacje uzupełnia tę lukę. Opracowanie stanowi propozycję zwrócenia uwagi na wybrane, jednak szczególnie istotne w opinii autorek, aspekty edukacji baletowej, wśród których można wymienić: bezskuteczne apele o reformę kształcenia artystycznego, w tym także baletowego; niski status społeczny zawodu tancerza, krótką karierę sceniczną, wysoki poziom kontuzjogenności, niedopasowanie kształcenia do wymagań na rynku pracy, konkurencję ze strony zagranicznych tancerzy czy likwidacja wcześniejszych emerytur; wieloletnią marginalizację sztuki w szkolnictwie powszechnym, której konsekwencją jest niesatysfakcjonujący poziom społeczny uczestnictwa w kulturze wysokiej.
Edukacja w procesie zmiany społecznej. O praktycznym zaangażowaniu dyscyplin społecznych
Grygoruk Anna L., Leszcz-Krysiak Agnieszka (red.)
Pandemia, wojna w Ukrainie, inflacja, postęp technologiczny - to tylko niektóre ze zmian, z jakimi musimy się mierzyć każdego dnia. Świat staje się miejscem, które zmienia się niemal z minuty na minutę, a to, co jeszcze niedawno uznawaliśmy za pewnik, poddawane jest w wątpliwość. W tej transformującej się rzeczywistości, gdzie zmiany, nieraz dramatyczne, stają się jedynym pewnym i niezmiennym elementem, funkcjonuje młode pokolenie. Pojawiają się nowe, nieznane kwestie i pytania, na które nie znamy jeszcze odpowiedzi, a z pewnością nie znajdziemy ich na kartach szkolnych podręczników. Jednym z takich obszarów jest zagadnienie tożsamości pedagogiki jako dyscypliny naukowej i jej zaangażowania z jednej strony w dokonujące się zmiany, a z drugiej w przygotowanie młodego pokolenia do niepewnej przyszłości.
Edukacyjna wartość dziecięcych pytań
Jolanta Bonar, Anna Buła
Inicjatywa cyklicznego publikowania prac w ramach serii "Twórczość i Edukacja" wyrosła z potrzeby stworzenia miejsca spotkania badaczy i praktyków zainteresowanych rozwijaniem oraz wspieraniem zdolności twórczych dzieci, młodzieży, a także osób dorosłych. W serii ukazują się prace dotyczące problematyki edukacyjnych oraz społecznych uwarunkowań rozwoju szeroko pojętej aktywności twórczej. Dotychczas ukazały się w serii: Zasoby twórcze człowieka. Wprowadzenie do pedagogiki pozytywnej, red. K. J. Szmidt, M. Modrzejewska-Świgulska M. Modrzejewska-Świgulska, Twórczość codzienna w narracjach pedagogów Biograficzne badania nad twórczością. Teoria i empiria, red. M. Modrzejewska-Świgulska K. J. Szmidt, Edukacyjne uwarunkowania rozwoju kreatywności A. Chmielińska, Dynamika transgresji twórczych. Studia przypadków pedagogów Zwrócenie uwagi na rolę pytań w stymulowaniu aktywności poznawczej dzieci na etapie kształcenia elementarnego jest niezwykle potrzebne i ważkie, gdyż jest to etap kluczowy i krytyczny dla rozwoju wszystkich podstawowych umiejętności poznawczych uczniów. [...] Autorki prezentują zarówno wyniki badań, jak i zagadnienia naukowe przy jednoczesnej swobodzie gatunku i użytego słownictwa. Świadczy o tym posługiwanie się językiem nacechowanym w znacznym stopniu, dobrze pojętym w tym przypadku, subiektywizmem i ekspresyjnością. Obraz zjawiska jest konkretny, poddany oglądowi w kontekście osobistych doświadczeń, przemyśleń, ale także aktualnego stanu wiedzy i kierunków rozwoju myśli naukowej z prezentowanego obszaru dociekań. Należy podkreślić, że Autorki swoje rozważania teoretyczne ilustrują wynikami badań własnych, które znacznie wzbogacają i wzmacniają sformułowane tezy. Materiał empiryczny jest bardzo ciekawy i zawiera ogromny potencjał interpretacyjny. Z recenzji dr hab. Renaty Michalak, prof. UAM
Edukacyjne badania w działaniu
Hana červinková, Maria Czerepaniak-Walczak, Bogusława Dorota Gołębniak,...
To niezwykle koherentny zbiór tekstów przygotowanych przez kompetentnych autorów wyraźnie reprezentujących ten sam ,,styl i kolektyw myślowy", używając określenia Ludwika Flecka, czy inaczej ten sam paradygmat, według Thomasa Kuhna. Jest to jednoznacznie antypozytywistyczny paradygmat transformacyjno-emancypacyjny współczesnych nauk społecznych, w tym przede wszystkim pedagogiki współczesnej. Książka posiada istotną wartość poznawczą, metodyczną i dydaktyczną nie tylko w odniesieniu do rozwiniętej wykładni metodologii badań w działaniu, lecz także w kontekście aktualnej debaty nad istotą naukowości nauk humanistyczno-społecznych i uprawiania zaangażowanych badań społecznych, w tym przede wszystkim pedagogicznych, nastawionych na stymulowanie zmiany prohumanistycznej w wymiarze osobowym, instytucjonalnym czy środowiskowym. Książka ta ma moc perswazyjno-transformacyjną. Dzięki niej wykonany został kolejny ważny krok w kierunku humanizującej redefinicji nauki społecznej i zbliżenia jej do potrzeb ludzi pragnących konstruktywnie zmieniać świat, w którym przyszło im żyć. Zbiór Edukacyjne badania w działaniu nie ma sobie równych w literaturze polskiej, jeśli chodzi o wysoką jakość, wielowymiarowość i dogłębność charakterystyki tej tradycji badawczej. Jest to metoda na wskroś pedagogiczna. Tym bardziej cieszy fakt, iż to właśnie przedstawiciele środowiska pedagogicznego przyczynili się do tego osiągnięcia - jakże istotnego również w perspektywie transdyscyplinarnej. Autorzy Edukacyjnych badań w działaniu bez kompleksów włączają się w dyskurs naukowy, nawiązując do aktualnych trendów światowych, szanując i słusznie eksponując istotny dorobek rodzimy. (z recenzji prof. dr. hab. Dariusza Kubinowskiego)
Edukacyjne uwarunkowania rozwoju kreatywności
Krzysztof J. Szmidt
W prezentowanym tomie autor, pionier badań nad twórczością, zwłaszcza w kontekście edukacyjnym, zbiera wyniki swoich dotychczasowych refleksji. Czytelnik otrzymuje unikatową na polskim rynku publikację o twórczości, która zawiera opisy i analizę procesów twórczych, refleksję nad pedagogiką ich inspirowania i utrwalania, a także prezentację metod badania twórczości. Autor, zajmując się uwarunkowaniami edukacyjnymi twórczości, pokazuje również omawiane zagadnienie w szerszym kontekście społeczno-kulturowym - definiuje ważne czynniki wspierania twórczości jako postawy i sposobu działalności człowieka.
Edward Benesz. Polityk z Europy Środkowej
Andrzej Krawczyk
Edward Benesz (cz. Edvard Benes) to jeden z najbardziej znanych polityków Europy Środkowej XX wieku. W czasie II wojny światowej wraz z Władysławem Sikorskim uosabiali walczącą o wolność, okupowaną przez III Rzeszę Europę. Poprowadził swój naród do sukcesu na konferencji wersalskiej, dzięki czemu - wedle zgodnej opinii historyków - Czechosłowacja stała się największym zwycięzcą i rdzeniem systemu wersalskiego (1919-1938). Benesz był jedną z twarzy demokratycznej, liberalnej Europy między wojnami światowymi i ówczesnej nowości politycznej - koncepcji zbiorowego bezpieczeństwa. Nie był jednak w stanie zapobiec dwóm historycznym tragediom swojego narodu - konferencji monachijskiej (1938) i komunistycznemu przewrotowi w 1948 roku. Jego los symbolizuje tragedie i problemy Europy (co najmniej Środkowej) XX wieku. Andrzej Krawczyk dokonuje wszechstronnej analizy jasnych oraz ciemnych stron tej postaci i przedstawia historię czeskiej dyskusji, która pewnie nigdy się nie zakończy, nad dziedzictwem nie istniejącego już dziś państwa - Czechosłowacji. Frapująca lektura dla polskiego czytelnika, ukształtowanego w tradycji całkowicie odmiennej od beneszowskiej. To jest pierwsza polska biografia Edwarda Benesza, wybitnego polityka Czechosłowacji, którego wybory były tyleż fascynujące, co kontrowersyjne i tragiczne. Dzięki tej książce poznajemy od podszewki losy polityczne naszych sąsiadów z południa. Po jej lekturze z pewnością będziemy mądrzejsi. Adam Michnik - historyk, eseista, redaktor Naczelny "Gazety Wyborczej", doktor honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze Edvard Benes, jeden z najważniejszych polityków środkowoeuropejskich XX wieku, nie miał dotąd, o dziwo, polskiej biografii. Andrzej Krawczyk, który wypełnił tę lukę, ukazuje postać czechosłowackiego ministra spraw zagranicznych i późniejszego prezydenta w sposób przystępny, barwny, a zarazem wyważony. Nie pomija kwestii kontrowersyjnych, lecz unika jednostronnej, uproszczonej oceny. Dostrzega jego wady, ale zauważa też zasługi. Książka nie zawiedzie z pewnością tych, którzy pasjonują się historią Czech i Europy Środkowej. Piotr Majewski, - prof. dr hab., Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego, autor m.in. książki "Kiedy wybuchnie wojna? 1938 - Studium kryzysu" (2019) Andrzej Krawczyk - specjalista w dziedzinie historii Europy Środkowej i Bałkanów XIX-XX wieku. Ambasador w Pradze, Bratysławie i Sarajewie, ekspert Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu i minister w Kancelarii Prezydenta. Współtwórca pionu studiów i analiz Sejmu. Wykładowca UW, KUL, Uniwersytetu Karola w Pradze i obecnie Uniwersytetu Civitas w Warszawie. Autor dziewięciu książek, w tym nagrodzonych: biografii Jozefa Tiso i historii Bośni i Hercegowiny w XX wieku Czyja jest Bośnia, a także około 150 artykułów. Organizator wystaw polskiej książki na terenach byłego Związku Sowieckiego. Przed rokiem 1989 wspólnie z Bronisławem Komorowskim wydawał podziemne pismo "ABC" ("Adriatyk, Bałtyk, Morze Czarne").