Видавець: 24
Tadeusz Miciński
Ananke Gwiazdy wydały nade mną sąd: — wieczną jest ciemność, wiecznym jest błąd. — Ty, budowniku nadgwiezdnych wież — będziesz się tułał jak dziki zwierz, — zapadnie każdy pod tobą ląd — — wśród ognia zmarzniesz — stlisz się jak lont. A gwiazdom odparł królewski duch: wam przeznaczono okrężny ruch, mojej wolności dowodem błąd, serce me dźwiga w głębinach ląd. Poszumy płaczą mogilnych drzew, lecz w barce życia płynie mój śpiew. Ja, budowniczy nadgwiezdnych miast, szydzę z rozpaczy gasnących gwiazd. [...]Tadeusz MicińskiUr. 9 listopada 1873 w Łodzi Zm. w lutym 1918 pod Czertykowem na Białorusi Najważniejsze dzieła: W mroku gwiazd, Kniaź Patiomkin, W mrokach złotego pałacu czyli Bazylissa Teofanu, Nietota. Księga tajemna Tatr, Xiądz Faust Prozaik, poeta, dramaturg, publicysta; zafascynowany gnozą, mistycyzmem, towianizmem, głosił idee panslawistyczne i mesjanistyczne. Urodził się w rodzinie inteligenckiej w Łodzi, ukończył szkołę średnią w Warszawie, następnie studiował w Krakowie (UJ, literatura polska, historia) oraz w Berlinie i Lipsku (filozofia i psychologia). Był członkiem radykalnych ugrupowań studenckich; pracował jako nauczyciel domowy. W 1896 r. debiutował poematem ,,Łazarze" i otrzymał drugą nagrodę krakowskiego ,,Czasu" za opowiadanie Nauczycielka (1896). Podczas studiów zagranicznych zaprzyjaźnił się ze Stanisławem Przybyszewskim i Wincentym Lutosławskim, filozofem i mesjanistą, propagatorem abstynencji, wówczas wykładającym w Hiszpanii; tam też ożenił się (1897) z Marią Dobrowolską, pochodzącą z zamożnego ziemiaństwa, co zabezpieczyło jego byt materialny i pozwoliło poświęcić się pracy intelektualnej i twórczej. Po powrocie do kraju osiadł w Krakowie, często przebywał też w Zakopanem, gdzie przyjaźnił się ze Stanisławem Witkiewiczem (ojcem), współpracował z krakowskim ,,Życiem". W 1902 r. wydał swój jedyny tom poezji W mroku gwiazd, później pisał jedynie poematy, często wplecione w większe całości. W 1906 r. opublikował tom artykułów Do źródeł duszy polskiej oraz dramat Kniaź Patiomkin, a w 1909 r. ukazał się kolejny dramat historyczny, tym razem z dziejów Cesarstwa Bizantyńskiego, W mrokach złotego pałacu (...). Następnie związał się z Warszawą. Wydał dwie ważne powieści Nietotę (1910) i Xiędza Fausta (1913), do których krytyka odniosła się z pełnym zastrzeżeń dystansem. Publikował m.in. w ,,Tygodniku Ilustrowanym", a w 1914 r., podczas wybuchu konfliktu bałkańskiego wyjechał do Sofii jako korespondent tygodnika "Świat". W latach 1915--1918 przebywał w Rosji, w Moskwie współpracował z czasopismami ("Gazeta Polska", "Russkoje słowo", "Russkije wiedomosti") oraz kołem literacko-artystycznym przy Domu Polskim, był oficerem oświatowym w korpusie polskim Józefa Dowbora-Muśnickiego. W drodze powrotnej korpusu do kraju, Miciński zginął w przypadkowym starciu czy napadzie, zabity przez chłopów lub żołnierzy Gwardii Czerwonej; dokładna data śmierci nie jest znana. Z pozostałych rękopisów wydano pośmiertnie m.in. dramat Termopile, powieści Wita, Mene-Mene-Thekel-Upharisim oraz poemat Niedokonany. Będąc twórcą Młodej Polski, Miciński kształtuje odrębny styl, oparty na odrębnym również światopoglądzie. Przedstawiał wizję świata jako pola walki dobra ze złem (manicheizm), opowiadając się zarazem za moralnym obowiązkiem doskonalenia siebie, własnego narodu i świata (realizacja idei wolności). Jego symbolizm przechyla się niekiedy w kierunku surrealizmu, jego twórczość dramatyczna, określana jako ekspresjonistyczna, wykracza w kierunku misteriów filozoficznych; operując poetyką snu, strumienia świadomości, Miciński nie wahał się przeplatać te wysokie tony mistyczne analizą społeczną i groteską. Zafascynowany nim Witkacy czerpał wiele inspiracji artystycznych z twórczości Micińskiego, ponadto zadedykował mu Nienasycenie oraz sportretował w jednej z postaci z młodzieńczej powieści 622 upadki Bunga. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.
Anarchia i francuski teatr sprzeciwu społecznego 1880-1914. Antologia przekładów
Tomasz Kaczmarek
Książka nie jest historycznym ujęciem anarchizmu, lecz ukazanie, jak literatura francuska ‒ zwłaszcza dramat ‒ odzwierciedlała czasy, w których anarchizm przeżywał swój największy rozkwit nad Sekwaną na przełomie XIX i XX w. Zawiera część spuścizny teatru sprzeciwu społecznego, który we Francji został odkryty dopiero pod koniec XX w. Ówcześni dramatopisarze sięgając po groteskę i konwencję gatunkową farsy, antycypując przy tym ekspresjonizm, teatr epicki i agitprop, ośmieszali przede wszystkim władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, kierujące się jedynie własnym interesem. Nie oszczędzali też dziennikarzy, wojskowych i duchowieństwa. Piszące wówczas kobiety zwalczają również władzę mężczyzn, kładąc podwaliny pod teatr feministyczny. Wybór utworów podyktowany był kryteriami atrakcyjności i aktualności, bo choć napisane zostały zgoła 100 lat temu i dzisiaj mogą, dzięki swojej uniwersalności, bawić, ale i straszyć. Lektura może również zainteresować historyka, który odnajdzie w nich atmosferę panującą w owych „gorących” czasach.
Władysław Michał Dębicki
Książka opowiada między innymi o tym, że do znamion szczególnych, którymi koniec XIX stulecia zapisał się w historii, należy przede wszystkim bezprzykładnie wielkie zamieszanie w sferze umysłowej i moralnej. Historyk może wprawdzie przytoczyć z przeszłości niejeden moment analogiczny może wymienić np. pierwsze stulecia naszej ery, czas rewolucji religijnych w wieku XVI, albo XVIII śmiało można jednak twierdzić, że takich rozmiarów i tak radykalnego charakteru, jak w wieku XIX, anarchia intelektualno-etyczna nie przybierała nigdy. Zdawać by się mogło, że treść niniejszej książki już się zdezaktualizowała nic bardziej błędnego! Bez zrozumienia tamtych czasów nie będziemy umieli zrozumieć czasów, w których dziś żyjemy. Książka absolutnie godna polecenia!
Bożena Keff
Bożena Keff Nie jest gotowy Anarchistka i policjant Wychodzę jakby spod ziemi, z ciemnego włazu, prostuję się i staję na środku jezdni, na ruchliwej ulicy miasta Meksyk, w jasny dzień, w pełnym słońcu. Wiem, że brałam udział w zamachu organizacji anarchistycznej na ministra Identification Publica. Ale nie jest jasne, co właściwie zrobiłam. Tak czy inaczej, muszę natychmiast zejść z widoku, pokazywanie się na ulicy nie jest bezpieczne. Widzę, że wylądowałam w eleg... Bożena Keff ur. 1948 Najważniejsze dzieła: Sen o znaczeniu snów (1995), Nie jest gotowy (2000), Postać z cieniem (2001), Barykady. Kroniki obsesyjne (2006), Utwór o Matce i Ojczyźnie (2008), Antysemityzm. Nie zamknięta historia (2013) Poetka, eseistka, krytyczka filmowa, tłumaczka, publicystka, działaczka społeczna, wykładowczyni filozofii i etyki. Pracowała naukowo m.in. w Żydowskim Instytucie Historycznym im. E. Ringelbluma w Warszawie. Autorka kilku tomów poezji, dwukrotnie nominowana do Nagrody Literackiej NIKE: w roku 2002 za tom Postać z cieniem i w 2009 za Utwór o matce i ojczyźnie. Ten ostatni, postrzegany jako jej najważniejszy utwór, eksploruje temat wpływu żydowskiej tożsamości i pamięci na relacje między matką a córką. Utwór o matce i ojczyźnie był kilkakrotnie inscenizowany w teatrze, m.in. przez Jana Klatę (2011). Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.
Serhij Żadan
Anarchy in the UKR to punkrockowa proza o wydarzeniach lat osiemdziesiątych, a także czasach ostatniej rewolucji w industrialnym Charkowie i jego rozległych okolicach. Osobista historia w czterdziestu rozdziałach, które ułożone są z filmowych ujęć i odautorskiego monologu. Osobliwości autostopu splatają się z opowieścią o niezależnych radiostacjach. Opisy dzieciństwa to nie tylko sentymentalny powrót do Kraju Rad, właśnie one wprowadzają nas w przeszłość wciąż nieznanej Ukrainy z nowojorskimi przyległościami, a wizja przyszłości przebija spod całej tej nostalgii. Dowodem na to jest choćby ścieżka dźwiękowa do tego filmu piosenki na stypę, tajemnicza stacja metra, pomniki, hotele i czerwony odcień międzynarodowego biznesu, czyli po prostu południowa strona północy. Michał Petryk
Czesław Centkiewicz
Opowieść o mieszkańcach Grenlandii Eskimosach. Bohaterem utworu jest mały Eskimos od dzieciństwa nawykły do trudnej pracy myśliwego i życia w warunkach polarnych. Książka zalecana jako lektura dla szkół podstawowych.
Czesław Centkiewicz
Opowieść o życiu, obyczajach i wierzeniach mieszkańców Grenlandii Inuitów. Bohaterem utworu jest mały Inuita od dzieciństwa nawykły do trudnej pracy myśliwego i egzystencji w warunkach polarnych. Książka zalecana jako lektura dla szkół podstawowych. Czesław Centkiewicz przyszedł na świat w rodzinie inteligenckiej. Rodzice dbali o dobre wykształcenie swoich dzieci Stanisława, Czesława i Haliny. Rodzina wyjechała do Kaliningradu, gdzie ojciec inżynier pracował przy budowie kolei transsyberyjskiej. W 1918 roku wrócili do Warszawy. Czesław od dzieciństwa przejawiał różnorodne zainteresowania w dziedzinach techniki i sportu. Wiele sprawności wyniósł z doświadczeń w harcerstwie. Organizował kursy dla ratowników i kierowców samochodowych. Trenował aktywnie narciarstwo i lekkoatletykę, a szczególnie biegi długodystansowe. W 1925 r. zdobył mistrzostwo Polski w biegach przełajowych. Po ukończeniu gimnazjum, w 1926 roku rozpoczął studia na wydziale elektronicznym politechniki w Grenoble. W 1929 roku przeniósł się do Liege, gdzie uzyskał dyplom. W 1930 roku wrócił do Warszawy i do wybuchu II wojny światowej pracował w Państwowym Instytucie Meteorologicznym. Był autorem prac naukowych z zakresu radiometeorologii i elektrotechniki. W 1932 roku wyjechał jako kierownik pierwszej polskiej wyprawy polarnej na Wyspę Niedźwiedzią, zwyciężając w konkursie z dwustoma innymi kandydatami. W skład wyprawy, oprócz Centkiewicza, wchodzili jeszcze Władysław Łysakowski i Stanisław Siedlecki. Polarnicy spędzili 13 miesięcy, prowadząc badania na słabo znanym lądzie, robiąc zapiski; przetrwanie w bazie, przy ówczesnych warunkach technicznych i dziewiczości terenu, wymagało od nich umiejętności różnego rodzaju: zarówno siły fizycznej i wiedzy, jak i podstawowych umiejętności w wykonywaniu prac domowych szyciu, praniu i gotowaniu. Wtedy to Czesław Centkiewicz zaczął opisywać swoje doświadczenia w listach do narzeczonej, kładąc podwaliny pod swoją pierwszą książkę Wyspa mgieł i wichrów". Po powrocie do Polski Czesław Centkiewicz kontynuował pracę zawodową, łącząc ją z pisaniem kolejnych książek. W 1938 roku ożenił się z Aliną Giliczyńską, którą poznał podczas wędrówek po Alpach, jeszcze za czasów studiów w Grenoble. Po powstaniu warszawskim w 1944 r. nalazł się w obozie pracy w Neuengamme koło Hamburga. Po zakończeniu wojny zarządzał elektryfikacją Ziem Odzyskanych jako dyrektor Okręgu Dolnośląskiego. Rok później z obozu wróciła jego żona. W 1950 roku przenieśli się oboje z powrotem do Warszawy, gdzie pracowali i pisali książki. Ostatecznie zamieszkali na Saskiej Kępie przy ul. Zakopiańskiej. W 1958 roku Czesław Centkiewicz zakończył pracę zawodową i poświęcił się w pełni pisarstwu. W latach 19501980 odbył około 80 podróży, w tym 63 razem z żoną. Miejscem, które wywarło na oboje małżonków największy wpływ, i które było najczęściej przedstawiane w ich twórczości, była Antarktyda i Arktyka. W książkach Centkiewiczów obok niezwykle cennego opisu niemalże nieznanych wtedy ziemi widać pasję poznawania odmiennej ziemi i zachwyt nad różnorodnością świata. Małżonków pochowano na cmentarzu dla zasłużonych Polaków na Powązkach. Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Alina Centkiewicz, Czesław Centkiewicz
Anaruk, eskimoski chłopiec z Grenlandii, i sprytne pingwiny z Zaczarowanej zagrody to najbardziej znani bohaterowie Aliny i Czesława Centkiewiczów. Z podróży do Arktyki i na Antarktydę autorzy przywieźli jednak wiele pasjonujących historii. Zachęcamy miłośników polarnych krain i krajobrazów skutych lodem do zaprzyjaźnienia się także z innymi, równie sympatycznymi postaciami: Piotrkiem i jego oswojonym białym niedźwiadkiem, Giwejem, który zamiast szamanem został pilotem, a także dzielnym Jędrkiem, który uratował tatę przed niedźwiedziem polarnym. Wydanie jubileuszowe z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia twórczości pisarskiej przez Czesława Centkiewicza oraz 110. rocznicy jego urodzin.