Verleger: 8
Czerwono-biało-czerwona Łódź. Lokalne wymiary polityki pamięci historycznej w PRL
Andrzej Czyżewski
"Kto kontroluje przeszłość, kontroluje przyszłość. Kto kontroluje teraźniejszość, kontroluje przeszłość" - napisał swego czasu George Orwell. Im silniejsza, im bardziej opresyjna jest władza, tym łatwiej wprowadzać tę zasadę w życie. Co nie znaczy zarazem, że od tego rodzaju pokus wolne są rządy demokratyczne. Nawet jednak skrajnie autorytarne reżymy wiedzą, że implementowana odgórnie wizja przeszłości - szczególnie niedalekiej - nie może wisieć w próżni. Uprawiana przez nie polityka pamięci historycznej musi zatem - choćby częściowo - korespondować z autentycznymi odczuciami tych, do których jest adresowana. W czasach PRL odpowiednio sformatowany przekaz na temat II wojny światowej miał kluczowe znaczenie w procesie uwiarygodniania nowego systemu rządów. Równocześnie wydarzenia z lat 1939-1945 były silnie obecne w pamięci biograficznej obywateli powojennej Polski i w naturalny sposób współtworzyły fundamenty rodzimej "wspólnoty wyobrażonej". Czerwono-biało-czerwona Łódź to zarówno opowieść o budowaniu wizerunku miasta "walki i pracy", jak i analiza napięć między ustalanymi odgórnie wzorami interpretowania przeszłości a oddolnymi wyobrażeniami na jej temat. Waga poczynionych w pracy ustaleń wynika również z ich chwilami zaskakującej aktualności. Okazuje się bowiem, że mijają dekady, a pewne schematy narracyjne dotyczące okupacyjnych losów Łodzi - a w szerszym planie Polski - pozostają niezmienne. Warto zatem krytycznie spojrzeć na okoliczności ich powstania. Ku przestrodze.
Aleksander Błażejowski
W warszawskim kabarecie Złoty Ptak przy ulicy Marszałkowskiej występuje znakomity komik-humorysta o pseudonimie Czerwony Błazen. Nikt nie wie, kim jest, gdyż twarz skrywa za maską. Na scenie wyśmiewa polityków, urzędników i dorobkiewiczów. W ciągu kilku wieczorów przemienił Złotego Ptaka, który świecił pustką, w najpopularniejszy i najbardziej uczęszczany kabaret stolicy. Tymczasem tuż przed rozpoczęciem kolejnego spektaklu w garderobie anonimowego błazna obsługa znajduje zwłoki znanego w sferach towarzyskich bankiera. A sam komik zniknął. Śledztwo prowadzą komisarz policji Borewicz i prokurator Gliński. Wkrótce wychodzi na jaw, że Czerwony Błazen i pewien polski młody dyplomata są rodzonymi braćmi. Jeden w masce błazna pracował, by mieć pieniądze na pokrycie nadmiernych wydatków drugiego.
Aleksander Błażejowski
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości życie kulturalne Warszawy nabiera rozpędu. Na scenach stołecznych kabaretów bryluje Czerwony Błazen. Artysta o niejasnej tożsamości, występujący zawsze w masce, ostrzem swojego dowcipu dźga polityków i urzędników wszystkich ugrupowań, a nawet cywilnych dorobkiewiczów. Jego działalność przyciągnęła do niego tylu miłośników, ilu wrogów. Dlatego tak trudno wytypować sprawcę, gdy pewnego dnia w garderobie zostaje odkryte jego martwe ciało. Sprawę próbują rozwiązać prokurator Gliński i komisarz Borewicz.
Aleksander Błażejowski
KLASYKA POLSKIEGO KRYMINAŁU "Czerwony Błazen" Aleksandra Błażejowskiego, uznawany za najstarszy polski kryminał (napisany w 1925 roku). Warszawa, pierwsze lata po odzyskaniu niepodległości. W kabarecie Złoty Ptak przy ulicy Marszałkowskiej występuje Czerwony Błazen. Nikt nie wie, kim jest, gdyż twarz skrywa za maską. Na scenie wyśmiewa polityków, urzędników i dorobkiewiczów. Jego występy przerwą jednak tragiczne wydarzenia. Czy sprawie podołają prokurator Gliński i komisarz Borewicz... Książka "Czerwony Błazen” jeszcze przed II Wojną Światową była trzykrotnie wznawiana i została zekranizowany w reżyserii Henryka Szaro z udziałem gwiazd polskiego kina, m.in. Eugeniusza Bodo i Nory Ney. Aleksander Błażejowski był popularnym dziennikarzem, prawnikiem, redaktorem krakowskiego "Gońca" i autorem kilku powieści sensacyjno-kryminalnych. W 1940 roku został aresztowany przez NKWD i rozstrzelany. Po II wojnie światowej wszystkie książki jego autorstwa trafiły na listę książek zakazanych w PRL.
Jacob i Wilhelm Grimm
Jacob i Wilhelm Grimm Czerwony Kapturek tłum. Marceli Tarnowski ISBN 978-83-288-2269-6 Była raz mała słodka dzieweczka, którą kochał każdy, kto ją tylko ujrzał, a najwięcej kochała ją babcia nie wiedziała wprost, co jej dać. Pewnego razu podarowała jej kapturek z czerwonego aksamitu, a dziewczynce tak się ten kapturek podobał, że nie chciała nosić żadnego innego, toteż nazwano ją Czerwonym Kapturkiem. Pewnego razu rzekła matka do Czerwonego Kapturka: Oto masz, dz... Jacob i Wilhelm Grimm Jacob Grimm ur. 4 stycznia 1785 w Hanau, zm. 20 września 1863 w Berlinie oraz Wilhelm Grimm ur. 24 lutego 1786 w Hanau, zm. 16 grudnia 1859 w Berlinie Najważniejsze dzieła: kolekcjonowany od roku 1806 a publikowany od 1812 zbiór baśni, bajek ludowych, podań i opowieści Bracia Grimm jako pierwsi zapisywali ludowe baśnie i podania w formie bliskiej tej, w jakiej zostały one opowiedziane, powstrzymując się od literackiego upiększania materiału. Można ich zatem uznać za pionierów badań etnograficznych, mimo że nie prowadzili badań terenowych, lecz zapraszali do swojego mieszkania osoby opowiadające baśnie. Zbieraniem materiału zajmował się głównie Jacob, natomiast Wilhelm nadawał tekstom ostateczny kształt literacki. Najbardziej znane utwory ze zbioru to Królewna Śnieżka, Kopciuszek czy Piękna i Bestia. Bracia Grimm są również autorami wielotomowego słownika języka niemieckiego (Deutsches Wörterbuch). Jacob jest odkrywcą "prawa Grimma" w językoznawstwie, dotyczącego rozwoju praindoeuropejskich spółgłosek w językach germańskich i sąsiednich. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.
Edgar Wallace
Jedna z najbardziej znanych powieści kryminalnych w dorobku Edgara Wallace'a, aż czterokrotnie przenoszona na srebrny ekran. Gdy James Beardmore otrzymuje list z żądaniem wysokiego okupu, postanawia nie dać się zastraszyć. Organizacja Czerwony Krąg niewiele jednak robi sobie z jego nieposłuszeństwa - w kolejnych dniach zasypie swoją ofiarę kolejnymi listami z czerwonym znakiem i brutalnie wtargnie w codzienność jego i bliskich mu osób. Wszystko wskazuje na to, że finał tych przepychanek będzie tragiczny.
Edgar Wallace
Detektywi ze Scotland Yardu próbują wyśledzić członków tajnego stowarzyszenia szantażystów o nazwie Czerwony Krąg. Dynamiczny rozwój akcji, żywe dialogi, umiejętność utrzymania czytelnika w napięciu oraz oddany z wielką precyzją klimat Londynu lat dwudziestych minionego wieku to wszystko znajdziemy w tym klasycznym kryminale Edgara Wallacea, autora wielu bardzo poczytnych powieści awanturniczo-przygodowych, sztuk teatralnych oraz scenariuszy hollywoodzkich przebojów kinowych, m.in. słynnego King Konga.
Małgorzata Radtke
Sierż. szt. Szadurski po policyjnej akcji w rezerwacie Beka otrzymuje wezwanie na miejsce zdarzenia do zakładu produkującego mrożonki w Szelewie. Podłoga na hali produkcyjnej zalana jest ludzką krwią. Brak ciała oraz nagrań z monitoringu od samego początku komplikuje śledztwo. Po odnalezieniu ciała brygadzistki zostają utworzone trzy grupy śledcze. Szadurski pod ścisłym nadzorem naczelnika i prokuratora prowadzi sprawę, w której napotyka liczne komplikacje: nie tylko dyrekcja manipuluje dowodami i zeznaniami pracowników obecnych feralnej nocy na terenie zakładu, ale także jeden z istotnych świadków umiera. Morderstwo brygadzistki wywiera na Szadego większy wpływ niż przypuszczał, co powoli prowadzi go na dno. Z czasem, przez niewiarygodne zeznania oraz podkładane dowody, jest zmuszony korzystać z niekonwencjonalnych metod. Co takiego ukrywa zarząd firmy, że jest gotowy poświęcić ludzkie życia, aby prawda nigdy nie wyszła na jaw? Czy Szademu uda się znaleźć zabójcę? I co najważniejsze: ile będzie musiał poświęcić dla rozwiązania tej sprawy?