Verleger: 8
Czerwone gardło. Harry Hole. Tom 3
Jo Nesbo
Harry Hole, samotnik i alkoholik, a jednocześnie genialny śledczy, przypadkowo wpada na ślad przemyconego do Norwegii snajperskiego karabinu marki Märklin. Trop prowadzi komisarza w kręgi neofaszystów. Czy to przypadek, że starego hitlerowca znaleziono z poderżniętym gardłem w pobliżu miejsca, gdzie zbierają się neonaziści? Hole podejrzewa, że sprawa może mieć początek w czasach drugiej wojny światowej. Jednak morderca jest ciągle o krok przed nim. Zdaje się mówić: "Jestem sędzią, ławą przysięgłych i katem Nie powstrzymasz mnie".
Stendhal
Sztandarowa powieść Stendhala umieszczona w indeksie ksiąg zakazanych z powodu krytyki Kościoła katolickiego. Główny bohater usiłuje poukładać swoje życie po przywróceniu obalonej dynastii Burbonów. Opowieść o ambicji, miłości i próbie wydostania się z biedy i marazmu. Kreacja głównego bohatera zaskakuje determinacją i wrażliwością. Powieść pełna jest niedomówień i ukrytych znaczeń, które zmuszają czytelnika do głębokiej analizy utworu.
Stendhal
O ile podróżny bodaj parę chwil zatrzyma się na głównej ulicy, która prowadzi do Doubs pod sam szczyt pagórka, można trzymać sto przeciw jednemu, że spotka tam wysokiego mężczyznę z ważną i poważną miną. Na jego widok odkrywają się wszystkie głowy. Włosy ma szpakowate, ubrany jest szaro. Jest kawalerem licznych orderów, ma wydatne czoło, orli nos, rysy na ogół dosyć regularne: na pierwsze wrażenie twarz ta jednoczy nawet godność prowincjonalnego mera ze śladami urody, jakie może jeszcze zachować fizjonomia między czterdziestym ósmym a pięćdziesiątym rokiem. Ale niebawem przykro uderzy paryżanina wyraz zadowolenia z siebie i tępej zarozumiałości. Czuje się, koniec końców, że talenty tego człowieka sprowadzają się do punktualnego ściągania cudzych należytości i płacenia możliwie najpóźniej własnych. (Fragment)
Stendhal
Najsłynniejsza powieść Stendhala. W prowincjonalnym francuskim miasteczku mieszka w rodzinie właściciela tartaku młody chłopak wyróżniający się fenomenalną pamięcią, ale też wrażliwością i umiłowaniem książek. Ponieważ po klęsce Napoleona – jego idola – droga do szlifów oficerskich dla ambitnego człowieka została zamknięta, postanawia zostać księdzem i w tym celu zaprzyjaźnia się z miejscowym proboszczem, który poleca go merowi na guwernera synów. Julian Sorel poznaje tam starszą od siebie o kilka lat matkę chłopców. Siła miłości, która ich ogarnia, jest zaskoczeniem dla obojga. Julian musi wyjechać. Udaje się najpierw do Besançon, a następnie do Paryża. Tu również wzbudza płomienne uczucie… Powieść to jest zwierciadło przechadzające się po gościńcu – powiedział Stendhal. A jego tłumacz, Tadeusz Żeleński-Boy, dodaje: Wystarczy się tej powieści poddać, by pływać w rozkoszy. Historia składa się z dwóch elementów: powieści społecznej — Kroniki XIX wieku, jak ją nazwał sam autor, oraz wielkiej historii miłosnej. A sam tytuł? Czerwone i czarne to mundur i sutanna; to dwie Francje, Francja napoleońska i Francja Burbonów, która nastąpiła nagle po tamtej, brutalnie dławiąc rozkołysany w młodych duszach hymn sławy i czynu.
Stendhal
“Czerwone i czarne” to powieść Stendhala, słynnego francuskiego pisarza epoki romantyzmu oraz prekursora realizmu w literaturze. Jest to jedna z najbardziej znanych powieść autorstwa Stendhala. Z powodu zawartych w powieści treści krytycznych wobec Kościoła w 1864 r. została ona umieszczona na indeksie ksiąg zakazanych. W prowincjonalnym francuskim miasteczku, w rodzinie drwala, żyje Julian Sorel – młody chłopak, o niezwykłej wrażliwości i doskonałej pamięci. W przeciwieństwie do swojej ograniczonej rodziny odczuwa pociąg do literatury i sztuki. Ma olbrzymie ambicje – pragnie zostać oficerem. Droga do kariery wojskowej po klęsce Napoleona została zamknięta dla plebsu. Jedynym sposobem na ucieczkę z domu, w którym jest lekceważony i bity, jest stan duchowny.
Stendhal
Młody Julian Sorel, syn drwala, marzy o karierze oficera. Jednak po klęsce Napoleona musi pożegnać się z planami na przyszłość. Jedyną szansą na wyrwanie się z domu i podążanie za ambicjami jest wstąpienie na drogę duchowną. Przedtem jednak chłopak podejmuje się pracy nauczyciela w posiadłości państwa de Renal, gdzie zadurza się w pani domu. Kiedy romans wychodzi na jaw, Julian w atmosferze skandalu opuszcza dwór. Choć jego życie płynie dalej, echa przeszłości uniemożliwiają mu odcięcie się od tego, co było.
Stendhal
"Czerwone i czarne" to jedna z fundamentalnych powieści europejskiego realizmu psychologicznego. Stendhal z niemal chirurgiczną precyzją ukazuje ambicje, sprzeczności i dążenia swojego bohatera, który balansuje między miłością a wyrachowaniem w postnapoleońskiej Francji. Konflikt między szczerym uczuciem a pragnieniem społecznego awansu nie jest łatwy do rozstrzygnięcia i to właśnie ta moralna niejednoznaczność sprawia, że książka jest ponadczasowym dziełem. Proza autora jest bezpośrednia, analityczna, często ironiczna, a obraz hipokryzji burżuazji i duchowieństwa, jaki tworzy, pozostaje druzgocący. [Sergi Lapeira, goodreads.com] Jedna z najbardziej fascynujących książek, jakie czytałem. Język, ówczesne życie towarzyskie, władza i intrygi. Utwór z dawnych lat, który zdecydowanie przetrwał próbę czasu. [Moe Mur, amazon.com] Opublikowane w 1830 r. "Czerwone i czarne" to obok "Pustelni parmeńskiej" najsłynniejsze dzieło Stendhala. Tytułowe kolory symbolizują mundur i sutannę, czyli Francję napoleońską i Francję w epoce restauracji Burbonów. Julian Sorel, młody plebejusz - zdolny, wrażliwy, rozkochany w literaturze i piękny - marzy o awansie społecznym i olśniewającej karierze. Po namiętnym romansie z żoną swego chlebodawcy chroni się w seminarium duchownym, wkrótce jednak porzuca je, by wyruszyć na podbój Paryża i wielkiego świata. Wykorzystując swój urok, inteligencję i wrażenie, jakie robi na kobietach, krok po kroku wkrada się w łaski wyższych sfer. Determinacja, z jaką dąży do celu, każe mu odrzucić skrupuły natury moralnej. Kiedy burzliwy związek z piękną Matyldą otwiera mu drogę do upragnionej kariery, sytuacja zaczyna się komplikować. [Wydawnictwo SBM, 2023] Niewiele książek pochłonęło mnie tak całkowicie, jak ta francuska powieść napisana prawie dwieście lat temu. [lotzintranslation.com] To, co mnie od początku urzekło, to przede wszystkim postać Juliana. Duża w tym zasługa Stendhala, że tak drobiazgowo przedstawiony egoista, pełen dumy i hipokryzji, może wzbudzić sympatię czytelnika. Na uwagę zasługują też postacie kobiece: pani de Renal i panna de la Mole - będące swoimi przeciwieństwami - po części odzwierciedlają również krańcowo różne cechy głównego bohatera. W ogóle w "Czerwonym i czarnym" nie spotka się wyłącznie pozytywnych albo negatywnych bohaterów - każdy z nich "ma coś za uszami", co oczywiście jest ogromnym plusem powieści. [chrumkington, lubimyczytac.pl] ADAPTACJE FILMOWE. Powieść Stendhala była wielokrotnie adaptowana na potrzeby kina i telewizji. Za pierwszą ekranizację uchodzi włoski niemy film "Il rosso e il nero" w reżyserii Maria Bonnarda z 1920 roku. Następnie powstały m.in. niemiecki "Der geheime Kurier" (1928) oraz włoski "Il corriere del re" (1947). Najbardziej znaną adaptacją pozostaje francusko-włoski film Claude'a Autant-Lary z 1954 roku, z Gerardem Philipe'em w roli Juliana Sorela oraz Danielle Darrieux (pani de Renal) i Antonellą Lualdi (Matylda de La Mole). Produkcja zdobyła uznanie krytyków, otrzymując nagrodę French Syndicate of Cinema Critics dla najlepszego filmu 1955 roku, i do dziś uchodzi za klasyczną ekranizację powieści. W kolejnych latach powstały również francuski film telewizyjny Pierre'a Cardinala (1961), dwa brytyjskie miniseriale BBC - "The Scarlet and the Black" z 1965 i 1993 roku, radziecka ekranizacja Siergieja Gierasimowa z 1976 roku, kubański film telewizyjny "El rojo y el negro" (1979) oraz francuski miniserial Jean-Daniela Verhaeghe'a z 1997 roku, z Kimem Rossim Stuartem i Carole Bouquet w rolach głównych. ADAPTACJE TEATRALNE. "Czerwone i czarne" doczekało się również licznych adaptacji scenicznych. Do najbardziej znanych należy musical japońskiej grupy Takarazuka Revue, wystawiony po raz pierwszy w 1957 roku i wielokrotnie wznawiany. W 2016 roku we Francji odbyła się premiera widowiska "Le Rouge et le Noir - L'Opera Rock", które odniosło duży sukces i przyczyniło się do ponownego zainteresowania powieścią. W następnych latach powstały także opera Jorisa Barcarolego (2019) oraz balet Pierre'a Lacotte'a (2021), inspirowane dziełem Stendhala. POLSKA ADAPTACJA TEATRALNA. Polska adaptacja "Czerwonego i czarnego" miała premierę 23 marca 2025 roku w krakowskim Teatrze Łaźnia Nowa, we współpracy z Teatrem im. Juliusza Słowackiego. Spektakl wyreżyserował Bartosz Szydłowski, adaptację przygotował Krzysztof Szekalski, wykorzystując przekład Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Twórcy ujęli historię Juliana Sorela w formę współczesnego śledztwa, zachowując najważniejsze wątki powieści i podkreślając ich aktualność. TŁUMACZENIA. Książka została przetłumaczona z francuskiego na wiele języków, m.in. na: polski, angielski, niemiecki, hiszpański, włoski, duński, rosyjski, czeski, serbski, chorwacki, szwedzki, fiński, japoński, arabski, grecki, hebrajski oraz chiński. Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji. O AUTORZE. Stendhal, a właściwie Marie-Henri Beyle (1783-1842). Był francuskim pisarzem epoki romantyzmu, uznawanym za prekursora realizmu w literaturze. Do jego najważniejszych dzieł należą m.in. "Czerwone i czarne", "Pustelnia parmeńska", "O miłości" oraz "Kroniki włoskie". W swoich utworach ukazywał ludzkie uczucia, ambicje i konflikty na tle społecznym, a jego prozę wyróżniają jasny, precyzyjny styl oraz głęboka analiza psychologiczna bohaterów. Znajdujące się na początku każdego rozdziału obcojęzyczne motta zostały, w niniejszym wydaniu, przetłumaczone na polski. Na okładce: Carl Joseph Begas, autoportret, olej na płótnie, namalowany około roku 1820.
Stendhal
Czerwone i czarne Od tłumacza Na przełomie wieku XVIII i XIX widzimy dwie postacie będące zupełnym niemal przeciwieństwem: Chateaubriand i Stendhal. Jeden czerpie w dawnej Francji idee hierarchii, dyscypliny społecznej, powagi królewskiej, ale odświeża je tchem religijnego odrodzenia; drugi sięga w wiek XVIII swą bezreligijnością, materializmem filozoficznym, radykalizmem społecznym: ale i on spłaca swój dług romantyzmowi epoki: staje się piewcą energii, namiętności wcielonej w rapsod napoleoński. [...]StendhalUr. 23 stycznia 1783 w Grenoble Zm. 23 marca 1842 w Paryżu Najważniejsze dzieła: Czerwone i czarne, Lamiel, Pustelnia parmeńska, Kroniki włoskie, Pamiętnik egotysty Właśc. Marie-Henri Beyle. Powieściopisarz francuski doby romantyzmu, twórca realistycznych powieści łączących wątki psychologiczne, obyczajowe i romansowe oraz szkiców z zakresu historii sztuki i literatury. Służył w armii Napoleona I aż do odwrotu spod Moskwy; był żarliwym obrońcą pamięci Cesarza Francuzów. Serdecznie związany z Włochami i ich kulturą, napisał kilka szkiców na temat sztuki włoskiej (Historia malarstwa we Włoszech, 1817; przewodnik po Rzymie, Neapolu i Florencji), a na swym nagrobku kazał nazwać się ,,Mediolańczykiem".Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.