Verleger: 8
Hayden White
Przeszłość praktyczna to kolejny tom antologii tekstów uznanego za najwybitniejszego teoretyka historii w świecie anglojęzycznym, amerykańskiego badacza teorii i historii historiografii - Haydena White’a. Po wydanej przez Universitas w 2000 roku Poetyce pisarstwa historycznego (red. Ewa Domańska i Marek Wilczyński; wydanie II poprawione i uzupełnione 2010) oraz tomie Proza historyczna (red. Ewa Domańska, 2009), proponowany zbiór będzie zawierać zarówno nowe teksty White’a opublikowane w ciągu ostatnich sześciu lat, jak i artykuły starsze, które warto przywołać w związku z rosnącym w Polsce zainteresowaniem posthumanizmem, utopią, myśleniem systemowym, postkolonialnym podejściem do badań przeszłości Europy Wschodniej, oraz współczesną sztuką jako medium badania przeszłości. Książka składa się z jedenastu artykułów poprzedzonych wstępem Haydena White’a przygotowanym specjalnie dla przygotowywanego tomu, posłowiem Ewy Domańskiej, aktualną bibliografią prac White’a oraz indeksem osób i pojęć. Wybór zawiera zarówno teksty teoretyczne, jak i analityczne, które ukazują warsztat badawczy White’a i stanowią egzemplifikację jego podejścia do badania tekstów. Ponadto tom podejmuje kwestie społecznej użyteczności historii. W ujęciu White’a, dostarcza ona wiedzy pozwalającej na rozwiązywanie problemów dnia dzisiejszego zarówno jednostce, jak i wspólnocie. Wybrane artykuły ujawniają także moralizatorski aspekt pisarstwa amerykańskiego badawcza, za którego podejściem stoi bardzo konkretna wizja ludzkiej podmiotowości wywodząca się z egzystencjalizmu koncentrującym się na kwestii wyborów i odpowiedzialności. Pokazują one, że w przypadku White’a należałoby mówić nie tyle o jego filozofii historii, ile o specyficznej, konsekwentnie przez niego propagowanej filozofii podmiotu, która stoi w centrum jego widzenia historii i z której wypływa proponowana przez niego refleksja na temat wyobraźni, języka, dyskursu i narracji. Konkretne problematyka rozpatrywana w logicznym następstwie, unikanie scjentystycznego żargonu, przejrzysty wywód, który pozwala śledzić argumentacje, a także jasno zdefiniowane pojęcia ułatwiające zrozumienie charakterystycznej dla White’a siatki kategorialnej – te wszystkie cechy stylu Autora powodują, że jego teksty są przystępne i przyjazne nawet dla czytelników, którzy nie zajmują się teorią literatury czy teorią i historią historiografii, a zainteresowani się relacjami między literaturą i historią, faktem i fikcją oraz ogólnie epistemologicznym, estetycznym i etycznym wymiarem pisarstwa produkującego wiedzę o przeszłości. Przeszłość praktyczna jest książką podręcznikową, przeznaczoną nie tylko dla pracowników i studentów instytutów polonistyki i historii, gdzie prace Haydena White’a weszły do kanonu literatury obowiązkowej, lecz także dla archeologów, antropologów, historyków sztuki, kulturoznawców i socjologów, zainteresowanych literackim wymiarem humanistycznego dyskursu naukowego, społecznym użytkowaniem wiedzy o przeszłości (badania pamięci, tożsamości), jak i awangardowymi podejściami w badaniach humanistycznych.
Przeszłość zagarnia swoje piękne dzieci
Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
Nowa książka jednego z najoryginalniejszych współczesnych twórców. Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, laureat najważniejszych polskich nagród literackich (m.in. Nagrody Literackiej Nike, Nagrody Gdynia, Nagrody Silesius) po kilku latach milczenia wraca ze zbiorem pięćdziesięciu pięciu wierszy. Przeszłość zagarnia swoje piękne dzieci czytać można jak wielowymiarową i wielowątkową refleksję nad istotą opowieści i sensem opowiadania. Dycki konstruuje świat niepokojący, którego pełnia odsłania się w nieustannych powrotach do źródeł pamięci i scen niemal wdrukowanych w jego poetyckie DNA. Wiersze osobne, pełne przewrotnego humoru, nierzadko zapierające dech, zapamiętywalne.
Prześcignąć swój czas. Kariera Ireny Szewińskiej od kulis
Maciej Petruczenko
W światłach jupiterów, na najsłynniejszych arenach świata pojawiła się nagle i zupełnie niespodziewanie także dla niej samej, kiedy była nastoletnią uczennicą warszawskiego liceum im. Jarosława Dąbrowskiego. Pozostała wielką postacią światowego sportu do ostatnich swych dni. Kibice zapamiętali Irenę Szewińską głównie przez pryzmat jej olimpijskich medali, jej wielkość jednak znacznie wykraczała poza ramy samego sportu. O sportowych wyczynach Irenissimy, ale też jej niezwykle skomplikowanym i intensywnym życiu opowiada dziennikarz Przeglądu Sportowego Maciej Petruczenko człowiek, z którym znała się, także na stopie towarzyskiej, od młodzieńczych lat. Dlatego oprócz danych statystycznych jednoznacznie wskazujących, że Szewińska była jedną z największych postaci w historii współczesnego sportu, w książce jest także wiele informacji jakim była człowiekiem. O tym, że nigdy nie zdradzała przyjaciół, a największe przyjaźnie pielęgnowała przez całe życie. O tym, że była też obiektem politycznych ataków, często za sprawą ludzi z jej najbliższego kręgu. Autor odkrywa też kulisy jej kilku spektakularnych sportowych wpadek powodem nie były nonszalancja czy zbyt duża pewność siebie, ale... słaby wzrok, co miało szczególne znaczenie podczas skoku w dal czy biegu sztafetowego... Urodzona w Leningradzie, wychowana w Warszawie, obywatelka świata, która sławą nie ustępuje Marii Skłodowskiej-Curie, jest w książce Prześcignąć swój czas przedstawiana także oczami jej przyjaciółek i rywalek z bieżni. Całość nie tylko wsparł merytorycznie, ale również fotograficznie jej mąż Janusz Szewiński, który okazał się skrupulatnym dokumentalistą sportowej kariery Irenissimy.
Izabela Czerniakowska-Wencel
Czy można wyleczyć się z miłości do mleczy? Dlaczego Kangur ciągle tak skacze? Czemu Króliczek nie chce się bawić? Gdzie są niby muchy w tym moim nosku? Prześmieszki dla Agnieszki to książka wyjątkowa, inspiracją do jej napisania była miłości córki autorki do zwierząt. Prześmieszki nie tylko bawią, ale także uczą i wzruszają. Zręczne gry językowe, urocze opowieści i cała gromada przemiłych, nie tylko zwierzęcych, bohaterów staną się z pewnością okazją do wspólnych uśmiechów przy rodzinnym czytaniu.
Vincent Vin
Zło nie zawsze czai się w ciemnych ulicach i mrocznych zaułkach. Niekiedy ma twarz niewinnego dziecka. Logan Blue od najmłodszych lat budził niepokój. Dziwne spojrzenia, niewytłumaczalne zachowania i martwe zwierzęta znajdowane w ogrodzie to dopiero początek... Kruk Prześmiewca, którego cień od urodzenia towarzyszy Loganowi, pragnie krwi i sprawiedliwości. Blue - odrzucony przez własną matkę i nierozumiany przez otoczenie - aby zadowolić swojego drugie ja, wyrusza w podróż ku prawdzie, własnemu przeznaczeniu i jego nieuchronności. Ta droga okaże się krwawą i bezwzględną przeprawą, podczas której nikt nie może czuć się bezpiecznie. "Prześmiewca" to mroczna opowieść o narodzinach zła oraz o próbie odnalezienia jego źródła. Na tej pełnej brutalności i okrucieństwa drodze Logan nigdy nie jest sam - Kruk Prześmiewca nie pozwala mu zapomnieć o powierzonej mu misji.
Anna Piwkowska
Nad zieloną Arkadią unosi się niewidzialne cień zagrożenia i czającej się nicości. W pulsującym życiem ogrodzie, w nieborowskim parku, czy w znanych z rodzinnych wspomnień litewskich okolicach, rządy sprawują Eros i Tanatos. Świat namiętności, czułości i dobra podszyty jest grozą, docierają do niego echaukraińskiej tragedii, wojna coraz bliżej i coraz brutalniej / brunatnieją bruzdy na twarzach tych, którzy wydają rozkazy. Czytając nowy tom wierszy Anny Piwkowskiej Prześwity, dobrze jest wiedzieć, że pierwotnie miał on nosić tytuł Szczeliny. I jedne, i drugie pojawiają się w wielu wierszach, umożliwiając przenikanie się czasów, przechodzenie od zmysłowo przeżywanej chwili do eterycznej przeszłości od teraz do nieskończoności. Na sypkim piasku odczytujemy klinowe pismo cierpienia. Chwytają za gardło wiersze o odchodzeniu najbliższych, zachwycają jak zawsze u Piwkowskiej kunsztownie zaplatane rymy i podskórne rytmy, przyjemność sprawia rozpoznawanie przemykających cieni Sylvii Plath czy Anny Achmatowej. To poezja osadzona w kulturze i obserwująca, jak kruszy się świat, otwarta na ból istnienia i głosząca pochwałę życia, wspólnoty i miłości.
Przetrwać Mariupol. Wspomnienia z piekła walk i rosyjskiej niewoli
Shaun Pinner
Jedna z najlepszych książek o wojnie toczącej się tuż za naszą wschodnią granicą. Trzymająca bezustannie w napięciu opowieść o tym, jak napaść rosyjskich bandytów zmieniła zwyczajne, spokojne życie na Ukrainie w piekło. Shaun Pinner mieszkał w Mariupolu ze swoją żoną, Ukrainką. Nagle, na przełomie lutego i marca 2022 r., znalazł się w ogniu najcięższych walk prowadzonych w Europie od zakończenia II wojny światowej. Jako emerytowany i odznaczony żołnierz wsparł Ukraińców pragnących bronić własnej niepodległości. Za to trafił do rosyjskiej niewoli, gdzie rozpoczął nowy etap walki o przetrwanie. Rosyjskim jeńcem pozostawał przez pół roku. W Donieckiej Republice Ludowej był przetrzymywany pod okiem FSB w tajnym więzieniu, pozbawionym jakiejkolwiek kontroli i nierespektującym żadnych praw człowieka. Był przesłuchiwany i torturowany przez służby specjalne rażony prądem, dźgany nożem, bity i prawie zagłodzony na śmierć. Pośród tego wszystkiego starał się podtrzymać morale innych jeńców, z którymi przebywał. Bezpośredni i brutalny portret wojny z pierwszej ręki, wykraczający daleko poza obrazy widziane w telewizji. Pozbawiony propagandowych naleciałości, a tym samym oczyszczająco szczery, mrozi krew w żyłach, dając wgląd w prawdziwą naturę tego konfliktu. Książka Pinnera jest precyzyjna, a zarazem jasna, nasycona przeżyciami i emocjami, które trudno pojąć, samemu nie przechodząc przez wojenne piekło. Ważna dla zrozumienia, że w kwestii rosyjskiej mentalności i okrucieństwa pomimo upływu lat nic się nie zmieniło. Polskie wydanie książki wstępem opatrzył były operator Jednostki Wojskowej Komandosów, mjr rez. Damian Matkowski Matka.
Christine Błaszkowska
Co począć, gdy miłość dwojga ludzi krzywdzi bliskie im osoby? Bernadetta ma nie najgorsze życie jak na realia PRL. Ma też asa w rękawie, którego postanawia wykorzystać dla swojej rodziny. Bohaterka o niemieckich korzeniach wyjeżdża na Zachód, by zdobyć obywatelstwo i ściągnąć do siebie kochającego męża i dzieci. Samotność na obczyźnie okazuje się jednak trudniejsza niż się spodziewała. Jedyną osobą, która to rozumie, jest przystojny Aron. On też wydaje się samotny. Mimo że w domu czekają na niego żona i dzieci, coraz częściej wymyka się na spotkania z Bernadettą. Obydwoje czują, że są sobie pisani. Muszą więc zdecydować, czy być ze sobą mimo bólu, który sprawią najbliższym, czy potraktować to uczucie jak chwilę szczęścia daną im przez los. Ona - 31-letnia Polka, atrakcyjna, ma męża i dwójkę małych dzieci. Mieszka w Kołobrzegu, ma niemieckie korzenie i kochającą rodzinkę. Rzeczywistość PRL-u jest jednak szara i trudna finansowo. Dlatego postanawia wyjechać do Niemiec, zdobyć obywatelstwo i ściągnąć rodzinę. On - mąż jej koleżanki z podstawówki. Przystojny Niemiec, nauczyciel i muzyk, romantyczna dusza. Od pierwszych chwil ciągnie ich do siebie. Uczucie jest tragiczne, dużo skrajnych emocji. Christine Błaszkowska swoje dzieciństwo spędziła w Bytowie, miasteczku malowniczo położonym wśród lasów i jezior Szwajcarii Kaszubskiej. W 1990 roku wyemigrowała wraz z rodziną do Niemiec Zachodnich. Autorka zadebiutowała w 2014 roku powieścią Przetrwać rozstanie. Rok później ukazała się jej kontynuacja Rozstania i powroty.