Wydawca: 8
Region Babiej Góry - Beskid Żywiecki Górskie wędrówki
Wojciech Biedroń
Wikipedia przytacza jedną z legend według której na szczycie Babiej Góry diabeł budował zamek dla zbójnika, który podpisał z nim umowę. Jednak gdy zapiał kur, niemal już ukończony zamek zawalił się, grzebiąc w ruinach zbójnika. Podczas burzy można podobno usłyszeć spod głazów brzęk jego ciupagi. Stąd też dla tego szczytu w ludowym nazewnictwie używano nazwy Diablak, Diabli Zamek lub Diable Zamczysko. Ja słyszałem, że podobno kiedyś (nie wiem czy teraz też) na Babiej Górze zbierały się czarownice, aby wziąć udział w sabacie. A to z kolei kojarzy się na przykład ze słynnym obrazem Francisco Goyi, który został zatytułowany nie inaczej jak właśnie "Sabat czarownic". W centralnej części dzieła znajduje się Wielki Kozioł, a więc sam Diabeł, który jest otoczony przez wiedźmy. Kiedy udało mi się wspiąć na Diablak (drugi raz w moim życiu) była piękna słoneczna pogoda i "ocean" z chmur, a więc nic z przytoczonych powyżej mrocznych legend nie miało miejsca. Tak więc tym razem przedstawiam w "górskich wędrówkach" krótki trekking w tej części Beskidu Żywieckiego, jednoczesnie dzieląc się wrażeniami z marszu oraz podając za jednym z przewodników różne warianty tras. Zdecydowanie polecam ten piękny region naszego kraju o każdej porze roku. Przy czym jeśli zdecydujemy się wędrować po szlakach Babiej Góry w okresie później jesieni czy zimy warto zwrócić uwagę na dodatkowe wyposażenie o czym więcej w tekście.
REGION JAKO KONTEKST ZACHOWAŃ POLITYCZNYCH
Tomasz Zarycki
Książka podejmuje problem roli szeroko rozumianego regionu w kształtowaniu się zachowań politycznych, w szczególności zachowań wyborczych. Porusza w pierwszym rzędzie teoretyczny aspekt zagadnienia, odwołując się do pojęcia ,,kontekstu" i jego definicji znanych w różnych szkołach naukowych. Praca obejmuje także obszerne studium empiryczne dwu polskich regionów historycznych o odmiennym klimacie politycznym: Małopolski (dawniej Galicji) oraz Ziem Zachodnich i Północnych, które traktowane są jako odmienne konteksty zachowań politycznych. Książka jest adresowana do wszystkich zainteresowanych problematyką wyjaśniania i interpretacji zachowań politycznych. Może być także użyteczna dla interesujących się problematyką współczesnej polskiej sceny politycznej oraz geografii politycznej kraju.
Regional and Local Studies, special issue 2010
Grzegorz Gorzelak
ISSN: 1509-4995 CONTENTS Grzegorz Gorzelak: Facts and Myths of Regional Development, p. 5-28; Bohdan Jałowiecki: City for Sale. Metropolisation in Peripheral Capitalism, p. 29-37; Przemysław Śleszyński: Structural, Spatial and Functional Changes in the Development of Enterprise Following Poland's Accession to the European Union, p. 38-58; Mikołaj Herbst: Creation and Absorption of Human Capital by Academic Cities in Poland, p. 59-76; Maciej Smętkowski, Piotr Wójcik: Regional Development in Central and Eastern Europe , p. 77-105; Agnieszka Olechnicka, Adam Płoszaj: Spatial Aspects of Collaborative Networks in Science - Lessons from Poland, p. 106-123; Lucyna Rajca: The Concept of New Public Management and Local Government Reforms in Selected Western European Countries, p. 124-139. Periodyk wydawany przez Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o. wraz z Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych UW.
Regionalisation in Europe: The State of Affairs
red. Grzegorz Libor, Dorota Nowalska-Kapuścik, Robert Pyka
Zachodzące współcześnie zmiany w życiu społecznym podyktowane między innymi postępującą globalizacją, spowodowały waloryzację różnego rodzaju terytoriów i terytorialności. Za sprawą decentralizacji oraz terytorializacji rozwoju gospodarczego do głosu ponownie dochodzą jednostki terytorialne, w tym zyskujące na znaczeniu regiony wyrażające specyficzną tożsamość zamieszkujących je populacji. Procesy te znajdują swoje odzwierciedlenie w występujących w różnej konfiguracji zjawiskach regionalizacji i regionalizmu, których przykłady zostały opisane w niniejszej książce. Redaktorzy tomu i jednocześnie autorzy kilku jego rozdziałów zebrali niezwykle ciekawy materiał ukazujący przemiany, jakim podlegają współczesne polskie i europejskie regiony w wymiarze zarówno politycznym, społecznym, jak i gospodarczym. Bezwzględnym walorem książki są rozdziały przygotowane przez zagranicznych autorów ukazujące doświadczenia europejskich regionów. Czytelnik może zatem nie tylko zgłębić swoją wiedzę na temat polskich regionów, ze szczególnym uwzględnieniem regionalizmu na Górnym Śląsku, ale także spojrzeć na region z perspektywy Irlandii Północnej, Szkocji i Walii, a także doświadczeń hiszpańskich, węgierskich czy włoskich, skąd pochodzą autorzy prezentowanych w książce tekstów.
Regionalizacja demograficzna. Wybrane metody i ich aplikacje
Anna Majdzińska
Publikacja dotyczy regionalizacji demograficznej, mającej na celu wyodrębnienie obszarów jednorodnych z punktu widzenia charakterystyk ludnościowych. Jest próbą syntezy dotychczas stosowanych metod regionalizacyjnych. Zawiera także propozycje autorki w zakresie modyfikacji niektórych procedur oraz adaptacji metod wielocechowej analizy porównawczej dla celów delimitacji regionów demograficznych. W monografii zaprezentowano również efekty regionalizacji demograficznej obszarów Polski i Europy na początku pierwszej i drugiej dekady XXI w., przy wykorzystaniu proponowanych metod. Książka adresowana jest do studentów, naukowców, pracowników administracji publicznej i samorządowej zainteresowanych przestrzennym ujęciem kwestii społecznych i ekonomicznych, w tym demograficznych.
Regionalizm literacki - historia i pamięć
Zbigniew Chojnowski, Elżbieta Rybicka
Czy od literackich badań regionalnych można oczekiwać innych historii oraz odmiennych pamięci niż te wypracowane i podejmowane w głównym nurcie historiografii czy literaturoznawstwa? Czy przeszłość peryferyjna może wprowadzać korekty do historii centralnej, państwowej, narodowej, a może sama podlegała lub podlega wyłącznie korektom zaplanowanym w centrali? Czy do zadań literatury regionów należy pełnienie roli narzędzia transmisji i aktywnego czynnika kształtującego współczesną pamięć kulturową? Zderzenie losów jednostkowych i (o)dziedziczonych narracji z następstwami dziejowych zdarzeń, polityczno-ideologicznych ograniczeń, a także interesów etnicznych czy państwowych powoduje stan rozregulowania pamięci i świadomości historycznej. To sprawia, że zarówno historia, jak i wyobrażone figury przeszłości danego regionu podlegają przemianom, naruszeniom, weryfikacjom, czynnościom dostosowawczym i erozji. W literaturze regionalnej jednak historia i pamięć mają tę wartość, że jawią się czytelnikowi bardziej namacalnie, w dającej się uchwycić ramie terytorialnej. Od redaktorów Książka Regionalizm literacki — historia i pamięć wśród wielu zalet, z których najważniejszymi są tworzące ją artykuły, ma i tę cechę, że skutecznie łączy dwie strategie: zarówno metodologicznej oryginalności i odrębności, jak i sięgania po literaturę istotną dla tego, co regionalne, literaturę nie tylko funkcjonującą dotąd poza głównym nurtem, ale także taką, która odgrywa w nim kluczową rolę. Przy czym nie bez znaczenia jest fakt, że chodzi nie tylko o utwory literatury polskiej czy współtworzące ją teksty fundujące na przykład piśmiennictwo kaszubskie. Recenzowana monografia okazuje się bardzo użyteczna w konfrontowaniu naszej literatury przede wszystkim z literaturą niemiecką. Jedną z szczęśliwych konsekwencji zajmowania się regionalizmem literackim jest przecież szansa patrzenia na to, co — konstytutywne dla regionów — dzieje się na naszych, europejskich pograniczach i wszędzie tam, gdzie mimo zmieniającej się przynależności państwowej trwa lokalna tożsamość: pamięć, historia i literatura. dr hab. Dariusz Kulesza, prof. UwB
Regionalizm literacki w Polsce. Zarys historyczny i wybór źródeł
Zbigniew Chojnowski, Małgorzata Mikołajczak
Seria NOWY REGIONALIZM W BADANIACH LITERACKICH prezentuje prace podejmujące nowatorskie interdyscyplinarne badania nad regionalizmem literackim. Jej celem jest ukazanie tradycji literackich badań regionalnych, rozpoznanie sytuacji literatury regionalnej w Polsce i rekonceptualizacja obszaru literaturoznawstwa regionalistycznego w perspektywie nowych orientacji pojawiających się w światowej humanistyce. Kolejny tom serii literaturoznawczych studiów regionalistycznych przynosi całościowe spojrzenie na obecność idei regionalistycznej w polskiej refleksji o literaturze. Profesorowie Małgorzata Mikołajczak i Zbigniew Chojnowski, znakomici filolodzy i zarazem kulturoznawcy, autorzy wielu znaczących prac z obszaru zagadnień między innymi geopoetyki, geografii literackiej oraz dyskursu tożsamościowego w literaturze, przygotowali rzecz fundamentalną. Antologię wypowiedzi krytycznoliterackich, publicystycznych i naukowych podejmujących w zasadniczy sposób kwestię regionalizmu jako zjawiska literackiego. Zważywszy na aktualność, wszechstronność oraz dynamizm współczesnego dyskursu społecznego o szeroko rozumianej tożsamości kulturowej, w której istotnym czynnikiem jest związek z miejscem, prace literaturoznawcze zmierzające do badania i naukowego porządkowania tego dyskursu są nie do przecenienia. prof. dr hab. Andrzej Zawada
red. nauk. Dariusz Rozmus i Sławomir Witkowski
Edukacja regionalna odgrywa istotną rolę w poznaniu dziejów swojego miasta czy wsi. Mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego odczuwają swoją regionalną tożsamość. Znaczący wpływ na ten stan rzeczy miało kształtowanie się odrębności tego obszaru. W przeciwieństwie do Górnego Śląska, terytoria te były częścią Rzeczypospolitej. Po utracie niepodległości region ten był swojego rodzaju pomostem pomiędzy Śląskiem, Małopolską – Galicją a Kongresówką, którego częścią były tereny położone nad Przemszą i Brynicą. Dynamicznie rozwijający się przemysł na tych obszarach przyczynił się do ukształtowania specyficznej atmosfery tego regionu, w którym pośród żywiołu polskiego rozwijała się kultura niemiecka, rosyjska i żydowska. Jednocześnie rozwijał się tutaj aktywnie ruch niepodległościowy, czego przykładem jest prawie całkowite wyzwolenie tego obszaru z rąk zaborcy rosyjskiego w zimie 1863 roku w okresie powstania styczniowego.