Видавець: 8
Stosunki Międzynarodowe nr 4(52)/2016
Edward Haliżak
W numerze [Contents] S t u d i a [S t u d i e s] Edward Haliżak: Stosunki USA-Chiny: falsyfikacja hipotezy ,,pułapki Tukidydesa" [US-China Relations: Falsification of the 'Thucydides Trap' Hypothesis], doi 10.7366/020909614201601, s. 9-32; Magdalena Kozub-Karkut: Teorie stosunków międzynarodowych a badanie polityki zagranicznej [International Relations Theories vis-a-vis Foreign Policy Studies], doi 10.7366/020909614201602, s. 33-50; Krzysztof Miszczak: Raisons d'État. EU Security and Defence Policy Framework in the Context of Polish and German Interests. An Analysis, doi 10.7366/020909614201603, s. 51-66; Olga Barburska: Podstawy normatywne funkcjonowania Unii Europejskiej w stosunkach międzynarodowych - ujęcie teoretyczne [The Normative Basis of the Functioning of the European Union in International Relations - A Theoretical Approach], doi 10.7366/020909614201604, s. 67-90; Joanna Starzyk-Sulejewska: Stosunki Unii Europejskiej z Organizacją Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) [The Relations between the European Union and the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)], doi 10.7366/020909614201605, s. 91-110; Paula Marcinkowska: The Scope of Influence of the Central and Eastern European Member States of the EU on Shaping the EU's Policy towards Russia - The Case of the Visegrad Countries, doi 10.7366/020909614201606, s. 111-122; Rafał Ulatowski: Międzynarodowy wymiar bezpieczeństwa energetycznego Chin [The International Dimension of China's Energy Security], doi 10.7366/020909614201607, s. 123-138; Anna Wróbel: Sektor usług w negocjacjach Transatlantyckiego Partnerstwa na rzecz Handlu i Inwestycji [The Services Sector in Negotiations of the Transatlantic Trade and Investment Partnership], doi 10.7366/020909614201608, s. 139-156; Marcin Florian Gawrycki: Analiza polityki zagranicznej państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (II) [An Analysis of the Foreign Policy of Latin American and Caribbean Countries (Part 2)], doi 10.7366/020909614201609, s. 157-200; Alicja Curanović: Symboliczna potęga Rosji w XXI wieku [Russia's Symbolic Power in the 21st Century], doi 10.7366/020909614201610, s. 201-220; Irena Popiuk-Rysińska: Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych po zimnej wojnie [The UN Security Council after the Cold War], doi 10.7366/020909614201611, s. 221-242; Karina Paulina Marczuk: Public Diplomacy in the Service of the National Interest - Australia's "Stopping the Boats" Campaign, doi 10.7366/020909614201612, s. 243-252; Katarzyna Kołodziejczyk: Przyszłość grupy krajów Afryki, Karaibów i Pacyfiku [The Future of the African, Caribbean and Pacific Group of States], doi 10.7366/020909614201613, s. 253-264; Ashik KC: Different Strokes for Different Folks: Azerbaijan's Geopolitical Orientation between the EU and Russia, doi 10.7366/020909614201614, s. 265-276; Deepen Bista: Post-Maidan European Union's Support to the Economic Transformation of Ukraine, doi 10.7366/020909614201615, s. 277-292; Maria Pasztor, Dariusz Jarosz: Władze komunistyczne w Polsce a ruch miast bliźniaczych w Europie [Communist Authorities in Poland and the Twin Towns Movement in Europe], doi 10.7366/020909614201616, s. 293-314. S p r a w o z d a n i a [R e p o r t s] Alicja Curanović, Szymon Kardaś: Sprawozdanie z konferencji jubileuszowej ,,Stosunki międzynarodowe w czasach globalnego kryzysu" z okazji 40-lecia Instytutu Stosunków Międzynarodowych, Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Warszawski, 5 grudnia 2016 roku [Report on the jubilee conference "Stosunki międzynarodowe w czasach globalnego kryzysu" on the occasion of the 40th anniversary of the Institute of International Relations, Faculty of Political Science and International Studies, University of Warsaw, 5 December 2016], s. 315-323; Andrzej Szeptycki: Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej ,,Polska nauka o stosunkach międzynarodowych: doświadczenia dla Ukrainy", Warszawa, 16 grudnia 2016 roku [Report on the international academic conference "Polska nauka o stosunkach międzynarodowych: doświadczenia dla Ukrainy" , Warsaw, 16 December 2016], s. 324-326. R e c e n z j e [R e v i e w s] Józef M. Fiszer: Karina P. Marczuk (red.), Reconciliation - Partnership - Security. Cooperation between Poland and Germany 1991-2016, s. 327-332.
Stosunki Międzynarodowe nr 4(55)/2019
Teresa Łoś-Nowak, Izabela Podobas, Anna Matysek, Piotr...
STUDIA [STUDIES] Teresa Łoś-Nowak: The State in the International System: The Paradox of Its Endurance, doi: 10.7366/020909614201901, s.7-32 Izabela Podobas, Anna Matysek: Kształtowanie marki miejsca na przykładzie polityki Dubaju w latach 1989-2019,doi:10.7366/020909614201902, s.33-52 Piotr Śledź: Antecedencje międzynarodowej współpracy zbrojeniowej, doi: 10.7366/020909614201903, s.53-64 Yana Valchetskaya: Polityczne, militarne i ekonomiczne wyzwania integracji rosyjsko-białoruskiej, doi: 10.7366/020909614201904, s.65-82 Andrzej Szeptycki: The Transformation of the Visegrad Countries and Its Consequences: Reflections in the Light of Selected Globalist Theories of International Relations, doi: 10.7366/020909614201905, s.83-104 RECENZJE Stanisław Parzymies: Thomas Gomart i refleksje nad kondycją współczesnego świata w przeddzień pandemii COVID-19, doi: 10.7366/020909614201906, s. 105-122 Uwagi: dr Aleksandra Jarczewska - redaktor naczelna; periodyk redagowany wraz z Wydziałem Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW
Stosunki międzynarodowe w Europie 1945-2009
Stanisław Parzymies
W tym klasycznym podręczniku akademickim autor analizuje ważne wydarzenia międzynarodowe w Europie, które miały miejsce po II wojnie światowej. Omawia sytuację na tym kontynencie po konferencji jałtańskiej w czasie narodzin i utrwalania blokowego podziału Europy, okres pokojowego współistnienia i odprężenia, a następnie jednoczenia się państw europejskich, a także powstanie i ewolucję Unii Europejskiej, kwestie bezpieczeństwa Europy na przełomie XX i XXI wieku, stosunki transatlantyckie oraz spory i konflikty istniejące po zakończeniu zimnej wojny.
Stosunki międzynarodowe w Europie 1945-2019
Stanisław Parzymies
Druga wojna światowa w sposób zasadniczy zmieniła układ sił w świecie w porównaniu z sytuacją sprzed 1939 roku. W stosunkach międzynarodowych zakończył się okres dominacji mocarstw europejskich na korzyść dwóch supermocarstw, Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego. Zimna wojna między nimi doprowadziła do podziału Europy na dwa wrogie sobie bloki państw. Odprężenie w Europie w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, którego przejawem była Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, wniosło nową jakość do stosunków międzynarodowych na kontynencie europejskim. Ale dopiero osłabienie systemu totalitarnego w Związku Radzieckim i w krajach satelickich – ze względu na jego niereformowalność i niepowodzenie w rywalizacji z systemem zachodnim w sferach gospodarczej i militarnej, czego przejawem była transformacja demokratyczna w Polsce i w innych krajach Europy Środkowej oraz zburzenie muru berlińskiego w 1989 r. – otworzyło drogę do zjednoczenia Europy. Otwarcie na wschód zadeklarowały Rada Europy, Unia Europejska oraz Sojusz Północnoatlantycki. Przełomowym momentem w historii Europy było rozszerzenie 1 maja 2004 r. Unii Europejskiej o dziesięć państw, z których siedem to państwa Europy Środkowej. W ten sposób zakończył się pojałtański podział Europy. Ostatnie dziesięć lat w historii Europy, które zamyka rok 2019, możemy nazwać dekadą kryzysów. W 2008 r. Rosja, łamiąc swoje zobowiązania międzynarodowe wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych, Aktu Końcowego KBWE i innych porozumień międzynarodowych, dokonała agresji przeciwko Gruzji, a w 2014 r. anektowała ukraiński Krym i wznieciła rebelię we wschodniej Ukrainie. Agresywne działania Rosji wobec jej sąsiadów doprowadziły do zwiększenia obecności sił NATO w Europie Środkowej. Działania o charakterze gospodarczym i propagandowym godzące w interesy Unii Europejskiej podejmuje Chińska Republika Ludowa. Unia Europejska natomiast znalazła się w kryzysie egzystencjalnym o charakterze ekonomicznym, uchodźczym, związanym z nasileniem tendencji eurosceptycznych, populistycznych i nacjonalistycznych w państwach członkowskich. Czynnikiem osłabiającym Unię Europejską była zapowiedź brexitu. Od trzydziestu lat jesteśmy świadkami kształtowania się w Europie nowego porządku międzynarodowego. Jeśli zmiany polityczne dotyczące przyszłego kształtu integracji europejskiej rozłożone muszą być na lata, to niezbędne rozwiązania gospodarcze i społeczne powinny być wdrażane jak najszybciej. W niniejszej książce zostały poddane analizie najważniejsze kwestie z historii stosunków międzynarodowych, które w omawianym okresie w decydującej mierze determinowały sytuację w Europie. Wydawnictwo Akademickie Dialog oddaje w ręce czytelników, wykładowców , studentów, dziennikarzy oraz wszystkich, którzy interesują się historią stosunków międzynarodowych, książkę autorstwa prof. dr hab. Stanisława Parzymiesa zatytułowaną „Stosunki międzynarodowe w Europie. 1945-2019”, która jest czwartym wydaniem, poprawionym i uzupełnionym względem wcześniejszych wydań tej książki.
Stosunki narodowościowe na Wileńszczyźnie w latach 1920-1939. Wyd. 2
Joanna Januszewska-Jurkiewicz
Wilno i ziemia wileńska – to teren niezwykle ważny dla polskiej kultury i historii. Istotny i interesujący również z uwagi na swoją wielokulturowość, na wieloetniczność i zróżnicowanie wyznaniowe zamieszkujących tu niegdyś społeczności. Na tle wielkich wydarzeń dziejowych Autorka maluje barwny obraz życia codziennego lokalnej społeczności oraz relacji między narodami zamieszkującymi ziemię wileńską w dwudziestoleciu poprzedzającym kataklizm II wojny światowej. Książka jest efektem wieloletnich badań Autorki, przede wszystkim w zasobie Centralnego Archiwum Państwowego Litwy w Wilnie, które pozwoliły zrekonstruować meandry relacji polsko-litewskich, polsko-białoruskich, polsko-żydowskich. Przywołanie źródeł nieznanych, a kapitalnych dla poruszanego tematu to atut pracy korygującej dotychczasowe i wnoszącej nowe ustalenia do stanu badań historycznych. Czytelnik znajdzie tu m.in. opis intrygujących planów wspólnych, polsko-białoruskich działań powstańczych przeciw władzy sowieckiej, poufne oceny polskich władz administracyjnych dotyczące struktury narodowościowej województwa wileńskiego, losy projektu wprowadzenia żydowskiej autonomii kulturalno-narodowej na Litwie, dzieje konfliktów, a także prób porozumienia. Nagroda Honorowa Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Krakowie oraz Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego w 11. edycji Konkursu, 13 grudzień 2011 r.: "Nagroda Honorowa za szczególne zasługi na polu naukowym i popularyzatorskim przyznana została: dr hab. Joannie Januszewskiej-Jurkiewicz Książka dr hab. Joanny Januszewskiej-Jurkiewicz, STOSUNKI NARODOWOŚCIOWE NA WILEŃSZCZYŹNIE W LATACH 1920-1939 to efekt wieloletnich badań autorki, w których ukazuje ona różne aspekty relacji: polsko-litewskich, polsko-białoruskich oraz polsko-żydowskich. Praca nie tylko uzupełnia i poszerza badania nad problematyką stosunków narodowościowych na Wileńszczyźnie, ale również koryguje wiele dotychczasowych ustaleń. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego." Recenzja wyd. 1. ukazała się w „Białoruskich Zeszytach Historycznych” nr 34, 2011 r. (dostępna pod adresem: www.kamunikat.org)
Stosunki państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczypospolitej Polskiej
Jakub Stępień
Stosunki pomiędzy państwem i Kościołem katolickim pozostają stałym elementem debaty publicznej w III Rzeczypospolitej Polskiej. Zagadnienie "właściwego kształtu" tych stosunków omawiane jest nie tylko w ramach dyskursu naukowego, lecz także w przestrzeni politycznej, medialnej oraz w prywatnych, nierzadko burzliwych rozmowach. Niniejsza publikacja stanowi próbę zabrania głosu w tej dyskusji poprzez kompleksowe przeanalizowanie współczesnego kształtu relacji wzajemnych państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczypospolitej Polskiej. Badania przeprowadzono w oparciu o wykładnię przepisów prawa międzynarodowego, państwowego i kościelnego, a następnie zestawiono je z praktyką działania jednostek - członków wspólnoty państwowej i kościelnej, Kościoła katolickiego jako związku wyznaniowego oraz przedstawicieli władz kościelnych i państwowych. Przyjęta metoda pozwoliła na wyodrębnienie rodzajów i obszarów ewentualnych naruszeń, a także wskazanie możliwości zmian współczesnej regulacji w celu zagwarantowania przestrzegania konstytucyjnych standardów omawianych relacji.
Stosunki polsko-mołdawskie w kontekście relacji z Węgrami i Turcją na przełomie XV i XVI wieku
Katarzyna Niemczyk-Wiśniewska
W niniejszej pracy podjęty został temat relacji polsko-mołdawskich w latach 1492-1538. Datę początkową wyznacza objęcie rządów w państwie polskim przez Jana Olbrachta, zaś końcową upadek hospodara mołdawskiego Piotra Raresza oraz pogłębienie podporządkowania politycznego Mołdawii wobec Turcji, co położyło kres konfliktowi mołdawsko-polskiemu o Pokucie. Ponadto zdobycie przez Turków Budziaku skutkowało powstaniem bezpośredniej granicy z Imperium Osmańskim. Autorka przeanalizowała relacje z Mołdawią kolejnych królów polskich: Jana Olbrachta, Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta Starego. Dzięki dotarciu do nieznanych dokumentów ze zjazdu w Lewoczy udało się jej przedstawić znaczenie tegoż zjazdu w planowanej wyprawie Jana Olbrachta w 1497 roku. Zaakcentowała też rolę rodziny Chodeckich w konfliktach polsko-mołdawskich za panowania Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta Starego oraz omówiła zawiłości polityki Piotra Raresza względem Polski, Węgier i Turcji. W oparciu o bardzo szeroką kwerendę, obejmującą archiwa i biblioteki niemieckie, austriackie, rumuńskie, mołdawskie, węgierskie, polskie i rosyjskie, podjęła się zbadania i opisania ówczesnych stosunków polsko-mołdawskich. Wnioski z kwerendy rzuciły nowe światło na prezentowany temat. Celem było także osadzenie tych stosunków w kontekście międzynarodowym. Potrzeba ich dogłębnej analizy geopolitycznej wynikała z faktu, iż Mołdawia w XV i XVI wieku była miejscem krzyżowania się wpływów i interesów Polski, Węgier, Turcji oraz Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. Chcąc zatem właściwie zrozumieć i zinterpretować relacje Polski z Mołdawią, należało przeanalizować sytuację geopolityczną oraz polityczno-prawną każdej ze stron.
Stosunki pracy w polskich organizacjach
Janusz T. Hryniewicz
Czy podręcznikowe zasady kierowania mają zastosowanie w polskiej kulturze organizacyjnej? Czy metody kierowania w firmach prywatnych różnią się od metod stosowanych w przedsiębiorstwach państwowych? Czy zmiany własnościowe przyczyniły się do wzrostu alienacji pracy? Jakie są źródła alienacji? W jakiej mierze jest ona efektem dominacji, a w jakiej tkwi w samych wyalienowanych? Czy władza jest używana do koordynowania pracy, czy raczej służy utrwalaniu stosunków klasowych? Na czym polega symboliczna dominacja i jak się przejawia w sporach ideologicznych? Autor zwraca także uwagę na przeszkody osobowościowe utrudniające współdziałanie i blokujące dostosowanie polskich organizacji do gospodarki opartej na wiedzy. Szuka odpowiedzi na pytanie, jak należy postępować, by wybrać optymalny styl kierowania.