Wydawca: 8
Wymuszona współpraca czy zdrada? Wokół przypadków kolaboracji Żydów w okupowanym Krakowie
Alicja Jarkowska-Natkaniec
Książka omawia zagadnienie kolaboracji Żydów z władzami niemieckimi w Krakowie w latach 1939-1945 ze szczególnym rozróżnieniem na trzy kategorie współpracy: zinstytucjonalizowanej, indywidualnej i agenturalnej. Autorka analizuje te kwestie w odniesieniu do funkcjonowania takich instytucji jak Judenrat, Żydowska Służba Porządkowa i JUdische UnterstUtzungsstelle fUr das Generalgouvernement oraz tzw. siatki Diamanta. Walorem książki jest przede wszystkim wnikliwa i krytyczna analiza źródeł archiwalnych. Omawiany problem na przestrzeni lat obrósł bowiem wieloma legendami wpisującymi się w retorykę antysemicką. W pracy wielokrotnie padają trudne pytania dotyczące moralności jednostki w dobie Holokaustu. Autorka nie pretenduje jednak do wyjaśnienia wszystkich wątków, zwracając uwagę na potrzebę interdyscyplinarności badań nad zjawiskiem kolaboracji. Zagadnienie, którym zajmuje się Alicja Jarkowska-Natkaniec, wymaga nie tylko odwagi badawczej, ale też dojrzałości warsztatowej oraz erudycji, głównie ze względu na nie najlepszą jakość podstawy źródłowej, lecz również niebezpieczeństwo utrwalonych klisz ocennych, w tym klisz pamięci i postpamięci, wreszcie polityki, ideologii czy antysemityzmu, które czerpią wyraziście z wykrzyknienia "żydowski kolaborant". Polski kolaborant jeszcze jakoś tam ujdzie, ale żydowski na pewno nie, bowiem to w istocie "ten obcy", dodatkowo z łatką "żydokomuny"... Z recenzji prof. dr. hab. Jacka Chrobaczyńskiego Praca o kolaboracji Żydów z niemieckimi władzami w okupowanym Krakowie mogła powstać dopiero po odtajnieniu i opracowaniu przez krakowski oddział IPN spuścizny po komunistycznych służbach specjalnych. Podstawą ustaleń Alicji Jarkowskiej-Natkaniec są bowiem materiały śledcze i procesowe dotyczące kolaboracji polskich i żydowskich mieszkańców Krakowa oraz dochodzenia w sprawie niemieckich policjantów i urzędników w czasie okupacji działających w mieście. Tego typu materiały są bardzo trudne do analizy historycznej, szczególnie w sytuacji dużego dystansu czasowego, gdy żaden z przesłuchiwanych nie może swoich zeznań odwołać bądź uzupełnić. Pułapki czekające na badacza są zatem liczne. Jak z tego wybrnąć i czy autorka podołała temu zdaniu? Moim zdaniem tak, gdyż wybrała jedyną prawidłową metodę badawczą: brać za pewnik tylko te informacje, które znajdują potwierdzenie w kilku, całkowicie odrębnych źródłach. A że wynik będzie wówczas mniej imponujący, mniej będzie przestępców i ich dowiedzionych zbrodni - cóż, taka dola uczciwego historyka. Z recenzji prof. dr. hab. Andrzeja Żbikowskiego
Wymyślić miłość na nowo. Jak patriarchat sabotuje relacje między mężczyznami a kobietami
Mona Chollet
W naszej kulturze panuje kult specyficznego modelu miłości, który sprowadza się do dwóch etapów: wyidealizowanego początku i tragicznego finału. Wszystko, co dzieje się pomiędzy, wydaje się nieciekawe, konwencjonalne i niegodne opowieści. Mało tego, romantyczne wyobrażenia o miłosnym związku, znajdujące odzwierciedlenie w popkulturze i społecznych przekonaniach, są zbudowane na erotyzowaniu męskiej dominacji i rzekomej kobiecej słabości. Czy symetria w związku jest nudna, a nierówny podział władzy między partnerami sprzyja erotycznemu napięciu? Czyje są nasze fantazje i jak odzyskać własny świat wyobraźni? Mona Chollet dekonstruuje schematy dotyczące kobiecości i męskości. Przywołuje teksty kultury - fimy, książki, reklamy, zdarzenia relacjonowane w mediach społecznościowych - nie unika też osobistego tonu i odwoływania się do swoich doświadczeń. Stawka tego barwnie prowadzonego wywodu jest wysoka. Jest nią odzyskanie przestrzeni dla zbudowania głębokiej relacji, w której obie kochające się osoby mogą wzrastać, rozwijać się i bywać szczęśliwe. Pisarstwo Mony Chollet, francusko-szwajcarskiej eseistki, stało się już europejskim fenomenem. W Polsce ukazały się dotąd dwie jej książki: Tyrania rzeczywistości (przeł. Anastazja Dwulit) oraz kultowe Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet (przeł. Sławomir Królak). "Gdybym miała wyznaczyć cel mojemu pisaniu, chciałabym dzięki niemu odnaleźć miłosne uniesienie, ale na innych podstawach. Moim zamiarem nie jest unikanie za wszelką cenę cierpienia: miłość jest zawsze ryzykiem, spotykają się w niej raj i piekło; lecz sądzę, że kiedy jest się kobietą, cierpienie nie jest równe cierpieniu. Przewrotność naszych społeczeństw polega na tym, że zachwalając na każdym kroku heteroseksualność, metodycznie kształcą i socjalizują mężczyzn i kobiety tak, by nie byli w stanie się z sobą porozumieć. Genialne, prawda?"
Ziemowit Szczerek
Lwów ukraiński, polski, galicyjski, austriacki, austro-węgierski, żydowski, europejski, poradziecki To miasto jest jak kostka Rubika, nie jest łatwo rozdzielić poszczególne kolory i zbudować jednolitą ściankę. A wielu próbowało! Zwykle tożsamości mieszają się ze sobą, tworząc obraz fascynujący i nieoczywisty. I zmienny bo to miasto, które ciągle wymyśla siebie od nowa. Dla Ziemowita Szczerka Lwów to po prostu jego miasto. Miejsce, które zna od lat i w którym czuje się u siebie. Pisze o jego historii, bolączkach, zmianach, bohaterach pierwszego, drugiego i trzeciego planu. Patrzy mu prosto w twarz zarówno wtedy, kiedy Lwów nakłada przykrywający wszystko makijaż sceniczny, jak i wtedy, kiedy miasto nad ranem z trudem dochodzi do siebie po nocnej hulance. Czasem nam się wydaje, że wiemy już wszystko o Lwowie, tyle książek wydano w ostatnich dekadach. A tu Ziemowit Szczerek pokazuje nam miasto i jego mieszkańców z mało znanej strony, jego bolesną historię, bogatą, różnojęzyczną kulturę, ale też bujne życie w biednych dzielnicach. Wspaniała książka, którą gorąco polecam. Martin Pollack
Ziemowit Szczerek
Lwów ukraiński, polski, galicyjski, austriacki, austro-węgierski, żydowski, europejski, poradziecki To miasto jest jak kostka Rubika, nie jest łatwo rozdzielić poszczególne kolory i zbudować jednolitą ściankę. A wielu próbowało! Zwykle tożsamości mieszają się ze sobą, tworząc obraz fascynujący i nieoczywisty. I zmienny bo to miasto, które ciągle wymyśla siebie od nowa. Dla Ziemowita Szczerka Lwów to po prostu jego miasto. Miejsce, które zna od lat i w którym czuje się u siebie. Pisze o jego historii, bolączkach, zmianach, bohaterach pierwszego, drugiego i trzeciego planu. Patrzy mu prosto w twarz zarówno wtedy, kiedy Lwów nakłada przykrywający wszystko makijaż sceniczny, jak i wtedy, kiedy miasto nad ranem z trudem dochodzi do siebie po nocnej hulance. Czasem nam się wydaje, że wiemy już wszystko o Lwowie, tyle książek wydano w ostatnich dekadach. A tu Ziemowit Szczerek pokazuje nam miasto i jego mieszkańców z mało znanej strony, jego bolesną historię, bogatą, różnojęzyczną kulturę, ale też bujne życie w biednych dzielnicach. Wspaniała książka, którą gorąco polecam. Martin Pollack
Olaf Tumski
Rozalia Dereniowska nie lubiła dużych zakupów i gigantycznych centrów handlowych. Niestety była na nie skazana ponieważ od czasu, gdy handel wielkopowierzchniowy został uznany za podstawę gospodarki każdy obywatel stał się częścią wielkiego przedsiębiorstwa i zobowiązany był wykonywać swoją normę zakupów aby podtrzymywać rozwój kraju. Na wykonywaniem tego obowiązku czuwał Departament Konsumpcji Masowej, najsilniejsza instytucja, a właściwie państwo w państwie.Kiedy więc pewnego poranka do drzwi Rozalii zapukał antypatyczny funkcjonariusz DKM wiedziała, że czeka ją koszmarny dzień. Miała olbrzymie zaległości w zakupach wielkopowierzchniowych, więc musiała zostać doprowadzona do największego centrum handlowego w mieście i zmuszona pod nadzorem urzędnika z DKM do kupna rozmaitych towarów za zawrotną dla niej sumę. W super centrum handlowym pojawił się jednak mężczyzna, który wybawił ją z opresji. Problem w tym, że tylko ona go widziała. Nieco później odwiedził ją i powiedział, że jest wytworem jej umysłu. Został przez nią wymyślony w odruchu obronnym przeciwko rzeczywistości opanowanej przez DKM.Rozalia długo nie mogła poradzić sobie z taką nowiną, ciągle niedowierzając temu co widzi i słyszy. Na dodatek musiała stawić czoła wszechpotężnemu Departamentowi i jego ludziom. Żądnym władzy i bezwzględnym. Na swojej drodze spotkała również tajemniczego profesora Montebianco, który podobno zajmował się takimi przypadkami jak ona i postać, którą wygenerowana przez nią postać. Sam Wymyślony uczył się otaczającego go świata, budował swoją osobowość i zorientował się, że są też inni tacy jak on.
Wiesław Kulpa
Strażak Mocny po przeszczepie twarzy umiera tragicznie i trafia do miejsca zwanego Otchłanią. Jest to przedsionek raju, który każdy może wymyślić, ale nie każdy do niego trafi. O tym decydują Sprawiedliwi w zależności od tego, kto jakim był za życia.
Wynagrodzenia 2024.Rozliczanie płac w praktyce
Izabela Nowacka
Jak w 2024 r. obliczać wynagrodzenie za pracę oraz ustalać wysokość wszelkiego rodzaju dodatków, odpraw i odszkodowań? Szczegółowo i w praktyczny sposób wyjaśniono to w poradniku "Wynagrodzenia 2024. Rozliczanie płac w praktyce". Omówiono w nim też kwestie związane z obliczaniem wynagrodzenia za nadgodziny oraz za okresy nieobecności, m.in. z powodu urlopu wypoczynkowego, zwolnień okolicznościowych, niezdolności do pracy z powodu choroby i macierzyństwa. Przedstawione są także zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz sporządzanie listy płac w różnych konfiguracjach - zarówno dla pracowników, jak i zleceniobiorców - z uwzględnieniem zmian obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Publikacja zawiera m.in.: - wykaz dokumentów niezbędnych do sporządzenia listy płac, - instrukcję ustalania wysokości nieperiodycznych obowiązkowych składników wynagrodzenia, - przykładowe wzory list płac dla pracowników i rozliczeń ze zleceniobiorcami, - instrukcje obliczania wynagrodzenia za część miesiąca w przypadku nieobecności w pracy z różnych przyczyn, - zasady obliczania odpraw i odszkodowań ze stosunku pracy, - zestawienia tabelaryczne zawierające niezbędne wskaźniki (m.in. kwoty wolne od potrąceń w różnych wariantach). Najtrudniejsze zagadnienia zostały zaprezentowane na przykładach. W 2024 r. dwukrotnie zmienia się minimalne wynagrodzenie za pracę. Oznacza to, że dodatkowe składniki, których wysokość uzależniona jest od tego wynagrodzenia, także obowiązywać będą w innej wysokości od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r., a w innej od 1 lipca 2024 r. Zmieniły się też zasady ustalania płacy minimalnej, gdyż kolejny dodatek został z niej wyłączony. Ponadto w poradniku opisano zmienioną przez ZUS zasadę ustalania podstawy zasiłkowej dla pracowników wykonujących jednocześnie umowy cywilnoprawne dla pracodawcy. Poradnik uwzględnia te zmiany i na przykładach pokazuje, jak rozliczać wynagrodzenia pracowników, a także zleceniobiorców. To przystępne i wyczerpujące opracowanie jest wsparciem dla osób zajmujących się rozliczeniami płacowymi - kadrowych i księgowych. Zainteresuje też pracodawców, dyrektorów działów HR, pozostałych kierowników wyższego szczebla oraz biura rachunkowe, które prowadzą obsługę w tym zakresie. AUTOR: Izabela Nowacka - ekonomistka, od wielu lat zajmuje się tematyką wynagrodzeń i rozliczaniem płac. ATUTY PUBLIKACJI: Aktualne i praktyczne opracowanie pomocne w rozstrzyganiu wątpliwości związanych z ustalaniem wysokości wynagrodzenia oraz innych świadczeń pracowniczych po zmianach wprowadzonych od 1 stycznia 2024 r. Zawiera przykładowe wzory list płac zarówno dla pracownika, jak i osoby niebędącej pracownikiem. To przystępne i wyczerpujące opracowanie jest wsparciem dla osób zajmujących się rozliczeniami płacowymi - kadrowych i księgowych. Zainteresuje też pracodawców, dyrektorów działów HR, pozostałych kierowników wyższego szczebla oraz biura rachunkowe, które prowadzą obsługę w tym zakresie.
Wynagrodzenia 2025. Rozliczanie płac w praktyce
Izabela Nowacka
Jak w 2025 r. obliczać wynagrodzenie za pracę oraz ustalać wysokość wszelkiego rodzaju dodatków, odpraw i odszkodowań czy rocznego wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej? Szczegółowo i w praktyczny sposób wyjaśniono to w poradniku "Wynagrodzenia 2025. Rozliczanie płac w praktyce". Omówiono w nim też kwestie związane z obliczaniem wynagrodzenia za nadgodziny oraz za okresy nieobecności, m.in. z powodu urlopu wypoczynkowego, zwolnień okolicznościowych (w tym w powodu "siły wyższej"), niezdolności do pracy z powodu choroby i macierzyństwa. Przedstawione są także zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz sporządzanie listy płac w różnych konfiguracjach - zarówno dla pracowników, jak i zleceniobiorców - z uwzględnieniem zmian obowiązujących od 1 stycznia 2025 r. Publikacja zawiera m.in.: ● wykaz dokumentów niezbędnych do sporządzenia listy płac, ● instrukcję ustalania wysokości nieperiodycznych obowiązkowych składników wynagrodzenia, ● przykładowe wzory list płac dla pracowników i rozliczeń ze zleceniobiorcami, ● instrukcje obliczania wynagrodzenia za część miesiąca w przypadku nieobecności w pracy z różnych przyczyn, ● reguły prawidłowego ustalania podstawy zasiłkowej - m.in. w przypadku wykorzystywania przez pracownika nieobecności z powodu "siły wyższej", ● zasady obliczania odpraw i odszkodowań ze stosunku pracy, ● reguły obliczania rocznego wynagrodzenia dla pracowników budżetówki, ● zestawienia tabelaryczne zawierające niezbędne wskaźniki (m.in. kwoty wolne od potrąceń w różnych wariantach). Najtrudniejsze zagadnienia zostały zaprezentowane na przykładach. Od 1 stycznia 2025 r. minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się tylko raz. W konsekwencji dodatkowe składniki, których wysokość uzależniona jest od tego wynagrodzenia, także będą obowiązywać przez cały rok. To zaś oznacza, że w 2025 r. rozliczanie płac będzie nieco mniej skomplikowane niż przez ostatnie lata. Poradnik uwzględnia te zmiany i na przykładach pokazuje, jak rozliczać wynagrodzenia pracowników, a także zleceniobiorców. To przystępne i wyczerpujące opracowanie jest wsparciem dla osób zajmujących się rozliczeniami płacowymi - kadrowych i księgowych. Zainteresuje też pracodawców, dyrektorów działów HR, pozostałych kierowników wyższego szczebla oraz biura rachunkowe, które prowadzą obsługę w tym zakresie. AUTOR: Izabela Nowacka - ekonomistka, od wielu lat zajmuje się tematyką wynagrodzeń i rozliczaniem płac. ATUTY PUBLIKACJI: Aktualne i praktyczne opracowanie pomocne w rozstrzyganiu wątpliwości związanych z ustalaniem wysokości wynagrodzenia oraz innych świadczeń pracowniczych po zmianach wprowadzonych od 1 stycznia 2025 r. Zawiera przykładowe wzory list płac zarówno dla pracownika, jak i osoby niebędącej pracownikiem. To przystępne i wyczerpujące opracowanie jest wsparciem dla osób zajmujących się rozliczeniami płacowymi - kadrowych i księgowych. Zainteresuje też pracodawców, dyrektorów działów HR, pozostałych kierowników wyższego szczebla oraz biura rachunkowe, które prowadzą obsługę w tym zakresie.