Видавець: Armoryka
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom czwarty, część trzecia dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Słowianie na wschód od Łaby i Soławy. Obodryty: 1. Zarząd i władza księcia saskiego. 2. Ustanowienie hierarchii kościelnej: a) Hardy stosunek Henryka Lwa do biskupów. Nieporozumienia między arcybiskupami bremeńskim i hamburgskim. b) Biskupstwo Lubekskie. c) Biskupstwo Raceburgskie. d) Biskupstwo Szweryńskie. e) Dochody i prerogatywy biskupstw. f) Absolutyzm Henryka Lwa w zarządzie kościołem. 3. Wagry: a) Zarząd przez grafa Adolfa. Koloniści. Biskupi: Wiceli i Gerold. Książę słowiański Przybysław. Początki chrześcijaństwa. b) Koloniści. Zatargi z Holzatami o dziesięciny. Ucisk Słowian. c) Mylność podania Helmolda o kolonistach i rychłym wytępieniu Słowian. Panowie, szlachta i ludność słowiańska trzymają się w XII i XIII w. d) Słowianie w miastach. e) Wpływ kolonizacji na zmiany w kraju. Słowianie po wsiach wagrskich aż do XVI w.: f) Na wyspie Wębrze.: g) Rozwiązanie bytu narodowego: 4. Połabianie i Obodryci zachodni: a) Podziały polityczne i kościelne. b) W grafstwie Raceburgskiem. c) W grafstwie Dannenbergskiem. d) W grafstwie Szweryńskiem. e) Zmiany pod naciskiem przewagi niemieckiej. W księstwie Słowiańsko-Meklemburskim (Obodryci wschodni i Lutycy północni). a) W zależności od książąt saskich i króla duńskiego (1160-1227). Książęta. Szlachta słowiańska. Kościół. Koloniści. Zmiany w kraju z postępem kolonizacji. b) W związku Z Rzeszą Niemiecką od r. 1227. Dzielnice. Zamiar wytępienia Słowian. Rodowód dynastii meklemburskiej: Książęta. Szlachta. Miasta. Kolonizacja do połowy XIII w. Dalszy ciąg kolonizacji w drugiej połowie XIII w. Zmiany w kraju na korzyść rycerzy, miast i duchowieństwa. Poddaństwo. Rozwiązanie bytu narodowego. Lutycy północno-wschodni (Czrezpienianie, Doleńcy, Ratary, Wkrzanie, tudzież drobne plemiona nad rz. Pieną i na wyspie Uznoimskiej). 1. Zjednoczenie plemion lutyckich pod władzą książąt pomorskich. 2. Nieporozumienie między biskupami o granice na ziemiach Lutyków północno-wschodnich. Przeszkody przy ustanowieniu biskupstwa pomorskiego. A. Na ziemiach do księstwa Meklemburskiego należących. a) Czrezpienianie. b) Doleńcy. c) Ratary. B. Na ziemiach do królestwa Pruskiego należących. Na Przednim, czyli Przedodrzańskim Pomorzu. a) Przed r. Pieną. Ziemie: Dymińska, Grozwiliska, Rochowo. b) Za Pieną. Kasztelania Gostkowska, z okolicami Łosice i Międzyrzecze. Kasztelania Wolegoszczska, z okolicami: Szczytno, Leśniany, Bukowo i Wostroże. c) Na wyspie Uznoimskiej. d) W ziemi Wkrzanów.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część czwarta dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Pogaństwo: O nauce i postawach mitologii słowiańskiej. Ubóstwienie przyrody: ogień, woda, rślinność. Wyobrażenia dualistyczne: Białobóg i Czarnobóg, Swarog. Bóstwa słońca i światłości,: Dażbog, Swarożyc, Radogost, Swantewit, Jesse, Jasoń, Trygław, Jarowit, Jaruń, Żywa, Łado, bliźnięta: Lel i Polel, bóstwa pomorskie i serbskie, bóstwa księżyca i ciemności, Weles, Wołos, Dziwana, Dziwica. Bóstwa atmosferyczne: Perun, Stribog, Mokosz, Pogwizd. Ubóstwienie ziemi: Nerta, Izida, Cisa Ziza, Dziewa, Wanda. Cześć umarłych: ubóstwianie przodków, pojęcie o umarłym i jego duszy, obrzędy pogrzebowe, choanie umarłych, grobowiska i nagrobki pogańskie, wspominki umarłych. Bożnice, chramy ich urządzenie i dochody. Kapłani. Modlitwy, objaty, wróżba, nabożeństwo. Gody: jaru wiosny i lata, gody jesienne. Sztuka: 1. Objaśnienie wstępne. 2. Poezja i śpiew. 3. Gędźba: a) Instrumenty dęte. b) Instrumenty strunowe. c) Instrumenty perkusyjne. d) Grajki wędrujące. e) Pogląd na rozwój gędźby słowiańskiej. 4. Pląsy. 5. Sztuki plastyczne. a) Groby i cmentarze pogańskie: b) Zabytki ceramiczne, metaliczne, szklane, kościane i bursztynowe. c) Rzeźbiarstwo. d) Malarstwo. Zakończenie.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część druga dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Ustrój Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej od VI. do XIII. w. Osiedlenie Słowiańszczyzny niepodległej: 1. Powierzchnia kraju. 2. Dawność osiedlenia. 3. Osady rodowe. 4. Wsie i dwory właścicielskie. 5. Wysiółki. 6. Osady cudzoziemskie. 7. Epoki osiedlenia przed X w. Grody i Miasta: 1. Starożytność grodów, ich ustrój i różnica od miast. 2. Grody starożytne, książęce, stołeczne. 3. Grody główne i gródki, grodziszcza. 4. Przedgrody, Wiki, Targowiszcza; Miasta. Ziemstwa: 1. O ziemstwach w ogóle i ich nomenklaturze. 2. Żupy. 3. Burgwardy, Kasztelanie, Grodztwa. 4. Przegląd żup: W Serbach. W Łużycach. Na ziemiach Obodrytów. Na ziemiach Lutyków. Na Pomorzu. W Czechach. Na Morawach. Obywatelstwo: 1. Wspólnowładni dziedzice. 2. Obce. 3. Kmety. 4. Nierówność. 5. Ludność zależna i nieswobodna. Ludność służebna. Ludność nieswobodna: jeńcy i brańcy wojenni; chłopi, dziesiętnicy. Zakup niewolników na targach z ludzi wszelkich narodowości. Zarząd i Władza: 1. Starostowie i Żupani: 2. Knezie i Wierchi. 3. Książęta w prastare czasy. 4. Władza książęca do X w. 5. Wzrost władzy książęcej. 6. Stosunek żupanów do książąt. 7. Możnowładcy. 8. Dostojność królewska. Udział narodu w zarządzie kraju: 1. Gromady, zbory i wiece w przedchrześcijańskie czasy. 2. Powszechny wiec Lutyków. 3. Teokracja Ranów. 4. Wiece pod rządem monarchicznym w epoce X-XIII w.: a) Zwoływanie wieców. b) Miejsce obradowania wieców. c) Skład wieców. d) Przedmioty obrad wiecowych. e) Porządek obrad wiecowych. Stosunek wieców do władzy monarchicznej.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część pierwsza dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Słowiańszczyzna północno-zachodnia od VI. do XIII. w. Przegląd etnograficzny w epoce od VI. do XIII. w. Objaśnienia wstępne: 1. Morze i zatoki u brzegów słowiańskich. 2. Słowianie pod nazwą Windów, Wendów, Wenedów. 3. Różnica między nazwami Windi, Wendi, a Veneti, Wenecyanie 4. Słowianie i Anty. 5. Słowianie Wschodni i Zachodni. 6. Słowiańszczyzna Lechicka. 7. Związki Państwowe. Ludy i Ziemie: 1. Granica w VI. w. między Słowiańszczyzną niepodległą a pobitą przez cudzoziemców. 2. Terytoria Słowiańszczyzny niepodległej do r. 789. 3. Podział ludów i ziem: a) Obodryty, b) Wielety, Wilcy, Lutyki, c) Pomorzanie, d) Łużyczanie, e) Serby, f) Czechy, g) Morawianie, h) Słowaki, i) Rakusy, j) Białochrobaty, k) Ślężanie, l) Polanie, Kujawianie, Łęczycanie, ł) Mazowszanie, 4. Słowianie Załabscy, a) Na porzeczu Ilmenawy w Luneburgu, b) Na porzeczu Odry w Altmark. 5. Granice Słowian i Sasów w VI-VIII wiekach. Słowiańszczyzna pod panowaniem Franków, Saksonów, Bawarów, w epoce VI-X w.: 1. Przegląd topograficzny: a) Nazwy rzek zakończone na: aha i t. d., b) Nazwy gór, Podziały terytorialne. 2. Osady słowiańskie: a) Nazwy osobowe, b) Patronimiczne, c) Pospolite. Plemiona i ludy: a) Wirawanie, b) Poradniczanie, c) Pomorzanie, d) Nabanie, e) Wunsidelczanie. Rozwój narodowości niemieckiej na ziemiach słowiańskich w epoce VI-X w.: 1. Osiedlenie Niemców. 2. Zmiany pod wpływem osiedlenia niemieckiego. 3. Ludność słowiańska w Germanii i stosunek jej do Niemców.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi, część trzecia dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Rozwój cywilizacji Słowiańszczyzny. Północno-Zachodniej. Byt pasterko-rolniczy i przemysłowy. 1. Jedność obyczajów zapewnia jednakowy rozwój społeczny. 2. Gospodarstwo domowe. Pasterstwo. Rolnictwo. Ochodze. Ujazdy. Lgoty. Wole. Granice. 3. Łowiectwo leśne i wodne. 4. Bartnictwo i pszczelnictwo. 5. Ogrodnictwo, sadownictwo, chmielnictwo, winiarstwo. 6. Mielnictwo. 7. Piwowarstwo i miodowarstwo. 8. Rybactwo. 9. Górnictwo. 10. Solewarstwo. 11. Mydłowarstwo. Rzemiosła i Rękodzieła. a) Rzemiosła dla rolnictwa, budownictwa i domowego użytku. b) Wyrób odzieży i obuwia. c) Przeróbka kruszców na rozmaity użytek. d) Wyroby oręża i przyrządów wojennych. Kupiectwo i żegluga: 1. Przebiegi Fenicjan, Greków i Rzymian po Słowiańszczyźnie w kupieckich celach. 2. Targi, goście, żydzi. Handel niewolnikami. 3. Drogi wodne, sprawy po Łabie, Odrze, Wiśle, Warcie z ich dopływami. 4. Żegluga i kupiectwo na Gople. Przystań w Kruszwicy. Mysia wieża. 5. Przerwanie żeglugi na Gople. Przewłoki. Upadek Kruszwicy. Korabniki. 6. Drogi kupieckie i lądowe. 7. Żegluga morska. Korabie słowiańskie. Ważniejsze przystanie i miasta kupieckie na Pomorzu. Piractwo. Towary krajowe i cudzoziemskie, przywozowe i wywozowe. Myto. 8. Miary i wagi. 9. Pieniądze. Wojskowość: 1. Zabezpieczenie granic kraju. Ścieżki i straże pograniczne. Chodowie i stróże. Pograniczne warownie w epoce IX-XII w. Ich położenie i obszar. Warownie przy ujściu Odry i po brzegach morza Słowiańskiego. Sztuka fortyfikacji. Oręże, zbroje i przyrządy bojowe. Pierwotne nazwy wojny: brań i rabratary i woje. Organizacja wojskowa. Ciężary i posługi wojenne. Obrona kraju i wyprawy zagraniczne. Sposób prowadzenia wojny. Przymierza, obrzędy przy zawarciu miru, zakładniki, słabe strony organizacji wojskowej.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom drugi dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Dzieje starożytne. Od Ariowista do upadku Durzyńców r. 531: Napływ ze Skandynawii Teutonów na ziemie słowiańskie. Podanie o przybyciu Saksonów do kraju Hadeln. Szerzenie się w Germanii Saksonów i Słowian. Wyprawa Ariowista (Jarowita) do Galii. Walka jego z J. Cezarem i odwrót r. 58 przed Chr. Wyprawy J. Cezara do Germanii r. 55 i 53 dla obrony Ubjów od Swewów. Nieprzyjazne stosunki między Swewami a teutońskiemi plemionami. Najazdy Rzymian na Germanię w końcu I. w. przed Chr. - Mirobud podbija sąsiednie ludy swewskie. Walka Mirobuda z Arminem. Odpadnięcie Ziemianów i Ląkobrdanów od Mirobuda. Upadek jego r. 19. Chatowlad burzy Czechy - wygnany r. 19. Wanjo - król Swewów. Napad łużyckich orężników na Czechy. Wanjo wygnany r. 51. Wańko i Sido knezie Durzyńców. Durzyńcy biją Hessów na głowę pod Chyżycami (Kissingen) r. 58. Zatargi Morawian i Słowaków z imperatorem Domicjanem. Rzymianie wdzierają się do Morawy. Wojny Markomańskie (r. 166-180). Zagon Morawianów pod Akwileją r. 167. Przestrach w Rzymie. Wyprawa M. Aureliusa przeciw Morawianom, Jazygom i Słowakom. Warunki pokoju. Załoga rzymska w grodach morawskich. Koniec wojny r. 175. Powtórna wojna. Śmierć M. Aureliusa r. 180. Kommodus zawiera przymierze. Podniesienie ducha narodowego Słowian naddunajskich. Porozumiewanie się ich dla wspólnego działania przeciw Rzymianom. Wyprawy przeciw Morawianom: Karakalli r. 212-217, Maximina r. 235, Waleriana 253, Galliena r. 260. Najazdy Morawian na Italię r. 270, 281, 283, 288, 289, 302. Imperator Konstans upokarza Słowaków, Serbów i Limigantów r. 358. Wiarolomstwo Rzymian wywołuje najazd Słowaków na kraje cesarskie r. 374. Walentynian L, gotując im odwet, nagle umiera nad Dunajem r. 375. Morawianie cieszą się swobodą i mają swych królów. Wdzieranie się Niemców do posiadłości rzymskich i słowiańskich w III. i IV. w. Najazd Hunnów r. 375 oswobadza Słowiańszczyzny od Gotów. Atyla rządzi Słowiańszczyzną r. 434. Wyprawa jego do Galii. Bitwa na polach Katalauńskich r. 451. Pokój z Rzymianami r. 452. 2. Wypadki po śmierci Atyli r. 453. Ardaryk, król Słowaków. Niemcy wchodzą do Noryku r. 488. Zajścia między Frankami i Durzyńcami Zmowa Franków z Saksonami przeciw Durzyńcom. Najazd i bitwa nad r. Unstrut r. 530. Upadek Durzyńców r. 53 r. Wzrost Franków i Niemców. Dodatek. Wskaźnik abecadłowy imion, osób, nazw miejscowych i rzeczy w tomie tym zawartych. Spis źródeł.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom pierwszy dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Pojęcie starożytnych o krajach na północ od Alp i Dunaju położonych. Germania według wiadomości starożytnych, w epoce od I. do VI. w. po Chr. Narody na ziemiach starożytnej Germanii. Granice Słowian od zachodu według Jornandesa. Swewy i Teutoni. Identyczność nazwisk: Swewy i Słowianie. Swewi i Swawi. Słowianie i Szwaby. Przegląd ludów pod nazwą Swewów słynących. W części drugiej omawia takie zagadnienia: Ziemianie. Ludy Durzyńsko-Serbskie: Hermundury - Durzyńcy, Chaemae - Kamieńczanie, Parmae-Kampi - Kubanie Parmscy, Mugilones - Mogilanie, Zumi - Szumawy, Batini - Budyszanie, Sibini - Srbini. Ludy Morawo-Czeskie: Markomani - Morawanie, Baemi - Czechy, Kvadi - Wagi, Rakatr - Rakusy, Naristi - Nardanie, Adrabae-Kampi - Habrowscy Kubanie, Baemo-chemae - Bemscy Kamieńczanic, Korkonti - Korkonoszy. Ludy czczące Nertę: Reudigni - Radogoszczanie, Aviones, Angli, Varini - Warny, Eudosi - Doszanie, Suardones - Swartowianie, Nuitones. Ludy Pomorza bałtyckiego: Sedini - Szczecinianie, Aelveones - Olinianie, Rugii - Rani, Lemovii - Lebanie, Gotoni - Gdańszczanie, Bugunti - Bukowianie, Carini - Wkrzanie. Ludy na łąkach między Wisłą a Wezerą: Lankobardi - Lągo-brdanie, Lingae - Lążanie, Kalukones - Koluchowianie, Helvecones - Hobolanie, Elysii - Olesznianie, Manimi, Diduni - Diedoszanie, Buri - Boranie, Arii - Wartanie, Nahanarvali - Nadnarwianie. Górale u wierzchowin Odry i Wisły: Marsigni - Marszowani, Osi - Osy, Buri - Boranie, Gotini. Zakończenie.
Wilhelm Bogusławski
Plik pdf jest zamknięty w postaci rastrowej złożonej ze skanów. Tom trzeci, część czwarta dzieła Słowianie Zachodni omawia następujące tematy: Dzieje polityczne i stosunki zewnętrzne od połowy XI w. aż do upadku niepodległości Słowian zaodrzańskich (1036-1171). Współzawodnictwo Polski z Czechami w XI w.: 1. Brak między Słowianami jedności i zgody. 2. Najazd Brzetysława I na Polskę (r. 1038-1039). Interwencja Henryka III na korzyść Kazimierza I. Powrót Kazimierza I do Polski (1039). Brzetysław upokorzony, lennik cesarski. 3. Zaburzenie na Węgrzech. Kazimierz I przywraca pokój w Polsce (1040 do 1047). Sprawy węgierskie różnią Kazimierza I z Henrykiem III i Brzetysławem I. Śląsk powraca do Polski (1054). Seniorat w Czechach ustanowiony (r. 1053). Zgon Brzetysława I r. 1055, Kazimierza I r. 1058. 4. Bolesław Śmiały podnosi potęgę Polski; wprowadza Belę do Węgier (1061). Wratysław II z Niemcami popiera w Węgrzech Salomona, Bolesław synów Beli (1063-4). Zatargi Bolesława z Wratysławem II (1068). Henryk IV wzywa ich do Miszna r. 1071. Bolesław nie przyjmuje pośrednictwa. 5. Henryk IV zamierza wojnę z Bolesławem (r. 1073). W Węgrzech Henryk pomaga Salomonowi, Bolesław Gejzie. Salomon wygnany. Gejza królem (1073). Henryk ustępuje Wratysławowi Łużyce (1075). Bolesław porozumiewa się z Sasami przeciw Henrykowi, wojuje z Czechami przy posiłkach ruskich (1076), tworzy koalicję, koronuje się (r. 1076), przywraca Izasława do władzy (1077). 6. Powikłanie stosunków międzynarodowych (1077-1080). Upadek Bolesława Śmiałego (r. 1080). Wywyższenie Wratysława II. Niedołężność polityki polskiej i czeskiej w końcu XI w. Zatargi książąt czeskich pomiędzy sobą. Zniszczenie senioratu w Czechach. Bolesław Krzywousty zawiera przymierze z Kolomanem węgierskim (r. 1107) przeciw Henrykowi V i Czechom. Wojna r. 1108. Wymordowanie Wrszowców (1108). Wyprawa Henryka V ze Świętopełkiem do Polski. Zamordowanie Świętopełka, klęska Henryka V r. 1109). Wyprawy Bolesława do Czech r. 1110. Zgoda z książętami czeskimi r. 1115. Słowiańszczyzna bałwochwalcza po upadku władzy polskiej nad Łabą aż do nawrócenia Pomorza przez Bolesława Krzywoustego (r. 1034 -1127): I. Rozosobnienie ludów zaodrzańskich i pomorskich. 2. Obodryci. Napady Danów (1043-1044). Gotszalk wprowadza chrześcijaństwo; zabity r. 1066. Powstanie pogan. Blus zamordowany (1066). Kruk księciem. Budywój zamordowany (1071) Kruk także (1105). Henryk syn Gotszalka królem. 3. Lutycy biją Niemców pod Przecławą (r. 1056). Wojna domowa (1057 do 1060). Zburzenie świątyni Radogosta (1069). Czrelpienianie i Chyżanie poddają się Gotszalkowi. Niemoc podczas wojny domowej w Niemczech (1073-1075). Brandenburg zdobywają Niemcy r. 1101 i wnet tracą (1106). Henryk Gotszalkowicz podbija Brzelanów r. 1107. 4. Powstanie pogan nad Łabą i Soławą (r. 1110) Henryk obodrycki wdziera się na wyspę Ranę (r. 1113). Zaburzenia w Niemczech (r. 1115). Walka Niemców z poganami serbskimi (1115 -1118). Henryk wojuje z Danami o spadek po matce. 5. Pomorze między Wisłą a Odrą w XI w. Zależność od Polski. Bolesław Krzywousty sprzymierza się z Nielsem. Zdobywa Szczecin r. 1121. Lotar wojuje Lutyków 1121. Niels zbliżył się pod Wolin 1121. Bolesław zabiera Lutyków do r. Pieny i Moryckiego jeziora. 6. Wprowadzenie chrześcijaństwa na Pomorzu. Apostolstwo św. Ottona (1124 do 1125). Biskupstwo Pomorskie. Reakcja pogańska (1126-1127). Powtórne apostolstwo św. Ottona (1127). Wdzieranie się Danów i Niemców do Słowiańszczyzny zaodrzańskiej i obrona Pomorza przez Bolesława Krzywoustego: 1. Rozprzężenie państwa Henryka Gotszalkowicza (+1126) i wygaśnięcie rodu jego (1127-1129). Kanut Laward (r. 1131). Przybysław i Niklot książęta. Sasi budują a warownie Sigeberg. 2. Stosunek Niemiec, Danii i Polski do Słowian zaodrzańskich. Albrecht Niedźwiedź wojuje Brzeżanów i Hawelberg zdobywa (1134). Bolesław Krzywousty składa Lotarowi hołd z Pomorza (r. 1135). Ratibor pomorski zdobywa Konghelę (1135). Zgon Wartysława (1136), Bolesława Krzywoustego (1138). 3. Walka Albrechta Niedźwiedzia z Henrykiem Pysznym o księstwo Saskie (1138-139). Przybysław wagrski burzy Sigeberg 1138. Holzaci zdobywają ziemię Wagrów (1139). Graf Adolf sprowadza kolonistów i buduje Lubekę (1143). Słowianie na brzeg morza wyparci. Wyprawa krzyżowa na Pomorze zaodrzańskie (r. 1147): 1. Zamysł wyprawy przeciw Słowianom pomorskim. Papież Eugeniusz III dozwala ją warunkowo. Sasi gotują się do wyprawy wspólnie z Danami. 2. Nildot, uprzedzając wrogów, zbroi się, pali okręty niemieckie w Lubece, niszczy kolonistów w ziemi Wagrów. 3. Najazd krzyżowców na Lutyków i Obodrytów (r. 1147). Oblężenie Dąbina i Dymina. Klęska Danów. Napad na Szczecin. Niefortunny koniec wyprawy. 4. Po wojnie nędza i głód w ziemi Wagrów. Kanut duński zburzył Sigeberg. Wznowienie biskupstw: Starogardzkiego, Raciborskiego i Meklemburskiego (1148). Niezgoda grafa Adolfa z biskupem Wicelinem. Nildot musi ulegać księciu saskiemu. Polska i Czechy podczas upadku Słowian zaodrzańskich 1139-1172: 1. Stan Polski i Czech go śmierci Bolesława Krzywoustego (r. 1138) i Sobiesława I (r. 1140). Wyprawa Niemców z Czechami do Polski r. 1146. Zamachy Albrechta Niedźwiedzia. 2. Zabiegi Albrechta Niedźwiedzia o zdobycze w Słowiańszczyźnie. Opanowanie Brandenburga (1151). Jaksa kopanicki odbiera Brandenburg (1156). Albrecht wypędza go (1157) i zakłada Markę Brandenburgską. 3. Niesforność książąt czeskich wywołuje wmieszanie się Fryderyka I w ich sprawy. Zatargi książąt niemieckich o Bawarię. Podniesienie Austrii na księstwo dziedziczne (1156). Przymierze Czechów z Niemcami przeciw Polsce. Wyprawa do Polski (1157). Pokój kryszkowski. 4. Podniesienie Władysława czeskiego na króla (1158). Zasługiwanie się jego cesarzowi. Niewdzięczność Fryderyka I. Pozbawienie Władysława tytułu królewskiego (1174). 5. Niemoc Polski po r. 1157. Wydzielenie Śląska synom Władysława II (1163). Wyprawa Bolesława Kędzierzawego do Prus (1167). Niedołęstwo rządów jego. Upadek Obodrytów: 1. Niklot w zależności od Niemców. Zdzierstwa Henryka Lwa i margrabiego Adolfa. Piraci słowiańscy. Henryk Lew biskupów stanowi. Proskrypcja Słowian. Wojna. Śmierć Niklota (1160). Danowie pomagają Niemcom. 2. W zdobytym kraju Henryk Lew osadza różnych grafów i wyznacza udziały synom Niklota (1160). Nowe rządy. Wojna r. 1163. Uwięzienie Wartysława. Powstanie Słowian r. 1164. Zniszczenie kolonistów. Oblężenie Dymina. Upadek Przybysława. 3. Wojna książąt niemieckich z Henrykiem Lwem. Przybysław odzyskuje kraj Obodrytów (1167), staje się lennikiem cesarskim, wchodzi do składu rzeszy Niemieckiej r. 1170. Upadek Ranów: 1. Zatargi Ranów z Danami. Wyprawy Waldemara przeciw Ranom r. 1159, 1160, 1165 i na Pomorze r. 1162-1166. 2. Oblężenie Arkany, kapitulacja jej. Poddanie się Korenicy. Waldemar opanowuje całą Ranę, wprowadza chrześcijaństwo (1168). Niezadowolenie książąt pomorskich. 3. Zatargi o posiadanie Rany (1169). Wojna Henryka Lwa z Waldemarem (1170-1171). Przymierze między nimi. Rana posiadłością duńską zostaje. Zakończenie.