Publisher: Lubelska-akademia-wsei
Pozycja prawna sekretarza jednostki samorządu terytorialnego w Polsce
Jarosław Tomasz Czerw
Monografia omawia miejsce sekretarza w strukturze samorządu terytorialnego, jego stosunek pracy, obowiązki i uprawnienia jako pracownika samorządowego, a także ograniczenia dotyczące różnych sfer życia społecznego, wynikające z pełnionej funkcji. W publikacji naświetlony został szeroki kontekst funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego, w tym fakt, że nieodłącznym elementem przywróconych w Polsce w 1990 r., a następnie zreformowanych w 1998 roku, struktur samorządu terytorialnego są zatrudnieni w jego jednostkach organizacyjnych pracownicy samorządowi. Pracownicy ci, a w szczególności pracownicy zatrudnieni w urzędach administracji samorządowej, będących jednostkami pomocniczymi organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, wspierają organy wykonawcze w realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego. Monografia analizuje istotną rolę, jaką wypełnia sekretarz jednostki samorządu terytorialnego: sekretarz gminy, sekretarz miasta, sekretarz powiatu, sekretarz województwa
Praktyczne i zarządcze problemy opodatkowania nieruchomości w Polsce
Sylwia Skrzypek-Ahmed, Tomasz Wołowiec
W monografii przedstawiono historię i ewolucję opodatkowania nieruchomości, z uwzględnieniem aktualnej konstrukcji tej formy opodatkowania w polskim systemie podatkowym. Przedstawiono specyfikę podatku od nieruchomości, liczne problemy interpretacyjne związane z jego praktycznym stosowaniem oraz postulowane kierunki reform i proponowanych zmian obecnego modelu opodatkowania nieruchomości. Przedstawione problemy interpretacyjne są efektem badań prowadzonych przez Autorów. Monografia prezentuje przyjęty przez Autorów sposób interpretacji badanych zagadnień praktycznego stosowania zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości w odniesieniu do budowli, budynków oraz gruntów. Analizie poddano poszczególne problemy związane z ustalaniem podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ze szczególnym uwzględnieniem kontrowersyjnych kwestii opodatkowania budowli i wzajemnych relacji pomiędzy przepisami podatkowymi a prawem budowlanym. W pracy zwrócono uwagę na fakt, iż głównym założeniem reformy systemu opodatkowania nieruchomości powinno być powiązanie wysokości obciążenia podatkowego z wartością nieruchomości. Istotnym aspektem pracy jest sformułowanie kierunków zmian w definicji budowli, która w swoim obecnym kształcie budzi spore wątpliwości interpretacyjne, czego efektem są liczne spory podatników z organami podatkowymi
Prawne, ekonomiczne i społeczne aspekty przedsiębiorczości
Sylwia Skrzypek-Ahmed; Monika Kępa
Monografia "Prawne, ekonomiczne i społeczne aspekty przedsiębiorczości" podejmuje zróżnicowaną tematykę szeroko pojętej przedsiębiorczości, która stanowi interesujący, aktualny i ważny materiał badawczy. Monografia składa się z dziewięciu rozdziałów, z których każdy porusza inne aspekty przedsiębiorczości. Prace mają charakter przeglądowy, teoretyczno-empiryczny czy badawczo-koncepcyjny. W prezentowanej publikacji przedstawiono m.in. wieloraki status radcy prawnego powiązany ze specyfiką wykonywanych czynności zawodowych, przepisy regulujące dostęp do posiadania broni palnej w Polsce, pojęcie szpiegostwa oraz analizę aktualnej sytuacji w zakresie zagrożenia działalnością szpiegowską, w szczególności ze strony Federacji Rosyjskiej, zwalczanie szpiegostwa, transformację cyfrową, aspekty prawne i praktyczne wynagrodzenia minimalnego i najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników podmiotów leczniczych, zarządzanie inwestycjami, zarządzanie klubem sportowym, SumCityNet jako próbę rozwiązania problemów komunikacyjnych we współczesnych miastach. Przedsiębiorczość jest wieloaspektowa i dotyczy zarówno formalnych wymagań prawnych, ekonomicznych decyzji i wyzwań, jak i szerokiego wpływu na społeczeństwo. Współczesne firmy muszą brać pod uwagę wszystkie te czynniki, aby działać skutecznie i odpowiedzialnie, muszą być elastyczne i otwarte na ciągłe zmiany, aby sprostać wyzwaniom dynamicznego rynku. Niniejsza monografia stanowi cenną pozycję dla teoretyków (w tym studentów), jak i praktyków życia gospodarczego oraz doskonale wpisuje się w intensywnie rozwijający się obszar przedsiębiorczości.
Maciej Kaczkowski Dorota Weber Robert Łuczyk Grzegorz...
Preskrypcja pielęgniarska w Polsce rozwija się dynamicznie, jednak tempo zmian legislacyjnych, organizacyjnych i systemowych sprawia, że aktualna, rzetelna wiedza coraz rzadziej znajduje się w jednym, spójnym miejscu. Przepisy ulegają nowelizacjom, pojawiają się nowe interpretacje prawne, zmieniają się zasady realizacji recept, a praktyka kliniczna często wyprzedza dostępne opracowania podręcznikowe. W efekcie zarówno studenci, jak i praktykujące pielęgniarki oraz położne zmuszeni są do samodzielnego porządkowania informacji pochodzących z wielu, nie zawsze jednoznacznych źródeł. Monografia, którą oddaję do rąk Czytelników, powstała z potrzeby uporządkowania tego obszaru - nie poprzez tworzenie uproszczonych schematów, lecz poprzez krytyczne zestawienie obowiązujących aktów prawnych, interpretacji doktrynalnych, orzecznictwa sądowego oraz aktualnych rekomendacji międzynarodowych. W dobie zmieniających się regulacji nie sposób opierać się wyłącznie na jednym dokumencie czy jednym komentarzu. Rzetelna praktyka preskrypcyjna wymaga sięgania do ustaw i rozporządzeń, analizy wyroków sądów, korzystania z wiarygodnych opracowań naukowych oraz uwzględniania standardów wypracowanych w innych systemach ochrony zdrowia. Jako praktyk, nauczyciel akademicki i autor licznych prezentacji oraz materiałów edukacyjnych wielokrotnie spotykałem się z pytaniami, wątpliwościami i obawami dotyczącymi ordynacji i kontynuacji leczenia przez pielęgniarki. Część z nich wynikała z braku dostępu do aktualnej wiedzy, część - z nadmiaru sprzecznych informacji, a część - z naturalnej odpowiedzialności, jaka wiąże się z podejmowaniem decyzji klinicznych. Niniejsza publikacja nie ma na celu zastępowania myślenia klinicznego ani oferowania gotowych odpowiedzi na każdą sytuację. Jej celem jest raczej wyposażenie Czytelnika w narzędzia pozwalające na samodzielną, świadomą i bezpieczną ocenę sytuacji preskrypcyjnych. Szczególny nacisk położono na praktyczne aspekty ordynacji i kontynuacji leczenia, rolę dokumentacji medycznej, znaczenie uważności klinicznej oraz odpowiedzialności zawodowej. Preskrypcja pielęgniarska nie została tu potraktowana jako czynność administracyjna, lecz jako proces kliniczny, wymagający wiedzy, doświadczenia i gotowości do podejmowania decyzji - także tych polegających na odmowie kontynuacji leczenia, gdy przemawia za tym bezpieczeństwo pacjenta. Mamy nadzieję, że monografia ta stanie się dla Czytelników nie tylko źródłem wiedzy, lecz także zachętą do dalszego kształcenia, krytycznego myślenia rozwijania praktyki preskrypcyjnej w oparciu o aktualne dowody naukowe oraz obowiązujące standardy. Preskrypcja pielęgniarska jest obszarem, który wymaga zdrowego podejścia: odwagi w podejmowaniu decyzji, pokory wobec ograniczeń oraz stałej gotowości do uczenia się. Tylko w takim ujęciu może ona realnie przyczyniać się do poprawy jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów. Przewodniczący Zespołu Redaktorów Naukowych Maciej Kaczkowski
Profilaktyka szkolna wobec wyzwań współczesności - koncepcje, badania, propozycje rozwiązań
Zbigniew B. Gaś
Tematyka publikacji dotyczy szerokiej gamy wyzwań, w obliczu których staje dzisiaj profilaktyka w polskiej szkole. Intencją autorów było pobudzenie do osobistej refleksji i doskonalenia swoich działań nie tylko szkolnych specjalistów zajmujących się profilaktyką, ale również (a czasem przede wszystkim) każdego pracownika szkoły, który ponosi odpowiedzialność za skuteczność działań wychowawczych i profilaktycznych w szkole. Poruszone zagadnienia powinny stać się inspiracją dla badaczy identyfikujących procesy i mechanizmy skutecznej profilaktyki oraz decydentów poszukujących optymalnych rozwiązań dla dobrej zmiany w polskim systemie edukacji. Rozważania te mogą być również przydatne dla praktyków profilaktyki zachowań ryzykownych w szkole oraz do budowania procesów wychowawczych w placówkach oświatowych
Profilaktyka w czasach globalnych zagrożeń
Zbigniew B. Gaś
Różne przyczyny sprawiają, że świat codziennie się zmienia, a w związku z tym nieustannie stawia przed człowiekiem nowe wyzwania, zwłaszcza w relacji do świata społecznego. Patrząc rozwojowo wiąże się to z podejmowaniem przez człowieka swoistej aktywności poznawczej i behawioralnej, aby uczynić dla siebie świat bezpiecznym. Generalizując możemy powiedzieć, że aktywność dziecka koncentruje się na odkrywaniu świata społecznego; aktywność nastolatka to głównie poznawanie świata społecznego jako terytorium zaspokajania osobistych potrzeb, budowania osobistego systemu wartości oraz odkrywania własnej tożsamości; natomiast człowiek dorosły najwyraźniej spostrzega zmienność świata społecznego oraz doświadcza zmian społecznych przez pryzmat zagrożeń dla zbudowanych dotychczas sposobów skutecznego radzenia sobie z wyzwaniami świata (Arnett, 2002; Gaś, 2013). Każda zmiana zakłóca dotychczasowe poczucie bezpieczeństwa i jawi się jako wyzwanie, z którym każdy z nas mierzy się na swój sprawdzony sposób. Zmian tych jest z każdym rokiem więcej i coraz więcej z nich wiąże się w sposób przyczynowo-skutkowy ze zjawiskiem globalizacji (Bargh, McKenna, 2004; Colantone, Crino, Ogliari, 2019; Gaś, Czerniec, 2022; Gaś, Mazur, 2024; Marsella, 1998). Globalizacja i jej skutki jako zagrożenia i wyzwania W przestrzeni społecznej funkcjonuje szereg różnych definicji globalizacji. Najczęściej podkreśla się, że na globalizację składają się różnorodne procesy, które prowadzą do postępującej współzależności i integracji różnych państw, ich gospodarek i społeczeństw, a także kultur. Ich finałem miałoby być stworzenie jednego świata i jednego społeczeństwa, z jednoczesnym zanikaniem państw narodowych, zmniejszaniem się przestrzeni społecznej, a także zmianami w procesach komunikacyjnych na skutek coraz szerszego korzystania z technologii informacyjnych (patrz: Arnett, 2002; Dreher, 2006; Gaś, 2016a, Gaś, 2016b; Giddens, 2004; Strasser, Randall, 1981). Rośnie również świadomość tego, że globalizacja sprzyja powstawaniu nowych rodzajów zagrożeń, a także wzrost nierówności społecznych, zarówno w poszczególnych społeczeństwach/krajach, jak i w skali globalnej. Pozwala to na identyfikowanie wiodących zagrożeń o charakterze globalnym. Najczęściej wskazuje się na zmiany klimatyczne, nierówności społeczne, ubóstwo utrudniające zaspokajanie podstawowych potrzeb człowieka, problemy z żywnością (braki i niewłaściwa jakość), problemy zdrowotne i pandemie, utrudniony dostęp do edukacji, konflikty zbrojne i terroryzm czy też manipulowanie dostępem i jakością informacji. Doświadczenia te umożliwiają prognozowanie występowania tych zagrożeń i planowanie konkretnych działań (Bhugra, Mastrogianni, 2004; Gaś, 2018; 2020; Kelly, 2003; Oberlander, Disdier, Etile, 2017; Okasha, 2005). Przykładowo: w czasie ostatniego Światowego Forum Ekonomicznego (2024) zaprezentowano prognozę dwuletnią oraz dziesięcioletnią najważniejszych zagrożeń. I tak, za 2 lata najważniejszymi zagrożeniami będą: 1. Dezinformacja. 2. Warunki atmosferyczne. 3. Polaryzacja społeczna. 4. Cyberbezpieczeństwo. 5. Międzynarodowe konflikty zbrojne. 6. Ograniczone możliwości ekonomiczne. 7. Inflacja. 8. Przymusowa migracja. 9. Pogorszenie koniunktury gospodarczej oraz 10. Zanieczyszczenie środowiska. Tymczasem w perspektywie 10 lat prognozy zakładają, że najważniejsze zagrożenia to następujące zjawiska: 1. Skrajne zjawiska pogodowe. 2. Krytyczne zmiany w systemach ziemskich. 3. Utrata bioróżnorodności i zanikanie ekosystemów. 4. Niedobory zasobów naturalnych. 5. Dezinformacja. 6. Niekorzystne skutki różnorodnych wdrażanych technologii. 7. Przymusowa migracja. 8. Cyberbezpieczeństwo. 9. Polaryzacja społeczna. 10. Zanieczyszczenie środowiska. Powyższe zjawiska są wielowymiarowe i niosą ze sobą wieloaspektowe zmiany społeczne. Zmiana społeczna to każde przeobrażenie, które jest postrzegane jako znaczące dla życia, a każda zmiana społeczna to zagrożenie dla człowieka, który jest jej świadomy (Strasser, Randal, 1981). Również zmiany globalne nabierają znaczenia zagrażającej zmiany społecznej i w związku z tym prowadzą do zróżnicowanych reakcji osób, które są ich świadome (Olivier, Thoenig, Verdier, 2008). Reakcje te przybierają jedną z trzech możliwych postaci w zależności od bilansu poczucia zagrożenia i poczucia bezpieczeństwa oraz konfrontacji nasilenia tych dwóch stanów. I tak: - jeżeli poczucie zagrożenia wywołane świadomością zmiany jest większe od dotychczasowego poczucia bezpieczeństwa, reakcja ma charakter obronny, - jeżeli dotychczasowe poczucie bezpieczeństwa jest większe niż poczucie zagrożenia wywołane zmianą społeczną, reakcja ma charakter rozwojowy, - jeżeli dotychczasowe poczucie bezpieczeństwa jest względnie porównywalne z poczuciem zagrożenia, wynikającym ze zmiany społecznej, wówczas pojawia się poczucie wewnętrznego rozdarcia. Każda z tych reakcji przejawia się w szeregu zachowań, tworzących specyficzny wzorzec radzenia sobie z zaistniałą sytuacją. Gdy więc u człowieka dominuje nastawienie obronne, wówczas w jego funkcjonowaniu najczęściej pojawiają się: - tłumienie, przejawiające się w odkładaniu problemu na bliżej nieokreślone "później" zajmowania się niepokojącymi problemami, - intelektualizacja, przejawiająca się w uciekaniu od niepokojących problemów w świat abstrakcji, - dewaluacja i deprecjonowanie, przejawiające się w przypisywaniu zagrażającym zmianom właściwości lub cech negatywnych, - racjonalizacja, przejawiająca się w tłumaczeniu potencjalnych zmian przez sięganie po argumenty irracjonalne, abstrahujące od stanu wiedzy i osobistych doświadczeń, - zaprzeczanie, przejawiające się w negowaniu istnienia zmian społecznych ze wskazaniem ciągłości zjawisk i procesów, - agresja, przejawiająca się w przeciwdziałaniu i zwalczaniu zarówno zmian społecznych, jak i osób z nimi identyfikowanych. Gdy z kolei u człowieka dominuje poczucie rozdarcia, wówczas w jego funkcjonowaniu najczęściej pojawiają się: - różnie intensywny dyskomfort emocjonalny, - sytuacyjne i wybiórcze zawężenie percepcyjne, - dylematy decyzyjne, ze skłonnością do odwoływania się do cudzego autorytetu, - poszukiwanie okazji do konfrontacji, - bezrefleksyjne przyłączanie się do stanowiska większości. Gdy natomiast u człowieka dominuje nastawienie rozwojowe, wówczas w jego funkcjonowaniu najczęściej pojawiają się: działania ukierunkowane na poszerzanie wiedzy o sobie i o świecie społecznym (zwłaszcza dotyczącej obszarów potencjalnej zmiany), zaangażowanie w rozwijanie umiejętności skutecznego działania zadaniowego (zwłaszcza związanego z ograniczaniem poczucia zagrożenia i podejmowania racjonalnych przedsięwzięć), włączanie się w budowanie kompetencji w zakresie współdziałania z innymi osobami związanymi ze zmianami społecznymi, a także praca nad stabilizowaniem poczucia sensu istnienia, opartego na konstruktywnym systemie wartości. Zasygnalizowane powyżej osobiste reakcje na zagrożenie związane z potencjalnymi zmianami społecznymi, związanymi z procesami globalizacji, są dynamiczne i ulegają modyfikacjom. O ile z perspektywy globalizacyjnej analizy i rozwiązania odwołują się do specyficznych metapoziomu (w których tak naprawdę znika unikalność jednostki), to z perspektywy profilaktycznej szczególnie ważne jest dostrzeganie niepowtarzalności jednostki i wspomaganie człowieka w procesie przechodzenia od reakcji pasywnych i zachowawczych do konstruktywnego zmierzania się z doświadczanym poczuciem zagrożenia i podejmowania działań rozwojowych (Markiewicz, Gaś, 2020; Kaczmarek, Gaś, 2021; Panas, Gaś, 2021; Markiewicz, Kaczmarek, Gaś, 2023). Indywidualizacja działań profilaktycznych Zgodnie z koncepcją profilaktyki wg Z.B. Gasia (2013, 2016a, 2016b) możemy przyjąć, że profilaktyka to interwencja wspomagająca wychowanie lub kompensująca niedostatki dojrzałości, podejmowana w sytuacji zagrożenia lub występowania zachowań dysfunkcjonalnych. Realizowana jest ona równolegle w trzech obszarach: wspomagania człowieka w różnym wieku w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu; ograniczania i likwidowania czynników ryzyka, które zaburzają prawidłowy rozwój i dezorganizują zdrowy styl życia; inicjowania, stymulowania i wzmacniania czynników chroniących, które sprzyjają prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu. Działania te mogą być prowadzone na trzech poziomach w zależności od jakości funkcjonowania i nasilenia zagrożeń: poziomie pierwszorzędowym, czyli kierowanych do osób zdrowych i sprawnych, a ich głównym celem jest utrzymanie i rozwijanie kompetencji życiowych; poziomie drugorzędowym, czyli kierowanych do osób, u których stwierdzono pierwsze przejawy dysfunkcjonalności, a ich głównym celem jest powstrzymanie narastania trudności i przywrócenie poziomu funkcjonalności; oraz poziomie trzeciorzędowym, kierowanych do osób po skutecznej interwencji profilaktycznej, a ich głównym celem jest utrzymanie wypracowanych zmian w funkcjonowaniu i skuteczne przeciwstawianie się czynnikom ryzyka. Na każdym z tych poziomów działania profilaktyczne mogą być realizowane z wykorzystaniem sześciu strategii. Są to: - Strategie informacyjne, u podłoża których leży przekonanie, iż każdy człowiek (na swoją miarę) korzysta z informacji w celu dokonywania racjonalnych wyborów i prezentowania dojrzałych, prospołecznych zachowań. Dostarczanie i gromadzenie informacji jest więc podstawowym działaniem zasobotwórczym. - Strategie edukacyjne opierające się na założeniu, że ludzie działają w celu zaspokajania swoich potrzeb i tak długo, jak są sprawni, to robią to w sposób konwencjonalny i prospołeczny. Tak więc nabywanie umiejętności jest warunkiem uczenia się konstruktywnego stylu życia. - Strategie alternatyw (zachowań alternatywnych) to ten obszar działań, w których przyjmuje się, że potrzeby człowieka są konstruktywne, natomiast dysfunkcjonalny może być sposób ich zaspokajania. W związku z tym podejmowane są działania promujące takie formy aktywności, które umożliwiają zaspokajanie tych samych potrzeb co zachowania dysfunkcjonalne, ale dokonuje się to w sposób konstruktywny. - Strategie interwencyjne skoncentrowane na osobach z grup wysokiego ryzyka, pomagające im identyfikować obszary i mechanizmy swoich trudności, aby w dalszych krokach możliwe było ich rozwiązywanie i tym samym podwyższanie ogólnej skuteczności życiowej. - Strategie zmian środowiskowych nakierowane na identyfikację i modyfikowanie czynników środowiskowych, związanych z podejmowaniem zachowań dysfunkcjonalnych, czyli eliminowanie czynników ryzyka i wprowadzanie czynników chroniących. - Strategie zmian przepisów społecznych skoncentrowane na lokalnej (lub szerszej) społeczności, której celem jest ograniczanie i eliminowanie przepisów sprzyjających dysfunkcjonalności i destrukcji życia społecznego oraz tworzenie i wdrażanie przepisów promujących dojrzały, zdrowy styl życia. Patrząc z perspektywy zagrożeń związanych z globalizacją profilaktyczne wspomaganie człowieka w konstruktywnym zmierzaniu się z poczuciem zagrożenia winno być ukierunkowane na stopniowe przechodzenie od obrony przed zmianą i scalania wewnętrznego rozdarcia do inicjowania i rozwijania osobistych tendencji rozwojowych. Działania te winny obejmować wspieranie zmian w czterech podstawowych wymiarach funkcjonowania człowieka, a więc modyfikowanie sfery emocjonalnej (minimalizowanie emocji negatywnych i wprowadzanie pozytywnych z perspektywy radzenia sobie ze zmianą społeczną); modyfikowanie sfery poznawczej (gromadzenie i przetwarzanie informacji ograniczających poczucie zagrożenia i rozwijających poczucie bezpieczeństwa); modyfikowanie sfery behawioralnej (nabywanie i wdrażanie zachowań sprzyjających konstruktywnemu radzeniu sobie ze zmianami społecznymi); a także modyfikowanie sfery aksjologicznej (identyfikacja, weryfikowanie i w razie potrzeby restrukturalizowanie systemu wartości, prowadzące do rozwijania poczucia sensu życia). Wspieranie to realizowane jest przy wykorzystywaniu specyficznych narzędzi, jakimi są programy profilaktyczne opracowywane na podstawie rzetelnej diagnozy zapotrzebowania na działania profilaktyczne (patrz np. Gaś). Przykłady takich programów diagnostycznych oraz rozwojowych i pomocowych znajdują się w niniejszej monografii, do lektury której i do osobistych refleksji zapraszam.
Profilaktyka zachowań ryzykownych w teorii i praktyce
Zbigniew B. Gaś
Monografia przybliża dynamicznie zmieniający się obszar współczesnej psychoprofilaktyki, prezentując różne jej koncepcje. Odnosi się do ważnego społecznie problemu, jakim są przyczyny i konsekwencje zachowań ryzykownych, takich jak nadużywanie środków psychoaktywnych, kierowanie pojazdami pod wpływem alkoholu, skoki do wody, przypadkowe kontakty seksualne, udział w bójkach, itp., których ofiarami są zarówno ludzie młodzi, jak i osoby dorosłe. Publikacja koncentruje się na psychologicznych korelatach zachowań ryzykownych: wysokiej wrażliwości, impulsywności, wypaleniu uczniowskim. Omawia obraz samego siebie u młodzieży wkraczającej w dorosłość, neurologiczne podłoże podejmowania zachowań ryzykownych, wpływ chorób cywilizacyjnych zagrażających życiu na radzenie sobie z trudnościami życiowymi w kontekście profilaktyki trzeciorzędowej, a także specyfiki działań profilaktycznych wobec osób doświadczających chorób somatycznych. Jej zawartość istotnie poszerza naszą wiedzę o znaczeniu profilaktyki, zewnętrznych czynnikach generujących zachowania ryzykowne, wewnętrznych mechanizmach ich stymulacji oraz ukazuje jej szersze uwarunkowania risky humanum. Monografia zawiera opracowania wychodzące z lubelskiej szkoły profilaktyki Zbigniewa B. Gasia, tym razem gromadząc dorobek przedstawicieli wielu ośrodków akademickich
PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ, BEZPIECZEŃSTWO I PRZEMYSŁ 4.0
Sylwia Skrzypek-Ahmed
Dynamiczne przemiany technologiczne, gospodarcze i społeczne pierwszych dekad XXI wieku sprawiają, że pojęcia takie jak przedsiębiorczość, bezpieczeństwo i przemysł 4.0 przestają funkcjonować jako odrębne kategorie analityczne. Coraz częściej tworzą one wspólną przestrzeń problemową, w której decyzje podejmowane na poziomie organizacyjnym, regionalnym i państwowym determinują zdolność do rozwoju, adaptacji oraz zachowania stabilności w warunkach narastającej niepewności. Właśnie w tym kontekście powstała monografia "Przedsiębiorczość, bezpieczeństwo i przemysł 4.0" - Tom I, której celem jest pogłębiona refleksja nad mechanizmami współczesnej transformacji oraz nad konsekwencjami wdrażania rozwiązań opartych na zaawansowanych technologiach. Przedsiębiorczość ukazana jest w niniejszym tomie nie tylko jako aktywność ekonomiczna, lecz jako postawa i kompetencja systemowa, warunkująca zdolność organizacji do innowacji, restrukturyzacji i odpowiedzi na zmieniające się otoczenie. Z kolei bezpieczeństwo analizowane jest szeroko - jako kategoria obejmująca stabilność procesów, odporność systemów, ochronę zasobów materialnych i niematerialnych, a także ciągłość funkcjonowania instytucji w warunkach ryzyka technologicznego, organizacyjnego i społecznego. Przemysł 4.0 stanowi natomiast wspólną płaszczyznę odniesienia dla tych zagadnień, oferując zarówno nowe możliwości rozwojowe, jak i nowe wyzwania związane z cyfryzacją, automatyzacją oraz wykorzystaniem danych. Monografia ma charakter interdyscyplinarny i problemowy. Zgromadzone opracowania podejmują zagadnienia z obszaru nauk o zarządzaniu, ekonomii, bezpieczeństwa, inżynierii oraz nauk społecznych, ukazując złożoność procesów transformacyjnych z różnych perspektyw badawczych. Autorzy koncentrują się zarówno na ujęciach teoretycznych i koncepcyjnych, jak i na analizach o charakterze aplikacyjnym, odnoszących się do konkretnych sektorów gospodarki, instytucji publicznych czy obszarów infrastrukturalnych. Taka struktura pozwala Czytelnikowi nie tylko lepiej zrozumieć istotę zachodzących zmian, lecz także dostrzec ich praktyczne implikacje. Publikacja skierowana jest do szerokiego grona odbiorców: badaczy i doktorantów zajmujących się problematyką rozwoju i bezpieczeństwa, studentów kierunków ekonomicznych, technicznych i społecznych, a także praktyków - menedżerów, przedsiębiorców, przedstawicieli administracji publicznej i ekspertów odpowiedzialnych za projektowanie oraz wdrażanie rozwiązań w realiach gospodarki cyfrowej. Jej wartość polega na stworzeniu przestrzeni do refleksji nad tym, jak łączyć innowacyjność z odpowiedzialnością, efektywność z odpornością, a postęp technologiczny z bezpieczeństwem systemowym. Oddając do rąk Czytelników Tom I, mam nadzieję, że publikacja ta stanie się inspiracją do dalszych badań, dyskusji oraz świadomych działań w obszarze przedsiębiorczości i przemysłu 4.0. W świecie, w którym zmiana stała się normą, rzetelna wiedza i wieloperspektywiczne spojrzenie pozostają jednym z kluczowych zasobów rozwojowych.