Wydawca: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej
Podstawy fizyczne energetyki jądrowej
Bronisław Słowiński
W prezentowanym skrypcie przedstawiono zarys podstaw fizycznych obecnej energetyki jądrowej i jej trendy rozwojowe. Opracowanie powstało na podstawie materiału do wykładów, które autor prowadził w ciągu ostatnich dziewięciu lat dla studentów drugiego stopnia edukacji na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej, a także dla doktorantów wydziałów fizyki Politechniki i Uniwersytetu Warszawskiego, magistrantów Wydziału Inżynierii Produkcji SGGW, studentów trzeciego roku Instytutu Fizyki UMCS w Lublinie. Skrypt może być również pomocny dla studentów studiów podyplomowych odpowiednich specjalności, na których autor prowadził wykłady dla inżynierów, pragnących zapoznać się od podstaw z tą fascynującą dziedziną o ogromnych implikacjach technologicznych i społecznych. Podana na końcu literatura zawiera tylko kilka pozycji, spośród sporej liczby monografii i publikacji w danej problematyce, które są najbardziej zbliżone do profilu niniejszego skryptu lub też są praktycznie dostępne. W tych publikacjach można znaleźć odnośniki do innych materiałów źródłowych. Bardzo przydatny jest również Internet i wymienione strony informacyjne.
Władysław Bogusz, Jerzy Garbarczyk, Franciszek Krok
Podręcznik powstał na podstawie wykładów fizyki ogólnej prowadzonych przez autorów dla studentów różnych wydziałów Politechniki Warszawskiej, a przede wszystkim studentów Wydziału Fizyki, dlatego treść dostosowana jest głównie do wymagań programowych tego właśnie wydziału. Podręcznik może być również przydatny dla studentów innych wydziałów (także innych szkół technicznych), a także wydziałów uniwersyteckich. Zrozumienie przedstawionego w podręczniku materiału wymaga znajomości (początkowo w niewielkim stopniu) analizy matematycznej i algebry. Ponieważ zazwyczaj przedmioty te są wykładane na pierwszych semestrach studiów (równolegle z fizyką) starano się, aby bardziej zaawansowany aparat matematyczny wprowadzany był stopniowo i aby nowym pojęciom matematycznym nadawać interpretację fizyczną. Większość materiału wyłożono w sposób tradycyjny, bowiem ograniczona objętość podręcznika nie pozwalała na eksperymentowanie w tym zakresie. W obecnym wydaniu dokonano wielu zmian. Przede wszystkim wprowadzono nowe definicje i siedem podstawowych jednostek miar, które obowiązują od 20 maja 2019 roku. Do treści poszczególnych rozdziałów (zwłaszcza 11-14) wprowadzono szereg zmian merytorycznych. Dla wygody Czytelnika poszerzono indeks przedmiotowy, dodano tablicę stałych fizycznych, tablicę pochodnych podstawowych funkcji oraz kilka ważniejszych wzorów trygonometrycznych.
Podstawy geotechniki. Zadania według Eurokodu 7
Agnieszka Dąbska
Wprowadzenie w Polsce nowych norm w dziedzinie geotechniki – Eurokodu 7 oraz norm PN-EN ISO – wpłynęło na konieczność opracowania nowego skryptu obejmującego klasyfikację gruntów oraz obliczenia nośności i osiadań konstrukcji obiektów budowlanych. Przykłady zadań dotyczące klasyfikacji gruntów i ich charakterystyk, przedstawione w pierwszej części skryptu, opracowane zostały na podstawie norm: PN-EN ISO 14688-1:2006 Badania geotechniczne. Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów. – Część 1: Oznaczanie i opis oraz PN-EN ISO 14688-2:2006 Badania geotechniczne. Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów. – Część 2: Zasady klasyfikowania. W drugiej części skryptu przedstawiono przykłady obliczeń stanów granicznych nośności i stanu granicznego użytkowalności dla obiektów budowlanych posadawianych bezpośrednio w gruncie według zasad obowiązujących w normie PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7. Projektowanie geotechniczne. – Część 1: Zasady ogólne. Niniejszy skrypt powstał z myślą o studentach Wydziałów Inżynierii Środowiska i Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej jako pomoc dydaktyczna do przedmiotów: „podstawy geologii i geotechniki”, „geotechnika I”, „geotechnika II” oraz „mechanika gruntów i fundamentowanie”. Ze skryptu mogą też korzystać studenci wydziałów budownictwa i inżynierii środowiska innych politechnik oraz wydziałów technicznych akademii rolniczych i SGGW, jak również inżynierowie specjalizujący się w projektowaniu posadowień obiektów budowlanych.
Podstawy konstrukcji maszyn. Zbiór zadań. Elementy podatne. Sprzęgła i hamulce. Przekładnie zębate
Tadeusz Szopa
Celem autora prezentowanego zbioru zadań jest wskazanie studentom możliwości zastosowania w praktyce zasad i procedur prowadzenia podstawowych obliczeń inżynerskich wspomagających projektowanie urządzeń mechanicznych oraz typowych modeli obliczeniowych, charakterystycznych dla wybranych zespołów mechanicznych i ich elementów. Pod względem merytorycznym układ zbioru zadań jest w dużej mierze zgodny z układem skryptów teoretycznych tego samego autora, wydawanych pod wspólnym tytułem Podstawy konstrukcji maszyn. Prezentowane opracowanie stanowi drugą część zbioru zadań i zawiera przykłady oraz zadania nawiązujące do obliczeń towarzyszących projektowaniu różnego rodzaju elementów podatnych oraz sprzęgieł, hamulców i przekładni zębatych traktowanych jako części większych całości, czyli układów przenoszenia napędu i innych urządzeń mechanicznych. W opracowaniu dużo miejsca poświęcono zagadnieniom modelowania i podejmowania decyzji dotyczących stopnia zaawansowania modeli, doboru wartości współczynników bezpieczeństwa itp. Na przykładach pokazano sposób uwzględniania czynnika losowego, w tym niezawodności, często pomijanego w innych krajowych publikacjach dydaktycznych. Uwzględnienie tego czynnika zazwyczaj zmniejsza stopień niepewnoći obliczeń. Przedstawione przykłady są bogato ilustrowane rysunkami (w tym rysunkami technicznymi), schematami i wykresami, co ułatwia zrozumienie stosowanych metod obliczeń.
Podstawy marketingu w przedsiębiorstwach i w sektorze publicznym
Elżbieta Jendrzejczak, Agnieszka Tomczak
Inżynierowie przestali pełnić w marketingu rolę głównie bierną, a ich udział w wielu dziedzinach decyduje o sukcesie rynkowym, także w dziedzinach, które tradycyjnie były domeną ekonomistów. Sprawia to, że podstawowe wiadomości z dziedziny marketingu są inżynierowi niezbędne. W skrypcie w syntetycznej formie wyjaśniona została istota marketingu i rola, jaką pełni w nim inżynier. Ponieważ zawarta w skrypcie treść koresponduje z materiałem trzydziestogodzinnego bloku ćwiczeń, zawarte w nim opracowania przykładowych pytań problemowych i testowych ułatwiają studentom przygotowanie do zaliczenia przedmiotu i egzaminu. Druga wersja skryptu na temat podstaw marketingu uwzględnia w większym zakresie zagadnienia związane z sektorem publicznym oraz marketingiem dóbr zaopatrzeniowych. Zmieniona wersja skryptu dedykowana jest przede wszystkim studentom kierunku Administracja, a także ma wspomagać dydaktykę w zakresie przedmiotu marketing na technicznych kierunkach studiów.
Podstawy obliczeń w procesach przetwarzania materii. Zasady bilansowania masy i energii
Leon Gradoń, Jakub Gac
Niniejszy podręcznik przeznaczony jest głównie dla studentów pierwszych semestrów studiów na kierunkach kształcenia takich, jak inżynieria procesowa, technologia chemiczna, inżynieria materiałowa, ochrona środowiska, biotechnologia i energetyka. We Wstępie wprowadzone są podstawowe wielkości fizyczne z rozróżnieniem wielkości intensywnych i ekstensywnych. Przykładem wielkości ekstensywnych tworzących akumulację, czyli podlegających sumowaniu składowych układu w całości, są masa i energia. Zasadnicza część podręcznika poświęcona jest zasadom bilansowania tych wielkości. Trójka: wielkość, jej wartość i wymiar w ustalonym systemie jednostek, tworzą porządek bilansowania. W pierwszej części wyjaśnione jest postępowanie (w 10 zasadniczych krokach) prowadzące do sporządzania bilansu masowego. Rozważane są przypadki umożliwiające dobry trening studenta przy sporządzaniu bilansu. W drugiej części pokazywane są zasady bilansu energetycznego. Obydwa typy bilansów opierają się na podstawowej zasadzie praw zachowania masy i energii. Część środkowa podręcznika stanowi łącznik między tymi bilansami i poświęcona jest podstawowym prawom termodynamiki z wyjaśnieniem, w jakiej formie przepływająca przez układ bilansowy masa substancji niesie energię.
Podstawy organizacji i zarządzania. Materiały do ćwiczeń. Część 1
Małgorzata Krwawicz
W publikacji zaprezentowano metody, techniki i narzędzia wykorzystywane do analizy i oceny organizacji. Struktura poszczególnych rozdziałów obejmuje określenie celu metody, przedstawienie instrukcji jej stosowania, zaprezentowanie przykładowego zastosowania, polecenie wykonania ćwiczenia oraz wskazanie obszaru zastosowania metody (w ujęciu podmiotowym i przedmiotowym oraz określenie rodzaju celu i horyzontu czasu). Kolejność prezentacji technik i narzędzi uwarunkowana jest popularnością ich wykorzystywania w praktyce gospodarczej oraz przydatnością w działalności dydaktycznej, co stanowi główne kryterium wyboru. W opracowaniu Autorka proponuje nową metodę - SWOT Plus, która stanowi rozwinięcie metody SWOT. Dokonała modyfikacji metody scenariuszy, odbiegając od powszechnie stosowanej wersji. Zaprezentowała uproszczoną wersję metody scenariuszy - metodę scenariusza Point. Autorka ma nadzieję, że zaprezentowane opracowanie będzie pomocne w samodzielnym opracowaniu projektów, realizowanych zarówno na potrzeby dydaktyczne, jak i zawodowe, usprawniających funkcjonowanie organizacji. Tym samym bezpośrednimi adresatami są tu przede wszystkim studenci kierunków Zarządzanie, Zarządzanie i Inżynieria Produkcji oraz praktycy gospodarczy.
Podstawy organizacji i zarządzania. Materiały do ćwiczeń. Część 2
Małgorzata Krwawicz
Książka stanowi kontynuację części pierwszej skryptu pod tym samym tytułem. Głównym celem opracowania jest prezentacja wybranych metod wykorzystywanych na potrzeby decyzyjne w przedsiębiorstwach do doskonalenia ich funkcjonowania. W skrypcie zaprezentowano metody uniwersalne, użyteczne i często wykorzystywane w zarządzaniu. Struktura poszczególnych rozdziałów obejmuje określenie celu metody, przedstawienie instrukcji jej stosowania, zaprezentowanie przykładowego wykorzystania, polecenie wykonania ćwiczenia oraz wskazanie zakresu zastosowania metody (w ujęciu podmiotowym i przedmiotowym oraz określenie rodzaju celu i horyzontu czasu). Z uwagi na charakter publikacji część teoretyczna została zawężona do minimum na rzecz przykładów praktycznych. Podczas prezentacji metod Autorka kierowała się zasadą precyzyjnego wyjaśnienia sposobu ich wykorzystania. Książka może być pomocna podczas samodzielnego opracowywania projektów usprawniających funkcjonowanie organizacji, realizowanych zarówno na potrzeby dydaktyczne, jak i zawodowe. Tym samym jej bezpośrednimi adresatami są przede wszystkim studenci kierunków Zarządzanie, Zarządzanie i Inżynieria Produkcji oraz praktycy gospodarczy.
Podstawy organizacji i zarządzania. Materiały do ćwiczeń. Część 3
Małgorzata Krwawicz
Książka stanowi kontynuację części pierwszej i drugiej skryptu pod tym samym tytułem. W opracowaniu przedstawiono szereg metod wspierających proces twórczy i służących przede wszystkim do poszukiwania i definiowania pomysłów nowych produktów. Głównym celem opracowania jest prezentacja wybranych metod heurystycznych wykorzystywanych w przedsiębiorstwach na potrzeby poszukiwania innowacyjnych rozwiązań poprzez pobudzanie kreatywności u pracowników różnych szczebli i jednocześnie zaangażowanych w rozwiazywanie problemów o zróżnicowanym charakterze i spektrum. Autorka przedstawia zarówno metody nowe, jak i klasyczne. Metoda Design Thinking została potraktowana jako nadrzędna w odniesieniu do pozostałych metod zaprezentowanych w opracowaniu i wyznaczająca dla nich ramy, co wpłynęło bezpośrednio na strukturę opracowania i wybór opisanych metod. Przedstawione metody mogą być w praktyce wykorzystywane w realizacji kolejnych etapów poszukiwania rozwiązań przy wykorzystaniu metody Design Thinking. Struktura poszczególnych rozdziałów obejmuje określenie celu metody, przedstawienie instrukcji jej stosowania, zaprezentowanie przykładowego wykorzystania, polecenie wykonania ćwiczenia oraz wskazanie zakresu zastosowania metody (w ujęciu podmiotowym, przedmiotowym, określenie horyzontu czasu i rodzaju celu). Z uwagi na charakter opracowania teoria dotycząca poszczególnych metod została zawężona do minimum na rzecz przykładów praktycznych. Podczas prezentacji metod Autorka kierowała się zasadą precyzyjnego wyjaśnienia sposobu ich wykorzystania. Opracowanie może być pomocne w samodzielnym generowaniu rozwiązań - zarówno na potrzeby dydaktyczne, jak i w działalności praktycznej przez szerokie grono użytkowników. Tym samym adresatami są tu przede wszystkim studenci kierunków Zarządzanie i Zarządzanie i Inżynieria Produkcji oraz praktycy gospodarczy, jak również słuchacze studiów podyplomowych, uczestnicy szkoleń specjalistycznych i inni czytelnicy zainteresowani poszukiwaniem innowacyjnych rozwiązań.
Jacek Dusza, Paweł Gąsior, Grzegorz Tarapata
Podręcznik został opracowany jako podstawowa pomoc dydaktyczna do przedmiotów "Podstawy pomiarów" i "Metrologia" wykładanych na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej. Ponieważ celem wykładu i laboratorium z tych przedmiotów jest nauczenie studentów technik eksperymentu oraz zasad funkcjonowania podstawowej aparatury pomiarowej, zdecydowano się na położenie nacisku na umiejętności zaplanowania eksperymentu, właściwy dobór aparatury pomiarowej, analizę niepewności pomiarowych oraz na krytyczne podejście do przeprowadzonego doświadczenia i uzyskanych wyników. Zwrócono także uwagę na różnice występujące między analogowymi i cyfrowymi metodami pomiarowymi. Ponieważ aktualnie przedmioty "Podstawy pomiarów" i "Metrologia" są prowadzone na pierwszym lub drugim semestrze studiów, co powoduje, że studenci nie posiadają jeszcze wystarczającej wiedzy z teorii obwodów, matematyki czy układów elektronicznych, w podręczniku wprowadzano i szczegółowo wyjaśniano nowe dla nich pojęcia i zasady działania nieznanej aparatury. Przedstawione treści dotyczą głównie wiedzy poruszanej na wykładzie.
Podstawy sterowania ruchem kolejowym. Funkcje, wymagania, zarys techniki
Mirosława Dąbrowa-Bajon
Skrypt przeznaczony jest dla studentów kierunku Transport zajmujących się sterowaniem transportu kolejowego. Zawiera uogólnione opisy filozofii, funkcji i wymagań stawianych urządzeniom i systemom srk oraz zarys techniki w obszarach urządzeń stacyjnych i liniowych dla linii znaczenia ogólnego i metra. Uwzględniono urządzenia stosowane współcześnie oraz kierunki ich rozwoju na tle nowoczesnych potrzeb funkcjonalnych (tworzenie zintegrowanego transportu ogólnoeuropejskiego) i możliwości technicznych ( teleinformatyka). W skrypcie wspomniano o urządzeniach starszych typów, ponieważ z uwagi na stan kolejnictwa polskiego są one stosowane na wielu obiektach stacyjnych i liniowych.
Mieczysław Mąkosza, Michał Fedoryński
Skrypt został opracowany na podstawie wykładów o metodach syntezy organicznej, prowadzonych w ciągu ponad trzydziestu lat dla studentów Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej. Celem opracowania było przedstawienie obszernego materiału w taki sposób, by uwidocznić wewnętrzną logikę chemii organicznej, wykazać podobieństwo i analogie wielu reakcji i przedstawić podstawowe reguły decydujące o przebiegu reakcji. Cel ten można było osiągnąć jedynie porządkując materiał w oparciu o kryteria mechanistyczne. W oparciu o podstawowe elementy mechanizmów reakcji wykazano, że ogromna liczba różnych reakcji to warianty i szczególne przypadki niewielkiej liczby procesów podstawowych, których przebieg jest determinowany rodzajem i elementami budowy reagentów oraz warunkami. Takie podejście ułatwia opanowanie materiału, co jest istotne z uwagi na ograniczenia czasowe - na wykład przeznaczono początkowo 45 godzin, a następnie 30 godzin semestralnie. Materiał wykładu i skryptu został ograniczony do reakcji jonowych i rodnikowych, a nowe wydanie uzupełniono o omówienie reakcji pericyklicznych. Bardzo ważne grupy reakcji katalizowanych przez metale przejściowe oraz problemy stereokontroli przebiegu reakcji zostały pominięte. Autorzy mają nadzieję, że zastosowana klasyfikacja i uproszczone przedstawienie złożonych problemów reakcji organicznych pomoże studiującym w lepszym ich zrozumieniu tematu.
Podstawy sztucznej inteligencji
Paweł Wawrzyński
Skrypt zawiera materiał wprowadzający do dziedziny sztuczna inteligencja. Jest podzielony na trzy części odpowiadające jej głównym działom: wnioskowaniu, przeszukiwaniu i uczeniu maszynowym. W opracowaniu sztuczna inteligencja jest przedstawiona jako zbiór metod współtworzących arsenał współczesnej informatyki. Prezentowanym technikom towarzyszą liczne przykłady ilustrujące ich zastosowanie.
Podstawy sztucznej inteligencji
Paweł Wawrzyński
Niniejszy podręcznik przedstawia podstawowy, jednosemestralny kurs z dziedziny sztucznej inteligencji dla studentów nauk technicznych oraz informacyjnych. Do jego lektury potrzebna jest elementarna wiedza z logiki i analizy matematycznej oraz probabilistyki. W podręczniku dominuje perspektywa algorytmiczna, tzn. metody sztucznej inteligencji są przedstawiane jako narzędzia do rozwiązywania problemów z różnych obszarów: technicznych, informatycznych czy ekonomicznych. Zatem omawiana tu dziedzina to słaba sztuczna inteligencja. Niniejszy podręcznik powstał jako materiał do przedmiotu "Wprowadzenie do sztucznej inteligencji" prowadzonego na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej. Przedmiot ten zastąpił w programie studiów znakomity wykład prof. Wiesława Traczyka pt. "Inżynieria wiedzy", od którego rozpocząłem swoją edukację w dziedzinie sztucznej inteligencji. Liczne sformułowania i przykłady, traktowane przeze mnie jako należące do kanonu dziedziny, zostały w istocie wprowadzone przez prof. Traczyka. Winien jestem zatem serdeczne podziękowania Panu Profesorowi, tym bardziej że był uprzejmy przeczytać i skomentować niniejszy podręcznik w trakcie jego powstawania. Dziękuję także studentom za cenne uwagi wnoszone w ciągu kilku semestrów, kiedy był on pisany, a w szczególności studentom Koła Naukowego Sztucznej Inteligencji "Golem".
Wojciech Żagan
Tradycja nauczania techniki świetlnej na Politechnice Warszawskiej sięga lat dwudziestych XX wieku, a w sposób instytucjonalny funkcjonuje już blisko sto lat. W tym czasie wykształcono wielu absolwentów, którzy stworzyli własne środowisko zawodowe o wyrazistym charakterze. Mam nadzieję, że prezentowana książka umożliwi kontynuację kształcenia w zakresie techniki świetlnej, służąc wiedzą, pomagając w zrozumieniu fascynujących zagadnień związanych ze światłem, przygotowując do podjęcia pracy w zawodzie związanym z oświetlaniem. Przeznaczona jest wprawdzie dla studentów kierunku Elektrotechnika, jednak może być także wykorzystywana przez studentów innych wydziałów i kierunków kształcenia, które są związane z techniką świetlną.
Podstawy tworzenia interfejsu graficznego aplikacji desktopowych w języku Java
Sylwester Pięta, Marcin Ścibisz, Michał Wiśniewski
W skrypcie przedstawiono praktyczne aspekty implementacji aplikacji desktopowych w języku Java, wyposażony w graficzny interfejs użytkownika, zbudowany w oparciu o bibliotekę Swing. Omówiono podstawowe elementy składowe wspomnianej biblioteki wraz z mechanizmami programowymi obsługi zdarzeń wysokopoziomowych oraz zdarzeń związanych z klawiaturą i myszką. Osobne rozdziały poświęcono aplikacjom wielowątkowym oraz przechowywaniu danych w plikach. Na zakończenie poruszono złożone problemy dystrybucji aplikacji do ich użytkowników. Liczne przykłady kodów źródłowych ilustrujących omówione zagadnienia powinny ułatwić czytelnikom przyswojenie zawartości opracowania.