Publisher: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej
Od informacji do wiedzy. Aspekty teoretyczne i aplikacyjne
Helena Bulińska-Stangrecka, Paweł Stacewicz
IV tom serii wydawniczej "Informatyka a filozofia" We współczesnym dyskursie naukowym coraz częściej występują odniesienia do takich zjawisk, jak wiek informacji, społeczeństwo informacyjne, gospodarka oparta na wiedzy czy zarządzanie wiedzą. W warstwie konceptualnej ich wspólny mianownik stanowi pojęcie informacji, która pod pewnymi warunkami może stać się wiedzą. Monografia ma na celu połączenie dwóch płaszczyzn interpretacyjnych: filozoficznej i nauk o zarządzaniu. Umiejscawia informację i wiedzę zarówno w dyskursie teoretycznym (przede wszystkim: metodologiczno-filozoficznym), jak również prezentuje konsekwencje związane z różnorodnymi zastosowaniami tych pojęć (np. w dziedzinie prawa). Identyfikuje też czynniki mające istotny wpływ na transformację informacji w wiedzę.
Odkształcalność gruntów i osiadanie fundamentów
Agnieszka Dąbska, Stanisław Pisarczyk
Podręcznik jest kompleksowym opracowaniem z zakresu mechaniki gruntów i fundamentowania, zawierającym opisy przyczyn i skutków odkształcalności gruntów. Potrzeba jego wydania wynika z wprowadzenia w Polsce nowych norm dotyczących zasad badania i klasyfikacji gruntów oraz obliczania osiadania fundamentów bezpośrednich i posadowionych na palach, stosowanych w różnych obiektach budowlanych (budynkach, budowlach hydrotechnicznych). Dużo miejsca poświęcono metodom obliczania fundamentów bezpośrednich, fudamentów głębokich oraz budowli hydrotechnicznych. Omówiono też stany graniczne użytkowalności i użytkowania. Szczególną uwagę poswięcono zagadnieniu monitoringu przemieszczeń obiektów budowlanych. Podano też przykłady uszkodzeń istniejących obiektów, wynikające z błędów ich posadowienia, i omówiono zastosowane sposoby ich naprawy.
Agnieszka Dąbska
Praca stanowi kompleksowe opracowanie dotyczące problematyki odporności filtracyjnej gruntów niespoistych - równomiernie uziarnionych piasków i ich deformacji filtracyjnych powstających w wyniku mechanicznego działania wody na szkielet gruntowy. Przedstawiono w niej charakterystykę właściwości pojedynczych ziaren i cząstek ośrodka gruntowego, tworzonej przez nie struktury gruntu oraz opisujących je cech . Omówiono właściwości cieczy, warunki jej przepływu przez ośrodek porowaty oraz właściwości filtracyjne gruntu i kształtujące je czynniki. Szczególną uwagę zwrócono na problem oddziaływania filtrującej cieczy na pojedyncze ziarna i cząstki gruntu, a ponadto dokonano analizy działania siły filtracji w odniesieniu do pozostałych sił działających w ośrodku gruntowym. Omówiono rodzaje deformacji filtracyjnych występujących w gruntach niespoistych, warunki ich powstawania i mechanizmy przebiegu. Zdefiniowano czynniki decydujące o zachowaniu odporności filtracyjnej gruntów i warunki jej utraty, a następnie przedstawiono wyniki badań deformacji filtracyjnych piasków równoziarnistych w przewarstwieniach o niewielkich miąższościach. W opracowaniu przedstawiono także analizę własną czynników kształtujących odporność filtracyjną gruntów oraz kryteriów oceny jej zachowania: kryterium geometrycznego, kryterium hydraulicznego i kryterium naprężenia. W kryterium geometrycznym rozpatrzono cechy pojedynczych ziaren i cząstek oraz struktury gruntu i ich udział w kształtowaniu podatności gruntu na wystąpienie deformacji filtracyjnych. Kryterium hydrauliczne omówiono w ujęciu dwóch warunków hydraulicznych, definiowanych za pomocą gradientu hydraulicznego i prędkości filtracji, dopuszczalnych i krytycznych, z uwzględnieniem kierunku i zwrotu filtracji. Rolę zmiany stanu naprężenia i czynników powodujących te zmiany ujęto w kryterium naprężenia. Na zakończenie zaprezentowano analizę współudziału czynników w procesie kształtowania odporności filtracyjnej gruntów i sformułowano wnioski wynikające z danych studialnych oraz przedstawionych w pracy wyników badań własnych i analizy problemu utraty odporności filtracyjnej gruntów.
Odporność i konkurencyjność gospodarki w czasach nadzwyczajnych zagrożeń
Magdalena Majchrzak
W obliczu nieustannych i dynamicznych przemian w gospodarkach poszczególnych krajów nieuniknione staje się konfrontowanie się z różnorodnymi zagrożeniami. Hipoteza badawcza dyskursu naukowego została sformułowana w sposób następujący: W czasach nadzwyczajnych globalnych zagrożeń utrzymaniu odporności i konkurencyjności gospodarki sprzyjać będzie wykorzystanie rekomendacji wynikających z koncepcji resilience oraz ekonomii klinicznej autorstwa Jeffreya Sachsa. Hipotezie badawczej podporządkowano strukturę książki i treść poszczególnych jej części. Publikacja składa się z sześciu głównych części: wstępu, czterech rozdziałów oraz konkluzji i rekomendacji. Rozdział pierwszy ma charakter wprowadzający. Przedstawiono w nim genezę oraz założenia teorii cykli koniunkturalnych i fluktuacji. Zaprezentowano w nim nie tylko teorie klasyczne (monetarne i niemonetarne), ale także nowsze poglądy lepiej uwzględniające rzeczywistość gospodarczą XXI wieku. Ważną częścią rozdziału są rozważania na temat synchronizacji cykli koniunkturalnych Polski z wybranymi krajami. Bardzo aktualny jest fragment poświęcony recesji jako fazie cyklu koniunkturalnego. Rozdział drugi to prezentacja ujęć teoretycznych konkurencyjności gospodarki narodowej. Istotną część rozdziału stanowi autorskie zdefiniowanie pojęcia konkurencyjności odpornej. W rozdziale tym przedstawiono także kierunki rozwoju badań nad konkurencyjnością i jej determinantami. Przedstawiono zarówno podejścia popytowe, jak i podażowe, podejmując dyskurs naukowy z wieloma z nich. Efektem tych rozważań jest zaproponowanie nowego dziesięcioelementowego modelu konkurencyjności gospodarki w zmiennych warunkach koniunkturalnych, uwzględniającego występowanie nadzwyczajnych zagrożeń. Rozdział trzeci jest próbą oceny konkurencyjności polskiej gospodarki z różnych perspektyw, na podstawie najnowszych globalnych rankingów. Diagnoza sytuacji jest wstępem do dalszych rozważań na temat zagrożeń, jakie mogą potencjalnie wpłynąć na zmianę sytuacji konkurencyjnej polskiej gospodarki. Przeprowadzona według m.in. kryterium rodzaju, przewidywalności klasyfikacja nadzwyczajnych zagrożeń jest tłem do projektowanego modelu odporności gospodarki narodowej. Rozdział czwarty jest próbą weryfikacji hipotezy pracy, stąd też przedstawiono w nim m.in. model resilience gospodarki narodowej. Model ten uwzględnia założenia ekonomii klinicznej, zaprezentowane na początku rozdziału, oraz nadzwyczajne zagrożenia. Istotną częścią rozdziału, a także samego proponowanego modelu jest zdefiniowanie koncepcji resilience i jej elementów składowych, a także wskazanie możliwości jej zastosowania w ekonomii i naukach o zarządzaniu i jakości. Liczne ważne wnioski cząstkowe zaprezentowano w poszczególnych rozdziałach publikacji. Natomiast wnioski o charakterze ogólnym, wynikające z całości rozważań, zawarto w części Konkluzje i rekomendacje. Publikację uzupełnia bibliografia (zawierająca prawie 200 pozycji) oraz spisy rysunków i tabel. Książka stanowi innowację w zakresie zderzenia problematyki odporności i konkurencyjności gospodarki z koncepcjami ekonomii klinicznej i nadzwyczajnych zagrożeń. Zarówno na polskim, jak i na zagranicznym rynku wydawniczym nie ma publikacji łączącej w sobie podjęte zagadnienia.
Opis ruchu układu mechanicznego z więzami jednostronnymi
Wiesław Grzesikiewicz, Artur Zbiciak
Przedmiotem opracowania jest sformułowanie opisu ruchu układu mechanicznego z ograniczeniami jednostronnymi, wyznaczającymi dopuszczalny obszar w przestrzeni konfiguracji układu. Tego rodzaju zagadnienie służy do analizy ruchu i obciążeń powstających w maszynach i konstrukcjach inżynierskich, w których znajdują się ograniczniki przemieszczeń. Uwagę skupiono głównie na matematycznym opisie zagadnień związanych z oddziaływaniem więzów jednostronnych na ciała układu, ale zaprezentowano również więzy dwustronne potraktowane jako szczególny przypadek. W podsumowaniu zwrócono uwagę na możliwości zastosowania sformułowanego tu opisu do zagadnień ruchu układów z więzami dwustronnymi, mającymi postać niegładkich powierzchni oraz ograniczeń opisywanych za pomocą zbiorów niewypukłych. Zasygnalizowano również potrzebę szerszego podejścia do zagadnień dynamiki układów z więzami - przy uwzględnieniu różnorodnych ograniczeń - oraz celowość opracowania monografii zawierającej kompleksową analizę układów fizycznych z ograniczeniami.
Optical Information Processing
Agnieszka Siemion
This elaboration describes the exemplary material needed for Optical Information Processing laboratory exercises - the course at the Faculty of Physics at Warsaw University of Technology. The topics were chosen as complementary for a better understanding of the lecture and workshops. There are 7 laboratory exercises allowing to acquire practical knowledge about holography, optical setups and its numerical counterparts. All these problems are related to the optical information processing and performing such laboratory exercises can help to understand the processing and application of optical information. These experiments can be carried out during specializations connected to optics and photonics as advanced laboratory exercises. The first two exercises are related to interferometry and holography which can be used for example in detailed analysis of surface shape or deformations of objects. Holographic inspection of elements is a very precise method of measurement allowing to visualize micro changes or even internal defects. Then, the basics of operation in angular spectrum space is presented by performing spatial filtering, observing correlation and recording Fourier holograms. Deep understanding of processing images in frequency domain helps to carry out both optical setups and numerical algorithms. The majority of optical setups carried out on laboratories will be modelled numerically during the 6th laboratory. Numerical processing of optical signals is very important in practicing the understanding of what is the difference between discrete and continuous signals processing. The sampling theorem plays a great role in proper designing of optical signals. The last laboratory part corresponds to designing and exposing holograms that can be reconstructed in white light. The whole knowledge gathered during these classes should help with understanding the idea of optical processing of signals.
Optymalizacja w sterowaniu i podejmowaniu decyzji
Magdalena Sylwia Żurawska, Teresa Zielińska
Skrypt poświęcony jest szeroko pojętym zagadnieniom optymalizacji, których znajomość jest niezbędna w praktyce inżynierskiej. Pierwszą część poświęcono sterowaniu optymalnemu dynamicznych układów sterowania. Omówiono zasadę minimum Pontriagina i pokazano jej uzasadnienie z wykorzystaniem rachunku wariacyjnego. Wykazano równoważność zasad Pontriagina i Hamiltona-Jakobiego-Bellmana. Omówiono warunki optymalności dla zadań z czasem swobodnym i zadań z zadanym czasem. Podano przykłady zadań z ich rozwiązaniami i zamieszczono przykłady do samodzielnego rozwiązania. Opisano też metodę rozwiązywania zadań optymalizacji obiektów liniowych z kwadratowym wskaźnikiem jakości. W zakresie sterowania optymalizującego wskaźniki jakości niniejszy skrypt ma na uwadze głównie wielowymiarowe i liniowe układy sterowania o statycznych (stałych, niezależnych od czasu) macierzach stanu, wejść i wyjść, a także macierzach bezpośredniej transmisji sterowań. Odpowiednie ukształtowanie sterowań pozwala uzyskać spełnienie przyjętego kryterium optymalności. Sterowanie optymalne można realizować tylko w takich układach, na których zachowanie jesteśmy w stanie wpływać, a więc w układach stabilnych i sterowalnych. Na poziomie wykonawczym pożądane sterowania można zrealizować tylko wtedy, gdy odpowiednio dobrane regulatory zapewniają dobrą dokładność odtwarzania wartości zadanych. W praktyce często stosowane są liniowe regulatory PID ze względu na ich prostotę realizacji i stosunkowo dobrą jakość regulacji. W opracowaniu przedstawiono eksperymentalną metodę doboru nastaw regulatora PID, mając na uwadze sterowanie powszechnie stosowanymi silnikami elektrycznymi. Powtórzenie wybranych zagadnień z podstaw sterowania, łącznie z zagadnieniami stabilności i metodą doboru nastaw regulatora podane są w początkowej części pracy. Definicja stabilności w sensie Lapunowa i metody Lapunowa badania stabilności dotyczą zarówno układów liniowych, jak i nieliniowych. W nawiązaniu do wyznaczania sterowań optymalnych przedstawiona jest metoda programowania dynamicznego wywodząca się z zasady optymalności Bellmana. Podana jest także, wywodząca się z programowania dynamicznego, metoda wyznaczania optymalnych dróg w grafach i metoda optymalizacji dyskretnej dla dyskretnych zadań sterowania, łącznie z przykładami obliczeniowymi. Końcowa część skryptu poświęcona jest zagadnieniom podejmowania decyzji optymalnych w warunkach niepewności. Przedstawiono szereg metod dotyczących wyboru postępowania. Podstawy teoretyczne ilustrowane są licznymi przykładami. Przekazane w tej części wiadomości są przydane zarówno do prowadzenia samodzielnej działalności zarządzającej, jak też mogą być wykorzystywane w planowaniu działań różnych urządzeń, np. robotów.
Wojciech Żagan
Niezwykle dynamicznym subobszarem oświetlenia ulicznego jest sfera używanych do tego celu źródeł światła, medialnie opanowana obecnie przez LED-y, wypromowane jako najlepsze rodzaje oświetlenia ulic przez ich producentów. Dziś niechętnie przyjmowany do świadomości jest fakt, że skuteczność świetlna LED-ów i uznanych za przestarzałe wysokoprężnych lamp sodowych są bardzo podobne, a więc energooszczędność nie powinna być argumentem przemawiającym za powszechnością stosowania źródeł elektroluminescencyjnych. W sferze wyboru oświetlenia ulicznego mamy więc bardzo dynamiczną sytuację, która wymaga spokojnej i rzeczowej interpretacji. Taki cel przyświecał decyzji napisania tej pracy przez autora dysponującego bogatym doświadczeniem wieloletniego uczestnictwa w rozwoju oświetlenia ulicznego i tworzącego dziesiątki projektów oświetlenia ulic wielu miast.