Wydawca: Oficyna Związek Otwarty

Praktyka Terapii Gestalt. Teoria i doświadczanie

Gro Skottun Ashild Kruger

Niniejszy podręcznik skierowany jest do szerokiej grupy odbiorców. Zawarta w nim wiedza może swobodnie znaleźć zastosowanie poza gabinetem terapeutycznym. W książce omawiane są przykłady z takich dziedzin: coaching, doradztwo, rozwój organizacji. Autorki książki oferują w ramach Norweskiego Instytutu Gestalt University College (NGI), w którym nauczają, program studiów we wszystkich wymienionych wyżej dziedzinach. Jednym z celów kształcenia NGI jest zasada uczenia się przez działanie. "Metoda ta umożliwia proces uczenia się oparty na doświadczeniu, który można opisać w trzech fazach. Pierwsza z nich rozpoczyna się od moderowanych ćwiczeń praktycznych. Po nich następuje omówienie, a dopiero w trzecim kroku przedstawione są i przedyskutowane podstawy teoretyczne. Zaletą tej formy nauczania jest to, że student ma możliwość dogłębnego przyswojenia wiedzy. Pojęcia zostają zintegrowane z ciałem, emocjami i myślami". (ze wstępu).

Przemiana charakterologiczna. Cud ciężkiej pracy

Stephen M. Johnson

,,Przemiana Charakterologiczna. Cud ciężkiej pracy" to pierwsza z trzech książek Stephena M. Johnsona. Publikacja przedstawia charakter jako złożoną organizację doświadczenia, obron i relacji, ukształtowaną przez wczesne urazy oraz zadania adaptacyjne. Autor łączy teorię relacji z obiektem, psychologię ego i analizę charakteru, tworząc model rozumienia psychopatologii oraz leczenia utrwalonych wzorców psychicznych. Dawne mechanizmy obronne mogą w dorosłości osłabiać afekt, cielesność, spontaniczność, potrzeby i zdolność do bliskości. Dlatego wymagają celowej, wielowymiarowej pracy klinicznej nad obronami, zachowaniem, poznaniem, relacjami i spójną tożsamością. W tym sensie psychoterapia jest cudem ciężkiej pracy. Publikacja ukazała się w Polsce po raz pierwszy w roku 1993, nakładem Jacek Santorski and Co Agencja Wydawnicza. Niniejsze wydanie ukazuje się w nowym tłumaczeniu i nowej redakcji.

Przemoc w związku a terapia skoncentrowana na emocjach (EFT). Walka o miłość

Jef Slootmaeckers, Lieven Migerode

O przemocy jako miejscu, w którym relacja traci język, ale niekoniecznie pragnienie bliskości Przemoc w relacji intymnej przez długi czas była traktowana jako jednoznaczne przeciwwskazanie do terapii par. Książka ta proponuje inne, osadzone w teorii przywiązania i klinicznym doświadczeniu, rozumienie tego zjawiska - takie, które nie relatywizuje przemocy, a jednocześnie pozwala dostrzec jej relacyjny kontekst. Autorzy wprowadzają kluczowe rozróżnienie pomiędzy przemocą opartą na kontroli i dominacji, w której praca z parą nie jest bezpieczna ani wskazana, a przemocą sytuacyjną, pojawiającą się w warunkach intensywnego zagrożenia więzi, eskalacji emocji i załamania zdolności do regulacji afektu. W tym ujęciu przemoc nie jest wyrazem bliskości, lecz dramatycznym sygnałem jej utraty. Publikacja pokazuje, że w określonych warunkach klinicznych praca terapeutyczna może koncentrować się na odbudowie bezpieczeństwa emocjonalnego, rozpoznaniu destrukcyjnych cykli interakcyjnych i przywracaniu dostępu do podstawowych potrzeb przywiązaniowych. To książka, która oferuje terapeutom język i ramy pozwalające rozumieć bez usprawiedliwiania oraz podejmować odpowiedzialną interwencję tam, gdzie przemoc jest wołaniem o więź, a nie narzędziem władzy.

Przestając wiedzieć. Fenomenologia i etyka psychoterapii

Jacques Blaize

"Przywrócenie wymiaru etycznego w samym sercu aktu terapeutycznego" Przestając wiedzieć. Fenomenologia i etyka psychoterapii jest zbiorem tekstów opublikowanych w latach 90. we francuskich czasopismach psychoterapeutycznych oraz wygłoszonych wykładów. Jest zestawieniem, który wytrąca z wygody, z utartych formuł myślenia o terapii, pobudza do refleksji, rodzi wątpliwości względem znanych prawd, jest manifestem przeciw ortodoksyjności myślenia, zachętą do ciągłych poszukiwań. Książka ma charakter teoretyczny, który jednak ma duże znaczenie dla sposobu prowadzenia praktyki psychoterapeutycznej. Ze zbioru esejów Blaize'a wyłania się idea przewodnia, ukryta w metaforze "zawieszenia wiedzy", którą odczytać można jako próbę ujawniania fenomenologicznego rdzenia psychoterapii Gestalt. Książkę polecam wszystkim terapeutom, dla których istotnym jest, aby w procesie terapeutycznym nie dokonywać uprzedmiotowień, uproszczeń i sztywnych kategoryzacji człowieka. Terapeutom, którym obce są "tipy" psychologiczne, którzy lubią myśleć i nie boją się przestawać wiedzieć, by być bliżej doświadczenia pacjenta. Nie jest to lektura łatwa, ale ujawnia złożoność i niuanse wpływów fenomenologicznych na psychoterapię. Czytelnik nie znajdzie w niej prostych recept, zbioru strategii i prostych porad terapeutycznych, wskazówek w stosowaniu procedur i zabiegów kalkulacyjnych. Odnajdzie jednak zachętę do myślenia, które uczy, że kategorie to nie rzeczywistość. To natomiast wytrąca z wygody trwania w pewności i oczywistości sądów oraz rozbudza ciekawość. [Marek Jawor, ze wstępu] Każda forma psychoterapii opiera się na wiedzy. A jednak prawdziwie twórczy akt terapeutyczny jest najczęściej możliwy jedynie poprzez umieszczenie tej wiedzy w nawiasie. To przynajmniej tymczasowe zawieszenie ukonstytuowanej wiedzy jest dla terapeuty próbą, nigdy nieudaną, ale zawsze konieczną, po prostu bycia obecnym przy kliencie, tak jakby odkrywał go po raz pierwszy. Porzucenie tej iluzji oznacza zaakceptowanie momentu "niewiedzy", tego momentu, w którym możliwość nowości wyraża się poprzez ucieczkę od neurotycznego powtarzania, krótko mówiąc, możliwość prawdziwej zmiany. Oznacza to także przywrócenie wymiaru etycznego w samym sercu aktu terapeutycznego. Stanowisko takie opiera się na podejściu fenomenologicznym zapoczątkowanym przez Husserla, jest nawet w pewnym sensie definicją tego podejścia. Autor zaprasza nas zatem do fenomenologicznego ponownego odczytania terapii językiem jednocześnie jasnym i zwięzłym, ale zawsze rygorystycznym i unikającym nadmiernych uproszczeń. W istocie terapia Gestalt, czasami zapominając o swoich fenomenologicznych podstawach, sama zbyt często ulegała fascynacji technikami, złudzeniu wiary, że jej pojęcia są rzeczywistością, co jest bardziej ostateczne, i że ma moc egzorcyzmowania cierpienia i prowadzenia do szczęścia! Marek Jawor, psychoterapeuta Gestalt, doktor filozofii, nauczyciel akademicki. Interesuje się zwiąkami psychoterapii z filozofią. Autor publikacji o fenomenologicznych podstawach psychoterapii Gestalt. Porwadzi prywatny gabinet i specjalistyczne warsztaty psychoterapeutyczne w Alicante oraz jest wykładowcą w Instytucie Integralnej Psychoterapii Gestalt (autor wstępu) Piotr Skalski, ur. 1984 w Krakowie. Ma wykształcenie filozoficzne, zajmuje się pisaniem i tłumaczeniem. Przetłumaczył m.in. zbiór tekstów Georges'a Bataille'a Psychologiczna struktura faszyzmu (słowo/obraz terytoria 2024). Jest współtwórcą i redaktorem czasopisma literackiego "Pole" (poledwumiesiecznik.com). Mieszka w Warszawie (tłumacz) Jacques Blaize, profesor filozofii i terapeuta Gestalt w Nantes, gdzie przez długi czas kierował Instytutem Terapii Gestalt. Dziś kontynuuje swoją pracę w różnych instytutach we Francji i w Europie jako superwizor o wyraźnie fenomenologicznej inspiracji (autor)

Psychopatologia sytuacji w terapii gestalt. Perspektywa pola

Carmen Vasquez Bandin, Donatella Buscemi, Paola Canna,...

Psychopatologia sytuacji w terapii gestalt. Perspektywa pola - przedstawia współczesne spojrzenie na złożone sytuacje kliniczne poprzez perspektywę terapii gestalt, opartą na fenomenologii, estetyce relacyjnej i teorii pola. Książka koncentruje się na tym, w jaki sposób cierpienie psychiczne wyłania się w kontekście relacyjnym i sytuacyjnym, a nie wyłącznie wewnątrz jednostki. Autorzy analizują szeroki zakres doświadczeń klinicznych, obejmujących między innymi: - traumę dziecięcą i separację, - przemoc oraz zaburzenia neurorozwojowe, - wycofanie społeczne adolescentów, - zależności i uzależnienia, - terapię par i rodzin, - starzenie się, opiekę u kresu życia, - żałobę i stratę. Ideą przewodnią całego tomu jest przekonanie, że terapia nie polega jedynie na interpretowaniu objawów, lecz na rozumieniu "relacyjnego podłoża", w którym rozwija się doświadczenie człowieka. Terapeuta traktowany jest jako aktywny uczestnik pola doświadczenia, a zmiana terapeutyczna dokonuje się w równym stopniu poprzez estetyczne i relacyjne dostrojenie, jak też poprzez interpretację czy zastosowanie specyficznych interwencji. Psychopatologia sytuacji w terapii gestalt to przykład mistrzowskiego, innowacyjnego myślenia o terapii gestalt. Redaktorzy, Margherita Spagnuolo Lobb i Pietro Andrea Cavaleri, zgromadzili utalentowanych klinicystów, teoretyków i badaczy, którzy podejmują trudne zadanie - ponowne ujęcie terapii Gestalt z głęboko relacyjnej, zorientowanej na pole perspektywy, w której ludzkie cierpienie rozumiane jest w kontekście sytuacyjnym i relacyjnym. Dzięki intelektualnej rzetelności, nowatorskiemu podejściu, głębokiemu humanizmowi i klinicznej użyteczności książka odzwierciedla wieloletni międzynarodowy wkład Margherity Spagnuolo Lobb w nauczanie, szkolenie, pisanie i mentoring w obszarze terapii gestalt. Gorąco polecam ten zbiór wszystkim, którzy chcą pogłębić rozumienie współczesnego myślenia i metodologii w psychoterapii. - Peter Cole, LCSW, współdyrektor The Sierra Institute for Contemporary Gestalt Therapy Ta znakomita książka trafnie wskazuje główne zadanie współczesnej psychoterapii. W wymagającym świecie, zmieniającym się z oszałamiającą siłą i szybkością, spotkanie terapeuty z klientem staje się uzdrawiającym mikrokosmosem sytuacyjnych możliwości - pełną energii przestrzenią schronienia i miejscem prób dla rozwoju relacyjnego, ucieleśnionego oraz eksperymentalnego. Autorzy opisują holistyczne spotkania z osobami cierpiącymi i zagubionymi, estetyczne jakości ich wspólnych "tańców" oraz to, jak mogą one wspierać, dodawać odwagi i ożywiać sytuacje życiowe klientów. Książka jest mocnym przypomnieniem, by wykraczać daleko poza sferę "intrapsychiczną". - Malcolm Parlett, PhD Jak zauważają autorzy i redaktorzy tego cennego zbioru, twórcy terapii gestalt byli wizjonerami: podkreślali prymat pola, ucieleśnienia, relacji i gruntu w ludzkiej naturze oraz w procesie terapeutycznym. Jednocześnie, stosując swoje radykalne idee wobec konkretnych osób w sytuacjach klinicznych i życiowych, często wracali do uprzedmiotowionych, dychotomicznych pojęć. Ten ekscytujący i bardzo potrzebny zbiór aktualizuje tę perspektywę w czasach postpandemicznych. Oferuje złożoną wizję opartą na estetyce i wzajemności, obejmującą ja i innych, relację i ucieleśnienie, tożsamość i różnorodność, neuronaukę i doświadczenie - oraz wiele więcej. To lektura ważna i inspirująca. - Gordon Wheeler, prezes Esalen Institute "Psychopatologia sytuacji" wnosi istotny wkład w refleksję nad terapią w niepewnym świecie pogrążonym w kryzysie. Opierając się na wieloletnim doświadczeniu autorów, książka przedstawia praktyczne sposoby, dzięki którym terapeuci mogą odpowiadać na cierpienie swoich pacjentów. Ważna zarówno dla terapeutów, jak i dla osób spoza środowiska profesjonalnego, pomoże różnym grupom ludzi odnaleźć się w szybko zmieniającej się rzeczywistości. - Ruella Frank, PhD

Queerowanie terapii gestalt. Różnorodność płci i relacji w kontekście terapeutycznym, pod red. Ayhan Alman, John Gillespie, Vikram Kolmannskog - Ebook (epub,mobi)

Ayhan Alman, John Gillespie i Vikram Kolmannskog

Praktyka - i szerzej psychoterapia - wciąż cierpi z powodu wszechobecnej hetero- i cis-normatywności. Niniejsza książka zawiera badania i materiały szkoleniowe dotyczące tematu różnorodności płci, płci i relacji (GSRD), w tym rozdziały poświęcone różnym kwestiom związanym z GSRD oraz sposobom, w jaki terapeuci mogą stać się bardziej wrażliwi na GSRD. Autorzy identyfikują się w całym spektrum GSRD i oferują swoje głosy jako zaproszenie do dalszego queerowania społeczności za pomocą różnorodnych treści - od prac akademickich, zorientowanych na badania, po empiryczne, refleksyjne perspektywy. W wybranych rozdziałach poruszane są takie tematy, jak klienci radykalni płciowo, seks i seksualność, różnorodność relacji, integracja GSRD i terapii oraz zajmowanie się heteronormatywnością w szkoleniu terapeutycznym. Jak wskazano w akapicie otwierającym, książka ta jest przeznaczona dla każdej osoby, która jest zainteresowana GSRD i terapią, zwłaszcza terapią gestalt. Każdej, bez względu na tożsamość płciową, orientację seksualną czy preferencje dotyczące relacji. Chociaż serdecznie witamy osoby czytające, które należą do innych tradycji terapeutycznych lub w ogóle nie należą do żadnej z nich, trzeba zaznaczyć, że kilka rozdziałów przyjmuje za pewnik podstawowe zrozumienie teorii i koncepcji terapii gestalt. Ta książka jest również zaproszeniem do dalszego queerowania społeczności gestalt za pomocą różnorodnych treści, od akademickich, zorientowanych na badania, po doświadczeniowe, refleksyjne perspektywy. Doceniamy akademicki rygor, jednak wiemy, że środowisko akademickie samo w sobie wyklucza wiele głosów, które zasługują na wysłuchanie. Dlatego też poddaliśmy wszystkie rozdziały procesowi wzajemnej weryfikacji, ale ostatecznie przedłożyliśmy doświadczenie nad teorię, wrażliwość nad doskonałość, dostępność nad ograniczenia. Osoby autorskie wielu rozdziałów przedstawiają i badają złożoność GSRD, dlatego zdecydowaliśmy się ustrukturyzować książkę, zaczynając od rozdziałów, które koncentrują się na płci (tekst o osobach klienckich gender radical Morrisona, teksty AlmAs, Hosemansa, Palmou, Waletich); następnie te koncentrujące się na seksie i seksualności (teksty Grace, Rickettsa, Kumara, Nevesa); następnie jeden dotyczący różnorodności relacji (queerowanie relacji Morrisona); kończąc na trzech nadrzędnych, ogólnych rozdziałach: jeden na temat sekretnego życia LGBTI w wiejskiej Irlandii (Desmonda), jeden na temat integracji GSRD i terapii gestalt (Almana), i ostatni na temat zajmowania się heteronormatywnością w szkoleniu terapii gestalt (Kolmannskoga).

Self. Polifonia współczesnych terapeutów Gestalt

Jean-Marie Robine + Ruella Frank, Frank M....

Sześćdziesiąt pięć lat po stworzeniu koncepcji terapii Gestalt przez Fritza Perlsa, Paula Goodmana i Paula Hefferline'a pojawiła się potrzeba zrewidowania istotnego dla niej pojęcia self. Dlatego autorzy tych rozdziałów, dziś czołowi teoretycy Gestalt, ponownie przyjrzeli się pierwotnym założeniom tytułowej kategorii. Różnorodność wybranych przez nich zagadnień i źródeł, do których wracają (takich jak psychoanaliza lub pragmatyzm), oraz poszerzenie ich zakresów teoretycznych o podejścia z sąsiednich dyscyplin (jak fenomenologia, teoria relacji z obiektem, neuronauka, duchowość, estetyka) przybliża nas do idei założycielskiej terapii Gestalt, której propozycje miały być łatwo przyswajalne i dalekie od jakiejkolwiek ortodoksji czy jednostronności. Ta książka bez wątpienia wpisuje się w dynamikę współczesnego świata - jego zmienność, niestabilność, podatność na kryzysy. Wspiera również postrzeganie człowieka jako jednego z wielu równorzędnych aktorów rzeczywistości ożywionej i nieożywionej. Ludzkie "ja" traci w niej swoją uprzywilejowaną pozycję, nabiera charakteru procesualnego, podlega nieustannym przeobrażeniom, tworzy siebie - i jest tworzone - w relacjach z innymi, a sensu szuka w zaangażowanej symbiotyczności. Jeśli psychoterapia chce coś jeszcze oddać światu, to musi się przysłuchać tej polifonii języków self. Jak pisze Dan Bloom w Rozdziale 3: Self jest tak samo "wrzucone" w świat, z którego się wyłania, jak i jest wolnym "artystą życia". Kontaktowanie się i self nie wyłaniają się niepokalanie, niewinnie. Tak jak kontaktowanie się dostosowuje się do właściwości i ograniczeń każdej określonej sytuacji, tak Self nie tworzy się samo, ale współwyłania się na granicy organizm-środowisko, ze wszystkimi przesądami, założeniami, ograniczeniami fizycznymi, sprawnościami i osobistymi doświadczeniami życiowymi, które każdy z nas wnosi do doświadczenia na granicy kontaktu. Tak jak kontury ziemi, na której stoję, delikatnie kształtują spody moich stóp, jak moje umocowanie na gruncie, od którego się odpycham, wpływa na mój sposób chodzenia i postawę oraz terytorium świata przeżywanego, tak granica kontaktu organizm-środowisko odciska się na funkcjach self. Znaczy je danym-przed fenomenalnym terenem świata przeżywanego, który zawiera w sobie "relacje" z Innym, jest zawsze tam - stanowi podstawę dla funkcji relacyjnej self. Erwing Polster z kolei dodaje: Wielu naszych pacjentów, wiedzionych potrzebą zachowania strzępka własnej duszy, jakiegoś jej fragmentu, w którym zapisałoby się ich istnienie, usilnie poszukuje sposobu, by nadać formę i prawdziwe proporcje swojej - jak im się zdaje - bezkształtnej egzystencji. Ponieważ ową "bezkształtność" często uznają za rozpad tożsamości, próbują przedwcześnie nadać kształt swojemu poczuciu siebie, zdając się na błędne podsumowania i kurczowo się ich trzymając. Często zupełnie nie wiedzą, co jest z nimi nie tak, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, jak się określili, nie rozumieją też, jaki fałszywy obraz dają ich wątpliwe podsumowania. Koncepcja self w psychoterapii Gestalt nie tylko pomaga zidentyfikować ten problem, lecz także daje nowe wskazówki, pomocne w przepracowaniu błędnych wniosków.

SŁOWNIK SAMO-ŚWIATO-WYRAŻEŃ - czy te pojęcia coś dziś opisują?

Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek

Autorzy: Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek Stworzony na podstawie projektu badawczego: Kształtowanie się podmiotowości biografii jednostek w obliczu przemian neonowoczesnego społeczeństwa. Wydany w koedycji Oficyny Związek Otwarty i Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Napisany z perspektywy filozoficznej i socjologicznej, odwołujący się do teorii pola i metodologii terapii Gestalt: Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego. "W centrum uwagi jest, można powiedzieć klasycznie, podmiot i świat, jednostka i społeczeństwo, tę relację tu też opisujemy, dostrzegając konieczność uwzględnienia znaczenia szerokiego kontekstu społeczno-kulturowego w rozumieniu symptomów indywidualnej biografii, w tym krytyki psychoterapii i kultury terapeutycznej, a jednocześnie otwieramy się na fenomenologiczny detal, który dezorientuje nierzadko krytyczny ogląd społeczny, nie porzucając go nigdy do końca. Z drugiej strony, w centrum uwagi jest coś bardziej aktualnego, wykraczającego poza sprawczość indywidualną czy znaczenie sił instytucjonalnych, coś co ma wektor mniej aktywny a bardziej pasywny, wiąże się z odbieraniem, rezonowaniem na innych i świat. Tym samym oznacza to przywrócenie ciału, cielesności roli w każdym naszym działaniu, myśleniu, czuciu czy postrzeganiu. Wyposażeni w takie epistemologiczne nastawienie, a także socjologiczną i filozoficzną wiedzę, jako badacze słuchamy indywidualnych biografii, dyskusji grupowych i teraźniejszych doświadczeń naszych narratorów, czyli tym samym uczestniczymy w ich stawianiu sobie pytań o to, kim byli i kim się stają w ciągu własnego życia, jaki świat chcą budować, i jaką rolę w tym pełnią inni. Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego". Zapraszamy do lektury i do dyskusji - spotkanie autorskie odbędzie się 18 kwietnia 2024 w czwartek o 17:30-19:30. Poprowadzi je Katarzyna Drzewiecka (online). O AUTORACH: KAMILA BIAŁY, psychoterapeutka Gestalt, socjolożka (Katedra Socjologii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego), jej obszar zainteresowań to inspirowane współczesną fenomenologią epistemologiczne, metodologiczne i etyczne problemy socjologicznego oglądu. PIOTR F. PIASEK, socjolog i filozof, jego zainteresowania naukowe obejmują problemy ontologiczne i epistemologiczne nauk społecznych (fenomenologia, teorie systemów). Obecnie przebywa na stypendium wyjazdowym rządu chińskiego w Central China Normal University, Wuhan. PAWEŁ PIENIĄŻEK, filozof (Katedra Filozofii Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego), zajmuje się filozofią współczesną i późnonowożytną (francuską i niemiecką) w szeroko rozumianej perspektywie egzystencjalnej oraz filozoficzno-kulturowych aspektów nowoczesności.