Publisher: Wolne Lektury

Sur le pont d'Avignon

Krzysztof Kamil Baczyński

Sur le pont dAvi­gnon Ten wiersz jest żył­ką sło­necz­ną na ścia­nie  jak fo­to­gra­fia wszyst­kich wio­sen.  Kan­tycz­ki desz­czu wam przy­nio­sę --  wy­bla­kłe nut­ki w nie­ba dzwon  jak wo­dy wia­trem od­dy­cha­nie.  Tań­czą pa­no­wie nie­wi­dzial­ni  na mo­ście w Awi­nion.  Zie­lo­ne, sta­ro­świec­kie gra­nie  jak ane­micz­ne pą­ki ci­szy.  Ode­tchnij drze­wem, to usły­szysz  jak pro­mień -- na­prę­żo­ny ton,  jak na naj­cień­szej wia­tru ga­mie  tań­czą li­ścia­ste suk­nie pa­nien  na mo­ście w Awi­nion. [...]Krzysztof Kamil BaczyńskiUr. 22 stycznia 1921 r. w Warszawie Zm. 4 sierpnia 1944 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: Pokolenie, Historia, Bez imienia, Dwie miłości, Z głową na karabinie Poeta, rysownik. Twórczość poetycką rozpoczął już jako uczeń gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, gdzie w 1939 r. zdał maturę. Związany ze środowiskiem młodzieży lewicowej, m.in. z organizacją Spartakus działającą półlegalnie w szkołach średnich. W czasie okupacji niemieckiej zbliżył się do ugrupowań socjalistycznych, wydających podziemne pisma ?Płomienie? i ?Droga?. Od 1943 r. uczestniczył w tajnych kompletach polonistycznych, w tymże roku wstąpił do Harcerskich Grup Szturmowych, które stały się zalążkiem batalionu AK ?Zośka? oraz ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych rezerwy. Uczestnik powstania warszawskiego; poległ w walce przy Placu Teatralnym (Pałac Blanka); w parę tygodni później zginęła w powstaniu żona poety Barbara, którą poślubił w 1942 r. Nie licząc dwóch zbiorków odbitych na hektografie w 7 egzemplarzach w 1940 r. i kilku wierszy w antologiach Pieśń niepodległa i Słowo prawdziwe, zdążył ogłosić, pod pseudonimem Jan Bugaj, dwa konspiracyjne zbiory: Wiersze wybrane (1942) i Arkusz poetycki (1944) wydane nakładem ?Drogi?. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Sutra diamentowa (Jablonex)

Bożena Keff

Bożena Keff Nie jest gotowy Sutra diamentowa (Jablonex) *Forma jest pustką* *a pustka jest formą* są jednak pustki mniej lub bardziej błyszczące i formy wklęsłe, ale też wypukłe. *Forma jest pustką* *a pustka jest formą* ale tu stoi pustka w formie szaroniebieskiej kanapy, którą kupiłam w... Bożena Keff ur. 1948 Najważniejsze dzieła: Sen o znaczeniu snów (1995), Nie jest gotowy (2000), Postać z cieniem (2001), Barykady. Kroniki obsesyjne (2006), Utwór o Matce i Ojczyźnie (2008), Antysemityzm. Nie zamknięta historia (2013) Poetka, eseistka, krytyczka filmowa, tłumaczka, publicystka, działaczka społeczna, wykładowczyni filozofii i etyki. Pracowała naukowo m.in. w Żydowskim Instytucie Historycznym im. E. Ringelbluma w Warszawie. Autorka kilku tomów poezji, dwukrotnie nominowana do Nagrody Literackiej NIKE: w roku 2002 za tom Postać z cieniem i w 2009 za Utwór o matce i ojczyźnie. Ten ostatni, postrzegany jako jej najważniejszy utwór, eksploruje temat wpływu żydowskiej tożsamości i pamięci na relacje między matką a córką. Utwór o matce i ojczyźnie był kilkakrotnie inscenizowany w teatrze, m.in. przez Jana Klatę (2011). Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Svečiai

Jonas Bilinas

Jonas Bilinas vairs apsakymliai Svečiai I Jau artinos vakaras, kaip iš už kalnelio ant vieškelio pasirod aukštas jaunas žmogus su maišeliu ant peči. Nors jo veidas buvo pajuodavęs ir išdživęs, visas knas pavargęs, bet jo graitai, skubdamas; retkarčiais apsistodamas giliai trauk savo krtinn orą ir dsavo taip, kaip dsauja žmogus, vargą vargti pabaigęs, iš baisaus sapno atbudęs; jo akys, jausmo pilnos, šviet džiaugsmu neapsakomu. Prijęs kryži sustojo, pasidjo maišel... Jonas Bilinas Ur. 11 kwietnia 1879 r. w Niuronisie (lit. Nironys), pow. uciański Zm. 8 grudnia 1907 r. w Zakopanem (Polska) Najważniejsze dzieła: vairs apsakymliai; bardziej znane opowiadania: Brisiaus galas, Laims žiburys, Kliudžiau, Ubagas, Lazda, opowieść Lidna pasaka. Litewski pisarz, publicysta, prekursor lirycznej prozy litewskiej, działacz polityczny kon. XIX pocz. XX wieku. Pochodził z rodziny majętnych rolników jako ostatnie ósme dziecko. Przygotowany przez daraktora wiejskiego naukę pobierał w gimnazjum w Liepaji. Już w czasach gimnazjalnych wciągnął się w działalność społeczną i polityczną, zgromadził potajemną grupkę młodych ludzi. Po śmierci obojga rodziców oraz po tym, gdy w 1899 r. zrezygnował z seminarium duchownego, został pozbawiony materialnego wsparcia ze strony rodziny, wynikiem czego było udzielanie przezeń prywatnych lekcji. W 1900 r. ukończył gimnazjum w Szawlach (lit. Šiauliai), po czym wstąpił na Wydział Medycyny Uniwersytetu w Tartu. Został jednak usunięty z uczelni za działalność w demonstracjach studenckich, organizacjach antycarskich oraz rozruchach. W 1902 r. przeniósł się do Poniewieża (lit. Panevžys), gdzie poznał swą przyszłą żonę stomatolog Juliję Jasulaityt. Tam też zgromadził grupę Litewskiej Partii Socjaldemokratów, której początkowo sam przewodził. Gościnnie wziął udział w zjeździe Partii Demokratycznej. Nadal udzielał lekcji prywatnych i pisywał do gazet litewskich. Nie otrzymawszy pozwolenia na powrót na Uniwersytet w Tartu, wstąpił do Wyższej Szkoły Handlowej w Lipsku (1903 r.), wtedy też zaczął się interesować literaturą. Gdy będąc w Lipsku zachorował na gruźlicę, przeniósł się na Uniwersytet w Zurychu, gdzie rozpoczął studia literaturoznawcze. Choroba coraz bardziej dawała mu się we znaki i w 1905 r. powrócił na Litwę. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

šviesą

Šatrijos Ragana

I švie­są Per aša­ras Ka­da Žiš­ku Juo­zu­kas taip ge­rai pra­de­jo kal­be­ti, jog ga­li­ma bu­vo ji su­pras­ti be di­de­lio var­go, pa­ma­tęs sy­ki mo­ti­ną skai­tant mal­dos kny­gą, jis ta­re: -- Kai as už­aug­siu di­de­lis, il as skai­ty­siu kny­gas. As taip no­liu mo­ke­ti skai­ty­ti, taip no­liu! Tas no­ras ne­už­ge­so jam au­gant, ne­žiu­rint i tai, jog te­vus nuo­lat gir­de­jo sa­kant, kad moks­las esąs ne­rei­ka­lin­gas, kad kny­gos duo­nos ne­duo­sian­čios ir kad tik po­nu dy­ka­duo­niu dar­bas esą kny­gas skai­ty­ti, o be­di­niems žmo­nems dar­bi­nin­kams ne­są ka­da to­kiais nie­kais už­si­im­ti. [...] Šatrijos Ragana Ur. 8 marca 1877 r. we wsi Medyngiany (lit. Meding?nai), pow. wyłkowyski Zm. 24 lipca 1930 r. w miasteczku Żydyki (lit. Židikai) Najważniejsze dzieła: D?l ko tavęs čia n?ra, Rudens dieną, Viktut?, Iš daktaro pasakojim?, Vincas Stonis, Sename dvare, Irkos tragedija, Motina-Aukl?toja. Pisarka litewska. Urodzona w dworku w Medyngianach w rodzinie wykształconych, kulturalnych dworzan. W domu ojca ? Anuprasa Pečkauskasa ? była ogromna biblioteka, w domu matki ? Stanisławy Šiukštait? ? kolekcja obrazów. Maria była najstarszą córką państwa Pečkauskasów, miała siostrę Zofię, braci ? Steponasa i Vincasa. Już w rodzinie dzieciom były wszczepiane najważniejsze wartości kultury dworzan. Wspomnienia pisarki o dzieciństwie, rodzinie i rodzicach są szczególnie jasne i idylliczne. Program szkoły początkowej opanowała pobierając lekcje w domu, później wstąpiła do Gimnazjum im. Św. Katarzyny w Petersburgu, jednak z powodu słabego zdrowia naukę kontynuowała prywatnie. Słuchała wykładów z etyki i pedagogiki w Szwajcarii na uniwersytetach w Zurychu i Fryburgu, była pod wrażeniem wykładów o wychowaniu i kształceniu młodzieży, wygłaszanych przez V. Ferstera. W 1909 r. M. Pečkauskait? została zaproszona na stanowisko nauczyciela w Mariampolskim Dziewczęcym Progimnazjum ?Žiburio?, którego dyrektorem był ksiądz Motiejus Gustaitis. Ówczesny dyrektor progimnazjum szybko się przekonał o twardej i władczej ręce Marii, dlatego polecił jej kierownictwo progimnazjum. Odtąd pisarka była faktyczną kierowniczką progimnazjum. Do końca życia M. Pečkauskait? dużo uwagi i czasu poświęcała kwestiom pedagogiki. W 1927 r. M. Pečkauskait? - Šatrijos Ragana ? za wszelkie badania i długoletnią pracę w dziedzinie pedagogiki została uhonorowana tytułem Doktora Honorowego Uniwersytetu Witolda Wielkiego.   Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Swaty

Wincenty Korotyński

Wincenty Korotyński Czem chata bogata, tem rada Swaty Po cisowym moście Jadą, jadą goście! Trza powitać I zapytać: A dokąd? a ktoście? Znam ja, kto to jedzie Zgrai tej na przedzie, Kto to do mnie Tak nieskromnie Tatarszczyznę wiedzie. Biały stół nakryję, Białą twarz umyję, Włos popieszczę, W bisior jeszcze Przyozdobię szyję Całą wraz gromadą Na podwórko wjadą. Nie kryj żwawie Się w rękawie: Znam twą klaczę gniadą! Jakbym ich nie znała, Jakby nie widziała,... Wincenty Korotyński Ur. 15 sierpnia 1831 we wsi Sieliszcze (powiat nowogródzki) Zm. 7 lutego 1891 w Warszawie Najważniejsze dzieła: Czem chata bogata, tem rada (1857), Tomiło (poemat, 1858), Kilka szczegółów o rodzinie, miejscu urodzenia i młodości Adama Mickiewicza (1860) Poeta, dziennikarz, tłumacz, członek komisji Archeologicznej oraz Komitetu Statystycznego w Wilnie, jeden z redaktorów Słownika Języka Polskiego wydawanego w Wilnie przez Mieczysława Orgelbrandta. Do podjęcia twórczości literackiej zachęcił go Ludwik Kondratowicz (Syrokomla), autor wierszowanej przemowy do debiutanckiego tomu Korotyńskiego Czem chata bogata, tem rada. Później Korotyński odwdzięczył się, redagując 10-tomowe wydanie poezji zebranych Syrokomli. W swojej poezji często sięgał po motywy ludowe oraz zwracał uwagę na postaci biednych i wykluczonych. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Swemu pokoleniu

Antoni Lange

Swe­mu po­ko­le­niu Wiem, my­śmy po­ko­le­niem nie­zdol­nym do czy­nu  I próż­no chcie­li­by­śmy pod­nieść miecz do gó­ry:  Wo­li na­szej za­bra­kło ogni­ste­go pły­nu  I nie prze­bi­jem oka przez zbyt czar­ne chmu­ry.    Lecz je­że­li osła­bła na­sza dłoń -- to jesz­cze  Ser­ce na­sze nie zwię­dło -- my­śli nie za­mar­ły --  I ma­my wiel­kich pra­gnień mi­mo­wol­ne dresz­cze  I wiel­kie ma­rzym bo­je w na­szych snach, choć kar­ły!    Strasz­li­wa żą­dza cu­dów pier­si nam roz­dzie­ra:  Wi­du­je bia­łe or­ły na chmu­rach czer­wo­nych --  I krzy­kiem zmar­twych­wsta­nia brzmi nam at­mos­fe­ra  I sły­szym dźwięcz­ne echa od kos wy­ostrzo­nych.    I w uro­je­niach na­szych bły­ska­ją szty­le­ty  I wi­dzim pa­da­ją­cych w krwi wła­snej ka­łu­że  Ty­ra­nów, któ­rzy dzi­siaj bez­kar­nie -- nie­ste­ty!  Naj­czer­wień­szej krwi na­szej wy­le­wa­ją kru­że.    Lecz, ach! rzad­kie, dzie­cin­ne i bez­u­ży­tecz­ne  Są tyl­ko na­sze czy­ny -- kłam­stwo i złu­dze­nie  Dzia­ła­nia! Bez­po­tom­ne -- bla­de -- bez­sku­tecz­ne  Są dzie­ła twe, o bied­ne mo­je po­ko­le­nie.    Bo lo­sem ci przy­pa­dła ta ża­łob­na do­la,  Że­by spo­glą­dać w sie­bie i po­chła­niać sie­bie;  I ner­wy twe się chwie­ją jak ar­fa Eola,  I nie­wia­ra w sny wła­sne wiecz­nie cię ko­le­bie. [...]Antoni LangeUr. w 1861 lub 1863 w Warszawie Zm. 17 marca 1929 w Warszawie Najważniejsze dzieła: Sonety wedyckie, Ballady pijackie, Księgi proroków, Logos, Ilja Muromiec, Rozmyślania, W czwartym wymiarze, Miranda, Nowy Tarzan Poeta, prozaik, tłumacz. Pochodził z rodziny żydowskiej inteligencji. Ojciec poety, polski patriota, brał udział w powstaniu listopadowym. Antoni wyniósł z domu kult poezji romantycznej. Usunięty przez władze carskie ze studiów na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego za działalność społeczno-patriotyczną, pracował jako prywatny nauczyciel, następnie wyjechał na studia do Paryża, ale nadal publikował w warszawskich czasopismach. Znalazł się w kręgu Stéphane'a Mallarmé. Interesował się też nauką, szczególnie badaniami nad hipnozą i spirytyzmem, oraz filozofią Dalekiego Wschodu. Jest uważany za prekursora fantastyki naukowej w polskiej literaturze. Pozostawił po sobie dużą liczbę przekładów z francuskiego, angielskiego, rosyjskiego oraz tłumaczenia poezji starożytnego Wschodu. Pisał również dramaty i rozprawy krytycznoliterackie. Wywarł wpływ na swojego siostrzeńca, Bolesława Leśmiana. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Swoboda

Krzysztof Kamil Baczyński

Krzysztof Kamil Baczyński Swoboda koń bryzgiem srebrnych dzwonków parska w zieloną ruń jak wodę miękką kwiaty przynoszą w barwnych garstkach świt gęstych rzek na sutkach dźwięku. Drzewa są wolne w rudych lasach przebiega koń przez płynność polan różowo gra rozbiegiem oczu balony nozdrzy gnie do kolan a kiedy wbiegnie w dźwięczne stepy w rozlan... Krzysztof Kamil Baczyński Ur. 22 stycznia 1921 r. w Warszawie Zm. 4 sierpnia 1944 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: Pokolenie, Historia, Bez imienia, Dwie miłości, Z głową na karabinie Poeta, rysownik. Twórczość poetycką rozpoczął już jako uczeń gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, gdzie w 1939 r. zdał maturę. Związany ze środowiskiem młodzieży lewicowej, m.in. z organizacją Spartakus działającą półlegalnie w szkołach średnich. W czasie okupacji niemieckiej zbliżył się do ugrupowań socjalistycznych, wydających podziemne pisma Płomienie i Droga. Od 1943 r. uczestniczył w tajnych kompletach polonistycznych, w tymże roku wstąpił do Harcerskich Grup Szturmowych, które stały się zalążkiem batalionu AK Zośka oraz ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych rezerwy. Uczestnik powstania warszawskiego; poległ w walce przy Placu Teatralnym (Pałac Blanka); w parę tygodni później zginęła w powstaniu żona poety Barbara, którą poślubił w 1942 r. Nie licząc dwóch zbiorków odbitych na hektografie w 7 egzemplarzach w 1940 r. i kilku wierszy w antologiach Pieśń niepodległa i Słowo prawdziwe, zdążył ogłosić, pod pseudonimem Jan Bugaj, dwa konspiracyjne zbiory: Wiersze wybrane (1942) i Arkusz poetycki (1944) wydane nakładem Drogi. W 2018 roku został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.

Swoboda

Krzysztof Kamil Baczyński

Swo­bo­da koń bry­zgiem srebr­nych dzwon­ków par­ska  w zie­lo­ną ruń jak wo­dę mięk­ką  kwia­ty przy­no­szą w barw­nych garst­kach  świt gę­stych rzek na sut­kach dźwię­ku.    Drze­wa są wol­ne w ru­dych la­sach  prze­bie­ga koń przez płyn­ność po­lan  ró­żo­wo gra roz­bie­giem oczu  ba­lo­ny noz­drzy gnie do ko­lan    a kie­dy wbie­gnie w dźwięcz­ne ste­py  w roz­la­ny łan błę­ki­tem świe­ży  sta­nie wy­so­ko wy­zwo­lo­ny  i wchło­nie słoń­ce wol­ne zwie­rzę. [...]Krzysztof Kamil BaczyńskiUr. 22 stycznia 1921 r. w Warszawie Zm. 4 sierpnia 1944 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: Pokolenie, Historia, Bez imienia, Dwie miłości, Z głową na karabinie Poeta, rysownik. Twórczość poetycką rozpoczął już jako uczeń gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, gdzie w 1939 r. zdał maturę. Związany ze środowiskiem młodzieży lewicowej, m.in. z organizacją Spartakus działającą półlegalnie w szkołach średnich. W czasie okupacji niemieckiej zbliżył się do ugrupowań socjalistycznych, wydających podziemne pisma ?Płomienie? i ?Droga?. Od 1943 r. uczestniczył w tajnych kompletach polonistycznych, w tymże roku wstąpił do Harcerskich Grup Szturmowych, które stały się zalążkiem batalionu AK ?Zośka? oraz ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych rezerwy. Uczestnik powstania warszawskiego; poległ w walce przy Placu Teatralnym (Pałac Blanka); w parę tygodni później zginęła w powstaniu żona poety Barbara, którą poślubił w 1942 r. Nie licząc dwóch zbiorków odbitych na hektografie w 7 egzemplarzach w 1940 r. i kilku wierszy w antologiach Pieśń niepodległa i Słowo prawdziwe, zdążył ogłosić, pod pseudonimem Jan Bugaj, dwa konspiracyjne zbiory: Wiersze wybrane (1942) i Arkusz poetycki (1944) wydane nakładem ?Drogi?. Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury. Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej. Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.