Verleger: Wydawnictwo-hm
Wiersz... i cała reszta. Rozważania o poezji i krytyce po 1989 roku
Jakub Skurtys
W książce tej próbuję zdać relację z przesunięć estetycznych i programowych w ostatnich trzech dekadach, uzupełniając obraz liryki zaangażowanej, opisanej przeze mnie we Wspólnym mianowniku (2020), o jego drugie skrzydło: neoliberalną, centrową poezję nowego mieszczaństwa, wyrosłą z buntu przeciwko polityczności literatury i alegorycznym językom wysokiego modernizmu. Część pierwszą poświęcam w większości twórcom uznanym w późnych latach dziewięćdziesiątych za towarzyszy lub bezpośrednich spadkobierców „brulionu” (Śliwka, Sośnicki, Siwczyk, Wolny-Hamkało). Mierzę się w niej z problemami stabilizowania się i kostnienia wiersza około- i postbrulionowego. Jest to model poezji, który splótł indywidualistyczną perspektywę i ironiczny dystans z apokryficzną tęsknotą za metafizyką. Chociaż z początku stwarzał szansę uwolnienia jednostkowego głosu od obciążeń etycznych i politycznych, z czasem stał się wykładnią zachowawczej filozofii rodzącej się właśnie klasy średniej. W drugiej części książki skupiam się na poetyckich i krytycznoliterackich konsekwencjach zwrotu politycznego sprzed dekady. Staram się prześledzić zmiany związane ze zdynamizowaniem form podawczych wiersza i zwiększeniem ich politycznego potencjału (u Pietrek, Góry czy Taranka), ale też opisać ostatnie spory wokół liryki, a więc strategie społecznego angażowania się lub klerkowskich uników w samej krytyce. Jakub Skurtys (ur. 1989) – krytyk i historyk literatury; pracuje w Instytucie Filologii Polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim; naukowo zajmuje się historią awangardy, studiami nad codziennością oraz związkami literatury i ekonomii; autor książki krytycznoliterackiej Wspólny mianownik. Szkice o poezji i krytyce po 2010 roku oraz wyborów wierszy Agnieszki Wolny-Hamkało Zerwane rozmowy. 105 wierszy na inne okazje i Jarosława Markiewicza Aaa!... (wraz z Dawidem Kujawą i Rafałem Wawrzyńczykiem). Współpracuje z „Odrą”, „Małym Formatem” i „Wizjami”.
Wiersz jako ikona. O poznaniu estetycznym
Margaret H. Freeman
Książka Wiersz jako ikona. O poznaniu estetycznym prezentuje nowatorskie, interdyscyplinarne podejście do zagadnienia funkcji i istoty sztuki poetyckiej. Badając twórczość poetycką w relacji do człowieka i jego doświadczenia w świecie, autorka przedstawia tezę, że rola poezji polega nie na tym, co wiersz znaczy, lecz na tym, jaki wpływ wywiera na człowieka. Wychodząc od założeń teorii ucieleśnionego poznania, wypracowanej w ramach różnych dyscyplin - nauki o literaturze, językoznawstwa, filozofii i psychologii, w ujęciu historycznym i współczesnym - autorka stwierdza, że cechą dobrego wiersza jest jego zdolność do stania się ikoną doświadczanej rzeczywistości. Ilustrując swój wywód utworami anglojęzycznych poetów i posługując się elementami kognitywnej teorii języka, pokazuje, w jaki sposób dzięki współdziałaniu różnych aspektów wiersza - ikoniczności, symulakrum, metafory, schematu wyobrażeniowego i afektu - powstaje ikona poetycka, motywując intencję poety i zaangażowanie odbiorcy wiersza. Piękno i uczucie zadowolenia stają się w tym ujęciu wynikiem zdolności przeżycia estetycznego będącej właściwością procesu percepcji, który leży u podstaw wszelkich procesów poznawczych człowieka zarówno w nauce, jak i w sztuce. Margaret H. Freeman. Professor emerita Los Angeles Valley College w Kalifornii. Doktor filologii angielskiej, absolwentka filozofii, autorka kilkudziesięciu publikacji naukowych z dziedziny estetyki, poezji i teorii poznania. Wybitna znawczyni twórczości Emily Dickinson, której poświęciła obszerną monografię (Emily Dickinson's Poetic Art. A Cognitive Reading). W latach 1988-1992 prezeska Emily Dickinson International Society. Współredaktorka prestiżowych serii wydawniczych Cognition and Poetics (Oxford University Press) oraz Cognition, Poetics, and the Arts (Bloomsbury Publishing. Akademic). Dyrektorka MICA (Myrifield Institute for Cognition and the Arts) - instytucji think tank poświęconej międzynarodowym interdyscyplinarnym badaniom nad rolą sztuki w procesach poznania. Uczestniczka licznych międzynarodowych konferencji poświęconych językoznawczym podejściom do badań literackich, ze szczególnym uwzględnieniem poetyki kognitywnej jako narzędzia w analitycznym i teoretycznym podejściu do badania utworów poetyckich. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego
Wiersze dla dzieci, dla dorosłych o miłości
Irena Ukraińska-Małolepsza
Mały tomik wierszy po brzegi wypełniony wielką miłością Miłość do natury, miłość do świata i miłość do drugiego człowieka... Taką właśnie miłością przepełniony jest ten niezwykły zbiór wierszy Ireny Ukraińskiej-Małolepszej. Niezwykły, bowiem znajdują się w nim utwory zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych, wspólnie wzywające do uszanowania tego, co najcenniejsze, a zarazem najkruchsze we współczesnych czasach: przyrody i ludzi. Wiersze dla dzieci niemal pachną stokrotkami i brzmią śpiewem ptaków, zaś utwory dla dorosłych wręcz kipią od zmysłowości i namiętności. Zagłębiając się w poezję Ireny Ukraińskiej-Małolepszej, wracamy do beztroski dzieciństwa i przypominamy sobie żar prawdziwej miłości. Wiersze te wołają do nas, abyśmy nie zapomnieli, iż w otaczającym nas świecie są wartości wymagające naszej szczególnej uwagi i troskliwej ochrony - natura i miłość do drugiego człowieka. Warto wkroczyć w ten tętniący miłością świat wierszy, namawiających nas do życia w zgodzie z naszym sercem i otaczającą nas przyrodą.
Anna Zofia Kosior
Tomik Wiersze dla Prometeusza autorstwa Anny Zofii Kosior to zbiór niecodziennej, nawiązującej do antyku poezji. W pierwszych dwóch rozdziałach Czytelnik znajdzie utwory będące niejako obserwacją dnia codziennego, jak też te nawiązujące do wspomnień Autorki. Z kolei ostatnia część to poemat Mistrz opowiadający o losach mitycznego Dedala, swą budową przypominający starożytne tragedie. Wiersze uzupełniają szczegółowe przypisy wyjaśniające pojawiające się w utworach liczne nawiązania do historii, kultury i języków antyku. Notatka o Autorce Anna Zofia Kosior - absolwentka filologii polskiej i słowiańskiej, nauczycielka, malarka, poetka, miłośniczka literatury oraz historii starożytnej. Warszawianka od urodzenia, zakochana w krajobrazach południowych przedmieść stolicy. Zadebiutowała w 2015 roku tomikiem poezji Myśli z przestworu. Introspekcje liryczne. W zbiorze Wiersze dla Prometeusza prezentuje utwory napisane w latach 2015-2022. Wiersze ilustruje obrazami własnego autorstwa.
Krzysztof Kamil Baczyński
Klasyka literatury w nowej edycji to znakomity pretekst, by powrócić do dzieł wybitnych i ważnych – przypomnieć je sobie, przeżyć i zinterpretować na nowo lub odkryć, czytając po raz pierwszy. Seria obejmuje arcydzieła polskiej i światowej literatury pięknej – utwory, które mimo upływu lat wciąż zachwycają, intrygują, wzruszają i skłaniają do refleksji.
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska
Klasyka literatury w nowej edycji to znakomity pretekst, by powrócić do dzieł wybitnych i ważnych – przypomnieć je sobie, przeżyć i zinterpretować na nowo lub odkryć, czytając po raz pierwszy. Seria obejmuje arcydzieła polskiej i światowej literatury pięknej – utwory, które mimo upływu lat wciąż zachwycają, intrygują, wzruszają i skłaniają do refleksji.
Duo Duo
Czesław Miłosz przypominał, że poezja może dziś być czytelnikowi „z pewnych powodów bardzo potrzebna. A te powody mają związek z naszymi duchowymi kłopotami w obecnej fazie cywilizacji”. Poezja Duo Duo jest lekiem na to „zasadnicze pozbawienie”. Niespieszna, kontemplacyjna, aluzyjna zachwyca i sprawia, że chcemy zatrzymać się, wyciszyć cywilizacyjny zgiełk i smakować obrazy, z których każdy jest jak dotknięcie, otwarcie intymnego świata artysty, afirmacja istnienia.
red. Miłosz Piotrowiak, Mariusz Jochemczyk
Przyjęta przez pomysłodawców tomu koncepcja potamofilologii wpisuje się w dość popularny w ostatnim czasie nurt od-czytywania literatury (czy szerzej – kultury) przez pryzmat wybranego zjawiska / pojęcia, traktowanego jako rodzaj metafory tłumaczącej tekst i jego otoczenie. Zgrabne połączenie rzeki (potamos) i literatury (logos) w przedstawionym projekcie wpisuje się w coraz silniej rozbrzmiewającą w świecie interpretacji krytykę geopoetycką, która za rozważaniami Kennetha White’a proponuje namysł nad literaturą łączący metafizykę fizyczności, momentalność i świadomość geograficzną z genius loci, z indywidualnym przeżyciem i doświadczeniem, prowadzącym czytającego do odkrywania swojego miejsca w świecie. Poniekąd, w przyjętym przez pomysłodawców zbiorze interpretacji pobrzmiewa nuta antropologiczna, wykorzystująca narzędzia antropologii filozoficznej oraz kulturowej spod znaku antropologii zmysłów, antropologii przestrzeni czy antropologii przedmiotu, co wpisuje je w dyskurs tożsamościowy toczący się w polskiej kulturze obecnie. Tym samym Rzeka i jej pochodne stają się dla autorów figurą czytania teraźniejszości, zaś sama potamofilologia jawi się jako rodzaj metafizyki doświadczalnej. (Z recenzji wydawniczej prof. AJD dr hab. Adama Regiewicza)
Izabela Rutkowska
Przedmowa dr. Wojciecha Szczurka, Prezydenta Gdyni Wstęp I. Wierszyki na zapamiętanie alfabetu oraz polskich znaków 1. „Alfabet Elizejskich Pól” (alfabet) 2. „Obrazek” II. Wierszyki na zapamiętanie przypadków 1. „Ciało i jego części” (mianownik l. poj.) 2. „Galerie handlowe” (mianownik i biernik l. mn.) 3. „Siła miłości” (dopełniacz l. poj.) 4. „Lista zakupów” (dopełniacz l. mn.) 5. „Idealny mężczyzna” (celownik l. poj. i mn.) 6. „Znamy biernik” (biernik l. poj.) 7. „Moja rodzina” (narzędnik l. poj.) 8. „Rozmowa kwalifikacyjna” (narzędnik l. mn.) 9. „O zdradzie” (miejscownik l. poj.) 10. „O figurkach i obrazach” (miejscownik l. mn.) 11. „Życzenia” (wołacz l. poj. i mn.) III. Wierszyki na zapamiętanie czasów i trybu rozkazującego oraz przypuszczającego 1. „Dzień państwa Łaciatych” (czas teraźniejszy) 2. „Cztery pory roku” (czas przeszły, czasowniki regularne) 3. „Plany na wspólną przyszłość” (czas przyszły prosty) 4. „Jeśli trafimy szóstkę w totka…” (czas przyszły złożony) 5. „Rozkazy” (tryb rozkazujący) 6. A „Gdybym…” (tryb przypuszczający) B „Gdybyś wtedy…” (tryb przypuszczający) IV. Wierszyki tematyczne 1. „Dwanaście miesięcy” (podział roku, nazwy miesięcy) 2. „Nie ma czasu na czytanie” (godziny wyrażane oficjalnie i nieoficjalnie) 3. „Zwariowana pogoda” (pogoda, przysłówki) Klucz do wybranych ćwiczeń
WIERZĘ W BOGA OJCA. SPOTKANIA Z KATECHIZMEM KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO
ABP. STANISŁAW BUDZIK
Książka Arcybiskupa Stanisława Budzika w jasny i przystępny sposób wyjaśnia prawdy zamieszczone w Katechizmie Kościoła Katolickiego. Dla każdego człowieka, który chce swoją wiarę pogłębiać Katechizm jest bezcennym źródłem najważniejszych wypowiedzi Kościoła. Publikacja ta zachęca do medytacyjnej lektury, pomagającej pogłębiać wiarę. Przecież każdy z nas jest ogniwem w niekończącym się łańcuchu wierzących. Ksiądz Arcybiskup odwołuje się m.in. do nauczania św. Jana Pawła II, a cała publikacja przeplatana jest cytatami z poezji m.in. ks. Twardowskiego, Zbigniewa Herberta czy Adama Zagajewskiego. Na uwagę zasługuje ciekawa szata graficzna - nie sposób nie zatrzymać choć na chwilę wzroku na pięknych freskach pochodzących z Kaplicy Trójcy Świętej z Muzeum Lubelskiego w Lublinie.
Wierzę w Kościół Chrystusowy. Materiały homiletyczne na rok liturgiczny 2022/2023 Cykl A, cz. 3
Ks. Michał Dąbrówka
W ramach realizacji programu chcemy odsłonić całe bogactwo treściowe prawdy o Kościele. Uświadomić wiernym, że Kościół jako dzieło Bosko-ludzkie stanowi misterium, którego nie sposób ogarnąć rozumem, i dlatego "domaga się wiary". Równocześnie chcemy pokazać, że Kościół "wart jest wiary" ze względy na obecność i aktywność w nim Boga, ze względu na jego wartość zbawczą i obfitość Bożych darów, z których człowiek może czerpać.
Wierzę w Kościół Chrystusowy. Materiały homiletyczne na rok liturgiczny 2022/2023 Cykl A, cz. 4
red. Michał Dąbrówka
W ramach realizacji programu chcemy odsłonić całe bogactwo treściowe prawdy o Kościele. Uświadomić wiernym, że Kościół jako dzieło Bosko-ludzkie stanowi misterium, którego nie sposób ogarnąć rozumem, i dlatego "domaga się wiary". Równocześnie chcemy pokazać, że Kościół "wart jest wiary" ze względy na obecność i aktywność w nim Boga, ze względu na jego wartość zbawczą i obfitość Bożych darów, z których człowiek może czerpać.
Red. ks. Michał Dąbrówka
W ramach realizacji programu chcemy odsłonić całe bogactwo treściowe prawdy o Kościele. Uświadomić wiernym, że Kościół jako dzieło Bosko-ludzkie stanowi misterium, którego nie sposób ogarnąć rozumem, i dlatego "domaga się wiary". Równocześnie chcemy pokazać, że Kościół "wart jest wiary" ze względy na obecność i aktywność w nim Boga, ze względu na jego wartość zbawczą i obfitość Bożych darów, z których człowiek może czerpać.
Wieś i Rolnictwo nr 1(170)/2016
Mirosław Drygas, Bogdan Klepacki, Marta Błąd, Izasław...
Spis treści [Contents] Bogdan Klepacki: Wkład Profesora Jerzego Wilkina w rozwój nauk ekonomiczno-rolniczych [Professor Jerzy Wilkin's Contribution to the Development of Economic and Agricultural Sciences], doi: 10.7366/wir012016/01, s. 7-10; Marta Błąd: O pięknie ekonomii, ethosie uczonego i misji uniwersytetu - jubileusz Profesora Jerzego Wilkina [About the Fineness of Economy, Scientist's Ethos and University's Mission - A Jubilee of Professor Jerzy Wilkin], doi: 10.7366/wir012016/02, s. 11-18. ARTYKUŁY [Articles] Izasław Frenkel: Prognoza demograficzna Polski do 2050 roku ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich [A Population Projection for Poland by 2050 Featuring Rural Areas], doi: 10.7366/wir012016/03, s. 19-58; Maria Halamska: Struktura społeczno-zawodowa ludności wiejskiej w Polsce i jej przestrzenne zróżnicowanie [Socio-Professional Structure of Rural Population in Poland and Its Spatial Variations], doi: 10.7366/wir012016/04, s. 59-86; Katarzyna Bańkowska: Światowe porozumienie klimatyczne a rozwój obszarów wiejskich [Global Climate Agreement and Rural Development], doi: 10.7366/wir012016/05, s. 87-104; Piotr Gradziuk, Barbara Gradziuk: Gospodarka niskoemisyjna - nowe wyzwanie dla gmin wiejskich [Low-Carbon Economy - A New Challenge for Rural Communes], doi: 10.7366/wir012016/06, s. 105-126; Arkadiusz Sadowski, Walenty Poczta, Patrycja Beba, Ewelina Szuba-Barańska: Zróżnicowanie produktywności modeli gospodarstw rolnych w UE [Productivity Diversification by Farm Category in the European Union], doi: 10.7366/wir012016/07, s. 127-138; Marta Domagalska-Grędys: Kontekst innowacji w grupach producentów rolnych [Innovations in Agricultural Producer Groups], doi: 10.7366/wir012016/08, s. 139-164; Zofia Sawicka, Piotr Fogel: Zmiany funkcjonalne a przekształcenia ziemi rolnej na cele pozarolnicze na obszarach rozdrobnionych agrarnie [Functional Changes and Conversion of Agricultural Land in the Area with Fragmented Agrarian Structure], doi: 10.7366/wir012016/09, s. 165-184. RECENZJE I OMÓWIENIA [Bookreviews] Maria Wieruszewska: Recenzja książki Wojciecha Goszczyńskiego, Wojciecha Kniecia, Huberta Czachowskiego: Lokalne horyzonty zdarzeń [A Review of a Book by Wojciech Goszczyński, Wojciech Knieć, Hubert Czachowski: Lokalne horyzonty zdarzeń], doi: 10.7366/wir012016/10, s.185-192; Stefan Małecki-Tepicht: Ekonomia jest piękną nauką? [Economy Is a Fine Science?], doi: 10.7366/wir012016/11, s. 195-198.
Wieś i Rolnictwo nr 1(174)/2017
Jerzy Wilkin
W numerze [Contents] Artykuły [Articles] Jerzy Bański: Zmiany własnościowe użytków rolnych w wybranych krajach Europy Środkowej [Ownership Changes of Agricultural Land in Selected Countries of Central Europe], doi 10.7366/wir012017/01, s. 7-22; Włodzimierz Dzun: Gospodarstwa rolne o obszarze do 1 ha w procesie przemian systemowych i integracji z UE [Farms up to 1 ha in the Process of System Transformation and Integration with the EU], doi 10.7366/wir012017/02, s. 23-48; Radosław Pastusiak, Magdalena Jasiniak, Joanna Stawska, Michał Soliwoda: Znaczenie dochodów pozarolniczych w gospodarstwach rolnych Kanady i USA [Importance of Non-Agricultural Income for Farms in Canada and the US], doi 10.7366/wir012017/03, s. 49-74; Agnieszka Kozera: Problem zadłużenia gmin wiejskich na przykładzie województwa wielkopolskiego [The Problem of Indebtedness in Rural Gminas Based on the Example of Wielkopolskie Province], doi 10.7366/wir012017/04, s. 75-98; Bazyli Czyżewski, Łukasz Kryszak: Wpływ typów rolnictwa na emisję gazów cieplarnianych [The Influence of Farming Types on Greenhouse Gases Emissions], doi 10.7366/wir012017/05, s. 99-122; Marta Domagalska-Grędys: Innowacyjne kultury organizacyjne w grupach producentów rolnych [Innovative Organizational Cultures in Agricultural Producer Groups], doi 10.7366/wir012017/06, s. 123-148; Marian Flis, Bogusław Rataj: Szkody łowieckie - nowe podejście do problemu [Wildlife Damage to Agricultural Crops - A New Approach to the Problem], doi 10.7366/wir012017/07, s. 149-162. Sprawozdania [Reports] Iwona Nurzyńska, Anna Rosa: Sprawozdanie ze 160. Seminarium European Association of Agricultural Economists ,,Rural Jobs and the Common Agricultural Policy" [Report on 160th European Association of Agricultural Economists Seminaron "Rural Jobs and the Common Agricultural Policy"], doi 10.7366/wir012017/08, s. 163-174.