Wydawca: Wydawnictwo-hm
Mitch Albom
Książka, która pozwoli ci lepiej poznać samego siebie i na nowo odkryć świat Wielu spotkało w swoim życiu kogoś, kto stał się dla nich mądrym i cierpliwym nauczycielem, zawsze służącym radą i pomagającym stawiać pierwsze kroki w dorosłym życiu. Dla Mitcha Alboma taką osobą był Morrie Schwartz, profesor socjologii, który go kiedyś uczył. Po dwudziestu latach spotykają się ponownie w bardzo trudnym dla autora okresie. Jego dawny mistrz jest nieuleczalnie chory, mimo to widują się jak kiedyś co wtorek, a ich rozmowy stają się dla Mitcha bezcenną lekcją życia. Wtorki z Morriem to pierwszy bestseller Mitcha Alboma, który przyniósł pisarzowi popularność na całym świecie. Jest to piękna relacja ze spotkań mistrza z uczniem, którą Albom dzieli się z czytelnikami.
Wulgaryzmy w języku kibiców polskich, czyli
Agnieszka Dokowicz
Praca podejmuje zarówno aspekty językoznawcze, jak i socjologiczne związane z funkcjonowaniem kibiców lokalnych i narodowych drużyn na polskich stadionach. Autorka, jako dziennikarka sportowa, nasłuchała się i napatrzyła niejednego... Praca o sugestywnym tytuleWulgaryzmy w języku kibiców na stadionach piłkarskich czyli "Polska grać, k... mać!" obrazuje problematykę oraz sposób jej przedstawienia wraz z licznymi egzemplifikacjami, bez których niemożliwe byłoby unaocznienie zagadnienia. Ujęte zostały hasła rymowane odnoszące się do krajowych klubów piłkarskich. Książka powstała pierwotnie jako praca magisterska u promotora prof. Bogdana Walczaka na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autorka w latach 1995-2013 nieustannie coś dopisywała, zmieniała, w końcu odważyła się wydać... Wydawca rozpatrywał możliwość "wykropkowania" wulgaryzmów, jednakże po takim zabiegu znaczna część książki byłaby całkowicie nieczytelna, składałaby się bowiem niemal z samych kropek.
Wunderkind. Rzecz o Adolfie Bocheńskim
Stanisław Cat-Mackiewicz
Jednym z centralnych problemów Polski, którą znałem, był problem personalny, była selekcja ludzi, a ściślej: źle działający system selekcji materiału ludzkiego dobieranego do kierowania narodem. Adolf Bocheński był człowiekiem niewątpliwie genialnym. Wpływ jego na ludzi w Polsce ograniczał się do stosunkowo bardzo małego koła osób, wpływ na wypadki, na politykę polską - był żaden. Chcielibyśmy zawołać: gdyby selekcja ludzi działała w Polsce tak, jak działać powinna, ten młody człowiek winien był być naszym ministrem spraw zagranicznych, a nie ginąć jako podporucznik pod Ankoną. Stanisław Cat-Mackiewicz W dobie polityki zdominowanej przez marketing trudno zrozumieć, jak potężne znaczenie miało w przeszłości pisarstwo polityczne. Prasa, będąca w okresie międzywojennym zasadniczym miejscem debaty publicznej, wywierała potężny wpływ na polityczną praktykę. Partie i ośrodki polityczne formowały się wokół tytułów prasowych. Tych, którzy wracają do lektury przedwojennej prasy, zaskoczyć może nie tylko bogactwo publicystycznych talentów, ale także precyzja myśli, zdolność programowania konkretnych rozwiązań politycznych. Kazimierz M. Ujazdowski
Kamila Cudnik
Jedna chwila, gdy znajdziesz się w nieodpowiednim miejscu, w nieodpowiednim czasie... Podczas jednej z pierwszych wiosennych nocy toruńska policja dostaje zgłoszenie. Na terenie nieczynnego dworca kolejowego ginie dwoje nastolatków. Ktoś w ciemności oddał dwa precyzyjne strzały. Sprawa podwójnego morderstwa staje się priorytetowa. Pytanie, jaki motyw miał zabójca i czy będą następne ofiary. Komisarz Robert Bukowski, doświadczony śledczy, rozpoczyna dochodzenie. Zmotywowany tym bardziej, że sam ma nastoletnią córkę. Ofiary były zaledwie rok przed maturą, ona atrakcyjna i żywiołowa, on raczej cichy i spokojny. W trakcie śledztwa na jaw wychodzi coraz więcej faktów, a pytań jest więcej niż odpowiedzi. Z pozoru niepowiązane wydarzenia zaczynają się wplatać w jedną sieć tajemnic. Kamila Cudnik pisarka, autorka powieści Historie miłosne (2019), Zgadnij, kim jestem (2020) oraz trylogii toruńskiej: W cieniu twierdzy (2021), Rytuał (2022) i Oczy małej dziewczynki (2023).
Agnieszka Lingas-Łoniewska
Życie Jarka i Moniki powoli się stabilizuje, zakochani mają przed sobą nowy cel. Jednakże wciąż muszą stawić czoła przeszłości, która daje o sobie znać. Ich przyjaciele wikłają się w coraz większe kłopoty, bo niedawne przeżycia nie dają o sobie zapomnieć. Berniak, Sylwia, Grzesiek i Dorota - każdy z nich walczy z bolesną przeszłością i ryzykownymi decyzjami. Czy będą potrafili postawić wszystko na jedną kartę i w końcu osiągną spokój? "Wybaczenie" to książka o walce o siebie, o miłości, która wymaga nie tylko poświęceń, ale i wybaczenia. Ta historia zabierze was w emocjonalną podróż po zakątkach Dolnego Śląska, gdzie bohaterowie podejmą heroiczną próbę życia na własnych zasadach, życia pełnego miłości, spokoju i zaufania.
Piotr Gąsiorowski
Czy można wybaczyć Bogu nieszczęście, które nas spotkało? Z punktu widzenia teologii w takim stawianiu sprawy kryje się błąd. Od Boga, będącego wyłącznie dobrem, nie może pochodzić nic złego. Nie możemy więc Bogu przebaczyć, bo wybaczyć można tylko winowajcy. Pytanie to zawiera jednak istotną prawdę psychologiczną. Jeśli ufamy Bogu jak Ojcu, a nas lub naszych bliskich spotyka nieszczęście, czujemy się przez Niego opuszczeni, prawie zdradzeni, trudno nam ponownie Mu zawierzyć. Uciekamy od Boga, rozpoczynamy samotny bieg. Wydaje nam się, że to Bóg był sprawcą naszej tragedii. Doświadczenie takie stało się udziałem autora niniejszej książki, pastora Piotra Gąsiorowskiego. W wypadku zginęła jego ukochana żona. Po tym tragicznym zdarzeniu musiał przebyć drogę do pojednania i ponownego zawierzenia Bogu. Piotr Gąsiorowski dzieli się swoimi doświadczeniami, tym, jak w jego przypadku przebiegał proces „przebaczenia Bogu”. To droga od poczucia krzywdy, żalu i wyrzutów kierowanych do Boga ku pokojowi serca i pojednaniu. U końca tej drogi zawsze musi pojawić się świadomość, że tak naprawdę nie Bogu musimy przebaczyć, ale raczej sobie i bliźnim. Bogu musimy ponownie zaufać, otworzyć się na Niego, by przyjąć Jego miłość i łaskę. "Najtrudniejsze słowa Modlitwy Pańskiej: bądź wola Twoja! Niezwykle osobisty tekst o dramacie płynącym z niepojętych wyroków Opatrzności. Głębokie psychologiczne świadectwo zmagania uczuć i przekonań. Polecam tę lekturę każdemu, kto sam zmaga się z własnym stosunkiem do Boga. Sam odczułem świadectwo zawarte w tej książce jako niezwykle szczery głos o intymnym dramacie." Krzysztof Zanussi
Wybaczyć Bogu. Hiob w literaturze podejmującej tematykę II wojny światowej
Anna Marta Szczepan-Wojnarska
Książka Wybaczyć Bogu podejmuje problematykę cierpienia i jego doświadczania w perspektywach literaturoznawczej, antropologicznej i teologicznej w świetle utworów: Hiob Karola Wojtyły, Mąż doskonały Jerzego Zawieyskiego, Drugie szczęście Hioba Anny Kamieńskiej, Josela Rakowera rozmowa z Bogiem Zvi Kolitza i Wakacje Hioba Bogdana Wojdowskiego. Każdy z nich, sięgając do biblijnej postaci Hioba, niezależnie od siebie nawzajem, usiłuje znaleźć odpowiedź nie tyle na pytanie unde malum? ale czy istotnie malus omnia in malum vertit? Te osobne głosy w zaskakujący sposób wchodzą ze sobą w dialog, wobec którego czytelnik nie może pozostać obojętny. Anna M. Szczepan-Wojnarska -- absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego i Anglia Ruskin University, Cambridge (Wielka Brytania), adiunkt Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, stowarzyszony wykładowca The Woolf Institute, Cambridge. Autorka książki "...z ogniem będziesz się żenił". Doświadczenie transcendencji w życiu i twórczości Jerzego Lieberta, Universitas, Kraków 2003. Publikowała m.in. w "Kresach", "Nowej Polszy", "Pamiętniku Literackim", "Tekstach Drugich", "Toposie", "Więzi".
Jo Nesbo
W zasypanym śniegiem Oslo inspektor Harry Hole ściga nieuchwytnego płatnego zabójcę z byłej Jugosławii. Przeczesuje środowiska narkomanów, dewiantów, członków Armii Zbawienia wyczekujących nowego zbawiciela, który ma ich wyzwolić od beznadziei życia - choćby przez śmierć. Inspektor Harry Hole to policyjny anarchista stosujący metody dalekie od procedur, nieprzystosowany do życia nałogowy palacz i alkoholik. Przed wyrzuceniem na bruk chroni go jednak to, że jest niezwykle inteligentnym i efektywnym policjantem. Ma także parasol ochronny, który rozpina nad nim Bjarne Moller, jego przyjaciel i bezpośredni przełożony. Harry Hole znany jest z wcześniejszych książek Nesbo (Trylogia z Oslo: "Czerwone Gardło", "Trzeci klucz" i "Pentagram").
Jo Nesbo
W zasypanym śniegiem Oslo inspektor Harry Hole ściga nieuchwytnego płatnego zabójcę z byłej Jugosławii. Przeczesuje środowiska narkomanów, dewiantów, członków Armii Zbawienia wyczekujących nowego zbawiciela, który ma ich wyzwolić od beznadziei życia - choćby przez śmierć. Inspektor Harry Hole to policyjny anarchista stosujący metody dalekie od procedur, nieprzystosowany do życia nałogowy palacz i alkoholik. Przed wyrzuceniem na bruk chroni go jednak to, że jest niezwykle inteligentnym i efektywnym policjantem. Ma także parasol ochronny, który rozpina nad nim Bjarne Moller, jego przyjaciel i bezpośredni przełożony. Harry Hole znany jest z wcześniejszych książek Nesbo (Trylogia z Oslo: "Czerwone Gardło", "Trzeci klucz" i "Pentagram").
Małgorzata Kita
Skrypt przeznaczony jest dla osób, które opanowały już – przynajmniej w zarysie – polski system gramatyczny, dla których ten system przestał być obcy i które wstępny etap borykania się z polską morfologią mają za sobą. Autorka koncentruje się na praktycznym zastosowaniu gramatyki. Książka składa się z czterech części, z których każda przedstawia poszczególne poziomy języka: dźwiękowy, fleksyjny, słowotwórczy i składniowy. Każdej części towarzyszy podręczny indeks odpowiedników podstawowych polskich terminów gramatycznych w czterech językach: angielskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim, mający układ rzeczowy. Informacje gramatyczne należy traktować jako syntetycznie przedstawiony repertuar środków i mechanizmów gramatycznych języka polskiego. Wskazując gramatyczne prawidłowości i mechanizmy języka polskiego, autorka kieruje uwagę Czytelnika również na zjawiska bardziej subtelne, na niuanse tkwiące w gramatyce, których świadomość i znajomość oraz celowe wykorzystanie w praktyce komunikacyjnej sprawiają, że poznawany język staje się coraz bliższy. Skala trudności ćwiczeń jest zróżnicowana: obok łatwych są również ćwiczenia wymagające znacznego wysiłku intelektualnego, aby Czytelnik wykonując ćwiczenia, nie wpadał w pułapkę mechaniczności i rutyny, by jego podejście do stawianych mu zadań było kreatywne, by rozwiązując problemy gramatyczne o różnym stopniu złożoności, czuł się nie obiektem nauczania, lecz partnerem tej pasjonującej formy interakcji społecznej, jaką jest proces poznawania języka. Jej drugą stroną – za pośrednictwem autorki i jej propozycji oraz ewentualnego nauczyciela, który będzie miał bezpośredni kontakt ze studiującym – jest sam JĘZYK oraz dziedzictwo kulturowe Polaków wyrażone w tym języku. Stąd wynika dobór tekstów literackich (będących egzemplifikacjami poszczególnych zjawisk gramatycznych), które zaczerpnięto z polskiej spuścizny literackiej, mocno zróżnicowanej językowo, stylistycznie, treściowo, emocjonalnie i (częściowo) chronologicznie.
Marcin Maciołek
Praca zawiera odpowiedzi do zadań zawartych w podręczniku Małgorzaty Kity pt. Wybieram gramatykę!, który od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród osób uczących się i nauczających języka polskiego jako obcego/drugiego/odziedziczonego, a także rodzimego. Publikacja umożliwia użytkownikom przywołanego kompendium sprawdzenie poprawności samodzielnie rozwiązywanych ćwiczeń. Poszczególne części (zeszyty) odpowiadają kolejnym partiom zbioru zadań Małgorzaty Kity. Prezentowane w książce rozwiązania zostały przygotowane przez językoznawcę specjalizującego się w nauczaniu gramatyki współczesnego języka polskiego zarówno cudzoziemców, jak i Polaków.
Wybieram gramatykę! Odpowiedzi i komentarze do zadań. Cz. 2: Fleksja
Marcin Maciołek
Praca zawiera odpowiedzi do zadań zawartych w podręczniku Małgorzaty Kity pt. Wybieram gramatykę!, który od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród osób uczących się i nauczających języka polskiego jako obcego/drugiego/odziedziczonego, a także rodzimego. Publikacja umożliwia użytkownikom przywołanego kompendium sprawdzenie poprawności samodzielnie rozwiązywanych ćwiczeń. Poszczególne części (zeszyty) odpowiadają kolejnym partiom zbioru zadań Małgorzaty Kity. Prezentowane w książce rozwiązania zostały przygotowane przez językoznawcę specjalizującego się w nauczaniu gramatyki współczesnego języka polskiego zarówno cudzoziemców, jak i Polaków.
Wybieram gramatykę! Odpowiedzi i komentarze do zadań. Cz. 3: Słowotwórstwo
Marcin Maciołek
Praca zawiera odpowiedzi do zadań zawartych w podręczniku Małgorzaty Kity pt. Wybieram gramatykę!, który od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród osób uczących się i nauczających języka polskiego jako obcego/drugiego/odziedziczonego, a także rodzimego. Publikacja umożliwia użytkownikom przywołanego kompendium sprawdzenie poprawności samodzielnie rozwiązywanych ćwiczeń. Poszczególne części (zeszyty) odpowiadają kolejnym partiom zbioru zadań Małgorzaty Kity. Prezentowane w książce rozwiązania zostały przygotowane przez językoznawcę specjalizującego się w nauczaniu gramatyki współczesnego języka polskiego zarówno cudzoziemców, jak i Polaków.
Wybieram gramatykę! Odpowiedzi i komentarze do zadań. Cz. 4: Składnia
Marcin Maciołek
Praca zawiera odpowiedzi do zadań zawartych w podręczniku Małgorzaty Kity pt. Wybieram gramatykę!, który od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród osób uczących się i nauczających języka polskiego jako obcego/drugiego/odziedziczonego, a także rodzimego. Publikacja umożliwia użytkownikom przywołanego kompendium sprawdzenie poprawności samodzielnie rozwiązywanych ćwiczeń. Poszczególne części (zeszyty) odpowiadają kolejnym partiom zbioru zadań Małgorzaty Kity. Prezentowane w książce rozwiązania zostały przygotowane przez językoznawcę specjalizującego się w nauczaniu gramatyki współczesnego języka polskiego zarówno cudzoziemców, jak i Polaków.
Agnieszka Zajdel
Książka Wybitni Polacy przedstawia sylwetki 11 znakomitych osobistości. Liczne odznaczenia i nagrody pozwoliły zaliczyć je w poczet wielkich postaci cenionych nie tylko w ojczystym kraju, ale także na arenie międzynarodowej. Wśród opisywanych osób znaleźli się m.in. Jan Paweł II błogosławiony Kościoła katolickiego, Józef Piłsudski wytrawny polityk i Maria Skłodowska-Curie wybitna uczona i noblistka.
Wybitni Rzymianie czasów schyłku Republiki. Gnejusz Pompejusz Wielki (106-48 przed Chrystusem)
red. Norbert Rogosz
Niniejsza publikacja nie jest biografią Gn. Pompejusza. Zawiera bowiem kilkanaście artykułów, dotyczących różnych sfer jego aktywności publicznej. Omawiane w nich kwestie wybierali autorzy. Nie ukazano więc w niej kompleksowego obrazu jego życia czy działalności. W książce tej można jednak znaleźć omówienie nieraz bardzo unikalnych zagadnień, niezbyt często prezentowanych w opracowaniach traktujących o tym wybitnym Rzymianinie. Zamieszczone w niej prace podzielono na kilka problemowych cykli poświęconych militarnym i politycznym osiągnięciom Pompejusza, przymiotom intelektualnym jego oraz otaczających go współpracowników, jego życiu uczuciowemu, zwłaszcza niektórym małżeństwom, śmierci oraz pamięci potomnych o tej znaczącej postaci. Rozpatrywane w niej problemy mogą więc zainteresować pracowników naukowych wyższych uczelni zajmujących się historią starożytną, zwłaszcza ostatniego stulecia Republiki Rzymskiej, studentów historii, nauczycieli oraz miłośników antyku czy hobbystów. Jest tak również dlatego, że do prezentowanych w niej kwestii nawiązano w oryginalny, unikalny sposób. Ujęto je zaś interesująco i przystępnie.
Adam Gendźwiłł
Adam Gendźwiłł stawia pytania o wybory lokalne, odbywające się w ,,demokracjach mniejszej skali", o ich specyfikę (w jaki sposób i dlaczego różnią się od wyborów ogólnokrajowych) i zróżnicowanie (w jaki sposób i dlaczego zachowania wyborców i kandydatów różnią się między gminami). To pierwsza tak kompleksowa analiza empiryczna wyborów lokalnych w Polsce, uwzględniająca ich reguły, partycypację wyborczą, konkurencyjność, nierówności w reprezentacji politycznej i udział partii politycznych w rywalizacji o władzę w gminach. Książka dotyczy ważnego i wciąż mało poznanego tematu. Jest napisana żywym, jasnym językiem. Autor wykazuje się talentem w objaśnianiu czytelnikowi (także niespecjaliście) spraw trudnych i skomplikowanych. (...). Mamy do czynienia z rzemiosłem akademickim wysokiej próby. dr hab. Mikołaj Cześnik, Uniwersytet SWPS Polskie wybory lokalne od dawna zasługiwały na tak pełny obraz. Połączenie wieloletnich badań autora, międzynarodowych porównań i kluczowych ujęć zjawiska daje tu zupełnie nową jakość. Jeśli wyborcy traktują politykę na wszystkich szczeblach jako całość, tym bardziej powinni to robić naukowcy, analitycy i praktycy. dr hab. Jarosław Flis, UJ Czytelnik otrzymuje głęboką syntezę oraz nowe wyjaśnienia zjawisk i procesów, które budowały polską demokrację lokalną. Autor wykorzystał bogate źródła i często trudne do pozyskania empiryczne, skonfrontował różne podejścia teoretyczne, wykazując się dużą biegłością metodologiczną oraz umiejętnościami analitycznymi, które pozwoliły na testowanie wartościowych hipotez. prof. dr hab. Ewa Nalewajko, ISP PAN Adam Gendźwiłł, socjolog, geograf i politolog, adiunkt w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Bada samorządy lokalne oraz systemy i zachowania wyborcze. Jest autorem i współautorem kilku monografii oraz artykułów opublikowanych m.in. w ,,Local Government Studies", ,,Politics and Gender", ,,Studiach Regionalnych i Lokalnych", ,,Studiach Socjologicznych". Ekspert Fundacji im. Stefana Batorego, stypendysta Fulbrighta, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, laureat Nagrody Naukowej Tygodnika ,,Polityka".
Wybory, prawo wyborcze, systemy wyborcze w państwach Grupy Wyszehradzkiej
Marek Barański, Anna Czyż, Sebastian Kubas, Robert...
„Proponujemy czytelnikowi interesującemu się państwami Grupy Wyszehradzkiej pracę poświęconą wyborom i systemom wyborczym w systemie politycznym Czech, Polski, Słowacji oraz Węgier. Kolejna monografia poświęcona fenomenowi wyborów, prawu wyborczemu i systemom wyborczym ma na celu rekonstrukcje ukształtowanych w ciągu ćwierćwiecza narodowych modeli prawa wyborczego i systemów wyborczych.” (Fragment ze Wstępu)
Wybór artykułów z polskiej prasy międzywojennej na temat Turcji
Emiroğlu Öztürk
Wybór artykułów z polskiej prasy międzywojennej na temat Turcji i czasów wojny wyzwoleńczej i rządów Atatürka (19 maja 1919 - 1 września 1939) Publikacja zawiera wybór artykułów z polskiej prasy międzywojennej na temat Turcji - od lądowania Mustafy Kemala w Samsunie 19 maja 1919 do wybuchu II wojny światowej 1 września 1939 roku. Artykuły zostały wybrane z dwóch najpoczytniejszych i najpoważniejszych dzienników tego okresu: krakowskiego "Czasu" oraz warszawskiej "Rzeczpospolitej". Zawarte w nich komentarze wydarzeń historycznych są cenną skarbnicą dla badaczy historii.
Konrad T.Lewandowski
W świecie, gdzie pradawne moce wciąż oddychają pod skórą ziemi, a granica między człowiekiem a bestią jest cienka jak ostrze miecza, Ksin staje przed najtrudniejszą próbą swojego życia. Gdy stare sojusze pękają, a nowe potęgi budzą się w mroku, kotołak zostaje zmuszony dokonać wyboru, który zaważy nie tylko na jego losie, lecz także na przyszłości całych plemion, królestw i istot zamieszkujących dzikie rubieże świata. W obliczu nadnaturalnych zagrożeń, politycznych intryg, zdrad i starożytnych rytuałów Ksin musi zmierzyć się z własną naturą - z dzikością, która daje mu siłę, i człowieczeństwem, które czyni go słabym. Wędrówka przez krainy pełne magii, barbarzyńskich kultur, zapomnianych bogów i mrocznych tajemnic prowadzi go ku decyzji, która może odmienić bieg historii. Czy wybierze instynkt, czy rozum? Krew, czy wolność? Przeznaczenie, czy bunt? Wybór Kotołaka to mroczna, epicka opowieść o tożsamości, lojalności i cenie, jaką płaci się za władzę oraz niezależność. To powrót do świata pełnego intensywnej akcji, mitologicznych motywów, filozoficznych pytań i brutalnej, pierwotnej magii - świata, który od lat fascynuje czytelników "Sagi o kotołaku". 2026 Wydawnictwo Błysk (Audiobook): 9788368676624
Wybór pism estetyczno-literackich
Jan Śniadecki
Jan Śniadecki (1756-1830), Wielkopolanin. Uczony: matematyk, astronom i filozof, także pedagog, biograf i miłośnik polszczyzny; jedna z najwybitniejszych postaci życia umysłowego, a zarazem prawdziwy autorytet moralny początku XIX stulecia. Po ukończeniu Akademii Krakowskiej studiował za granicą, by po powrocie na macierzystą uczelnię wykładać matematykę i astronomię, a także współpracować z Hugonem Kołłątajem w dziele przekształcania akademii w Szkołę Główną Koronną. Następnie na wiele lat związał się z Imperatorskim Uniwersytetem Wileńskim. Jako profesor i wieloletni rektor tej uczelni skutecznie dbał o jej rozwój. Pisma poświęcone zagadnieniom literackim stanowią margines jego naukowej spuścizny, będąc zarazem frapującym świadectwem klasycystycznej świadomości estetyczno-literackiej ich autora.
Wybór pism estetycznych (Edward Abramowski)
Edward Abramowski
Edward Abramowski należy do tych myślicieli, którzy wywarli znaczący wpływ na polską kulturę nie tylko przed pierwszą wojną światową, ale i później – w dwudziestoleciu międzywojennym. W jego rozległym problemowo dorobku intelektualnych (filozofia, socjologia, etyka, psychologia, oryginalna teoria ustroju socjalistycznego opartego na idei spółdzielczości) nie zabrakło też prac traktujących o zagadnieniach estetyki. Książka przeznaczona dla studentów takich kierunków jak filozofia, historia sztuki, filologia polska, wiedza o kulturze, kulturoznawstwo. Józef Edward Abramowski (1868-1918) przekonany, że „istnieje tylko jedna jedyna tajemnica życia obejmująca wszystko, i jedna pozornie tylko rozczłonkowana wiedza, usiłująca tę tajemnicę przeniknąć i wypowiedzieć” chciał tę tajemnicę poznać prowadząc badania w obszarach zakreślonych przez perspektywę wielu dziedzin wiedzy i postrzegany jest jako filozof, psycholog, socjolog i estetyk a także kulturolog, ceniony jako twórca koncepcji socjalizmu bezpaństwowego i polskiego kooperatyzmu. Chciał zrozumieć twórcze możliwości człowieka i tworzoną przez niego rzeczywistość społeczną i kulturową. Abramowski nie zostawił systematycznego opracowania zagadnień estetycznych. Jego estetykę trzeba wyczytywać z prac omawiających zagadnienia z zakresu psychologii i zagadnienia społeczne. Pięknu i sztuce Abramowski poświęcił w całości jedynie artykuł zatytułowany Co to jest sztuka? Z powodu rozprawy L. Tołstoja: Czto takoje iskustwo?, który został opublikowany w „Przeglądzie Filozoficznym” w 1898 roku. Dyskutuje w nim z koncepcją sztuki jako narzędzia moralizatorstwa. Proponuje swój program estetyczny, w którym ważne są: autonomia sztuki i indywidualizm oraz antyintelektualizm, antymimetyzm, antyutylitaryzm, docenienie intuicji. Jego propozycje nie są jednak zwykłym powtórzeniem tych, jakie znajdujemy w pracach modernistów. Przedstawił on swoje poglądy na temat specyfiki i znaczenia sztuki łącząc modernistyczny estetyzm z przekonaniem o etycznej, wyzwalającej roli piękna. Pokazał, że można pogodzić postulat wyzwolenia sztuki z jej zaangażowaniem społecznym. By w pełni odczytać jak Edward Abramowski rozumie przeżycie estetyczne, rolę sztuki i piękno, trzeba sięgnąć do prac psychologicznych i socjologicznych tego autora. Jego wypowiedzi związane z tematami tradycyjnie zaliczanymi do estetycznych są niezwykle ważne dla spójności teorii dotyczących człowieka i społeczeństwa, są oryginalne i mają potencjał nie mniejszy niż poglądy polityczne i społeczne Abramowskiego, które sprawiły, że pod koniec XX wieku doceniając jego idee nadano mu miano „zwiastuna Solidarności”.
Wybór pism estetycznych (Henryk Struve)
Henryk Struve
Henryk Struve – filozof i estetyk, jedna z najbarwniejszych postaci nauki polskiej II połowy XIX wieku, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, jednocześnie wzięty krytyk sztuki i teatroman, dziś pamiętany jest przede wszystkim jako przeciwnik Witkiewicza, wielki przegrany w dyskusji na temat sztuki nowoczesnej. Brak XX-wiecznych przedruków jego prac właściwie skazał go na zapomnienie. Nowy wybór studiów estetycznych, przygotowanyprzez Jolantę Sztachelską, w którym znalazły się m.in. nieprzedrukowywane od XIX-wiecznych pierwodruków studia na temat estetyki i symboliki barw, roli brzydoty w sztuce czy znakomite studium o charakterze Hamleta oraz – przypominane stosunkowo najczęściej – analizy malarstwa Matejki i Gierymskiego, ma szansę przywrócić go naszej pamięci i być może po raz pierwszy pozwoli go przeczytać tak, jak na to zasługuje.
Wybór pism estetycznych (Jan Białostocki)
Jan Białostocki
/Alicja Kuczyńska, /Jan Białostocki. Powiązania estetyki i historii sztuki. Od ikonologii klasycznej do "ikonologii krytycznej" WYBÓR PISM ESTETYCZNYCH JANA BIAŁOSTOCKIEGO 1. METODY BADAŃ NAD SZTUKĄ Rozkwit i kryzys dyscypliny Metoda ikonologiczna w badaniach nad sztuką 2. IDEA I OBRAZ Symbole i obrazy Obraz i znak Temat ramowy i obraz archetypiczny: psychologia i ikonografia Okno i oko. Realizm i symbolika refleksów światła w sztuce Diirera i jego poprzedników Symbolika van Gogha Lot nad kukułczym gniazdem: kompozycja i symbolika 3. INTERPRETACJE SZTUKI RENESANSU Artyści renesansu jako medytujący filozofowie Spory o perspektywę Pojęcie natury w teorii sztuki renesansu Potęga piękna. O utopijnej idei L.B. Albertiego "Chłopska melancholia" Albrechta Durera 4. KATEGORIA STYLU Styl i /modus /w sztukach plastycznych Kształt czasu. Kryzys pojęcia stylu i teoria Kublera "Barok": styl, epoka, postawa Wskazówki bibliograficzne