Publisher: Wydawnictwo-hm
Powieści piastowskie (#9). Przekleństwo
Karol Bunsch
Przekleństwo to dziewiąty tom Powieści piastowskich W kolejnym tomie cyklu historycznego, Karol Bunsch w intrygujący sposób przeplata wydarzenia historyczne z wielobarwną fikcją. Pełną dworskich intryg, wielowątkową akcję utworu osadził w latach 10861089 w czasach, gdy piastowskimi ziemiami władał Władysław Herman. Jedną z najważniejszych postaci powieści jest Mieszko jego bratanek i syn Bolesława Śmiałego. Gdy stryj zapewnia Mieszkowi gwarancję nietykalności, książę wraca z wygnania, jednak jego los ciągle jest niepewny, gdyż faktyczna władza należy do nieprzychylnego mu palatyna Sieciecha. Jak potoczą się losy młodego księcia? Jakie były kulisy półlegendarnego sporu między kościołem, a państwem i czy słusznie Gall Anonim nazwał biskupa Stanisława zdrajcą. Karol Bunsch polski pisarz historyczny, tłumacz literatury niemieckiej i angielskiej. Jego wielotomowy, napisany z rozmachem i w barwnym stylu, oparty na źródłach historycznych cykl Powieści piastowskie do dziś cieszy się uznaniem. Bunsch jest również autorem trylogii o Aleksandrze Wielkim.
Powieść graficzna. Studium gatunku w perspektywie kognitywistycznej
Michał Wróblewski
W publikacji dokonano analizy powieści graficznej jako gatunku o znamionach literackości przy zastosowaniu metodologii kognitywnej. Czytelnik zostaje zapoznany z podstawowymi założeniami poetyki kognitywnej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na mechanizmy stojące za tekstem, w tym na te związane z procesem lektury. Autor sytuuje powieść graficzną w perspektywie historycznej, ale przede wszystkim podejmuje próbę gatunkowego wyróżnienia jej z dziedziny komiksu. Rozważa przy tym teoretyczne zagadnienia związane ze sposobem badania gatunków hybrydycznych i wieloznakowych w obliczu kryzysu genologii esencjalnej, dowodząc, że komiks i powieść graficzna zasługują na włączenie ich w sferę zainteresowań (nowej) genologii.
Riku Korhonen
Związek Niklasa i Iny się rozpada. Ina przeżywa żałobę po stracie ojca, Niklas zaś po raz pierwszy zastanawia się, co chce robić w życiu. W poszukiwaniu swojej drogi zaczyna pisać powieść oraz ucieka w przygodny seks i używki. Wikła się też w niebezpieczną grę z nacjonalistycznym bojówkarzem. Działania Niklasa wywołują efekt domina, a jego nieumiejętność przewidywania ich konsekwencji doprowadza do tragedii. Powieść lekarska to portret mężczyzny w średnim wieku, który chcąc zmienić swoje życie, dokonuje samych błędnych wyborów. Powieść lekarska zdobyła Nagrodę Literacką Unii Europejskiej w 2010 roku.
Riku Korhonen
Związek Niklasa i Iny się rozpada. Ina przeżywa żałobę po stracie ojca, Niklas zaś po raz pierwszy zastanawia się, co chce robić w życiu. W poszukiwaniu swojej drogi zaczyna pisać powieść oraz ucieka w przygodny seks i używki. Wikła się też w niebezpieczną grę z nacjonalistycznym bojówkarzem. Działania Niklasa wywołują efekt domina, a jego nieumiejętność przewidywania ich konsekwencji doprowadza do tragedii. Powieść lekarska to portret mężczyzny w średnim wieku, który chcąc zmienić swoje życie, dokonuje samych błędnych wyborów. Powieść lekarska zdobyła Nagrodę Literacką Unii Europejskiej w 2010 roku.
Powieść o czasach Jagiellonów (#1). Warna 1444 - opowieść z czasów króla Władysława Warneńczyka
Karol Bunsch
Opowieść o czasach Jagiellonów pt. Warna 1444 ukazuje krótkie, ale burzliwe panowanie Władysława III Warneńczyka. Młody król, władca Polski oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, a później również między innymi Węgier i Chorwacji, obarczony władzą od dziesiątego roku życia, dorasta wśród dworskich intryg i obowiązków, często wikłając się w sytuacje trudne do udźwignięcia. Karol Bunsch prowadzi nas przez lata jego rządów na Węgrzech i przygotowania do wyprawy przeciw Turkom, ukazując narastające napięcie polityczne i osobiste rozterki władcy. Ta opowieść, pełna emocji i refleksji jest wciąż aktualna w swoim przesłaniu, a jej kulminację stanowi dramatyczna bitwa pod Warną w 1444 roku.
Powieść o czasach Jagiellonów (#2). O Zawiszy Czarnym opowieść
Karol Bunsch
Zawisza Czarny jawi się jako jedna z najbarwniejszych postaci czasów jagiellońskich rycerz niezwyciężony, wierny zasadom honoru i służbie ojczyźnie. Był nie tylko bohaterem turniejów, bitew i Grunwaldu, lecz także posłem na sobór w Konstancji i ostatnim wcieleniem ideałów średniowiecznego europejskiego rycerstwa symbolem prawości, męstwa i niezłomności, które do dziś wyraża powiedzenie polegać na kimś jak na Zawiszy. Powieść rozpoczyna się po jego śmierci, gdy królewski sekretarz przygotowuje mowę pogrzebową podważaną przez biskupa krakowskiego. Karol Bunsch stworzył z jego losów hymn ku czci rycerza chrześcijańskiej Europy, ukazując jednocześnie schyłek dawnego etosu i moralny rozkład epoki. Pamięć o Zawiszy Czarnym pozostaje do dziś żywa w sercach kolejnych pokoleń.
Powinowactwa z epoki. Związki polskiej literatury modernizmu i międzywojnia z psychoanalizą
Paweł Dybel
Freud twierdził, że prekursorami psychoanalizy nie byli psycholodzy czy filozofowie, ale pisarze: Sofokles, Szekspir, Dostojewski. Dzięki darowi wnikliwej obserwacji posiedli oni wiedzę o człowieku, do której psychoanalityk dochodzi na żmudnej drodze pracy z pacjentami. Pokrewieństwo psychoanalizy i literatury sprawia, że śledzenie związków między nimi jest dla literaturoznawcy prawdziwym wyzwaniem. Tworzą one trudny do rozwikłania splot wzajemnych powiązań i inspiracji, co jednak sprawia, że próba rozpoznania natury tego splotu jest fascynującym interpretacyjnie przedsięwzięciem. To wyłamujące się z akademickich schematów podejście cechuje większość artykułów zamieszczonych w tym tomie. Ich tematem jest twórczość wybranych pisarzy okresu modernizmu i międzywojnia: Irzykowskiego, Przybyszewskiego, Gombrowicza, Zegadłowicza, Nałkowskiej, Choromańskiego, Witkacego, Leśmiana, Brzękowskiego, Lechonia, Miłosza… Za myśl przewodnią książki posłużyła wypowiedź Gombrowicza o tym, iż zbieżność nowatorskich zjawisk w prozie międzywojnia z psychoanalizą nie bierze stąd, że ich autorzy starają się aplikować Freudowskie wglądy dotyczące ludzkiej psychiki do swoich powieści, ale stąd, że to raczej „Freud jest z epoki”. Jego geniusz polega właśnie na tym, iż nieomylnie rozpoznał określające ją tendencje i prądy. A to jest zadaniem, przed którym stoi również pisarz. Książka ta to duży krok naprzód w rozwoju psychoanalitycznych odczytań literatury polskiej. Nie ograniczono się w niej do referowania klasyków tego stylu myślenia, ale podjęto śmiałe i udane próby własnych interpretacji. Książka ma ponadto duże walory historycznoliterackie oraz zachęca do dyskusji nad psychoanalitycznym sposobem interpretowania literatury, jak i nad interpretacją w ogóle. dr hab. Andrzej Zawadzki, prof. UJ
Powojenna twórczość pomnikowa Xawerego Dunikowskiego 1945-1964
Karolina Tomczak
Studium Powojenna twórczość pomnika Xawerego Dunikowskiego 1945−1964 analizuje złożoną problematykę powstawania monumentów tego twórcy w rzeczywistości polskiego państwa komunistycznego oraz ich wartość formalną i tematyczną. Monograficzny opis trzech najważniejszych prac, czyli Pomnika Czynu Powstańczego na Górze św. Anny (1946−1955), Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie (1949−1954) i projektów Pomnika Bohaterów Warszawy (1956−1958), przybliża realia ich powstawania, przebieg prac projektowych i wykonawczych, towarzyszące im relacje z władzą oraz zmienny proces formo- i sensotwórczy każdego z nich. Jednocześnie szczególnemu oglądowi zostaje poddany kształt finalnych prac na zasadzie odczytania ich wartości artystycznej, symboliki i proweniencji stylistycznej. Opis wybranych dzieł dopełnia panoramiczna analiza formalno-tematyczna pozostałych monumentów istniejących zwłaszcza w propozycjach projektów i szkiców, które artysta realizował aż do śmierci, m.in. Pomnika Młot i Sierp (projekt, 1953), Pomnika Józefa Stalina (projekt, 1954) czy też Pomnika Żołnierza Polskiego (realizacja, 1963). Zakreślenie problematyki, tematyki i artystycznych założeń socrealizmu pozwala dojrzeć odmienną jakość powojennej sztuki Dunikowskiego. Ambiwalentny stosunek do władzy samego twórcy uniemożliwia jednak jednoznaczną ocenę jej nośności ideologicznej. Natomiast niezaprzeczalna wirtuozeria formalna przypomina o symbolistyczno-awangardowym rodowodzie tej kreacji, jednocześnie korespondującym ze sztuką współczesną. Wieloaspektowe spojrzenie na twórczość pomnikową Dunikowskiego opiera się na dogłębnych badaniach zwłaszcza materiałów archiwalnych w warszawskiej Królikarni i szczecińskiej Książnicy Pomorskiej. Nie proponuje jednoznacznych odpowiedzi, ale bogaty przegląd różnorodnej sztuki monumentalnej tej wybitnej a tym samym przewrotnej osobowości "wieloepokowego" twórcy, ukształtowanego w Młodej Polsce i realizującego się w międzywojniu, który dopełnił swoje dzieło w równie wartościowym artystycznie okresie powojennym − o czym zapomniano w wyniku unieważniania sztuki istniejącej w przestrzeni zideologizowanej (palinodii). Rozprawa przypomina więc o tej unikalnej twórczości, dokładnie ją opisuje, kontekstualizuje i reinterpretuje.