Видавець: Wydawnictwo-hm
Jarosław Kuisz, Anna Rosner
Marek Wąsowicz jest odwzorowaniem ideału człowieka renesansu - szerokość zainteresowań badawczych, niezwykła staranność metodologiczna, umiejętność ujmowania zjawisk w ich współzależnościach instytucjonalnych, kulturowych i historyczno-sytuacyjnych, klarowność wywodu, imponująca erudycja. To są Jego cechy tak dobrze znane i tak wysoko cenione w środowisku akademickim, nie tylko prawniczym. Bowiem to, co wyróżnia Jubilata, to rozumienie prawa jako istotnego składnika kultury. [...] W uznaniu dorobku Marka Wąsowicza, zgodnie z akademicką tradycją, ofiarujemy Mu szkice i rozprawy zebrane w tym tomie. Anna Rosner, Mirosław Wyrzykowski, z Wprowadzenia
Prawo i literatura. Szkice drugie
Jarosław Kuisz, Marek Wąsowicz
Niniejszy tom esejów stanowi kontynuację opublikowanego w 2015 r. zbioru Prawo i literatura. Szkice, poświęconego tematyce prawnej w literaturze polskiej XIX w. Tym razem przedmiotem analizy (...) stały się wybrane utwory literackie okresu międzywojennego. Podobnie jak w przypadku poprzedniego tomu staraliśmy się sięgać po różne gatunki (...) i tematykę w różny sposób odnoszącą się do rzeczywistości ówczesnej Polski. Mamy świadomość tego, że ta panorama nie jest kompletna, że brakuje w niej wielu ważnych autorów i ważnych utworów, ale wydaje się, że omówione przykłady dają dostatecznie dużo materiału do ogólniejszych spostrzeżeń dotyczących zarówno oceny prawa i jego roli w świadomości społecznej II Rzeczypospolitej, jak i sposobu traktowania prawa jako tworzywa literackiego, zrozumiałego i atrakcyjnego dla czytelników. Pamiętajmy przy tym, że czasy II Rzeczypospolitej to okres budowy od podstaw, w dramatycznych niekiedy okolicznościach, instytucji polskiej państwowości i ujednolicanego prawa. W dziełach literackich jak w lustrze, a niekiedy jak w krzywym zwierciadle zobaczyć możemy niebezpieczeństwa towarzyszące tym wielkim zadaniom. Ze wstępu Marka Wąsowicza Autorzy omawiają wątki prawne w utworach: Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, Witolda Gombrowicza, Juliusza Kadena-Bandrowskiego, Zofii Nałkowskiej, Adama Nasielskiego, Tadeusza Rittnera, Jerzego Szaniawskiego, Juliana Tuwima i Stefana Żeromskiego.
Marek Wąsowicz
Książka przedstawia dzieje kształtowania się podstawowych rozwiązań ustrojowych, które pozwoliły cywilizacji europejskiej uruchomić skutecznie wszystkie jej zasoby, zbudować solidny gmach instytucji i uzyskać wpływ na losy całego świata. Ten model kształtował się powoli, przez wiele stuleci, czerpiąc zarówno z dorobku antyku, jak i z doświadczeń ,,barbarzyńskiej" Europy, a tyglem, w którym te dwa źródła wymieszały się, przynosząc rozwojowy impuls, stały się czasy średniowiecza i epoki nowożytnej. U schyłku XVIII stulecia katalog podstawowych rozwiązań ukształtował się już ostatecznie. Odnajdziemy w nim konstytucjonalizm, jako ramę prawną funkcjonowania państwa, zasadę tworzenia prawa przez gremia przedstawicielskie, wyodrębnioną władzę wykonawczą kontrolowaną przez legislatywę i niezależne sądy z niezawisłymi sędziami. Dzisiaj, gdy dyskusja nad przyszłością Europy nabiera rumieńców, gdy powraca bezustanne pytanie o dalsze losy liberalnej demokracji, szczypta historii instytucji państwowych, trochę wiedzy o krętych ścieżkach ich powstawania i świadomość, że ius et civis, prawo i obywatel, stanowiły ich solidny fundament, mogą być pomocne. Marek Wąsowicz - prawnik, historyk prawa, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Opublikował m.in.: Między tronem, giełdą i barykadą. Francja 1830-1848 (1994), Historia ustroju państw Zachodu. Zarys wykładu (1998).
Maciej Lisowski
Autor Prawa i pięści, jednocześnie założyciel i dyrektor Fundacji LEX NOSTRA przez lata toczył nierówną walkę z bezdusznością i niesprawiedliwością aparatu państwa. Jego droga udowodniła, że można nie tylko przetrwać i nie złamać się, ale poczucie własnej krzywdy przekuć w potrzebę pomocy innym, często słabszym psychicznie niż on. Fundacja LEX NOSTRA swym działaniem obdziera polski system wymiaru sprawiedliwości z szat bezprawia, arogancji i często bezkarności. Prawo i Pięść to nie tylko opowieść o drodze, która zaprowadziła Macieja Lisowskiego do miejsca, kiedy zdecydował się założyć fundację, ale przede wszystkim to książka będąca zbiorem opisów kilkudziesięciu prawdziwych historii napisanych przez samo życie, którymi Fundacja LEX NOSTRA się zajęła - zbiór dwudziestu sześciu historii, które wydarzyły się naprawdę. To sprawy osób, które zgłosiły się do Fundacji o pomoc. To często brutalne historie łamania ludzkich życiorysów, ale także zapis walki ludzi o silnych, wręcz stalowych charakterach. Walki, którą wspólnymi siłami można wygrać. Tematycznie są to różnorodne przypadki, jednak fundamentalną, łączącą wszystkie sprawy kwestią jest nieprawdopodobny absurd, gigantyczne układy, całkowita niesprawiedliwość oraz realizacja z góry przyjętego celu.
Józef Hen
Czy to polski western ? …U nas też wozy toczyły się na Zachód. I te nowe ziemie, zachodnie, nazwano od razu Dzikim Zachodem. Od pierwszej chwili te Ziemie Zachodnie mnie fascynowały. Lata całe szukałem klucza, który pomógłby mi otworzyć drzwi do tego tematu. Pionierstwo, western — zgoda. Ale jak do tego dojść? Pewnego dnia, zupełnie niespodziewanie, przyszło olśnienie: u nas polegało to na pionierstwie a rebours. Nie na zaorywaniu ugorów, budowaniu osad, ale na upilnowaniu tego, co zastaliśmy, na ochronie wspólnego dobra. Skoro to zobaczyłem, od razu w wyobraźni wypłynęło wszystko: bohater, jego przeciwnicy, konflikt, miasteczko. Nie były to rzeczy mi obce: znałem takie miasteczka. Brałem udział w bitwie o Nysę… Dlaczego western ? …Ponieważ zawsze wydawała mi się pociągająca walka Dobra ze Złem. A przy tym wszystko to nie jest wcale odlegle od realnego życia. Przy takich wielkich przemieszczeniach ludności zawsze znajdzie się pole działania dla niebieskich ptaków, dla ciemnych typów i elementów zbrodniczych. Zarazem jest to świat w jakimś stopniu kreowany — wszyscy ci nieustraszeni, szlachetni i przystojni kowboje, wysublimowani na użytek filmu i literatury. Stworzono mit, bo taka była potrzeba, uszlachetniony wobec swego autentycznego pierwowzoru, o którym, zapewne z pogardą, pisano współcześnie w nowojorskich gazetach — jak u nas o tym, że szwagier szwagra zarąbał siekierą….
Paulina Konca
Choć interpretacja przepisów prawa ma bezpośrednie przełożenie na treść orzeczeń sądowych, prawo interpretacyjne nie było do tej pory przedmiotem monograficznego opracowania w polskiej teorii prawa. Autorka opisuje status dyrektyw interpretacyjnych w różnych kulturach prawnych (m.in. Polsce, Hiszpanii, Australii, USA, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Ameryce Łacińskiej) i analizuje problemy, jakie rodzi ujęcie dyrektyw wykładni w formę przepisów. Wysuwa propozycje w zakresie stanowienia prawa interpretacyjnego oraz poddaje analizie charakter dyrektyw interpretacyjnych. Ważną zaletą pracy jest odwołanie do bogatego materiału literatury i orzecznictwa pochodzących z wielu jurysdykcji.
Michał Rupniewski
Zastosowanie kategorii filozofii politycznej do zagadnień filozofii prawa jest propozycją niezwykle koncepcyjnie śmiałą. Nie mniej śmiała jest skala tego zabiegu, zawarta w książce, gdyż obejmuje zręby całego porządku prawnego, a nie tylko jego poszczególne instytucje. Osiągnięcia te nie tylko metodologicznie imponują, ale też wskazują na ich unikatowy charakter, gdyż w literaturze przedmiotu łatwo wskazać na celowe i świadome oddzielanie filozofii politycznej i filozofii prawa, trudno natomiast znaleźć propozycję zatarcia ich granicy. Przedmiotem rozprawy jest filozofia polityczna Johna Rawlsa (1921–2002), słynnego XX-wiecznego filozofa, który do dzisiaj inspiruje badaczy na całym świecie. Autor docieka, jakiego rodzaju koncepcję prawa można zrekonstruować zarówno z wczesnej, jak i późnej doktryny Rawlsa. W centrum rozważań znajduje się problem instytucji pluralistycznego społeczeństwa demokratycznego, co czyni niniejszą pozycję ważną dla filozofów polityki czy prawa, a także dla praktyków – prawników i polityków.
Prawo jest dla obywateli i im ma służyć
Wojciech Zomerski, Filip Cyuńczyk, Piotr Eckhardt, Michał...
Poszczególne części tej księgi jubileuszowej koncentrują się wokół problemów populizmu, konstytucjonalizmu oraz rządów prawa, dotyczą sprawiedliwości okresu przejściowego, pamięci, lustracji, tzw. memory law i edukacji prawniczej, a wreszcie zagadnień ogólnych, tworzących ważny kontekst rozważań nad prawem w społeczeństwie, w tym pojęć narodu i nacjonalizmu, ruchów społecznych, odczarowania polityki czy kobiecego doświadczenia prawa. Książka nie jest tylko wyrazem uznania dla dokonań prof. Adama Czarnoty, nie stanowi po prostu hommage dla Jubilata i nie ogranicza się do dogłębnego przedstawienia jego osiągnięć (...), lecz jest także zapisem żywej, a nawet ostrej polemiki pomiędzy nim a jego przyjaciółmi, współpracownikami, uczniami. Polemiki zmuszają czytelnika do zajęcia stanowiska, opowiedzenia się za jakimiś argumentami czy tezami i wzmagają jego ciekawość. Z recenzji prof. dr hab. Grażyny Skąpskiej Adam Waldemar Czarnota (ur. 26 lipca 1953 r. w Kętrzynie) - polsko-australijski socjolog prawa, który zawodowo związany był z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu (1982-1988), Macquarie University Law School (1990-2000) oraz Uniwersytetem Nowej Południowej Walii w Sydney (2000-2020). Był dyrektorem Onati International Institute for the Sociology of Law (2013-2016) i rektorem Riga Graduate School of Law (2022-2024). Autor ponad stu publikacji naukowych. Jego badania koncentrują się na problematyce sprawiedliwości tranzycyjnej, edukacji prawniczej, rządów prawa i konstytucjonalizmu. Jest założycielem Centrum Edukacji Prawniczej i Teorii Społecznej na Uniwersytecie Wrocławskim i członkiem wielu stowarzyszeń naukowych, w tym Australian Society for Legal Philosophy oraz International Sociological Association.