Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Scholar

Otwierając głowy. Migracje i kompetencje społeczne

Izabela Grabowska

Migranci często deklarują, że dzięki doświadczaniu życia i pracy za granicą lepiej rozumieją świat i samych siebie, zwiększają pewność siebie, zyskują niezależność i nabywają kompetencji społecznych, w tym kompetencji komunikacyjnych. Jednak badacze zajmujący się kapitałem ludzkim zwykle nie patrzą dalej, niż na kwalifikacje formalne. Do tej pory nie mieliśmy adekwatnych ram koncepcyjnych do zrozumienia nabywania przez migrantów kompetencji społecznych właśnie dzięki migracjom. Książka prof. Grabowskiej wypełnia tę lukę, pokazuje bowiem jak sami migranci oceniają swoje doświadczenia i jakie są uwarunkowania nabywania (a czasami blokowania) kompetencji społecznych. Monografia znacznie wzbogaca naszą wiedzę o migracyjnych przekazach społecznych (social remittances) migrantów międzynarodowych. prof. Anne White, University College London Tematem książki są skutki masowych migracji Polaków po akcesji do UE w 2004 r. (w mniejszym stopniu również wcześniejszych) na poziomie jednostki ludzkiej. Autorka zadaje sobie pytanie, w jaki sposób doświadczenia migracji, zwłaszcza na zagranicznym rynku pracy, wpływają na migranta i jego najbliższe otoczenie, zarówno za granicą, jak i po powrocie. Interesuje ją wpływ tych doświadczeń na kompetencje społeczne definiowane jako ,,formy zdolności człowieka do bycia i działania w świecie społecznym". Migrant jest tu przede wszystkim zarówno podmiotem (sprawcą) migracji, w której uczestniczy, jak i przedmiotem, czyli jakby biorcą konsekwencji owego sprawstwa. Nie jest trybikiem w wielkiej masie migrujących ani anonimowym, pozbawionym tożsamości elementem różnych układów strukturalnych cechujących migracje. prof. dr hab. Marek Okólski - fragment recenzji Głównymi bohaterami monografii są migranci poakcesyjni, przedstawiciele określonych roczników, usytuowanych w konkretnych ramach społeczno-historycznych, w których funkcjonowali i podejmowali decyzje migracyjne. Książka Izabeli Grabowskiej to dzieło unikalne z uwagi zarówno na podjętą tematykę ukrytych wymiarów migracji międzynarodowych Polaków, jak i instrumentarium analityczne. Na pewno stanie się inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. Zainteresuje nie tylko specjalistów, badaczy migracji i naukowców, lecz także czytelników, dla których doświadczenie migracyjne było elementem własnej biografii lub biografii ich bliskich bądź znajomych. dr hab. prof. UZ Maria Zielińska - fragment recenzji Izabela Grabowska - socjolożka i ekonomistka, profesor nadzwyczajna w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym; dyrektor Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej; kieruje ośrodkiem badawczym Młodzi w Centrum Lab; w latach 2002-2019 związana z Ośrodkiem Badań nad Migracjami; autorka m.in. monografii Migrantów ścieżki zawodowe bez granic (2012); szczegóły znajdują się na www.izabelagrabowska.com.

Outsiderzy integracji europejskiej Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska

Dariusz Popławski, Joanna Starzyk-Sulejewska

Dariusz Popławski, Joanna Starzyk-Sulejewska Outsiderzy integracji europejskiej. Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska Autorzy monografii podkreślili skomplikowany charakter aktualnych relacji obu państw z Unią, w ramach których pozycja outsidera wobec procesów integracji europejskiej staje się coraz bardziej uciążliwa. Norwegia coraz trudniej bowiem radzi sobie z tzw. half-in-option, mimo że jest członkiem EOG; z kolei Szwajcaria w ramach formuły integracji bez członkostwa napotyka na coraz większe bariery wraz z wyczerpywaniem się możliwości regulacji bilateralnych. Szczególnym wyzwaniem w tym kontekście stają się dodatkowo kwestie związane z unijną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa. prof. UW dr hab. Dariusz Milczarek Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego Monografia przedstawia zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne uwarunkowania o charakterze politycznym, ekonomicznym oraz społecznym kształtujące stosunek Szwajcarii oraz Norwegii do procesu integracji europejskiej rozwijanej przede wszystkim w ramach WE/UE. Autorzy odpowiadają w niej na pytanie, dlaczego te dwa małe, zamożne państwa o otwartych i rozwiniętych gospodarkach przejawiają wciąż niechętny stosunek do procesu integracji europejskiej dziejącego się w ramach Unii. prof. dr hab. Edward Haliżak Instytut Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego

Pamięć przeszłości pokolenia transformacji

Krzysztof Malicki

Pokolenie transformacji zostało ukształtowane przez przełom ustrojowy roku 1989. Po raz pierwszy od siedemdziesięciu lat w dorosłość weszła generacja Polaków znająca wojnę i niewolę jedynie z przekazów. Tak wyjątkowa chwila wymaga pogłębionej refleksji nad młodym pokoleniem. Trzeba odpowiedzieć na wiele pytań, wśród których jedno wydaje się szczególnie istotne: w jakim stopniu młodzież wychowana w realiach wolnej Polski jest skłonna uznać przeszłość za istotny element wyjaśniający współczesność i dostrzec wpływ historii na swe życie? Na ile chce się odwrócić od przeszłości i uznać, że jest nudna, niewarta rozważania, po prostu niepotrzebna? Książka stanowi rezultat badania przeprowadzonego jesienią 2009 r. na zbiorowości ponad 5 tys. uczniów w ponad stu szkołach średnich w całej Polsce.

Pamięć społeczna miasta - jej liderzy i odbiorcy

Łukasz Skoczylas

Przestrzeń miejska centrów polskich miast staje się w coraz większym stopniu produktem turystycznym, którego stałym elementem są odrestaurowane budynki, pomniki czy też elementy małej architektury w stylu retro. Wszystko to tworzy nowy kontekst dla procesu społecznego konstruowania przeszłości, który w przypadku wielkiego miasta staje się areną sporów politycznych i ideologicznych. Autor analizuje ten proces uwypuklając znaczenie nośników pamięci - tych istniejących od dawna i tych nowych, tworzonych często w formie implantów pamięci, a więc obiektów przypominających swoim wyglądem stare budynki. W wymiarze tożsamościowym książka przedstawia pamięć społeczną Poznania, sposób interpretacji skomplikowanej historii miasta przez jego współczesnych mieszkańców. Ukazuje społeczne zróżnicowania interpretacji przeszłości i wielość sposobów na jaki może ona wpływać na codzienne życie.

Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji

Piotr Tadeusz Kwiatkowski

Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat ,,żywej historii" - oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego ,,Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości" wnoszą do socjologicznej debaty propozycje teoretycznego ujęcia pamięci zbiorowej, podsumowania badań dawniejszych, nowe ustalenia empiryczne oraz wynikające z nich pytania i hipotezy. Książka Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji prezentuje przemiany postaw Polaków wobec przeszłości obserwowane od końca PRL do 2004 roku, gdy Polska weszła do Unii .Europejskiej, a w życiu publicznym krystalizowała się idea budowy IV RP. Autor, socjolog, pracownik Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego (1980-1995), CBOS (1985-1991), a od 1991 Instytutu Badania Opinii i Rynku Pentor Research International, analizuje ,,potoczną" pamięć zbiorową - postrzeganie i doświadczanie przeszłości przez ,,przeciętnych ludzi" niezajmujących się zawodowo historią. W swojej pracy wykorzystuje różnorodne materiały: badania socjologiczne, sondaże opinii publicznej, publikacje prasowe i wiele innych źródeł. W pierwszych rozdziałach skupia się na funkcjonowaniu pamięci zbiorowej w życiu codziennym. Pisze o tradycji rodzinnej, ,,utowarowieniu" przeszłości postępującym wraz z rozwojem gospodarki rynkowej oraz o ruchu rekonstrukcji historycznych - nowego typu działaniach społecznych zorientowanych na odtwarzanie wybranych fragmentów dziejów. Dalsze rozdziały dotyczą przemian kanonu tradycji narodowej, a także tematów, które po roku 1989 budziły wiele dyskusji i wywoływały silne emocje - postrzegania i oceny PRL oraz funkcjonowania w pamięci Polaków stanu wojennego wprowadzonego 13 grudnia 1981 roku. Ta książka to rozważny głos w polskiej debacie o polityce historycznej. Wnosi też wiele do rozumienia procesów kształtowania się tożsamości zbiorowych.

Państwo narodowe w perspektywie wspólnoty europejskiej

Joanna Ewa Ziółkowska

Pojęcie państwa w epoce nowożytnej zajmowało pozycję centralną w dyskursie politycznym i wyznaczało funkcje oraz miejsce innych pojęć, a także zachodzących między nimi relacji. Nowożytna idea państwa nie tylko umożliwiała jednostkom identyfikację ze wspólnotą i aktywne uczestniczenie w polityce, lecz także gwarantowała poczucie bezpieczeństwa. Jednak współcześnie państwo utraciło ten status - wraz ze zmianą formy politycznej wspólnoty i warunków samej działalności politycznej. Na płaszczyźnie praktyki politycznej pojęcie państwa narodowego zaatakowane zostało zarówno przez zwolenników globalizacji, jak i jej przeciwników - propagatorów regionalizacji. Natomiast na gruncie teorii politycznej partykularyzm państwa narodowego okazuje się trudny do pogodzenia z uniwersalizmem praw człowieka. Joanna Ewa Ziółkowska (ur. 1979) - doktor nauk humanistycznych, studiowała filozofię oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim; zajmuje się filozofią polityki i analizą procesów społecznych.

Paradoksy idei reprezentacji politycznej

Andrzej Waśkiewicz

Książka Andrzeja Waśkiewicza dotyczy jednej z kluczowych idei związanych z demokracją - idei reprezentacji. Kiedy dzisiaj mówimy o kryzysie demokracji, w istocie najczęściej mamy na myśli kryzys instytucji reprezentacji. Andrzej Waśkiewicz z perspektywy historyka idei pokazuje znakomicie narodziny i rozwój idei reprezentacji, zwłaszcza przed jej zinstytucjonalizowaniem w demokracji przedstawicielskiej, a także problemy związane z funkcjonowaniem instytucji reprezentacji we współczesnym państwie. Dzięki tej wyczerpującej, świetnie napisanej książce możemy się zastanowić, czy słabościom reprezentacji jesteśmy w stanie jakoś zaradzić, do jakich historycznych dzieł i autorów powinniśmy się odwołać oraz na jakie pytania związane z ideą demokracji musi jeszcze odpowiedzieć myśl polityczna, by kwestia reprezentacji została potraktowana poważnie. Nie jest to książka wyłącznie dla specjalistów, gdyż zarówno z ideą, jak i instytucją reprezentacji mamy przecież wszyscy do czynienia na co dzień. Marcin Król

Paradoksy ponowoczesności. O starciach płci, religii, tozsamości, norm i kultur

Anna Jawor

Dobrze pomyślana, solidnie podbudowana intelektualnie i rzetelnie skonstruowana pokoleniowa refleksja nad kulturą tu i teraz, w której z pewnością rozpoznają się czytelnicy. prof. dr hab. Wojciech Józef Burszta Jesteśmy świadkami przejścia ponowoczesnego, które sprawia, że kulturę przestaje się utożsamiać ze zbiorowością ludzi żyjących w jej obrębie i dzielących jednakowy system normatywny, jest ona raczej kojarzona z mnogością i różnorodnością ich wyborów. Autorzy niniejszej publikacji ukazują rozmaite paradoksy z tym związane występujące w różnych obszarach świata/życia: religijności, seksualności, przemian męskości i kobiecości, konsumpcjonizmu, korporacjonizmu, jednostkowej tożsamości, kultury masowej i sztuki. Prezentują zarazem swoistą walkę między zjawiskami takimi jak fast-food i slow food, kultura ,,wysoka" i popularna, heteronorma i wielość norm, a także różne praktyki oporu w ramach tych starć. Ostatecznie jednak zostawiają Czytelnika z nadzieją, że warto postrzegać przejście ponowoczesne nie tyle przez pryzmat kryzysów, jak to się powszechnie czyni, ile widzieć w nim proces - by tak rzec - dezintegracji pozytywnej w makroskali. W tomie publikują: Zuzanna Grad, Izabela Handzlik, Anna Hebda, Anna Jawor, Marta Karczewska, Lidia Lechnio, Michał Jan Lutostański, Natalia Mojzych, Magdalena Skrętkowicz, Joanna Stępniewska, Aleksander Wasiak-Radoszewski, Piotr Zańko.

Parlamenty narodowe w systemie politycznym Unii Europejskiej

Karolina Borońska-Hryniewiecka

Książka jest całościową analizą ważnej i skomplikowanej kwestii - roli parlamentów narodowych państw członkowskich w systemie politycznym Unii Europejskiej. (...) Autorka wykorzystuje swoją głęboką wiedzę, łącząc znajomość światowej literatury przedmiotu i systematyczne obserwacje europejskiej polityki. Opinie i diagnozy dotyczące przyszłości procesów politycznych formułuje z zachowaniem akademickiej dyscypliny intelektualnej. prof. dr hab. Zdzisław Mach, Uniwersytet Jagielloński Autorka zajmuje się tematem niezbyt często podejmowanym przez polskich uczonych, w sposób ciekawy pod względem teoretycznym, metodologicznym i empirycznym. Przedstawia wiele nieznanych szerzej informacji, np. na temat tzw. zielonej kartki i horyzontalnej współpracy parlamentów narodowych w UE. Formułuje frapujący problem badawczy: czy parlamenty narodowe powinny zwiększać swoją rolę w polityce europejskiej, a jeśli tak, czy będzie to raczej sprzyjać integracji, czy też przyczyni się do obniżenia skuteczności procesów decyzyjnych w UE, a tym samym utrudni integrację. prof. dr hab. Tomasz Grzegorz Grosse, Uniwersytet Warszawski Monografia ta stanowi nader udane połączenie spójnej perspektywy teoretycznej oraz pogłębionej analizy porównawczej z wykorzystaniem nowych danych empirycznych. Autorka konfrontuje rosnącą popularność polityczno-normatywnego postulatu zwiększenia roli parlamentów narodowych w systemie politycznym Unii Europejskiej z faktycznym zaangażowaniem parlamentów w sprawy europejskie. Stawia kluczowe pytanie o to, na ile parlamenty pełnią rolę autonomicznych aktorów i agentów demokratyzacji unijnego systemu decyzyjnego, a na ile pozostają agentami egzekutywy, reprodukując i pogłębiając unijny deficyt demokracji. dr hab. Agnieszka Cianciara, prof. ISP PAN

Partie populistyczne w Czechach i na Słowacji

Kinga Wojtas

Niniejsza książka stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy w systemie partyjnym Czech i Słowacji funkcjonują i - co istotne - uzyskują polityczną relewancję ugrupowania populistyczne. W celu zawężenia opisu zjawisk populistycznych charakteryzujących systemy partyjne stworzony został nowy model partii populistyczno-marketingowych. Założeniem tego wywodu jest teza, że Słowacy są bardziej niż Czesi podatni na mobilizację populistyczną, określaną jako nowy populizm, co znajduje swój wyraz w systemach partyjnych tych państw. Autorka weryfikuje tę tezę, analizując uwarunkowania historyczne (okresu I Republiki Czechosłowackiej i okresu komunistycznego), społeczne, instytucjonalne oraz specyfikę rywalizacji. Za przykłady partii populistyczno-marketingowych służą trzy partie słowackie: Partia Obywatelskiego Porozumienia (SOP), Smer i Porozumienie Nowego Obywatela (ANO). Kinga Wojtas - doktor nauk humanistycznych w zakresie politologii. Absolwentka Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Badaczka systemów politycznych i partyjnych Europy Środkowej. Adiunkt na Wydziale Studiów Politycznych w Wyższej Szkole Biznesu - National Louis University z siedzibą w Nowym Sączu.

Partycypacja wyborcza w Polsce

Mikołaj Cześnik

Polska demokracja znalazła się w kryzysie. Wadliwie działają główne instytucje państwa. Nie są w stanie należycie wypełniać swoich podstawowych funkcji, przez co społeczne zaufanie do nich spada do niepokojąco niskiego poziomu. Jednym z elementów kryzysu jest nikłe uczestnictwo obywateli w demokratycznych procedurach, owocujące poważnym deficytem legitymizacyjnym. Warto się zastanowić, dlaczego tak wielu Polaków rezygnuje z prawa głosu, kim oni są, co decyduje o ich zachowaniu etc. Dlaczego Polska różni się tak bardzo pod względem frekwencji nie tylko od demokracji zachodnioeuropejskich, lecz także od innych krajów postkomunistycznych. O tym właśnie pisze Mikołaj Cześnik w swej książce.

Patologia społeczna. Perspektywa geograficzna

Tomasz Wites

Praca jest swoistym kompendium wiedzy na temat istoty i badań zjawisk określanych mianem patologii społecznych. (...) Stanowi cenną pozycję w polskim piśmiennictwie geograficznym. Autor ujmuje problem patologii społecznej w sposób szeroki i wyczerpujący. Podejmuje próbę nie tylko zestawienia różnych perspektyw i ujęć badawczych, lecz także uporządkowania tego rozległego materiału. dr hab. Iwona Sagan, prof. UG Książka Tomasza Witesa wprowadza nowy wymiar teoretyczny i w tym sensie jest oryginalna i wnosi istotne wartości do rozwoju geografii. (...) Podjęty w niej problem patologii społecznej ma istotne znaczenie dla teorii i metodologii geografii, ma także znaczenie praktyczne. Autor postanowił osadzić problem zarówno w ujęciach obecnie już historycznych, jak i współcześnie dominujących. dr hab. Stanisław Mordwa, prof. UŁ Tomasz Wites - geograf, pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, sekretarz Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Specjalizuje się w geografii człowieka. Autor książki Wyludnianie Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu (2007), stypendysta tygodnika ,,Polityka", Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, laureat wielu innych nagród.

Percepcja Ja w relacjach interpersonalnych. O metapercepcji i poczuciu transparentności

Elżbieta Stojanowska

Autorka przedstawia w monografii swoje badania dotyczące samowiedzy jednostki. Koncentruje się na dwóch procesach: metapercepcji - co myślą o niej inni oraz poczuciu transparentności własnej osoby - co inni o niej wiedzą. Badania eksplorują sytuacyjne, osobowościowe oraz związane z płcią uwarunkowania aktualnej i pożądanej percepcji Ja w relacjach interpersonalnych, jak również konsekwencje obu procesów dla autoprezentacji jednostki i jej zadowolenia z relacji. Badania opisywane w książce w większości mają charakter eksperymentalny. O znakomitym warsztacie metodologicznym świadczą dobrze uzasadnione hipotezy, pomysłowe manipulacje eksperymentalne. Monografia posiada również walory dydaktyczne, ze względu na wręcz modelowe prezentowanie wyników badań. Może być ważną pozycją w kształceniu studentów psychologii. fragment recenzji profesor dr hab. Anny Kwiatkowskiej Przedstawiony dorobek empiryczny stanowi istotny wkład w rozumienie zjawisk związanych z wpływem percepcji Ja, transparentności i sposobów konstruowania Ja na przetwarzanie informacji społecznych, których źródłem jest partner. Autorka zbudowała zwarty program badawczy, w którym dominują dobrze zaplanowane badania eksperymentalne realizowane w schemacie badań indywidualnych. Książka adresowana jest do grona czytelników zainteresowanych problematyką Ja. Stanowi zarówno wartościową pozycję naukową, jak i użyteczne źródła materiałów do wykorzystania w dydaktyce uniwersyteckiej. fragment recenzji profesor dr hab. Anny Szuster-Kowalewicz

Peryferie

Tomasz Zarycki

Peryferie postrzegane są tradycyjnie jako uzależnione od centrów i skazane na niesamodzielność. W książce przedstawiono odmienne podejście, które wskazuje, że zależności centro-peryferyjne są zawsze dwustronne, a życie społeczne na peryferiach nie może być postrzegane wyłącznie jako pasywna reakcja na bodźce płynące z centrów. Ujęcie to - interakcyjne czy też kontekstowe - odwołuje się do nowych koncepcji, jakie pojawiają się w naukach społecznych, głównie w socjologii, geografii społecznej oraz analizie dyskursu. Ilustracją opisywanego paradygmatu jest analiza relacji symbolicznych pomiędzy Warszawą a trzema polskimi metropoliami: krakowską, poznańską i górnośląską. Tomasz Zarycki, dr hab., pracuje w Instytucie Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się socjologią polityki i kultury, geografią polityczną oraz analizą dyskursu. Jest autorem kilku książek, m.in.: Nowa przestrzeń społeczno-polityczna Polski (1997), Region jako kontekst zachowań politycznych (2002) oraz Kapitał kulturowy. Inteligencja w Polsce i w Rosji (2008), a także licznych artykułów publikowanych w znanych czasopismach: ,,Communist and Post-Communist Studies", ,,East European Politics and Societies", ,,Europe-Asia Studies", ,,GeoForum", ,,Journal of Communist Studies and Transition Politics", ,,Russian Education & Society" oraz ,,Theory and Society". Prowadził badania w wielu instytucjach zagranicznych w Holandii, Rosji, Szwecji, USA i Wielkiej Brytanii.

Piękne brzydactwo

Katarzyna Schier

Książka Katarzyny Schier Piękne brzydactwo - psychologiczna problematyka obrazu ciała i jego zaburzeń to pierwsza w Polsce naukowa monografia na ten temat. Autorka odwołuje się do różnych perspektyw - kulturowej, rodzinnej i wewnątrzpsychicznej, przedstawia dane z literatury, wyniki badań empirycznych oraz studia osób (przypadków). Stawia tezę, że zaburzenia psychosomatyczne są pomostem między ciałem i psychiką. Zdaniem Katarzyny Schier ,,ciało jest składane w ofierze, jest poświęcane po to, aby człowiek nie konfrontował się z psychicznym bólem"; to m.in. próba ochrony w umyśle dobrego wizerunku najbliższych osób. W książce analizowane są różne sposoby modyfikacji obrazu ciała, prowadzące do tego, że Brzydactwo ma szansę stać się Piękne. Książka dr hab. Katarzyny Schier traktuje o kształtowaniu się obrazu ciała, jego zaburzeniach i sposobach modyfikacji. Jest kolejnym dziełem autorki podejmującej trudną problematykę zaburzeń psychosomatycznych. Jest książką znakomitą, przybliżającą czytelnikowi tę problematykę, między innymi także dzięki niezwykle jasnemu językowi, bogatemu w piękne metafory i wnikliwym opisom klinicznym stanowiącym ilustrację tez teoretycznych.

Pisarze z NRD wobec przełomowych wydarzeń w Europie Środkowo-Wschodniej

Magdalena Latkowska

Autorka w kompetentny sposób i w szerokim ujęciu relacjonuje najważniejsze aspekty reakcji wschodnioniemieckich twórców na przełomowe w bloku wschodnim wydarzenia społeczno-polityczne. (...) Ciekawe rozważania Magdaleny Latkowskiej dotyczą wydarzeń 1956 roku. Poznański Czerwiec i polski Październik stały się już wcześniej przedmiotem zainteresowania polskich i niemieckich badaczy. Autorka wprowadza do dyskursu nowe informacje i poszerza go o wcześniej nieuwzględnioną (lub wykorzystywaną w ograniczonym stopniu) bazę źródłową. Bardzo ważnym elementem publikacji jest zwrócenie uwagi na XX Zjazd KPZR w Moskwie. W połączeniu z analizą recepcji wydarzeń na Węgrzech otrzymujemy kompleksowy obraz reakcji wschodnioniemieckich pisarzy na niepokoje roku 1956 w obozie socjalistycznym. Jeszcze większe zainteresowanie badaczy wywołały wschodnioniemieckie reakcje na rozwój sytuacji w Polsce w okresie Solidarności. Badając postawy literatów, autorka uwzględniła w tym kontekście dodatkowo pisarzy pochodzących z NRD, którzy wyemigrowali do drugiego państwa niemieckiego, np. Ericha Loesta, Wolfa Biermanna, Jürgena Fuchsa, Ulricha Schachta. Najważniejszymi i najlepiej ukazanymi spośród przedstawionych wydarzeń są niepokoje towarzyszące Praskiej Wiośnie 1968 roku. Pionierskie - w kontekście polskich badań - opracowanie w pełni ukazuje skalę różnorodnych reakcji związanych z publiczną działalnością literatów, sygnalizując przy tym ewolucję postaw skorelowaną z rozwojem sytuacji politycznej. Z recenzji wydawniczej dr. hab. Dariusza Wojtaszyna